Jump to content

Bilgilendirme Günlüğü

  • makale
    6
  • yorum
    3
  • okunma
    2.753

Bu günlük hakkında

Bilgi amaçlı yazılarımızın derlendiği günlük kategorimizdir.

Bu günlüğün makaleleri

 

Geleneksel Teknik Terimler Sözlüğü

GELENEKSEL ELEKTRİK SANTRALLARI İÇİN TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ BÖLÜM:1 İNGİLİZCE – TÜRKÇE Yaver HEPER Mak.Yük.Müh. *2009* DÜNYA ENERJİ KONSEYİ TÜRK MİLLİ KOMİTESİ Cinnah Caddesi No. 67/15 06680 Çankaya/ANKARA Tel :+90 (312) 442 82 78-79 (pbx) Faks :+90 (312) 441 96 10 http : //www.dektmk.org.tr E-Posta : wectnc@tr.net KAPAK TASARIMI : Selin HEPER  www.wedesign.com.tr  info@wedesign.com.tr DEK-TMK YAYIN NO: 0008/2009 ISBN : 978-605-89548-0-9 Baskı : Poyraz Ofset Büyük Sanayi 1. Cad. No. 99/1 İskitler/ANKARA  Tel : (0312) 384 19 42 – Faks : (0312) 384 18 77 © Her hakkı saklıdır. Bu kitabın tamamı yada herhangi bir bölümü 5846 sayılı yasanın hükümlerine göre, yazarının önceden izni olmaksızın elektronik, mekanik, fotokopi yada benzeri bir yöntemle çoğaltılamaz, yayımlanamaz. ÖNSÖZ Ülkemizde 1970 yılına kadar ağırlıklı olarak Etibank’ın elinde bulunan elektrik enerjisi üretim yetkisi, bu tarihte Etibank’tan ayrılarak yeni bir Genel Müdürlük olarak örgütlenen “Türkiye Elektrik Kurumu” na devredilmiş ve uzun yıllar bu kuruluşun tekelinde kalmıştır. O yıllarda ülkemizdeki santralların hemen her parçasının temin ve montajının, ancak yabancı firmalarca gerçekleştirilebilmiş olması, Etibank’ta ve Türkiye Elektrik Kurumu’nda kilit görevler üstlenen mühendislerin İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Almanya gibi ülkelerde santral teknolojileri konusunda uzun süreli eğitim görmeleri ve var olan tekel nedeniyle özel sektörün enerji üretimi alanında faaliyet gösterememesi gibi nedenlerle, elektrik santralları ile ilgili teknik terimlerin Türkçe karşılıkları, batı dillerinin etkisinde ve büyük ölçüde Etibank ve Türkiye Elektrik Kurumu bünyesinde kendiliğinden oluşmuş ve belirli çevrelerde kullanılagelmiştir. Takip eden yıllarda Özelleştirme Kanunları çerçevesinde “Yap-İşlet-Devret”, “Yap-İşlet “ ve “İşletme Hakkı Devri” gibi modellerin hayata geçirilmesiyle, sektörün yeni katılımcıları büyük ölçüde Türkiye Elektrik Kurumu’nda kullanılan karşılıkları benimsemiş ve kullanmışlarsa da gerektiğinde başvurulabilecek yazılı bir dokümanın eksikliği her zaman kendisini hissettirmiştir. Özellikle genç teknik elemanlar elektrik üretimi ile ilgili İngilizce bir terimin karşılığını bulmak için “Genel Teknik Terimler” sözlüklerine baktıklarında, o terimin karşısında birden fazla Türkçe karşılık görmekte ve kendi kendilerine; “Acaba aradığım karşılık bunlardan hangisi?” diye sormaktadırlar. Sorunun cevabı ise çoğu zaman; “Hiçbiri” dir. Çünkü, yukarıda açıklamaya çalıştığım nedenlerden ötürü enerji sektöründe kullanılmakta olan yabancı terimlerin Türkçe karşılıkları öteki sektörlerden farklıdır. Örneğin; “drum” kelimesinin karşılığını “Genel Teknik Terimler” sözlüklerinde aradığınızda davul, gövde, kasnak, makara, silindir gibi kelimelerle karşılaşırsınız. Oysa enerji sektöründe bu kelimenin karşılığı, buhar kazanlarında “dom”, bantlı konveyörlerde ise “tambur” dur. Elinizdeki bu sözlük açıklamaya çalıştığım eksikliği ortadan kaldırma amaç ve umuduyla hazırlanmış olup, Buhar Santralları, Gaz Türbinleri, Hidrolik Santrallar ve Dizel Motorlu Santrallar gibi geleneksel elektrik santrallarını kapsamaktadır. İngilizce terimler ve Türkçe karşılıkları olabildiğince titizlikle seçilmiş ve aşağıdaki prensipler uygulanmıştır: 1. Bir İngilizce terimin birden fazla, ancak birbirine benzer, yada birbirleriyle alakalı karşılıkları varsa, bu karşılıklar birlikte gösterilmiştir. Örneğin: Disruptive discharge : Delinme, atlama 2. Buna karşın bir İngilizce terimin birden fazla ve birbirleri ile alakası olmayan karşılıkları varsa, bu karşılıklar ayrı ayrı gösterilmiştir. Örneğin: Packing : Yağmurlama elemanları (soğutma kulelerinde) Packing : Salmastra, conta 3. İngilizce terimlerin karşılıkları, bu sektörde kullanıldığı şekliyle aynen alınmış olup, yerlerine yeni karşılıklar üretmeye çalışılmamıştır. 4. Sadece santrallara özgü olmayan, ancak santrallarda da sık kullanılan genel teknik terimlere de yer verilerek , örneğin; bir işletme-bakım dokümanının tercümesi sırasında başkaca teknik sözlüklere de duyulabilecek gereksinim minimumda tutulmaya çalışılmıştır. Ancak bu konuda aşırıya kaçmamaya özen gösterilmiştir. 5. Bazı İngilizce terimlerin, yada Türkçe karşılıklarının yanına parantez içerisinde o terimin santralın hangi teçhizatı ile ilgili olduğu da yazılarak, anlama kolaylığı sağlanmasına çalışılmıştır. Örneğin: Deflector (Pelton turbines) : Saptırıcı (Pelton türbinlerinde) 6. Kullanım kolaylığı bakımından İngilizce terimlerin ve Türkçe karşılıklarının ilk harfleri (yazım kuralı açısından çok doğru olmasada) büyük yazılmıştır. Sözlüğün hazırlanması sırasında Hidrolik Santrallar ve Dizel Motorlu Santrallarla ilgili bazı terimlerin seçilmesinde ve bu terimlerin doğru karşılıklarının bulunmasında bana yardımcı olan Türkiye Elektrik Kurumu Hidrolik Santrallar Dairesi eski Başkanı Doğu Oğuzer’e ve GAMA Holding Kırıkkale Dizel Santralı Müdür Vekili Ömer Faruk Tugay’a teşekkürü bir borç bilirim. Ayrıca kitabın bilgisayar ortamında yazılması sırasında titiz ve özverili çalışmasıyla büyük katkı sağlayan Duygu Çayır (Can)’a da içtenlikle teşekkür ederim.  Yaver HEPER   1  Access cover   A     Abrade, to- Aşındırmak Abrasion Aşınma Abrasion resistance Aşınma direnci Abrasion resistant Aşınmaya karşı dirençli Abrasive Aşındırıcı Abridged Köprülenmiş Absolute Mutlak Absolute expansion Mutlak genleşme Absolute frequency Mutlak frekans Absolute permeability Mutlak geçirgenlik Absolute pressure Mutlak basınç Absolute temperature Mutlak sıcaklık Absolute value Mutlak değer Absolute vibration Mutlak titreşim Absolute viscosity Mutlak viskozite Absorb, to- Emmek Absorber (DESOx plant) Absorber, yıkayıcı kule (kükürt arıtma te-  sisinde) Absorber feed tank Absorber tankı, absorber besleme tankı  (kükürt arıtma tesisinde) Absorber tank Absorber tankı, absorber besleme tankı  (kükürt arıtma tesisinde) Absorption Emme A.C. Alternatif akım Accelerate, to- Hızlanmak, hızlandırmak, yol vermek Accelerated test Hızlandırılmış deney Acceleration governor İvme regülatörü Acceptable Kabul edilebilir Acceptance Kabul Acceptance specifi cations Kabul kriterleri, kabul spesifi kasyonları Acceptance tests Kabul testleri Access Ulaşım, erişim Access cover Giriş kapağı Access door 2 Access door Giriş kapısı, giriş kapağı Access of steam Buhar girişi Accessory Aksesuar Accessory equipments Aksesuar ekipmanlar, aksesuarlar Accessory parts Aksesuar parçalar, aksesuarlar Access panel Erişim panosu Accumulator Akümülatör Accuracy Hassasiyet, doğruluk Accurate Tam, doğru Acetylene Asetilen Acetylene cylinder Asetilen tüpü A.C. generator Alternatif akım jeneratörü Acid Asit Acid cleaning Asitle temizleme, asitle yıkama Acid corrosion Asit korozyonu Acid count Asit sayısı Acid dew point Asit çiylenme noktası Acid fi gure Asit sayısı Acid injection Asit enjeksiyonu Acid number Asit sayısı Acid pickling Asitle temizleme, asitle yıkama Acid-proof Asite dayanıklı Acid-resistant Asite dayanıklı Acid tank Asit tankı Acid value Asit değeri Acknowledge button Onaylama butonu Acknowledgement switch Onay şalteri A.C. main exciter Alternatif akım ana ikaz jeneratörü Acoustic frequency Akustik frekansı Acoustics Akustik Activated carbon fi lter Aktif karbon fi ltre (su arıtımında) Active carbon fi lter Aktif karbon fi ltre (su arıtımında) Active current Aktif akım Active energy meter Aktif enerji ölçeri Active power Aktif güç Actual capacity Gerçek kapasite Actual load Gerçek yük, yararlı yük Actual signal Gerçek sinyal Actual value Gerçek değer   3 Admission chest Actual-value indicator Gerçek değer göstergesi Actual-value transducer Gerçek değer transdüseri Actual-value transmitter Gerçek değer transmiteri Actuating signal Reglaj sapma değeri sinyali Actuator Tahrik düzeneği Actuator piston Tahrik pistonu, kumanda pistonu Adapter Adaptör Adapter fl ange Adaptör fl anşı Adapter nipple Adaptör memesi Adapter plug Adaptör fiş Adder valve Devreye alma valfi Additive Katkı maddesi Adhere, to- Yapışmak Adhesive Yapışkan Adiabatic Adiyabatik, sabit ısıda Adiabatic curve Adiyabatik eğri Adiabatic effi ciency Adiyabatik verim Adiabatic energy Adiyabatik enerji Adiabatic expansion Adiyabatik genleşme, adiyabatik genişme Adiabatic process Adiyabatik proses Adjust, to- Ayarlamak Adjustable Ayarlanabilir Adjustable blades Ayarlanabilir kanatlar Adjustable speed Ayarlanabilir hız Adjustable speed motor Hız ayarlı motor Adjustable vanes (fans) Ayarlanabilir kanatlar (fanlarda) Adjusting key Ayar anahtarı Adjusting lever Ayar manivelası Adjusting mechanism Ayar mekanizması Adjusting ring (ball bearing) Ayar bileziği (bilyalı yataklarda) Adjusting screw Ayar vidası Adjusting spindle Ayar mili Adjustment Ayar Adjustment range Ayar aralığı Administrative building İdari bina Admissible Kabul edilebilir Admissible deviation Kabul edilebilir sapma Admission Giriş Admission chest Buhar giriş kasası   Admission of steam 4   Admission of steam Buhar girişi Admission section Giriş bölümü Admittance Giriş Admittance Admitans Advantage Avantaj Advantage factor Avantaj faktörü Aeration Havalandırma Aeroderivative gas turbine Aeroderivetif gaz türbini Aerodynamic force Aerodinamik kuvvet After-burning grate Son yanma ızgarası After condenser Son yoğuşturucu Aftercooler Son soğutucu Aggregate Agrega Aging test Yaşlandırma testi Agitator Karıştırıcı Air Hava Air baffl e Hava yönlendiricisi Air baffl e plate Hava yönlendirme plakası Air baffl e ring Hava yönlendirme halkası Air blast Hava darbesi Air-blast Fan havası Air-blast circuit breaker Havalı kesici Air-blast cooling Hava fanlı soğutma Air blower Hava fanı Air bottle Hava tüpü Air-break contactor Havalı kontaktör Air cannon Hava topu, hava tabancası (kömür bunkeri  tıkanmalarına karşı) Air cleaner Havalı temizleyici, hava fi ltresi Air cock Hava tahliye musluğu Air compressor Hava kompresörü Air cooled blade Hava soğutmalı kanat (gaz türbinlerinde) Air cooled condensing plant Hava soğutmalı kondenser Air cooler Hava soğutucusu, havalı soğutucu Air cooling Havalı soğutma Air cylinder Hava tüpü Air duct Hava kanalı Air ejector Havalı ejektör Air extraction valve Hava çıkarma (tahliye) valfi 5 Air tank  Air fan Hava fanı Air fi lter Hava fi ltresi Air fi lter casing Hava fi ltresi gövdesi Air fi lter housing Hava fi ltresi gövdesi Air fl ow Hava akışı Air-fl ow indicator Hava akış göstergesi Air-fl ow meter Hava debimetresi Air-fl ow monitor Hava akışı monitörü Air gap Hava aralığı Air gap seal Hava aralığı sızdırmazlığı Air guide cover Hava yönlendirme perdesi Air guide ring Hava yönlendirme bileziği Air gun Hava tabancası (kömür bunkeri tıkanma-  larına karşı) Air heater Hava ısıtıcısı, hava ön ısıtıcısı, luvo Air heater heating surfaces Hava ön ısıtıcısı ısıtma yüzeyleri Air heater inlet duct Hava ön ısıtıcısı giriş kanalı Air infi ltration (to boiler) Hava kaçağı (kazana) Air inlet Hava girişi Air intake Havalandırma, hava girişi Air intake fi lter Hava giriş fi ltresi (örn: gaz türbinlerinde) Air intake silencer Hava giriş susturucusu (örn: gaz türbinle-  rinde) Air lance (soot blower) Hava lansı (kurum üfl eyicisinin) Air leakage into turbine Türbine hava kaçağı Air nozzle Hava nozulu, hava memesi Air pocket Hava cebi Air pollution Hava kirliliği Air preheater Hava ön ısıtıcısı, luvo Air ratio Hava fazlalık katsayısı Air regulating damper Hava ayar damperi Air requirement Hava gereksinimi Air separation capability Hava ayrıştırma kabiliyeti Air servomotor Hava servomotoru, havalı servomotor Air-suction connecting pipe Hava emiş bağlantı borusu Air-suction device Hava emme cihazı Air-suction line Hava emiş hattı Air-suction pipe Hava emiş borusu Air tank Hava tankı Airtight 6 Airtight Hava sızdırmaz Alarm Alarm Alarm annunciation system Alarm ihbar sistemi Alarm device Alarm cihazı Alarm signal register Alarm sinyal kaydedicisi Alarm switch Alarm şalteri Alarm system Alarm sistemi Align, to- Laynına getirmek, eksenlemek, hizalamak Aligned Laynına getirilmiş, eksenlenmiş, hizalanmış Aligning pedestal Ayar sehbası, ayar pedestalı Alignment Layn, hiza, laynına getirme, hizalama, aynı  eksene getirme Alignment of shafts Şaftların laynına getirilmesi, şaftların ek-  senlenmesi Alignment pedestal Ayar sehbası, ayar pedestalı Alignment screw Ayar vidası Alignment shaft Ayar şaftı Alignment value Ayar değeri Alkali Alkali Alkaline Alkali Alkaline boil-out Alkali kaynatma Alkaline cleaning Alkalik temizleme (örn: buhar kazanlarını) Alkalinity Alkalinite Allowable İzin verilebilir Allowable devition İzin verilebilir sapma, kabul edilebilir sapma Allowance Tolerans Alternating current Alternatif akım Alternating voltage Alternatif gerilim Alternator Alternatör, alternatif akım jeneratörü Ambient conditions Çevre şartları Ambient temperature Çevre sıcaklığı Ammeter Ampermetre Ammonia Amonyak Ammonium Amonyum Ammonium sulphate Amonyum sülfat Ammonium sulphide Amonyum sülfür Amperage Amperaj Ampere Amper Ampere-hour Amper-saat   7 Antipolishing ring Amplifi cation Amplifi kasyon, yükseltme Amplifi er Amplifi katör, yükseltici Amplifi er cylinder Amplifi katör silindiri Amplifi er piston Amplifi katör pistonu Amplitude Amplitüt, genlik Amplitude distortion Genlik bozulması Amplitude of defl ection Sapma genliği Amplitude of oscillation Osilasyon genliği Amplitude response Genlik tepkisi Analog Analog Analog signal module Analog sinyal modülü Analyser Analizör Analysis Analiz Ancillary steam line Yardımcı buhar hattı Angle stop valve Açılı stop valfi , köşeli stop valfi Angle thermometer Açılı termometre Angle valve Açılı valf, köşeli valf Angular contact ball bearing Açısal temaslı bilyalı yatak Angular frequency Açısal frekans, dönme frekansı Angular sensor Açısal sensör Angular velocity Açısal hız, dönme hızı Anion Anyon Anion exchanger Anyon değiştirici Anion exchanger resin Anyon reçinesi, anyon değiştirici reçine Anion resin Anyon reçinesi Annual specifi c heat consumption Yıllık özgül ısı harcaması Annunciation Uyarı, ikaz, ihbar Annunciator Uyarı cihazı, ihbar cihazı Anode Anot, pozitif kutup Anode battery Anot bataryası Anode potential Anot gerilimi Anode voltage Anot gerilimi Anthracite Antrasit Anticlockwise rotation Saatin ters yönünde dönme Anticorrosive agent Pas önleyici madde Antifriction bearing Sürtünmesiz yatak Antimotoring protection Motorlama koruması Antipolishing ring Kurum temizleme çemberi (dizel motor-  larda) Apparent output 8 Apparent output Görünür güç Apparent power Görünür güç Approval Onay Approved drawing Onaylı çizim, onaylı teknik resim Arc welding Ark kaynağı Armature Endüvi, çekirdek, nüve Armature clamping ring Endüvi baskı halkası Armature components Endüvi elemanları Armature core Endüvi saç paketi Armature current Endüvi akımı Armature end plate Endüvi baskı plakası Armature voltage Endüvi gerilimi Armature winding Endüvi sargısı Armor Zırh Armoring Zırhlama Arrangement of burners Yakıcıların yerleştirilme düzeni Artifi cial draught Suni çekme Asbestos Asbest Ash Kül Ash and moisture free (analysis) Kül ve nem hariç (kömür analizi) Ash bogie Curuf arabası Ash content Kül miktarı Ash dam Kül barajı Ash disposal Kül atma, kül depolama Ash extractor Curuf çıkarıcı Ash free (analysis) Kül hariç (kömür analizi) Ash fusion temperature Külün ergime sıcaklığı Ash handling plant Kül atma teçhizatı Ash hopper Kül silosu Ash pit Kül çukuru Ash pump Kül pompası Ash removal Kül atma Ash silo Kül silosu Askania governor Askania regülatör Assemble, to- Monte etmek Assembly Montaj Assembly block Montaj bloğu Assembly clearence Montaj kleransı Assembly of stator winding Stator sargı montajı   9 Automatic regulator Assembly pedestal Montaj sehpası Asynchronous admittance Asenkron admitans Asynchronous alternator Asenkron alternatör Asynchronous generator Asenkron jeneratör Asynchronous impedance Asenkron empedans Asynchronous machine Asenkron makina Asynchronous motor Asenkron motor Asynchronous reactance Asenkron reaktans Atmosphere Atmosfer Atmospheric exhaust operation Atmosfere salma, havaya salma Atmospheric exhaust pressure Atmosfere salma basıncı, kazan emniyet  ventili açma basıncı Atmospheric exhaust valve Atmosfere salma valfi , kazan emniyet ventili Atmospheric pressure type fl uidized Atmosferik akışkan yataklı kazan  bed boiler Atomizer (liquid fuels) Atomizör (sıvı yakıtlar için) Attemperator Soğutucu Attenuation Sönümlenme Attenuation coeffi cient Sönümlenme faktörü Attenuator Sönümlenme elemanı Audible Duyulabilir, sesli Audible alarm Sesli alarm Audio frequency Ses frekansı Audio signal Ses sinyali Austenite Austenit Autogenous Otojen Autogenous welding Otojen kaynağı Automatic Otomatik Automatic change-over Otomatik komütatör Automatic circuit breaker Otomatik kesici Automatic coal sampler Otomatik kömür numunesi alıcısı Automatic coal weigher Otomatik kömür tartısı Automatic control Otomatik kontrol, reglaj Automatic controller Otomatik regülatör Automatic extraction Otomatik ara buhar alma Automatic extraction steam turbine Otomatik ara buharlı türbin Automatic pilot Otomatik pilot, otomatik kumanda Automatic regulation Otomatik kontrol Automatic regulator Otomatik regülatör Automatic starting gear 10 Automatic starting gear Otomatik yolverme düzeneği Automatic starting valve Otomatik yol verme valfi Automatic start-up system Otomatik yol verme sistemi Automatic start-up valve Otomatik yol verme valfi Automatic testing system Otomatik test sistemi Automatic trip gear Otomatik trip sistemi Autotransformer Ototrafo, ototransformatör Auxiliaries Santral yardımcı teçhizatı Auxiliary Yardımcı Auxiliary bearing oil pump Yardımcı yatak yağ pompası Auxiliary boiler Yardımcı kazan, start-up kazanı Auxiliary burner Yardımcı yakıcı Auxiliary coil Yardımcı bobin Auxiliary condenser Yardımcı kondenser Auxiliary contact Yardımcı kontak Auxiliary contactor Yardımcı kontaktör Auxiliary control console Yardımcı kontrol-kumanda konsolu Auxiliary control piston Yardımcı kontrol pistonu Auxiliary drive Yardımcı tahrik sistemi Auxiliary energy Yardımcı enerji Auxiliary equipment Yardımcı ekipman Auxiliary exciter Yardımcı ikaz jeneratörü Auxiliary follower piston Yardımcı takip pistonu Auxiliary follow-up piston Yardımcı takip pistonu Auxiliary fuel Yardımcı yakıt Auxiliary journal bearing Yardımcı taşıyıcı yatak Auxiliary oil pump Yardımcı yağ pompası Auxiliary operation Yardımcı işletme Auxiliary pilot valve Yardımcı pilot valf Auxiliary power Yardımcı güç Auxiliary pulverised fuel fi ring equip- Tozkömür yardımcı yakma ekipmanı  ment Auxiliary relay Yardımcı röle Auxiliary service supply Yardımcı servis yerleri beslemesi Auxiliary service water Yardımcı servis yerleri suyu Auxiliary service water circuit Yardımcı servis yerleri su devresi Auxiliary service water pump Yardımcı servis yerleri su pompası Auxiliary start-up fl uid to the over Aşırı hız ani kapama sistemi yardımcı yol  speed trip verme sıvısı (yağı)   11 Axial turbine Auxiliary steam equipment Yardımcı buhar ekipmanı Auxiliary steam heating of boiler (for Yardımcı buharla kazanın ısıtılması (yol  start-up) vermek için) Auxiliary steam line Yardımcı buhar hattı Auxiliary switch Yardımcı şalter Auxiliary transformer Yardımcı trafo Auxiliary trip fl uid to the overspeed Aşırı hız ani kapama sistemi yardımcı trip  trip sıvısı (yağı) Auxiliary trip oil Yardımcı trip yağı Auxiliary tripping oil circuit Yardımcı trip yağı devresi Auxiliary winding Yardımcı sargı Availability Emre amadelik Average blade ring diameter Kanat çemberi ortalama çapı Average blading diameter Ortalama kanat çapı Average load Ortalama yük Average steam velocity Ortalama buhar hızı Average water level Ortalama su seviyesi Axial admission Eksenel giriş Axial alignment Eksenel hiza Axial back-pressure turbine Eksenel karşı basınçlı türbin Axial bearing Eksenel yatak Axial bearing safety device Eksenel yatak emniyet aygıtı Axial blade clearence Kanat eksenal kleransı Axial clearence Eksenel klerans Axial displacement Eksenel kayma Axial exhaust cross-section Eksenel egzost kesiti Axial fan Eksenel fan Axial fl ow fan Eksenel fan, eksenel akımlı fan Axial fl ow impulse turbine Eksenel akışlı aksiyon türbini Axial fl ow pump Eksenel pompa Axial fl ow turbine Eksenel türbin Axial load Eksenel yük Axial movement Eksenel hareket, eksenel kayma Axial play Eksenel oynama, eksenel boşluk Axial pressure Eksenel basınç Axial pump Eksenel pompa, vidalı pompa Axial steam fl ow Eksenel buhar akışı Axial thrust bearing Eksenel basınç yatağı Axial turbine Eksenel türbin Axial ventilator 12 Axial ventilator Eksenel vantilatör Axis of rotation Dönme ekseni   B     Babbit bearing Beyaz yatak, beyaz metalli yatak, babit me-  talli yatak Babbit metal Babit metali, yatak metali, beyaz metal Babbitted bearing Beyaz yatak, beyaz metalli yatak, babit me-  talli yatak Backfeed pump Geri besleme pompası Backfl ow Geri akış Back-fl ow and liquid level safety de- Geri akış ve sıvı seviyesi yükselmesine  vice karşı emniyet cihazı Back pressure Karşı basınç Backpressure alarm Karşı basınç alarmı Backpressure controller Karşı basınç regülatörü Back-pressure extraction turbine Karşı basınçlı ara buhar türbini Backpressure governor Karşı basınç regülatörü Backpressure monitor Karşı basınç monitörü Backpressure operation Karşı basınçlı işletme Backpressure power station Karşı basınçlı santral Backpressure protection device Karşı basınç koruma cihazı Back-pressure regulating valve Karşı basınç reglaj valfi Back-pressure regulation Karşı basınç reglajı Backpressure regulator Karşı basınç regülatörü Back-pressure steam Karşı basınç buharı Backpressure system Karşı basınç sistemi, karşı basınç hattı Backpressure turbine Karşı basınç türbini, karşı basınçlı türbin Backward-curved blade Arkaya kavisli kanat Backward movement Ters yönde hareket, ters yönde dönme Back washing Geri yıkama Backwash waste sump Geri yıkama atık haznesi, geri yıkama atık  çukuru Baffl e Yönlendirme plakası     13 Bar racks Baffl e plate Yönlendirme plakası Baffl e ring Yönlendirme bileziği, yönlendirme halkası Baffl e-type separator (in drum) Yönlendirme plakalı separatör (domda) Bag fi lter Torba fi ltre Baking operation of stator core Saç paketlerin kurutulması Balance Balans, denge Balance, to- Balanslamak Balanced defl ection Simetrik sapma Balanced gate valve Basınç dengeli sürgülü valf Balance dynamically, to- Dinamik balanslamak Balance hole Balans deliği Balance piston Dengeleme pistonu Balance statically, to- Statik balanslamak Balance weight Balans ağırlığı Balancing hole Balans deliği Balancing hole (pressure) Basınç dengeleme deliği Balancing piston Dengeleme pistonu, karşı basınç pistonu Balancing plane Balans düzlemi Balancing spring Dengeleme yayı Balancing valve Dengeleme valfi Balancing weight Balans ağırlığı Ball and race type mill Bilyalı değirmen Ball and tube type mill Tamburlu değirmen Ballast Balast Ball bearing Bilyalı yatak, rulman Ball bearing case Bilyalı yatak mahfazası, bilyalı yatak yuvası Ball bearing race Bilyalı yatak mahfazası, bilyalı yatak yuvası Ball bearing retainer Bilyalı yatak mahfazası, bilyalı yatak yuvası Ball mill Bilyalı değirmen Ball thrust bearing Bilyalı eksenel yatak Ball valve Küresel vana Band Bant Bandage Bandaj Banding Bandajlama Banding wire Bandaj teli Band width Bant aralığı, bant genişliği Barometer Barometre Barometric pressure Barometre basıncı Bar racks Soğutma suyu giriş ızgarası, tarak Barrage 14 Barrage Nehir barajı, bent Barrel casing construction Silindirik gövde yapısı Barrel-type casing Silindirik gövde Barrel-type cylinder Silindirik gövde Barrel-type HP cylinder Silindirik yüksek basınç gövdesi Barrel-type turbine Silindirik gövdeli türbin Barring device Rotor döndürme düzeneği Barring gear Rotor döndürme dişlisi, virör Barring gear motor Rotor döndürme dişlisi motoru, virör mo-  toru Bar screen Soğutma suyu giriş ızgarası Barton cell Barton hücresi Bar winding Çubuk sargı, çubuk iletken Base Temel, kaide Base exciter Temel ikaz, ana ikaz Base frame Ana gövde, ana karkas, ana şasi Base line Temel hat Base load Temel yük Base load operation Temel yükde çalışma Base load power plant Baz yük santralı Base load running Temel yükde çalışma Base-load turbine Temel yük türbini Basement Temel, zemin Base plate Temel plakası Basic circuit diagram Prensip devre şeması Basic dimensions Temel ölçüler Basic symbol Temel işaret Basic tolerances Ana toleranslar Basket strainer Sepet fi ltre Battery Batarya, akü Battery charger Batarya şarz cihazı Battery room Batarya odası, akü odası Bayonet union Bayonet bağlantı Bearing Yatak Bearing block Yatak sehpası, yatak bloğu Bearing body Yatak gövdesi Bearing bolt Yatak civatası, yatak saplaması Bearing box Yatak gövdesi Bearing bushing Yatak buşingi, yatak burcu   15 Bearing temperature Bearing cap Yatak kepi Bearing clearence Yatak kleransı Bearing cover Yatak kepi, yatak kapağı Bearing current Yatak akımı Bearing friction Yatak sürtünmesi Bearing friction load Yatak sürtünme yükü Bearing housing Yatak mahfazası Bearing insulation Yatak izolasyonu Bearing jacking Yatak kaldırma Bearing jacking oil Yatak kaldırma yağı Bearing lining Yatak kaplaması Bearing load Yatak yükü Bearing metal Yatak metali Bearing oil Yatak yağı Bearing oil circuit Yatak yağı devresi Bearing oil circulation Yatak yağı sirkülasyonu Bearing oil pressure Yatak yağı basıncı Bearing oil pressure gauge Yatak yağı manometresi Bearing oil pump Yatak yağı pompası Bearing oil safety device Yatak yağı emniyet cihazı Bearing oil system Yatak yağı devresi Bearing oil wiper ring Yatak yağı sıyırma bileziği Bearing pedestal Yatak pedestalı Bearing pedestal cover Yatak pedestal kapağı Bearing plate Yatak plaketi Bearing play Yatak boşluğu Bearing pressure Yatak basıncı Bearing safety device Yatak koruma düzeneği Bearing shell Yatak kovanı, yatak burcu Bearing shield Yatak plaketi Bearing sleeve Yatak manşonu Bearing spacer Yatak ara parçası Bearing strenght Yatak yük dayanımı Bearing stress Yatak taşıma gerilmesi Bearing stud Yatak saplaması Bearing support Yatak mesneti Bearing support ring Yatak mesnet halkası Bearing surface Yatak yüzeyi Bearing temperature Yatak sıcaklığı Bearing vibration 16 Bearing vibration Yatak vibrasyonu, yatak titreşimi Bearing wiper ring Yatak yağı sıyırma bileziği Beater mill Çarpmalı tip değirmen Beater wheel Değirmen fanı Bed, to- Alıştırmak Bedded (brushes) Alıştırılmış (fırçalar) Bedding Alıştırma, yataklama Bed material Yatak malzemesi (akışkan yataklı kazan-  larda) Bellows Genleşme kompansatörü, uzama kompan-  satörü, körük Bellows type diaphragm Körüklü membran Belt Bant, kayış Belt conveyor Bantlı konveyör Benson boiler Benson tipi kazan Bernouilli equation Bernouilli denklemi Bevel gear Konik dişli Bevel gear coupling Konik dişli kaplin BFP turbine Kazan besleme suyu pompa türbini Bias (voltage) Ön mıknatıslama voltajı Bi-directional axial bearing Çift yönlü eksenel yatak Bi-directional thrust bearing Çift yönlü basınç yatağı Bi-drum boiler Çift domlu kazan Bill of lading Konşimento Bin and feeder system Ara bunkerleme sistemi (toz kömür için) Binary Biner, ikili Binding Yapışkan, bağlayıcı Binding agent Bağlayıcı, birleştirici madde (sargılar için) Bi-polar maschine Çift kutuplu makina Bituminous coal Bitümlü kömür, taşkömürü Blackout Şebeke oturması, genel kararma Blade Kanat Blade, to- Kanat takmak Blade angle Kanat açısı Blade attachment Kanat sabitleme elemanı Blade back Kanat arkası Blade body Kanat gövdesi Blade break-down Kanat dağılması, kanat parçalanması Blade carrier Kanat tutucu   17 Blade lock Blade channel Kanat kanalı Blade clearence Kanat kleransı, kanat boşluğu Blade clearence seal Kanat boşluğu sızdırmazlığı Blade contamination Kanatda depozit oluşumu, birikinti oluşumu Blade cooling Kanadın soğutulması Blade corrosion Kanat korozyonu Blade cross-cut Kanat kesiti Blade cross-section Kanat kesiti Blade curvature Kanat kavisi Blade deposits (turbines) Kanat depoziti, kanat birikintisi (türbinlerde) Blade depth Kanat derinliği Blade diagram Kanat diagramı Bladed rotor Kanatları monte edilmiş rotor Blade edge Kanat kenarı Blade effi ciency Kanat verimi Blade entrance angle Kanat giriş açısı Blade erosion Kanat erozyonu, kanat aşınması Blade exit angle Kanat çıkış açısı Blade exposure to steam Kanatlara buhar yollama, kanatlara buhar  açma Blade fi xing Kanat sabitleme Blade foot Kanat kökü Blade force Kanada gelen kuvvet Blade form Kanat şekli Blade fouling Kanat kirliliği Blade-free space Kanatsız bölge, kanatsız hacim Blade friction Kanat sürtünmesi Blade groove Kanat yivi Blade height Kanat yüksekliği Blade inlet Kanat girişi Blade inlet angle Kanat giriş açısı Blade inlet edge Kanat giriş kenarı Blade insertion hole Kanat yerleştirme deliği Blade installation Kanat montajı Blade leading edge Kanat giriş kenarı Blade length Kanat uzunluğu Blade length ratio Kanat uzunluk oranı Blade loading Kanat yükü Blade lock Kanat kilit elemanı Blade loss factor 18 Blade loss factor Kanat kayıp katsayısı Blade mounting Kanat montajı Blade notch Kanat çentiği Blade outlet Kanat çıkışı Blade outlet angle Kanat çıkış açısı Blade outlet edge Kanat çıkış kenarı Blade position Kanat pozisyonu Blade pressure Kanat basıncı Blade profi le Kanat profi li Blade ring Kanat halkası, kanat çemberi, kanat ringi Blade ring clearance Kanat çember kleransı Blade root Kanat kökü Blade row Kanat kademesi, kanat sırası Blade rubbing Kanat sürtmesi Blade shape Kanat şekli Blade side Kanat tarafı Blade slope Kanat eğimi Blade slot Kanat yuvası Blade thickness Kanat kalınlığı Blade tip Kanat ucu Blade tip loss Kanat ucu kaybı Blade tip speed Kanat çevre hızı Blade trailing edge Kanat çıkış kenarı Blade type Kanat tipi Blade velocity Kanat hızı Blade vibrations Kanat titreşimleri, kanat vibrasyonları Blade wheel Hareketli kanat diski Blade width Kanat genişliği Blade with double inverted T-root Çift T-köklü kanat Blade with forked root Çatal köklü kanat Blade with reinforced root Kökü takviyeli kanat Blading Kanat montajı Blading accessories Kanat montaj aksesuarları Blading clearence Kanat kleransı Blading confi guration Kanat konfi gürasyonu Blading deposits Kanat depozitleri, kanat birikintileri Blading diameter Kanatlama çapı Blading loss Kanat kaybı Blading stage Kanat kademesi   19 Body diameter Blading system Kanat sistemi Blading type Kanat tipi Blast furnace gas Yüksek fırın gazı Blast pressure Patlama basıncı Bled steam Ara buhar Bleed, to- Ara buhar almak, tahliye etmek, kaçırmak,  sızdırmak Bleeder outlet Ara buhar çıkışı, tahliye çıkışı Bleeder valve Ara buhar valfi , tahliye valfi Bleed feedwater heating Ara buharla besleme suyu ön ısıtması Bleeding Ara buhar alma, kaçırma, sızdırma Bleed reservoir Dengeleme tankı Bleed stage Ara buhar kademesi Blind fl ange Kör fl anş Block Blok, gövde Block diagram Blok diyagram Blocked bearing Sabit yatak Blocking relay Blokaj rölesi Blowdown Kazan suyu blöfü Blowdown fl ash tank Blöf genleşme tankı Blowdown tank Blöf tankı Blowdown valve Kazan suyu blöf valfi Blower Fan Blower hub Fan göbeği Blower turbine Fan tahrik türbini Blow-off Buhar blöfü Blow-off pressure Blöf basıncı Blow-off steam Blöf buharı Blow-off system Blöf sistemi Blow-off valve Buhar blöf valfi Blow-out Buhar üfl eme, buharla üfl eme Blow-out Patlama Blow-out diaphram Yırtılma diyaframı, emniyet diyaframı Blow-out line Buhar üfl eme hattı Blow-out plate Buhar üfl eme plakası (kazan borularının  buharla üfl enmesinde) Blow-out valve Buhar üfl eme valfi Body Gövde Body diameter Gövde çapı Boiler 20 Boiler Kazan Boiler air valve Kazan hava tahliye valfi Boiler alarm Kazan alarmı Boiler auxiliaries Kazan yardımcıları Boiler capacity Kazan kapasitesi, kazan gücü Boiler casing Kazan dış kaplaması Boiler control board Kazan kumanda panosu Boiler control room Kazan kumanda odası Boiler corrosion Kazan korozyonu Boiler covering Kazan dış kaplaması Boiler deposit Kazan borularında oluşan depozit Boiler drain Kazan drenajı Boiler drum Kazan domu Boiler effi ciency Kazan verimi Boiler feed Kazan beslemesi Boiler feed make-up Kazan katma suyu Boiler feed pump Kazan besleme pompası Boiler feed pump turbine Kazan besleme pompası türbini Boiler feed water Kazan besleme suyu Boiler fi ttings Kazan armatürleri Boiler foundation Kazan temeli Boiler furnace roof Kazan yanma odası tavanı Boiler grate Kazan ızgarası Boiler heating surface Kazan ısıtma yüzeyi Boiler horsepower Kazan ısı kapasitesi Boiler house Kazan binası Boiler load Kazan yükü Boiler load fl exibility Kazanın yük değişimlerine karşı elastikiyeti Boiler load transmitter Kazan yük transmiteri Boiler maintenance Kazan bakımı Boiler output Kazan üretimi Boiler overhaul Kazan revizyonu Boiler pipe Kazan borusu Boiler plant Kazan tesisi Boiler preservation Kazanın korumaya alınması Boiler pressure Kazan basıncı Boiler rating Kazan kapasitesi Boiler running hours Kazan çalışma saati Boiler scale Kazan taşı, depozit   21 Bourdon pressure gauge Boiler shut-down Kazanın durdurulması Boiler shut-off valve Kazan stop valfi Boiler sludge Şlam Boiler slurry Şlam Boiler start-up Kazana yol verilmesi, kazanın devreye alın-  ması Boiler steel work column Kazan çelik konstrüksiyonu Boiler tube Kazan borusu Boiler unit Kazan ünitesi Boiler vent valve Kazan hava tahliye valfi Boiling Kaynama Boiling point Kaynama noktası Boiling temperature Kaynama sıcaklığı Bolt Civata Bolt clamping device Civata gerdirme aparatı Bolted union Civatalı bağlantı Boost charging Hızlı şarj (akülerde) Booster Yükseltici, kuvvetlendirici Booster fan Takviye fanı, yardımcı fan Booster pump Ön pompa, takviye pompası Booster unit Buster ünitesi (dizel motorlarda) Bottom ash Curuf Bottom bar layer Çubuk sargı altlığı (jeneratör statorunda) Bottom-fi red furnace Alttan yakıcılı yanma odası Bottom half casing Gövde alt yarısı Bottom half inner casing İç gövde alt yarısı (buhar türbinlerinde) Bottom half outer casing Dış gövde alt yarısı (buhar türbinlerinde) Bottom HP casing centralizing key Yüksek basınç türbini alt gövdesi merkez-  leme şimi Bottom of the casing Gövde alt tarafı Bottom outlet Dip savak (hidrolik santrallarda) Bottom section Alt parça, alt bölüm Bottom section casing Gövde alt yarısı Bottom section outer casing Dış gövde alt yarısı (buhar türbinlerinde) Bottom shell Alt zarf Bottom-supported boiler Yukarı yönde genleşen kazan Boundary condition Sınır koşulu Bourdon manometer Burdon manometresi Bourdon pressure gauge Burdon manometresi Bourdon tube 22 Bourdon tube Burdon tüpü Bracket Destek, konsol Bracket bearing Destek yatağı Braided cable Örgülü kablo Brake horsepower Fren beygir gücü Branch circuit Branşman hattı, branşman devresi Branch line Branşman hattı Branch valve Branşman valfi Brazed Sert lehim yapılmış, sert lehimli Brazed coil Sert lehimli bobin Break chamber Kesici hücresi Break contact Normal durumda (devre kapalıyken) kapalı  kontak Breakdown Arıza, bozulma Breakdown strenght Delinme dayanımı (elektrikte) Breakdown voltage Delinme gerilimi Breaker position indicator Kesici konum göstergesi Breaking Kesme Breaking capacity Kesme kapasitesi Breaking current Kesme akımı Breaking load Kopma yükü Break time Kesme süresi Brick chimney Tuğla baca Brick stack Tuğla baca Bridge Köprü Bridge piece Valf köprüsü, supap köprüsü (dizel mo-  torlarda) Bring a turbine on steam Buhar türbinine yol vermek, türbine buhar  açmak Bring a turbine up to full speed Türbinin hızını senkron devire yükseltmek Bring a turbine up to speed Türbini döndürmek, türbine hız vermek Brown coal Linyit, kahverengi kömür Brush Fırça Brush assembly Fırça aparatı Brush carrier Fırça taşıyıcı Brush chamber Fırça haznesi Brush contact losses Fırça temas kayıpları Brush contact surface Fırça temas yüzeyi Brush friction Fırça sürtünmesi   23 Bunker   Brush gear Fırça taşıyıcı Brush holder Fırça tutucu Brush holder arm Fırça tutucu kolu, fırça tutucu civatası Brush holder bolt Fırça tutucu civatası Brush holder box Fırça tutucu kutusu Brush holder hinge Fırça tutucu mafsalı Brush holder mount Fırça tutucu sabitleme elemanı Brushless Fırçasız Brushless excitation Fırçasız ikazlama, fırçasız uyarma Brushless exciter Fırçasız ikaz jeneratörü, fırçasız uyarma  sistemi Brush lifting device Fırça kaldırma düzeneği Brush position Fırça konumu Brush pressure Fırça basıncı Brush rocker Fırça köprüsü B-supply Anot gerilimi BTU price Isı fi yatı, ısı bedeli Bubbling bed Kaynar yatak (akışkan yataklı kazanlarda) Bucket Kova Bucket Kepçe, kanat (Pelton türbinlerde) Bucket conveyor Kovalı konveyör Bucket elevator Kovalı elevatör Bucket excavator Kepçeli ekskavatör Bucket ring Kanat çemberi, kanat ringi Bucket rubbing Kanat sürtmesi Buffer Tampon Buffer amplifi er Yastık yükselteç, yastık amplifi katör Buffer operation Tampon çalışma Buffer piston Tampon piston Buffer zone Tampon bölge Built in Gömme, sabit Built-in switch Monteli şalter Built rotor Montajı bitmiş rotor Built-up rotor Montajı bitmiş rotor Built-up turbine rotor Parçalar halinde dövülüp birleştirilmiş tür-  bin rotoru Built-up type rotor Çok parçalı rotor Built-up type shaft Çok parçalı şaft Bunker Bunker Bunker-C oil 24 Bunker-C oil Altı numara fuel-oil Bunker coal gate Bunker kapama sürgüsü Bunker house Bunker binası Bunker level indicator Bunker seviye göstergesi Bunker slope Bunker eğimi Bunker vibrator Bunker silkme düzeneği (kömür tıkanma-  larına karşı) Burner Yakıcı Burner adjustment Yakıcı ayarı Burner “in” Yakıcı “devrede” Burner level Yakıcı kotu Burner mouth Yakıcı ağızı Burner “out” Yakıcı “devre dışı” Burnish, to- Cilalamak, parlatmak, perdahlamak Burn-out grate Son yakma ızgarası Burn-up rate Yanma hızı Burr Çapak, pürüz Burst, to- Patlamak, yırtılmak Bursting diaphragm Emniyet diyaframı, emniyet membranı Bursting pressure Patlama basıncı, yırtılma basıncı Busbar Bara, hat barası Busbar ducting Bara kanalı Busbar voltage measurement Bara voltajı ölçümü Bus duct Bara kanalı Bush Kovan,burç Bushing Buşing, muf, kılavuz Bushing box Buşing kutusu Bushing (current) transformer Halka çekirdekli akım trafosu Butt end Küt taraf, küt uç Butterfl y-type stop valve Kelebek tip stop valfi Butterfl y valve Kelebek valf, kelebek vana, kısma valfi Butt joint Uç uca ek, küt ek Butt-muff coupling Manşonlu kaplin Button Buton, düğme Buzz, to- Vızıldamak, vızıltılı sinyal vermek Buzzing tone Vızıltılı ses, uğultulu ses By-pass Baypas, kısa devre By pass, to- Baypas etmek, kısa devre etmek By-pass channel Baypas kanalı   25 Cable conduit By-pass control cabinet Baypas kontrol kabini By-pass control cubicle Baypas kontrol hücresi By-pass control oil (turbine) Türbin baypas reglaj yağı By-pass control panel frame Baypas reglaj dolabı, baypas reglaj panosu By-pass damper Baypas damperi By-pass duct Baypas kanalı By-pass governing Baypas reglajı By-pass governing valve Baypas reglaj valfi By-pass line Baypas hattı By-pass operation Baypas çalışma By-pass outlet Baypas çıkışı By-pass panel frame Baypas reglaj dolabı, baypas reglaj panosu By-pass pipe Baypas boru hattı By-pass pump Baypas pompası By-pass solenoid-type controller Solonoid tip baypas regülatörü By-pass stack Baypas bacası By-pass station Baypas istasyonu By-pass steam Baypas buharı By-pass stop valve (turbine) Baypas stop valfi (türbinde) By-pass system Baypas istasyonu By-pass valve Baypas valfi By-product Yan ürün     C     Cabeling Kablo çekme, kablo döşeme Cabinet Kabin Cable Kablo Cable armo(u)r Kablo zırhı Cable bushing Kablo mufu Cable channel Kablo kanalı Cable clamp Kablo kroşesi, kablo tutucu Cable clip Kablo kroşesi, kablo tutucu Cable compound Kablo dolgu zifti Cable conduit Kablo borusu   Cable connection 26 Cable connection Kablo bağlantısı Cable duct Kablo kanalı Cable end sleeve Kablo uç manşonu Cable head Kablo başlığı Cable insulation Kablo izolasyonu Cable jacket Kablo kılıfı Cable network Kablo ağı Cable pothead Kablo başlığı Cable protecting sleeve Kablo kılıfı, kablo mahfazası Cable protective sheath Kablo kılıfı, kablo mahfazası Cable protective sleeve Kablo mufu, kablo manşonu Cable pulley Kablo makarası Cable sealing box Kablo mufu, kablo manşonu Cable sealing end Kablo başlığı Cable sheathing Kablo kılıfı, kablo mahfazası Cable sleeve Kablo mufu, kablo manşonu Cable splice Kablo eki Cable terminal Kablo bağlantısı, kablo ucu Cable terminal box Kablo terminal kutusu Cable terminal lug Kablo pabucu Cable termination Kablo başlığı Cage Kafes Calcium Kalsiyum Calcium carbonate Kalsiyum karbonat Calcium hardness Kalsiyum sertliği Calcium ion Kalsiyum iyonu Calcium sulphate Kalsiyum sülfat Calcium sulphide Kalsiyum sülfür Calibrate, to- Kalibre etmek Calibration Kalibrasyon Calked Sızdırmaz, sızdırmaz duruma getirilmiş Calked Kalafatlanmış Caloric conductivity Isıl iletkenlik Calorie Kalori Calorifi c value Isıl değer Calorimeter Kalorimetre Calorimeter bomb Kalorimetre bombası Cam Kam Camber Bombe, eğrilik   27 Carrier frequency Camber face Emiş tarafı Cam-operated switch Eksantrik şalter, kamlı şalter Cam plate Distribütör tablası, dağıtıcı tabla Camshaft Kam mili, eksantrik mili Camshaft bearing Eksantrik mil yatağı Cam switch Eksantrik şalter, kamlı şalter Cancel, to- İptal etmek Cancellation key İptal butonu, iptal anahtarı Cancellation pushbutton İptal butonu, iptal anahtarı Cantilever Konsol Cantilever beam Konsol kiriş Cap Kapak Capacitance Kapasitans Capacitance current Kapasitif akım Capacitive reactance Kapasitif reaktans Capacitor Kapasitör, kondansatör Capacity Güç, kapasite Capacity factor Kapasite faktörü Capacity reducing valve Güç reglaj valfi Capillary tube Kılcal boru, kapiler boru Capital cost Yatırım bedeli Car Araba, vagon Carbon Karbon Carbonate Karbonat Carbonate hardness Geçici sertlik (sularda) Carbon brush Karbon fırça Carbon dioxide Karbon dioksit Carbonic acid Karbonik asit Carbonitriding Karbonlu nitrürleme Carbon monoxide Karbon monoksit Carbon residue Karbon artığı Carbon-ring gland Karbon halkalı salmastra, karbon bilezikli  salmastra Carnot cycle Karno çevrimi Carriage Araba Carried along with steam Buharla sürüklenmiş Carrier air Taşıyıcı hava (kömür değirmenlerinde) Carrier current Taşıyıcı akım, kuranportör Carrier frequency Taşıyıcı frekans   Carrier gas 28 Carrier gas Taşıyıcı gaz Carrier ring Taşıyıcı halka (şaft sızdırmazlıklarında) Carry base load, to- Baz yükte çalışmak Carrying air Taşıyıcı hava (kömür değirmenlerinde) Carrying capacity Taşıma kapasitesi Carrying gas Taşıyıcı gaz Carrying handle Taşıma kulpu, taşıma sapı Carry over Taşınma ,sürüklenme Cart Araba, el arabası Cascaded drains Kaskat drenaj, kademeli drenaj Cascading system Kaskat sistemi, yağmurlama sistemi (so-  ğutma kulelerinde) Case Mahfaza, kasa Cased butt coupling Mufl u kaplin Casing Gövde Casing anchor point Gövde sabit noktası Casing base Gövde kaidesi Casing bracket Gövde konsolu Casing center (line) Gövde merkez çizgisi Casing center section Gövde orta bölümü Casing centralizing key Gövde merkezleme kaması Casing cladding Gövde kaplaması Casing deformation Gövde deformasyonu Casing displacement Gövde deplasmanı Casing distortion Gövdenin çarpılması Casing expansion Gövde genleşmesi, gövde uzaması Casing expansion meter Gövde genleşme ölçeri Casing expansion transmitter Gövde genleşme transmiteri Casing extensiometer Gövde genleşme ölçeri Casing fl ange Gövde fl anşı Casing foot Gövde tabanı Casing heating Gövde ısıtması Casing inlet section Gövde giriş bölümü Casing split Gövde birleşme yüzeyi (türbinlerde) Casing support Gövde mesneti Casing support fl ange Gövde mesnet fl anşı Casing temperature Gövde sıcaklığı Casing top half Türbin kapağı (gövde üst yarısı) Casing vibration Gövde vibrasyonu   29 Center fi ller (stator winding) Casing wall Gövde cidarı Castable refractories Refrakter harcı (kazanlarda) Catalyst Katalist, katalizatör, katalizör (azot arıtma  tesisinde) Catalyzer Katalizatör, katalizör (azot arıtma tesisinde) Cathode Katot Cathode ray oscillator Katot ışınlı osilograf Cathode ray oscilloscope Elektron ışınlı osiloskop, katot ışınlı osilos-  kop Cathodic treatment Katodik koruma Cation exchanger Katyon değiştirici Cation exchange resin Katyon değiştirici reçine Cation resin Katyon reçinesi Catwalk İskele Caulked Kalafatlanmış Caulked Sızdırmaz duruma getirilmiş Caulking joint Kalafatlı ek Caulking strip Sızdırmazlık şeridi Caustic Kostik Caustic embrittlement Kostik çatlaması Caustic soda Sudkostik, sodyum hidroksit Caustic soda lye Sudkostik çözeltisi Caution plate İkaz plakası Caution sign İkaz işareti Cavitation Kavitasyon Cavity formation Kavitasyon oluşması C-battery C-bataryası Ceiling duct Tavan kanalı Cellophane Saydam zar Celsius Selsiyus Cement, to- Yapıştırmak, semente etmek Cemented tube Yapıştırılarak eklenmiş boru Center, to- Merkezlemek Center (Centre) Merkez, orta Center bearing Orta yatak Center bearing pedestal Orta yatak kaidesi Center deviation Merkezden kaçıklık Centered Merkezlenmiş Center fi ller (stator winding) Ara dolgusu (stator sargılarında)   Centering 30 Centering Merkezleme Centering bolt Merkezleme civatası Centering bushing Merkezleme buşingi, merkezleme kılavuzu Centering disc Merkezleme diski Centering piece Merkezleme parçası Centering ring Merkezleme halkası Centering template Merkezleme şablonu Center line Orta çizgi, eksen çizgisi Center mark Merkez işareti Center of gravity Ağırlık merkezi Center of rotation Dönme merkezi Center to center Akslar arası, merkezler arası Central Merkezi Central bearing Orta yatak Central bearing block Orta yatak kaidesi Central bearing pedestal Orta yatak kaidesi Central bearing support Orta yatak kaidesi Central condenser Merkezi kondenser Central control room Ana kumanda odası Central control station Kumanda merkezi Centralizing key Merkezleme kaması Central monitoring station İzleme merkezi Central point Orta nokta Central processing unit Merkezi işlem birimi (bilgisayarda) Central processor (process compu- Merkezi işlem birimi (bilgisayarda)  ter) Central pulverizer unit Merkezi öğütme tesisi Centrifugal and baffl e plate separa- Santrifüj ve saptırma plakalı separatör  tor Centrifugal clutch Santrifüj kaplin Centrifugal compressor Santrifüj kompresör Centrifugal coupling Santrifüj kaplin Centrifugal feed pump Santifüj besleme pompası Centrifugal force Merkezkaç kuvveti Centrifugal governor Santrifüjlü regülatör Centrifugal oil pump Santrifüj yağ pompası Centrifugal oil purifi er Santrifüj yağ temizleyicisi, santrifüj yağ se-  paratörü Centrifugal pump Santrifüj pompa   31 Charger Centrifugal separator Santrifüj separatör Centrifugal steam separator Santrifüj buhar separatörü Centrifugal switch Santrifüj şalter Centrifugal water feed pump Santrifüj besleme suyu pompası Centrifugal weight Santrifüj ağırlık (hız regülatöründe) Centroid Kitle merkezi Certifi cate Sertifi ka, protokol Certifi cate of compliance Uygunluk sertifi kası Chain Zincir Chainblock Cereskal Chain drive Zincirli tahrik sistemi Chain grate Zincirli ızgara Chain grate stoker Zincirli ızgara Chain hoist Cereskal Chain tensioner Zincirli gerdirme Chamber Oda, hazne Change of state Hal değişimi (maddenin) Change-over Değiştirme, aktarma Change-over circuit Değiştirme devresi, aktarma devresi Change-over equipment Değiştirme donanımı, aktarma donanımı Change-over gear Aktarma dişlisi Change-over lever Yük değiştirme düzeneği Change-over pressure Değiştirme basıncı, aktarma basıncı Change-over switch Komütatör anahtar Change-over valve Yön değiştirme valfi Change slide valve Yön değiştirme sürgülü valfi Change valve Yön değiştirme valfi Changing load Değişken yük Channel Kanal Channel type air heater Kanal tipi hava ısıtıcısı Characteristic curve Karakteristik eğri (reglajda) Characteristic impedance Karakteristik empedans Characteristic of reactive load Reaktif yük karakteristiği Charge Şarj, yükleme Charge, to- Şarj etmek Charge air Şarj havası (dizel motorlarda) Charge air receiver Şarj havası alıcısı (dizel motorlarda) Charge carrier Yük taşıyıcı (elektrikte) Charger Şarj cihazı Charging equipment 32 Charging equipment Şarj cihazı Charging rectifi er Şarj redresörü Chatter Tıkırtı Chatter, to- Tıkırdamak (fırçalarda) Chatter marks Tıkırtı izi (kolektör bileziğinde) Check, to- Kontrol etmek Checked Çek edilmiş, kontrol edilmiş Checker Kontrolör Checkered Baklavalı Checkered plate Baklavalı saç Checker plate Baklavalı saç Check gauge Kontrol manometresi Check gauge Ana mastar Check out, to- Kontrol etmek, yoklamak Check valve Çekvalf, çek valf Chemical equivalent Kimyasal eşdeğer Chemical mixing tank Kimyasal karışım tankı Chemical treatment Kimyasal arıtma, kimyasal işlem Chest Kutu, kasa Chief electrician Elektrik baş teknisyeni Chief mechanic Makina baş teknisyeni Chilling Soğutma Chimney Baca Chimney aviation obstruction lighting Baca yükseklik ikaz ışığı (havacılar için) Chimney aviation safety lighting Baca yükseklik ikaz ışığı (havacılar için) Chimney draft Baca çekişi Chimney emission Baca emisyonu Chimney losses Baca kayıpları Chimney outlet Baca çıkışı Chlorinating plant Klorlama ünitesi Chlorination Klorlama Chlorine Klor Choke Tıkaç bobini Choke Jikle Choke, to- Kısmak Choked Kısılı Chord of incidence Giriş açısı, giriş kenarı (kanatlarda) Chute Şut Chute support Şut desteği   33 Clamping shoe Circuit Devre Circuit arrangement Devre düzeni Circuit breaker Kesici, disjonktör Circuit breaker (power) Güç şalteri Circuit component Devre elemanı Circuit connection Devre bağlantısı Circuit diagram Devre şeması Circuit element Devre elemanı Circuit plan Devre şeması Circular chart recorder Dairesel yazıcı Circular slide valve Dairesel sürgülü valf Circulating current loss Sirkülasyon akımı kaybı Circulating fl uidized bed Sirkülasyonlu akışkan yatak Circulating fl uidized bed type boiler Sirkülasyonlu akışkan yataklı kazan Circulating lubrication Sirkülasyonlu yağlama Circulating oil lubrication Sirkülasyonlu yağlama Circulating pump Sirkülasyon pompası Circulating water Sirkülasyon suyu Circulating water culvert Soğutma suyu kanalı Circulating water fl ow Soğutma suyu debisi Circulating water make-up Soğutma suyu ilavesi Circulating water pump Soğutma suyu pompası Circulating water temperature Soğutma suyu sıcaklığı Circulation control valve Sirkülasyon reglaj valfi Circulation cooling Sirkülasyonlu soğutma Circulation fl ow Sirkülasyon debisi Circulation loop Sirkülasyon devresi (kazanlarda) Circulation oiling Sirkülasyonlu yağlama Circulation regulating valve Sirkülasyon reglaj valfi Circulator turbine Tahrik türbini Cladding Saç kaplama, türbin dış saç kaplaması Claim Talep, iddia Claim, to- Talep etmek Clamp Kelepçe, tırnaklı rondela, mengene Clamp Klemens Clamp, to- Sıkıp sabitlemek Clamp fi ller Dolgu plakası ( jeneratörlerde) Clamping plate Sıkıştırma plakası Clamping shoe Sıkma pabucu Clamping spindle 34 Clamping spindle Sıkma civatası Clarifi ed water Durultulmuş su, berrak su Clarifi ed water basin Durultulmuş su havuzu, berrak su havuzu Clarifi er Berraklaştırıcı, durultucu Classifi er Elek Classifi er beater mill Elekli çarpmalı tip değirmen Classify, to- Sınıfl andırmak, tasnif etmek Class of insulating material İzolasyon sınıfı Clausius-rankine cycle Clausius-rankine çevrimi Claw clutch Tırnaklı kavrama Claw coupling Tırnaklı kavrama Clean air duct Taze hava kanalı Clean drains tank Geri besleme tankı Clean gas Temiz gaz Clearance Klerans Clearance between blades Kanat kleransı Clearance loss Klerans kaybı Clearance test Klerans testi Clearance tolerance Klerans toleransı Clear oil Temiz yağ Clear-vision cabin Tam görüşlü kabin (vinçlerde) Clevis Kastanyola, çatal Client Müşteri Clinker crusher Curuf kırıcı Clip Bağlantı, klips Clockwise Saatin dönme yönünde Clogging of coal Kömürün tıkanması (bunkerlerde) Closed (type) feed water heater Yüzeyli tip besleme suyu ön ısıtıcısı Closed (type) feed water preheater Yüzeyli tip besleme suyu ön ısıtıcısı Closed (type) heater Yüzeyli (kapalı) tip ısıtıcı Closed-circuit cooler Kapalı devre soğutucu Closed-circuit cooling Kapalı devre soğutma Closed-circuit cooling system Kapalı devre soğutma sistemi Closed-circuit cooling water system Kapalı devre soğutma suyu sistemi Closed-circuit ventilation Kapalı devre havalandırma Closed circulation Kapalı devre sirkülasyon Closed cooling system Kapalı soğutma devresi Closed cycle Kapalı çevrim Closed-loop control Kapalı devre kontrol, reglaj   35 Coaxial Closed-loop controller Regülatör Closed-loop cooling Kapalı devre soğutma Closing disc Kapama diski Closing time Kapama süresi Closure Kapama, sona erdirme Closure block Kanat sonlandırma parçası Closure disc Sonlandırma diski Closure piece Kanat sonlandırma parçası Cloth fi lter Bezli fi ltre (toz kömür ve kül tutucularda) Clutch Kavrama Clutch hub Kavrama göbeği CO2-cylinder Karbondioksit tüpü Coagulation Koagülasyon, pıhtılaşma Coal Kömür Coal bed thickness Kömür tabaka kalınlığı (ızgaralı kazanlarda) Coal bunker Kömür bunkeri Coal chute Kömür şutu Coal classifi er Kömür ayırıcısı, kömür eleği (değirmen çı-  kışında) Coal extractor Kömür çıkarıcısı (bunkerlerden) Coal feeder Kömür besleyicisi, kömür dağıtıcısı (değir-  menlere) Coal feed rate Kömür besleme miktarı Coal gasifi cation Kömürün gazlaştırılması Coal handling plant Kömür hazırlama tesisi Coal hopper Kömür bunkeri Coal preparation Kömür hazırlama Coal sample Kömür numunesi Coal scale Kömür tartısı Coal silo Kömür silosu Coal slurry Lavvar atığı, şlam kömürü Coal stockyard Kömür parkı, kömür stok sahası Coarse İri Coarse adjustment Kaba ayar Coarse screen Kaba elek (soğutma suyu alma ağzında) Coast down Türbinin boşta yavaşlaması Coast-down test Boşta yavaşlama deneyi Coast down time Boşta yavaşlama süresi Coaxial Koaksiyel   Cock 36 Cock Musluk Code Kod Coded Kodlanmış Code designation Kodlu tanımlama Code letter Kod harfi Code number Kod numarası Coeffi cient Katsayı, sabite Coeffi cient of contamination Kirlilik katsayısı Coeffi cient of elasticity Elastisite katsayısı Coeffi cient of expansion Uzama katsayısı Coeffi cient of friction Sürtünme katsayısı Coeffi cient of heat transmission Isı iletim katsayısı Coeffi cient of loss Kayıp katsayısı Coeffi cient of radiation Radyasyon katsayısı, ışıma katsayısı Coeffi cient of thermal conductivity Isı iletim katsayısı Coeffi cient of thermal expansion Isıl uzama katsayısı Co-generation plant Kojenerasyon santralı, birleşik ısı ve güç  santralı Cog wheel drive Dişli çarklı tahrik düzeni Coil Bobin, kangal, serpanten Coil assembly Bobin takımı Coil connection Bobin uç bağlantısı Coiled Sarılı (bobin) Coil end Sargı başı Coil installation Bobin montajı Coil pitch Sargı hatvesi Coil spring Spiral yay Coil support Sargı mesneti Coil test Sargı testi Coil tie point Sargı uç bağlantısı Coil voltage Sargı gerilimi (jeneratörlerde) Coil winding Bobin sarımı, bobin sargısı Coke oven gas Kok fırını gazı Cold air Soğuk hava Cold gas Soğuk gaz Cold junction Soğuk lehim yeri Cold junction compensation Soğuk lehim yeri sıcaklık dengelemesi Cold lime soda process Soğuk kireç soda işlemi (suyun yumuşa-  tılmasında)   37 Combustion gases Cold reheat line Soğuk ara kızdırıcı hattı Cold reheat pipe Soğuk ara kızdırıcı hattı Cold start Soğuk yol verme Collecting effi ciency Tutma verimi, fi ltre verimi Collecting electrode Toplama elektrodu (elektrofi ltrelerde) Collecting pipe Toplama hattı, toplama borusu Collecting tank Toplama tankı Collection electrode Toplama elektrodu (elektrofi ltrelerde) Collection plate Toplama plakası, toplama elektrodu (elek-  trofi ltrelerde) Collector Kolektör Collector electrode Toplama elektrodu (elektrofi ltrelerde) Collector hub Kolektör göbeği Collector ring Kolektör bileziği Colloid Asılı madde, koloid Color dot plotter Renkli noktalı yazıcı Color line plotter Renkli satır yazıcısı Color plotter Renkli yazıcı Color recorder Renkli yazıcı Combined cycle Kombine çevrim Combined-cycle power plant Kombine çevrim santralı Combined drying and pulverizing Kurutma ve öğütme işlemi Combined emergency stop and go- Stop ve reglaj valf kombinasyonu  verning valve Combined heat and power genera- Kojenerasyon, birleşik ısı ve güç üretimi  tion Combined heat and power plant Kojenerasyon santralı, birleşik ısı ve güç  santralı Combined journal and thrust bearing Radyal-eksenel yatak kombinasyonu Combined reheat stop and intercept Tekrar (ara) kızdırıcı stop ve reglaj valf  valve kombinasyonu Combined starting gear and load li- Yol verme ve yük sınırlama düzeneği  miting equipment Combustible Yanabilen Combustible elements Yanıcı elementler, yanabilen elementler Combustion air Yakma havası Combustion calculation Yanma hesabı Combustion chamber Yanma odası Combustion gases Yanma sonucu oluşan gazlar, yanıcı gazlar   Combustion heat 38 Combustion heat Yanma ısısı Combustion products Yanma ürünleri Combustion residues Yanma artıkları Combustion temperature Yanma sıcaklığı Commercial frequency Alçak frekans Commercial grading Ticari derecelendirme, ticari sınıfl andırma Commissioning Devreye alma Commutating pole Komütasyon kutbu Commutating winding Komütasyon sargısı Commutator Komütatör Commutator grinder Komütatör taşlama aparatı Commutator insulation Komütatör izolasyonu Compensate, to- Kompanse etmek Compensating bend Genleşme parçası (borularda) Compensating loop Genleşme parçası (borularda) Compensating piece Dengeleme parçası Compensating pipe Dengeleme borusu Compensating winding Dengeleme sargısı Compensation pipe Dengeleme borusu Compensator Kompansatör Complete combustion Tam yanma Component current Bileşen akımı Composition Bileşim Compound excitation Bileşik ikaz, bileşik uyarma Compound winding Bileşik sargı, karma sargı Compressed air Basınçlı hava Compression Sıkıştırma Compression plate Baskı parçası, baskı plakası Compression spring Baskı yayı Compression strength Basınç dayanımı Compressor Kompresör Compressor stage Kompresör kademesi Concave Konkav, içbükey Concentration number Konsantrasyon sayısı Concentric Konsentrik Concrete chimney Beton baca Concrete stack Beton baca Condensate Kondensat Condensate cooler Kondensat soğutucusu   39 Connecting rod Condensate extraction pump Kondensat pompası Condensate level control Kondensat seviye kontrolü Condensate piping Kondensat hattı Condensate polishing plant Kondensat hazırlama tesisi, kondensat  arıtma tesisi Condensate pump Kondensat pompası Condensate return pump Kondensat dönüş pompası Condensate-scavenging installation Kondensat arıtma tesisi Condensate tank Kondensat tankı Condensation losses Yoğuşma kayıpları Condense, to- Yoğuşmak Condensed water Yoğuşum suyu Condenser Kondenser, kondense Condenser cleaning equipment Kondenser temizleme tertibatı Condenser drain pipe Kondenser drenaj borusu Condenser expansion joint Kondenser kompansatörü, kondenser kö-  rüğü Condenser pressure Kondenser basıncı Condenser shell Kondenser gövdesi Condenser support Kondenser kaidesi Condenser tube Kondenser borusu Condenser vacuum Kondenser vakumu Condensing exraction turbine Ara buharlı yoğuşmalı türbin Condensing losses Yoğuşma kayıpları Condensing steam turbine Yoğuşmalı buhar türbini, kondenserli türbin Condensing turbine Yoğuşmalı türbin, kondenserli türbin Conditioning Şartlandırma, iyileştirme Conductance İletkenlik Conduction of heat Isı iletimi Conductivity İletkenlik Conductivity transmitter İletkenlik transmiteri Conductor İletken Conductor insulation İletken izolasyonu Conduit Kablo borusu, kanal (hava, gaz, kablo v.s.) Cone valve Konik vana Connected in parallel Paralel bağlanmış Connecting bolt Bağlantı civatası Connecting pipe Bağlantı borusu Connecting rod Piston kolu Connecting rod bearing 40 Connecting rod bearing Piston kolu yatağı Connection diagram Bağlantı şeması Conserve, to- Konservasyona almak Console Konsol Constant load operation Sabit yükte çalışma Constant pressure operation Sabit basınçlı işletme Constant pressure valve Sabit basınç valfi (dizel motorlarda) Constant tension tube hanger Sabit gerilimli boru askısı Consumer Müşteri, tüketici Consumption Tüketim Contact breaker Kontaklı kesici, otomatik kesici Contact face Kontak yüzeyi Contactor Kontaktör Contamination Birikinti Continuous controller Regülatör Continuous load Sürekli yük, sürekli güç Continuous maximum rating (CMR) Maksimum sürekli kapasite Continuous output Sürekli yük, sürekli güç Continuous power Sürekli yük, sürekli güç Control, to- Regüle etmek, kontrol etmek Control amplifi er Reglaj amplifi katörü, reglaj yükselteci Control board Kontrol panosu Control button Kumanda butonu Control cabinet Reglaj dolabı Control cable Kumanda kablosu Control center Kumanda merkezi Control circuit Reglaj devresi Control console Kumanda konsolu Control cubicle Kumanda dolabı, reglaj dolabı Control cylinder Reglaj silindiri Control desk Kumanda masası Control element Kumanda elemanı Control fl uid Kumanda sıvısı Control fl uid to the thrust bearing trip Basınçlı yatak trip sistemi sıvısı Control gear Reglaj düzeneği Control knob Kumanda butonu Controlled steam extraction Kontrollu ara buhar alma ( türbinlerde) Controlled variable Reglaj büyüklüğü Controller Regülatör   41 Cooling water pump-HT Controller output Reglaj ayar büyüklüğü Control loop Reglaj devresi Control member Kumanda elemanı Control oil Kumanda yağı, reglaj yağı Control oil pressure Kumanda yağı basıncı Control panel Kumanda panosu Control response (time) Kumanda cevap süresi Control rod İndeks kolu (dizel motorlarda) Control room Kumanda odası Control unit Kontrol ünitesi Control system Reglaj devresi, reglaj düzeneği Control valve Reglaj valfi , kumanda valfi Conventional energy Konvansiyonel enerji, geleneksel enerji Conventionel energy resources Geleneksel enerji kaynakları Conventional energy sources Geleneksel enerji kaynakları Conventional power plant Geleneksel elektrik santralı Converging diverging nozzle Venturi lülesi, venturi nozulu Converter Konvertör Conveyor belt Bantlı konveyör, konveyör bandı Conveyor pulley Konveyör makarası Conveyor roller Konveyör rulosu, konveyör makarası Coolant Soğutma sıvısı Cooled coil Soğutmalı sargı Cooler Soğutucu Cooling air Soğutma havası Cooling cell Soğutma hücresi Cooling channel Soğutma kanalı Cooling liquid Soğutma sıvısı Cooling tower Soğutma kulesi Cooling water Soğutma suyu Cooling water channel Soğutma suyu kanalı Cooling water connection Soğutma suyu bağlantısı Cooling water drain valve Soğutma suyu drenaj valfi Cooling water intake channel Soğutma suyu giriş kanalı Cooling water line Soğutma suyu hattı Cooling water make-up Soğutma suyu takviyesi Cooling water pump Soğutma suyu pompası Cooling water pump-HT Yüksek sıcaklık soğutma suyu pompası  (dizel motorlarda) Cooling water pump-LT 42 Cooling water pump-LT Düşük sıcaklık soğutma suyu pompası  (dizel motorlarda) Cooling water return channel Soğutma suyu dönüş hattı Copper losses Bakır kayıpları Core Çekirdek, kablo damarı Corner burner Köşe yakıcısı Corona discharge Korona deşarjı, korona boşalması Correction time Cevap süresi Corrosion Korozyon Corrosion resistant Paslanmaz, korozyona dayanıklı Corrugated sheet Oluklu saç Counter Sayaç Counter Ters, karşı Counterclockwise Saatin ters yönünde Counter excitation Karşı ikaz, ters ikaz Counterfl ow Ters akış Counterfl ow condenser Ters akışlı kondenser Counterfl ow preheater Ters akışlı ön ısıtıcı Counterweight Karşı ağırlık Coupling Kaplin, manşon Coupling bolt Kaplin civatası Coupling fl ange Kaplin fl anşı Coupling transformer Kuplaj trafosu, bağlantı transformatörü Cover Kapak, mahfaza Cover sheet Mahfaza sacı Crack Çatlak Crack inspection Çatlak muayenesi, çatlak kontrolu Crane Vinç Crane bridge Vinç köprüsü Crane carriage Vinç arabası Crane hook Vinç kancası Crane runaway Vinç rayı Crankcase air breather Karter havalandırma (dizel motorlarda) Crankcase relief valve Karter tahliye valfi (dizel motorlarda) Cranking of turbine Türbine yol verme Crankshaft Krank mili Creepage current Kaçak akım Crest voltage Doruk gerilim, en üst gerilim Crest voltmeter Tepe değer voltmetresi   43 Customer witnessed test Critical speed Kritik hız Critical velocity Kritik hız Cross-compound turbine Çift şaftlı türbin Cross displacement Çapraz kayma Crossed-coil instrument Çapraz bobinli ölçü aleti Cross-fl ow Çapraz akış Crossover Deve boynu Crossover pipe Atlama borusu, üstten geçiş borusu Cross piece İstavroz şekilli parça Cross section Kesit Cross shifting Çapraz kayma Crude oil Ham petrol Crude water pump Ham su pompası Crushed coal Kırılmış kömür Crusher Kırıcı Crusher building Kırıcı binası Cryogenic tanker Kriyojenik tanker (LNG taşımada) Curing time Vulkanizasyon süresi Current Akım Current bushing Akım buşingi Current carrying capacity Akım taşıma kapasitesi Current converter Konvertör, redresör Current density Akım yoğunluğu Current fl uctuation Akım dalgalanması Current impulse Akım darbesi Current intensity Akım şiddeti Current limiting reaktor Kısa devre bobini Current limiting reaktor coil Kısa devre reaktans bobini, akım sınırlayı-  cı bobin Current meter Ampermetre Current regulator Akım regülatörü Current relay Akım rölesi Current supply Akım beslemesi Current transformer Akım trafosu Curtis turbine Curtis türbini Curtis wheel Curtis çarkı Customer Müşteri Customer witnessed test Müşteri kabul testi, müşteri gözetiminde  test   Cut off, to- 44 Cut off, to- Devreden ayırmak, kesmek (buhar akışını) Cut-off frequency Sınır frekansı Cut-off from full-load Tam yükte iken devreden ayırma Cut-out, to- Kesmek, ayırmak, devreden çıkarmak Cut-out switch Ayırma şalteri Cycle Çevrim, devre Cycle effi ciency Çevrim verimi Cyclone Siklon Cyclone fi ring Siklonlu yakma sistemi Cyclone furnace Siklonlu ocak Cyclone precipitator Siklonlu fi ltre, siklonlu ayırıcı Cyclone separator Siklon separatör Cylinder Gövde (türbinlerde) Cylinder-block cover Karter kapağı (dizel motorlarda) Cylinder deformation Gövdenin deformasyonu, gövdenin çarpıl-  ması Cylinder distortion Gövdenin deformasyonu, gövdenin çarpıl-  ması Cylinder head Kaver, silindir kafası (dizel motorlarda) Cylinder heating Gövdenin ısıtılması Cylinder joint bolt Gövde civataları, gövde saplamaları Cylinder liner Layner, silindir gömleği (dizel motorlarda) Cylindrical ball and tube type mill Tamburlu değirmen Cylindrical roller bearing Silindirik makaralı yatak Cylindrical roller thrust bearing Silindirik makaralı eksenel yatak       D     Daily service oil tank Günlük (sıvı) yakıt tankı Dam Baraj Damage Hasar Dam crest Baraj kreti Dam embankment Baraj gövdesi Dam lake Baraj gölü Damped Sönümlenmiş     45 Deaerating heater Damper Damper, klape Damper-controlled fl ue gas pass Damper kontrollu baca gazı yolu Damper winding Söndürücü sargı, amortisör sargısı Damper wire Amortisör teli Damping Sönümleme Damping coeffi cient Sönüm katsayısı Damping constant Sönüm katsayısı Damping valve Amortisör valf Dam reservoir Baraj gölü Dam shutter Baraj kapağı, bent kapağı Data Done, data, veri Data sheet Veri listesi, veri föyü Datum level Referans düzeyi Datum plane Referans düzlemi Day (daily) fuel tank Günlük (sıvı) yakıt tankı Day load Gündüz yükü (santralın) Day (daily) oil tank Günlük (sıvı) yakıt tankı D.C. Doğru akım DC/AC converter DC/AC konvertörü DC amplifi er Doğru akım amplifi katörü D.C. Bearing oil pump Doğru akım yatak yağı pompası D.C. circuit Doğru akım devresi D.C. Distribution board Doğru akım dağıtım panosu D.C. generator Doğru akım jeneratörü D.C. Insulation resistance test Doğru akım izolasyon testi ( jeneratör sar-  gıları için) D.C. line Doğru akım hattı D.C. motor Doğru akım motoru D.C. voltage Doğru akım gerilimi Dead circuit Gerilimsiz devre Dead corner Ölü köşe Dead line Ölü hat, akımsız hat Deadline Termin, süre sonu Dead load Ölü yük, hareketsiz yük Dead time Ölü süre, ölü zaman Dead weight Boş ağırlık, yüksüz ağırlık, ölü yük Dead-weight safety valve Ağırlık kumandalı emniyet valfi Dead zone Ölü bölge Deaerating heater Degazörlü ısıtıcı   Deaerating tank 46 Deaerating tank Degazör tankı Deaerating unit Degazör ünitesi Deaeration Gaz alma (besleme suyunda) Deaeration (cooling water) Soğutma suyu hava alma devresi (dizel  motorlarda) Deaerator Degazör (besleme suyunda) Debris fi lter Pislik fi ltresi Debris screen Pislik süzgeci Decarbonator Dekarbonizasyon ünitesi Decarbonize, to- Dekarbonize etmek Decarbonized water Dekarbonize su Decarbonizer Dekarbonizatör Decay Sönüm, bozulma Decay time Sönüm süresi, bozulma süresi Deceleration Yavaşlama Decibel Desibel, ses şiddeti ölçü birimi De-energized circuit Gerilimsiz devre Deep well Derin kuyu De-excitation breaker İkaz kaldırma kesicisi De-excitation equipment İkaz kaldırma sistemi De-excite, to- İkaz kaldırmak Defect Hata, kusur, eksiklik, defo Defective Hatalı, kusurlu, eksik, defolu Defect liability Hata, kusur yada eksikliğe karşı sorumluluk Defect liability period Garanti süresi, hata sorumluluğu süresi Defl ecting plate Yönlendirme plakası, çarpma plakası Defl ection Sapma, yön değiştirme, salgı, sehim, bel  verme Defl ection plate Yönlendirme plakası Defl ector (Pelton turbines) Saptırıcı (Pelton türbinlerinde) Defl ector plate Yönlendirme plakası Deformation amplitude Bozulum genliği Degassing tank Degazör tankı Degassing unit Degazör ünitesi Degree Derece Degree of purity Saflık derecesi Degree of saturation Doyma derecesi Dehydrating breather Nem alıcı (trafolarda) Deionized water Deionat, demineralize su, saf su 47 Deposit Deionized water pump Deionat pompası Deionized water tank Deionat tankı, deionize su tankı Delaval root blade Silindir köklü kanat De Laval turbine De Laval türbini Delay Gecikme, geciktirme Delay action fuse Gecikmeli sigorta Delayed feedback Gecikmeli geri besleme Delay element Geciktirici eleman Delay relay Zaman rölesi Delay time Gecikme süresi Delete, to- Silmek Delivered at site Şantiyede teslim Delivery head Basma yüksekliği (pompalarda) Delivery of a unit to the customer Ünitenin müşteriye devri Delivery period Teslim süresi Delivery pipe Basma hattı Delivery requirements Teslimat şartları Delivery scope Teslimat kapsamı Delivery terms Teslimat şartları Delivery valve Çıkış valfi (dizel motorlarda) Delivery valve spring Çıkış valfi yayı (dizel motorlarda) Delta connection Üçgen bağlantı Delta current Delta akımı Delta voltage Delta gerilimi Demagnetize, to- Manyetiksizleştirmek, demagnetize etmek Demineralization Demineralizasyon (besleme suyunda),  minerallerden arındırma Demineralized water Deionat, demineralize su, saf su Demineralizer İon değiştirici Demineralizing plant Demineralizasyon tesisatı Denitrifacition plant Azot arıtma tesisi Denitrifi cation Azot giderme Density Yoğunluk Density ratio Yoğunluk oranı Departure Ayrılma, salınım (otomatik kontrol sistem-  lerinde) Dependent Bağımlı Dependent variable Bağımlı değişken Deposit Depozit, birikinti   Depreciation 48 Depreciation Amortisman Derivative Türev Derivative action Türevsel (diferansiyel) etki Design Tasarım, dizayn Design power Dizayn gücü, dizayna esas güç Design pressure Dizayn basıncı Design rating Dizayn gücü Design specifi cation Dizayn spesifi kasyonu, dizayn tanımı Design speed Dizayn hızı Design temperature Dizayn sıcaklığı Desired value İstek değeri, referans değeri (reglajda) Desulphurization Desülfürizasyon, kükürt giderme Desulphurization plant Kükürt arıtma tesisi Desuperheater Kızgınlık giderici Desuperheating spray valve Su püskürtme valfi Desuperheating station Kızgınlık giderme istasyonu Detachable Ayrılabilir Detect, to- Algılamak Detecting element Sensör Deterioration Bozulma Detraining tank Degazör tankı Development burden Geliştirme masrafl arı Development costs Geliştirme masrafl arı Deviation Sapma Dew point Çiğlenme noktası Dial Kadran Dial gauge Kadranlı gösterge Dial indicator Kadranlı gösterge Dial thermometer Kadranlı termometre Diaphragm Diyafram, membran Diaphragm Sabit kanat diski Diaphragm packing Sabit kanat sızdırmazlıkları Diaphragm pressure reducing valve Membranlı basınç düşürme valfi Diaphragm pressure switch Membranlı basınç şalteri Dielectric coeffi cient Dielektrik katsayısı Dielectric constant Dielektrik katsayısı Dielectric loss Dielektrik kaybı Dielectric loss angle Dielektrik kayıp açısı Dielectric loss factor Dielektrik kayıp faktörü   49 Direct-contact (type) feedwater Dielectric strength Dielektrik dayanımı Dielectric test Dielektrik testi Die out Sönme, yok olma Diesel cooling water pump Dizel motorlu soğutma suyu pompası Diesel cycle Dizel çevrimi Diesel-driven generator Dizel jeneratör Diesel engine Dizel motor Diesel generator Dizel jeneratör Differential expansion Diferansiyel (göreceli) genleşme, diferan-  siyel (göreceli) uzama Differential-expansion detector Diferansiyel genleşme dedektörü Differential-expansion transmitter Diferansiyel genleşme transmiteri Differential fan pressure Fan fark basıncı Differential head Diferansiyel basma yüksekliği Differential lever Geri besleme kumanda kolu (türbin regla-  jında) Differential-pressure controller Fark basınç regülatörü Differential pressure gauge Fark basınç manometresi Differential pressure regulating valve Fark basınç reglaj valfi Differential-pressure regulator Fark basınç regülatörü Differential pressure relay Fark basınç rölesi Differential pressure transducer Fark basınç transdüseri, barton hücresi Differential pressure transmitter Fark basınç transmiteri Differential protection Diferansiyel koruma Differential (protection) relay Diferansiyel koruma rölesi Diffuser Difüzör (pompalarda) Diffuser control valve Difüzör kumanda valfi Diffuser defl ection vane Difüzör yönlendirme kanatları (pompalarda) Diffuser governor valve Difüzör kumanda valfi Diffuser vane Difüzör kanadı Diode Diyot Dipstick Ölçme çubuğu, seviye çubuğu (yağ seviye-  si, v.s. İçin) Dipstick thermometer Daldırmalı termometre Direct current working voltage Doğru akım çalışma gerilimi Direct-contact (type) feedwater he- Karışmalı tip besleme suyu ön ısıtıcısı  ater Direct-contact (type) feedwater pre- Karışmalı tip besleme suyu ön ısıtıcısı  heater   Direct-contact (type) heater 50 Direct-contact (type) heater Karışmalı tip ısıtıcı Direct current Doğru akım Direct current generator Doğru akım jeneratörü Direct-current voltage Doğru akım gerilimi Direct fi ring system Direkt yakma sistemi (buhar kazanlarında) Direct fi ring system with vapour se- Brüden separatörlü direkt yakma sistemi  parator Direction of rotation Dönme yönü Direction of steam fl ow Buhar akış yönü Dirty-oil pump Kirli yağ pompası Disassembled Demonte edilmiş Disc (disk) Disk Disc and diaphragm turbine Rotoru diskli tip türbin Disc and shaft design Diskli tip dizayn (türbin rotorlarında) Discharge Deşarj, boşaltma Discharge canal Deşarj kanalı Discharge capacity Deşarj kapasitesi Discharge channel Deşarj kanalı Discharge coil Deşarj bobini Discharge electrode Püskürtme elektrodu (elektrofi ltrelerde) Discharge gate Çıkış suyu kapağı, emme borusu kapağı  (hidrolik santrallarda) Discharge head Basma yüksekliği Discharge opening Boşaltma deliği Discharge pipe Boşaltma borusu Discharge plate Püskürtme plakası, püskürtme elektrodu  (elektrofi ltrelerde) Discharge pressure Basma basıncı Discharge resistor Deşarj direnci (jeneratör rotor sargılarında) Discharge velocity (chimney) Baca çıkış hızı Discharging electrode Püskürtme elektrodu Disconnecting switch Ayırıcı, seksiyoner Discontinuous Süreksiz, kesintili Disc rotor Diskli tip rotor (türbinlerde) Disc wheel Rotor diski (türbinlerde) Dislocation Kayma Dismantled Demonte edilmiş Dismounted Demonte edilmiş Dispatching center (load) Yük dağıtım merkezi, yük tevzi merkezi   51 Double-automat extraction Dispersed matter Ayrık madde, dispers madde Dispersion Dağılma, yayılma Displace, to- (the rotor) Rotoru çıkarmak Displaced Kaymış Displacement Kayma Display Ekran, gösterge Display time Görünme süresi Disruptive discharge Delinme, atlama Disruptive strength Delinme dayanımı, atlama dayanımı Disruptive voltage Delinme gerilimi, atlama gerilimi Dissipate Dağılma, dağıtma Distance bolt Mesafe tutucu civata Distance piece Ara parça, mesafe tutucu Distant reading thermometer Uzaktan okumalı termometre Distillate Damıtılmış sıvı Distillation Damıtma Distilled water Distile su, saf su Distilled-water pump Saf su pompası Distilled-water tank Saf su tankı Distortion Çarpılma, bükülme Distortion of casing Türbin gövdesinin çarpılması Distribute, to- Dağıtmak Distributed parameter Dağıtık parametre Distribution box Dağıtım kutusu Distribution line Dağıtım hattı Distribution network Dağıtım şebekesi Distribution substation Dağıtım trafo istasyonu Distributor Distribütör District heating Bölgesel ısıtma, uzaktan ısıtma Disturbance Bozucu büyüklük (reglaj sistemlerinde) Disturbance variable Bozucu büyüklük (reglaj sistemlerinde) Diverter Parafudr, parafudur Divided turbine casing Parçalı türbin gövdesi Dolomite fi lter Dolomit fi ltre Dolomite powder Dolomit tozu Dosing pump Dozaj pompası Dotted line recorder Noktalı yazıcı Double-automatic extraction non- Çift ara buharlı karşı basınç türbini  condensing turbine Double-bleed condensing turbine 52 Double-bleed condensing turbine Çift ara buharlı kondensasyon türbini Double busbar Çift bara Double butterfl y valve Çiftli kelebek valf, karıştırma valfi Double-casing Çift gövdeli (türbin) Double-collar thrust bearing Çift bilezikli basınç yatağı Double cyclone arrangement Çift siklonlu tasarım, çift siklonlu düzenleme  (kazanlarda) Double-ended stud Çift uçlu civata, saplama Double-extraction condensing tur- Çift ara buharlı kondensasyon türbini  bine Double-fl ow condenser Çift akışlı kondenser, çift gözlü kondenser Double-fl ow L.P. section Çift akışlı alçak basınç türbini Double-fl ow superheater Çift akışlı kızdırıcı Double-fl ow turbine Çift akışlı türbin Double-furnace boiler Çift yanma odalı kazan Double-pole switch Çift kutuplu şalter Double-pressure steam turbine Çift basınçlı buhar türbini Double-reheat turbine Çift ara kızdırıcılı türbin Double-reheat unit Çift ara kızdırıcılı santral ünitesi Double-T blade root Çift-T şekilli kanat kökü Dovetail blade root Kırlangıç kuyruğu geçmeli kanat kökü Dovetail groove (turbines) Kırlangıç kuyruğu şekilli yiv (türbinlerde) Dovetail joint Kırlangıç kuyruğu şekilli geçme Dovetail slot (generators) Kırlangıç kuyruğu şekilli oluk (jeneratörler-  de) Downcomer header Düşüş boruları kolektörü Downcomer tubes Düşüş boruları Down-shot burners Tavan yakıcıları Downtime Durma süresi Draft Çekiş (kazanlarda) Draft Taslak Draft loss Çekiş kaybı Draft tube Boşaltma borusu (hidrolik santrallarda) Drag Akma direnci, hava direnci Drag link conveyor Zincirli konveyör (kömür alma tesisinde) Drain, to- Drene etmek, boşaltmak Drainage Drenaj, boşaltma Drainage ditch Drenaj hendeği, drenaj çukuru Drainage opening Drenaj kanalı   53 Drum screen Drainage piping Drenaj hattı Drainage pit Drenaj çukuru Drain cock Drenaj musluğu Drain cooler Kondensat soğutucusu Drain cooling Kondensat soğutma Drain ditch Drenaj hendeği, drenaj kanalı Drain oil pump Drenaj yağı pompası Drain pipe Drenaj hattı Drains Yan kondensat, ön ısıtıcı yoğuşum suyu Drains pump Ön ısıtıcı kondensat pompası Drains tank Yan kondensat tankı Drain tank Drenaj tankı Drain valve Drenaj valfi Drain water Atık su, drenaj suyu Draught Çekiş (kazanlarda) Draught loss Çekiş kaybı Draw current, to- Akım çekmek, enerji almak Draw off, to- Çekmek, emmek Drift eliminator Damla tutucu (soğutma kulelerinde) Drinking-water İçme suyu Drinking-water tank İçme suyu tankı Drip, to- Damlamak Drip pan Damla toplayıcı Drip-proof (motor) Su sıçramasına karşı korumalı (motor) Drive control Tahrik sistemi kumandası Drive control cubicle Tahrik sistemi kumanda dolabı Drive control module Tahrik sistemi kumanda modülü Drive end Tahrik tarafı Driving link (mechanical stoker) Tahrik zinciri halkası (ızgaralı kazanlarda) Driving motor Tahrik motoru Driving shaft Tahrik mili Droop compensator Statik kompansatör Drop Düşüş, düşü Droplet Damlacık Drum Dom (kazanlarda) Drum Tambur (konveyörlerde) Drum pressure Dom basıncı Drum rotor Tambur tipi rotor Drum screen Tamburlu elek   Drum switch 54 Drum switch Silindirik şalter Drum type impuls turbine Silindirik aksiyon türbini Drum type rotor Silindirik rotor, tambur tipi rotor Drum type turbine Tambur tipi türbin Dry ash removal Katı curuf alma Dry cooling tower Kuru tip soğutma kulesi Dry-saturated steam Kuru doymuş buhar Dry steam Kuru buhar Dual-fuel boiler Çift yakıtlı kazan Dual-fuel burner Çift yakıtlı yakıcı Dual-fuel engine Çift yakıtlı motor Dual oil fi lter İkiz yağ fi ltresi Duct Kanal Duct vanes Saptırma plakaları (sac kanallarda) Due date Termin Dummy coil Yardımcı bobin Dummy hole Kör delik Dummy piston Denge pistonu, basınç dengeleme pistonu Dump condenser Yardımcı kondenser Duplex oil fi lter İkiz yağ fi ltresi Dust collector Toz fi ltresi, kül fi ltresi Dust content Toz miktarı, kül miktarı (baca gazında) Dust discharge Kül atma, kül emisyonu Dust emission Toz emisyonu, kül emisyonu Dust fi lter Toz fi ltresi, kül fi ltresi Dust loading Kül miktarı ( gaz kanallarında), kül yükü  (fi ltrelerde) Dust separator Toz fi ltresi, kül fi ltresi Dye checking Boyayla çatlak kontrolu Dye penetrant test Boyayla çatlak kontrolu Dynamic balance Dinamik balans Dynamic head Dinamik basınç, dinamik basma yüksekliği Dynamic pressure Dinamik basınç Dynamic suction head Dinamik emme yüksekliği Dynamic suction lift Dinamik emme yüksekliği, manometrik  emme yüksekliği Dynamic viscosity Dinamik viskozite Dynamo Dinamo Dynamo lamination Dinamo sacı 55 Effective resistance Dynamometer Dinamometre Dynamo sheet Dinamo sacı     E     Earth Toprak Earth connection Toprak hattı Earthed system Topraklı sistem Earth fault Toprak kaçağı Earth-fault test Toprak kaçağı testi Earthing Topraklama Earthing switch Topraklama anahtarı, topraklama şalteri Earth leakage coil Toprak kaçağı bobini Eccentric Eksantrik, dışmerkezli Eccentricity Eksantrisite, dışmerkezlilik Eco Ekonomizör, eko (buhar kazanlarında) Economical life Ekonomik ömür, fi zibiliteye esas ömür Economical output En ekonomik güç Economic load point En ekonomik güç değeri Economizer Ekonomizör, eko (buhar kazanlarında) Economizer bypass Ekonomizör baypas hattı, eko baypas hattı Economizer tubes Ekonomizör boruları Eddy current Endüksiyon akımı, fukolt akımı Effective capacity Yararlı güç, net güç Effective effi ciency Toplam verim Effective head Etkin yükseklik Effective height Etkin yükseklik Effective length Etkin uzunluk Effective load Etkin yük, efektif yük Effectiveness factor Soğuma faktörü (yanma odası boru perde-  lerinde) Effective output Efektif güç, etkin güç Effective power Efektif güç, etkin güç Effective rating Efektif güç, etkin güç Effective resistance Efektif direnç, etkin direnç   Effective thermal cross section 56 Effective thermal cross section Efektif termal kesit Effi ciency Verim, randıman Ejector Ejektör Ejector water pump Ejektör suyu pompası Elastic pipe suspension Yaylı boru askısı Elbow Dirsek Electrical conductivity test İletkenlik testi (kazan suyunda) Electrical control room Elektrik kumanda odası Electrical control station Elektrik kumanda istasyonu Electrical full load pump Elektrikli tam yük pompası Electrically actuated Elektrik kumandalı Electrically driven Elektrik tahrikli Electrically driven auxiliary oil pump Elektrikli yardımcı yağ pompası Electrical position transducer Elektrikli konum transdüseri Electrical position transmitter Elektrikli konum transmiteri Electrical power Elektriksel güç Electrical precipitator Elektrofi ltre Electrical recorder Elektrikli yazıcı Electrical (single-line) diagram Elektrik tek hat şeması Electrical speed transmitter Elektrikli hız transmiteri Electrical utility Elektrik işletmesi, elektrik şirketi Electric bolt heater Elektrikli civata ısıtıcısı Electric charge Elektrik yükü Electric fi eld intensity Elektriksel alan yoğunluğu Electric fi eld strength Elektriksel alan dayanımı Electricity Elektrik Electricity company Elektrik kurumu, elektrik şirketi Electric motor Elektrik motoru Electric motor drive Elektrik motorlu tahrik düzeni Electric utility Elektrik işletmesi, elektrik şirketi Electro-chemically machined blade Elektrokimyasal olarak işlenmiş kanat Electrodynamic balance Elektrodinamik balans Electrofi lter Elektrofi ltre, elektrostatik fi ltre Electro-hydraulic actuator Elektrohidrolik tahrik düzeneği Electro-hydraulic converter Elektrohidrolik konvertör Electro-hydraulic positioner drive Elektrohidrolik ayar düzeneği Electro-hydraulic turbine governing Elektrohidrolik türbin reglaj sistemi  system Electrolyte Elektrolit   57 Emergency pushbutton Electromagnet Elektromıknatıs Electromotor pump Elektromotorlu pompa, elektrik motorlu  pompa Electron Elektron Electron gun Elektron tabancası Electronic charge Elektron yükü Electronic emergency governor se- Elektronik hız regülatörü seçici devresi  lector circuit Electrostatic precipitator Elektrofi ltre Element Element, eleman Elevating platform Kaldırma platformu Elevator Asansör Elmo-pump Elmo pomp, elektromotorlu pompa Embedded Gömülü Embedded temperature detector Gömme termometre, gömmeli termoele-  man Embedded temperature sensor Gömmeli termoeleman Emergency bearing oil pump İmdat yatak yağ pompası Emergency button İmdat butonu, acil durum butonu Emergency bypass valve İmdat baypas valfi Emergency cut-off speed Ani kapama hızı Emergency diesel İmdat dizel ünitesi, imdat dizeli Emergency exhaust valve İmdat egzoz valfi Emergency extraction stop valve Ara buhar ani kapama ventili Emergency feed line Acil besleme hattı, emniyet hattı Emergency generating set İmdat jeneratörü Emergency generator İmdat jeneratörü Emergency governor İmdat hız regülatörü Emergency lighting Acil durum aydınlatması, güvenlik aydınlat-  ması Emergency oil Ani kapama yağı Emergency oil circuit Ani kapama yağ devresi Emergency oil pump İmdat yağ pompası Emergency power distribution board İmdat elektrik dağıtım panosu Emergency power generating unit Yedek enerji üretim ünitesi Emergency power generator İmdat jeneratörü Emergency power supply on system Şebeke oturmasında imdat enerji besle-  failure mesi Emergency pushbutton İmdat butonu, acil durum butonu   Emergency shutdown 58 Emergency shutdown Ani kapama Emergency shut-off valve Ani kapama ventili Emergency stop Ani kapama Emergency stop handle Ani kapama kolu, imdat kolu Emergency stop valve Ani kapama ventili, imdat ventili Emergency switch İmdat şalteri, acil durum şalteri Emergency trip Acil trip etme, acil durdurma Emergency triping device Ani kapama düzeneği Emission Emisyon, salım Emission rate Emisyon hızı Empirical Ampirik Emulsion Emülsiyon, sıvı çözelti End bearing Nihai yatak End blade Son kanat End clearence Eksenel klerans End connection piece Uç bağlantı parçası Endothermic reaction Endotermik reaksiyon End piece Son parça (türbin kanat montajında) End plate (of core) Baskı plakası (sac paketlerde) End plate temperature Baskı plakası sıcaklığı (jenaratör statoru  sac paketlerinde) End winding Sargı başı End winding bracing Sargı başı kuşaklaması End winding insulation Sargı başı izolasyonu End winding transposition Sargı başı transpozisyonu, sargı başı çap-  razlaması End winding mount Sargı başı sabitleyicisi Energize, to- Gerilim altına almak Energy Enerji Energy conservation Enerji tasarrufu Energy consumption Enerji tüketimi Energy conversion Enerji dönüşümü Energy generation Enerji üretimi Energy sourse Enerji kaynağı Energy supply Enerji beslemesi Energy transmission Enerji iletimi Energy tunnel Enerji tüneli, basınçlı su tüneli (hidrolik  santrallarda) Engaging of back-pressure regulator Karşı basınç regülatörünü devreye alma   59 Euler equation Engaging of controlled extraction Kumandalı ara buhar sistemini devreye  alma Engine Makina, makine Engine block Makina gövdesi, makina bloğu, motor  bloğu Engine-generator elastic coupling Motor-jeneratör arası elastik kaplini Engine house Makina binası, makina dairesi Engine output Motor gücü Engin room Makina odası, makina dairesi Engin with reheater Ara kızdırıcılı makina, ara kızdırıcılı türbin Engler viscosity Engler viskozitesi Enriched fuel Zenginleştirilmiş yakıt Enthalpy Entalpi Entrance angle Giriş açısı Entrance loss Giriş kaybı Entropy Entropi Environmental conditions Çevre şartları Environmental protection Çevrenin korunması Epoxy Epoksi Epoxy resin Epoksit reçine Equalizer pipe Dengeleme borusu Equalizing circuit Eşitleme devresi Equation of state Hal denklemi Equilibrium Denge Equipment Ekipman, araç-gereç, teçhizat Equipment ground Donatım topraklaması Erect, to- Dikmek, inşa etmek, monte etmek Erection İnşa, montaj Erection drawing Montaj resmi Erection opening Montaj deliği Erection schedule Montaj programı Erection sequence Montaj sırası Erosion Aşınma, erozyon Erosion damage Aşınma hasarı Erosion resistance Aşınma dayanımı Erosive Aşındırıcı Error Hata, sapma, reglaj farkı Estuary Irmak ağzı, nehir ağzı Euler equation Euler denklemi   Evacuate, to- 60 Evacuate, to- Havasını almak, boşaltmak Evaluation Değerlendirme Evaporate, to- Buharlaşmak Evaporation loss Buharlaşma kaybı (soğutma kulelerinde) Evaporator Evaporatör, buharlaştırıcı Evaporator heating surface Evaporatör ısıtma yüzeyi Event Olay, süreç Examine, to- Denetlemek, kontrol etmek Examiner Denetçi, kontrolör Excess Aşırı, fazla Excess air Hava fazlalığı (kazanlarda) Excess air coeffi cient Hava fazlalık katsayısı Excess current Fazla akım, aşırı akım Exchangeable Değiştirilebilir Exchanger Eşanjör Excitation İkaz, uyarım Excitation current İkaz akımı, uyarma akımı Excitation voltage İkaz gerilimi, uyarma gerilimi Excitation winding İkaz sargısı Exciter İkaz dinamosu, ikaz Exciter bearing İkaz yatağı Exciter bus İkaz barası Exciter coupling İkaz kaplini Exciter current cable İkaz akımı kablosu Exciter end İkaz tarafı Exciter losses İkaz kayıpları Exciter output İkaz gücü Exciter rotor İkaz (jeneratörü) rotoru Exciter shaft İkaz (jeneratörü) mili Ex factory Fabrika çıkışı, fabrika çıkışında Exhaust Egzoz Exhaust air Egzoz havası, atık hava Exhaust-air duct Atık hava kanalı Exhaust blade Son kademe kanadı Exhaust casing Çürük buhar kasası Exhaust cross section Çürük buhar çıkış kesiti Exhaust end Çürük buhar tarafı (türbinlerde) Exhauster fan Değirmen vantilatörü Exhaust gas Çürük gaz   61 Expansion bend Exhaust-gas channel Çürük gaz kanalı, egzoz gazı kanalı Exhaust-gas diffuser Egzoz gazı difüzörü (gas türbinlerinde) Exhaust-gas duct Çürük gaz kanalı, egzoz gazı kanalı Exhaust-gas pipe Egzoz manifoldu Exhaust-gas (pipe) protection Egzoz manifoldu mahfazası Exhaust heat recovery equipment Atık ısı geri kazanım ekipmanı Exhaust line Egzoz hattı Exhaust loss Egzoz kaybı Exhaust pipe Egzoz borusu Exhaust port Egzoz çıkışı, egzoz kanalı Exhaust relief diaphragm Egzoz emniyet diyaframı Exhaust side Egzoz tarafı Exhaust stage Egzoz kademesi, son kademe Exhaust stage blade Son kademe kanadı Exhaust steam Egzoz buharı, çürük buhar Exhaust steam casing Çürük buhar kasası Exhaust steam end Çürük buhar tarafı Exhaust steam fl ow Çürük buhar debisi Exhaust steam oil separator Egzoz buharı yağ separatörü Exhaust steam pipe Çürük buhar hattı Exhaust steam turbine Çürük buhar türbini Exhaust temperature Egzoz sıcaklığı, çıkış sıcaklığı Exhaust turbine Çürük buhar türbini Exhaust valve Çürük buhar valfi (buhar türbinlerinde) Exhaust valve Egzoz valfi , egzoz supapı (dizel motorlarda) Exhaust velocity Çıkış hızı Exhaust volume Çürük buhar hacmi Exit angle Çıkış açısı Exit gas Çürük gaz Exit loss Çıkış kaybı Exit pipe Çıkış hattı Exit pressure Çıkış basıncı Exit side Çıkış tarafı Exit velocity Çıkış hızı Exothermal process Eksotermik işlem, eksotermik proses Exothermic process Eksotermik işlem, eksotermik proses Exothermic reaction Eksotermik reaksiyon, ısı veren tepkime Expansion bellow Genleşme körüğü Expansion bend Genleşme kavisi   Expansion chamber 62 Expansion chamber Genleşme haznesi Expansion compensator Genleşme kompansatörü Expansion joint Genleşme kompansatörü Expansion loop Genleşme kavisi Expansion tank Genleşme tankı Expansion transmitter Genleşme transmiteri Expansion vessel Genleşme kabı Experiment Deney Explosion diaphragm Emniyet membranı Extend, to- Tevsi etmek Extension Tevsi, uzama, genişleme, müştemilat External diameter of stator core Stator saç paketleri dış çapı External excitation Harici ikaz External power Yardımcı enerji Extinction voltage Sönüm gerilimi Extraction Ara buhar alma Extraction back-pressure turbine Ara buharlı karşı basınç türbini Extraction check valve Ara buhar çek valfi Extraction condensing turbine Ara buharlı kondensasyon türbini Extraction condensing turbine-ge- Ara buharlı kondensasyonlu türbojeneratör  nerator set seti Extraction control Ara buhar reglajı Extraction control valve Ara buhar reglaj valfi Extraction heater Ara buharlı ön ısıtıcı Extraction line Ara buhar hattı Extraction non-return valve Ara buhar çek valfi Extraction piping Ara buhar hattı Extraction point Ara buhar alma noktası Extraction pressure Ara buhar basıncı Extraction pressure regulator Ara buhar basınç regülatörü Extraction pump Kondensat pompası Extraction stage Ara buhar kademesi Extraction steam Ara buhar Extraction steam feed heating Ara buharla besleme suyu ön ısıtması Extraction steam feed water prehe- Ara buharla besleme suyu ön ısıtması  ating Extraction steam fl ow Ara buhar debisi Extraction steam preheater Ara buharlı ön ısıtıcı Extraction steam preheating Ara buharla ön ısıtma   63 Fault recorder Extraction steam pressure Ara buhar basıncı Extraction stop valve Ara buhar ani kapama ventili Extraction turbine Ara buharlı türbin Extraction valve Ara buhar valfi Extractor Çıkarıcı Ex works Fabrika çıkışı, fabrika çıkışında   F     Fabric fi lter Bez fi ltre Factory certifi cate İmalat sertifi kası Fading Sönümlenme (vibrasyonda, osilasyonda) Failure Arıza, bozulma, kopma Family of curves Eğriler ailesi, eğriler takımı Fan Fan, vantilatör Fan assisted hyperbolic cooling Fan destekli hiperbolik soğutma kulesi  tower Fan blade Fan kanadı, vantilatör kanadı Fan casing Fan gövdesi Fan control cubicle Fan kontrol kabini Fan cover Fan gövdesi, fan mahfazası Fan drive Fan tahrik elemanı Fan drive turbine Fan tahrik türbini Fan effi ciency Fan verimi Fan guard plate Fan mahfaza saçı Fan margin Fan kapasite rezervi Fan motor Fan motoru Fast acting Hızlı tepkili, çabuk tepkili (reglajda) Fast response control action Hızlı kumanda edilebilir Fault Arıza Fault alarm Arıza alarmı Fault current Arıza akımı Fault indicator Arıza kayıt cihazı, arıza göstergesi Fault record Arıza protokolu Fault recorder Arıza yazıcısı     Fault shutdown 64 Fault shutdown Arıza nedeniyle durdurma Feasibility Fizibilite Feather Kama, zivana Feed Besleme Feedback Geri besleme Feedback amplifi er Geri besleme amplifi katörü Feed controller Besleme regülatörü Feeder Fider, hat Feeder Dağıtıcı, besleyici, besleme hattı (kömür  alma tesisinde) Feeder chute Besleme şutu (değirmenlerde) Feeder fl oor Dağıtıcı katı, dağıtıcı platformu Feeder pump Besleme pompası Feed-forward control İleri beslemeli regülasyon Feed heating plant Besleme suyu ön ısıtma tesisi Feed heating stage Besleme suyu ön ısıtma kademesi Feed heating system Besleme suyu ön ısıtma tesisi Feeding drum Üst dom Feeding of data Done yükleme Feed line Besleme hattı Feed pipe Besleme hattı, besleme borusu Feed pump Besleme pompası Feed pump governor Besleme pompası regülatörü Feed the boiler, to- Kazana su vermek Feed valve Besleme valfi Feed water Besleme suyu Feedwater conditioning Besleme suyu şartlandırması Feedwater controller Besleme suyu regülatörü Feedwater deaerator Besleme suyu degazörü Feedwater delivery pipe Besleme suyu basınç hattı Feedwater fi lter Besleme suyu fi ltresi Feedwater header Besleme suyu kolektörü Feedwater heater Besleme suyu ön ısıtıcısı Feedwater line Besleme suyu hattı Feedwater preheater Besleme suyu ön ısıtıcısı Feedwater pump Besleme suyu pompası Feedwater regulator Besleme suyu regülatörü Feedwater softening plant Besleme suyu yumuşatma tesisi Feedwater storage tank Besleme suyu tankı   65 Final steam temperature Feedwater strainer Besleme suyu fi ltresi Feedwater tank Besleme suyu tankı Feedwater treatment Besleme suyunun arıtılması Feedwater treatment plant Besleme suyu arıtma tesisi Feedwater valve Besleme suyu valfi Feeler Algılayıcı Field Saha, inşaat sahası, alan Field coil Alan sargısı, indüktör sargısı Field density Alan yoğunluğu Field installation check-out İlk devreye alma hazırlığı Field regulation Alan kontrolu Field rheostat Alan reostası Field weld Saha kaynağı Field winding Alan sargısı Filament voltage Filaman gerilimi Fill Yağmurlama elemanları (soğutma kule-  sinde) Filling pipe Doldurma hattı Filling valve Doldurma valfi Film boiling Film kaynama Film resistor Film direnç Filter Filtre Filter backwashing Filtre geri yıkaması Filter bypass line Filtre baypas hattı Filter cartridge Filtre kartuşu, fi ltre peteği Filter changeover valve Filtre aktarma valfi Filter screen Filtre eleği Filter transfer valve Filtre aktarma valfi , fi ltre değiştirme valfi Fill the boiler, to- Kazanı su ile doldurmak Fin Kanatçık, ripe Final control element Son denetim öğesi, son kontrol elemanı Final evaporator Son buharlaştırıcı (Benson kazanlarında) Final feed temperature Ön ısıtıcı nihai sıcaklığı Final feedwater pre-heating Besleme suyu son ön ısıtması Final inspection Son kontrol Final operating conditions Nihai işletme şartları Final payment Son ödeme Final stage Son kademe Final steam temperature Son kızdırıcı sıcaklığı   Final superheater 66 Final superheater Son kızdırıcı Fine adjustment İnce ayar Fineness Öğütme inceliği (değirmenlerde) Fine screen İnce elek (soğutma suyu giriş kanallarında) Finishing superheater Son kızdırıcı Finned Kanatçıklı, ripeli Finned pipe Kanatçıklı boru, ripeli boru Finned tube Kanatçıklı boru, ripeli boru Finned tube economiser Ripeli ekonomizör Fir-blade fastening Çam tipi kanat montajı (türbinlerde) Fir-blade mounting Çam tipi kanat montajı (türbinlerde) Fire brick Ateş tuğlası, şamot tuğlası Fire clay Şamot Fire clay lining Şamot kaplama Fire point Yanma sıcaklığı, yanma noktası Fire proof Yanmaz Fire resistant Ateşe dayanıklı, zor yanan Fire side Gaz tarafı (kazanlarda) Fire-tube boiler Duman borulu kazan, alev borulu kazan Firing equipment Yakma ekipmanı First law of thermodynamics Termodinamiğin birinci yasası First stage İlk kademe, birinci kademe First stage superheater Birinci kızdırıcı, kızdırıcı birinci kademesi Fir-tree blade root Çam tipi kanat kökü (türbinlerde) Fir-tree root blade Çam tipi köklü kanat Fir-type groove Çam tipi yiv Fit, to- Uymak, uydurmak, yerleştirmek Fitter Montör Fixed Sabit Fixed bed Sabit yatak (akışkan yataklı kazanlarda) Fixed carbon Sabit karbon (yakıt analizinde) Fixed pipe mount Sabit boru askısı Fixed point Sabit nokta Fixture Düzenek, teçhizat Flame Alev Flame impingement Alev tepmesi Flame “in” Yakıcı devrede Flame monitor Alev monitörü Flame “out” Yakıcı devre dışı   67 Flood Flame zone of combustor Yanma odası alev bölgesi Flange Flanş Flange connection Flanşlı bağlantı Flange coupling Flanşlı kaplin Flange heating Flanş ısıtması Flap Klape Flapper Çarpma plakası, dağılma plakası Flare type burner Konik yakıcı Flash-back Alev tepmesi Flash evaporator Ani buharlaştırıcı Flashing Buharlaşma Flash-over Elektrik atlaması Flash point Parlama noktası, parlama sıcaklığı Flash steam Çürük buhar Flash tank Çürük buhar tankı, genleşme tankı Flat Düz, yassı, yayvan Flat car Alçak kasalı vagon Flat coil Yassı bobin Flat spring Yaprak yay Flexible Elastik Flexible coupling Elastik kaplin Flexible metal hose Elastik metal hortum Flexible suspension Hareketli askı sistemi Flip-fl op circuit Flip-fl op devre, ikili devre Float Şamandra Floating action controller İntegral tutumlu regülatör Floating bearing Hareketli yatak, gezer yatak Floating lever Geri besleme kolu (türbin reglajında) Floating matter Yüzer madde Floating rate Ayar hızı, kapama hızı (kontrol sistemlerin-  de) Float-operated control valve Şamandıralı reglaj valfi Float switch Şamandıralı şalter Float trap Şamandıralı kondenstop Float valve Şamandıralı valf Flocculation Çökeltme, fl okülasyon Floculator Flokülatör (su hazırlama tesisinde), çökel-  tici Flood Sel, taşkın Flooding 68 Flooding Sel, taşkın Floor Zemin, taban Floor level Zemin kotu Flow Akış, akım, debi Flow control Debi reglajı Flow cross-section Akış kesiti Flow diagram Akış şeması Flow loss Akış kaybı Flow meter Debimetre Flow path Akış yolu Flow rate Debi Flow resistance Akış direnci Fluctuate, to- Dalgalanmak, artıp azalmak Fluctuating load Değişken yük, dalgalı yük Flue Duman borusu, duman yolu Flue-dust collector Baca gazı fi ltresi Flue-dust precipitator Baca gazı fi ltresi Flue gas Baca gazı Flue-gas air heater Hava ön ısıtıcısı Flue-gas analyser Baca gazı analizörü Flue-gas bypass Baca gazı baypas hattı (kombine çevrim  santrallarında) Flue-gas bypass damper Baca gazı baypas damperi Flue-gas bypass stack Baypas bacası Flue-gas cleaning plant Baca gazı temizleme tesisi Flue-gas damper Baca gazı damperi Flue-gas denitrifi cation plant Baca gazı azot arıtma tesisi Flue-gas desulphurization plant Baca gazı kükürt arıtma tesisi Flue-gas duct Baca gazı kanalı Flue-gas loss Baca gazı kaybı (ısı kaybı) Flue-gas pass Baca gazı pasajı (kazanlarda) Flue-gas recirculating fan Baca gazı resirkülasyon fanı Flue-gas recirculation Baca gazı resirkülasyonu Flue-gas reinjection Baca gazı resirkülasyonu Flue-gas sample Baca gazı numunesi Flue-gas volume Baca gazı hacmı Flue-gas withdrawal Baca gazı resirkülasyonu Fluid Akışkan Fluid drive Hidrolik tahrik sistemi   69 Forced-circulation lubrication Fluidized bed Akışkan yatak Fluidized-bed boiler Akışkan yataklı kazan Fluid-level monitor Akışkan seviye monitörü Fluid monitor Akışkan monitörü Fluid temperature Akma sıcaklığı Fluorescent lamp Floresan lamba Fluorescent screen Flüorışıl ekran Fluorescent tube Floresan lamba Flushing Durulama, fışkırma, fışkırtma Flushing oil Çalkalama yağı, yıkama yağı Flushing water Çalkalama suyu, yıkama suyu Flush water Çalkalama suyu, yıkama suyu Flute Yiv, oluk Flux Akı, akış Flux-carrying capacity Mıknatıslanma kapasitesi Flux density Akı yoğunluğu Fly ash Uçucu kül Fly ash hopper Uçucu kül bunkeri Fly ash return Uçucu kül geri beslemesi Flyball Regülatör topu (hız regülatörlerinde) Flyball governor Toplu hız regülatörü, merkezkaç kuvvetli  hız regülatörü Flyweight speed governor Toplu hız regülatörü, merkezkaç kuvvetli  hız regülatörü Flywheel Volan Foam Köpük Foam extinguisher Köpüklü yangın söndürücü Foaming Köpürme (domda) Foaming characteristics Köpürme özelliği (yağlarda) Follower control Sürekli reglaj Follow-up control Sürekli reglaj Force Kuvvet Forced air Fan havası Forced-air cooling Cebri havalı soğutma Forced air duct Taze hava kanalı Forced circulation Cebri sirkülasyon Forced circulation boiler Cebri sirkülasyonlu kazan, La Mont tipi ka-  zan Forced-circulation lubrication Cebri sirkülasyonlu yağlama   Forced draft duct 70 Forced draft duct Taze hava kanalı Forced draft fan Taze hava fanı, taze hava vantilatörü Forced fl ow boiler Tek geçişli (domsuz) kazan Forced lubrication Basınçlı yağlama Forced oscillation Güdümlü salınım, kendinden kaynaklanan  salınım Forebay Yükleme havuzu, su biriktirme havuzu (hid-  rolik santrallarda) Foreman Formen Forged blade Dövme kanat Forged steel Dövme çelik Forked blade root Çatal tipi kanat kökü Form-wound coil Şablonla sarılmış bobin, şablon bobini Forward-curved blade Öne kavisli kanat Fossil-fi red power plant Fosil yakıtlı santral Fossil power plant Fosil yakıtlı santral Fouling (heating surfaces) Curuf bağlaması, kirlenme (ısıtma yüzey-  lerinde) Foundation Temel Foundation anchor Temel ankrajı Foundation axis Temel ekseni Foundation bed plate Temel plakası Foundation bolt Temel ankraj civatası Foundation load Temele gelen yük Foundation structure Temel konstrüksiyonu Four-core cable Dörtlü kablo Frame Şasi, temel plakası, karkas Frame (generator) Gövde, stator karkası Francis turbine Francis türbini Free carbon Serbest karbon Free chlorine Serbest klor Free swelling index Serbest şişme indisi (kül analizi) Freezing point Donma noktası Freight elevator Yük asansörü Frequency Frekans Frequency band width Frekans bant aralığı Frequency changer Frekans değiştirici Frequency controller Frekans regülatörü Frequency convertor Frekans konvertörü   71 Fuel-oil additives Frequency distribution Frekans dağılımı, sıklık dağılımı Frequency divider Frekans bölücü Frequency range Frekans aralığı Frequency relay Frekans rölesi Frequency response Frekans cevabı, frekans yanıtı Frequency stability Frekans kararlılığı Frequency variant Frekansa göre değişen, frekansa bağımlı Fresh air Taze hava Fresh air cooling Taze havayla soğutma Freshwater Taze su, tatlı su Friction Sürtünme Friction bearing Kaymalı yatak Friction coeffi cient Sürtünme katsayısı Friction losses Sürtünme kayıpları Front bearing Ön yatak Front bearing pedestal Ön yatak pedestalı Front-fi red boiler Önden yakmalı kazan Front view Ön görünüş, önden görünüş Front wall Ön duvar Front wall downcomers Ön duvar düşüş boruları Front wall drain Ön duvar drenajı Front wall header Ön duvar kolektörü Front wall risers Ön duvar buharlaştırıcı boruları Fuel Yakıt Fuel bed thickness Kömür tabakası kalınlığı (ızgaralı kazanlar-  da) Fuel cycle Yakıt çevrimi Fuel demand Yakıt ihtiyacı, yakıt gereksinimi Fuel drying (in the mill) Yakıtın öğütülürken kurutulması Fuel economy Yakıt ekonomisi Fuel feeder Yakıt besleyicisi, yakıt dağıtıcısı (değirmen-  lere) Fuel gasifi cation Kömürün gazlaştırılması Fuel injector Yakıt enjektörü, enjektör Fuel-laden vapours piping Brüden hattı Fuel leakage pipe Yakıt kaçağı devresi, yakıt kaçağı borusu Fuel mixture Yakıt karışımı Fuel-oil Fuel oil Fuel-oil additives Fuel oil katkı maddeleri   Fuel-oil heater 72 Fuel-oil heater Fuel oil ısıtıcısı Fuel processing Yakıtın işlenmesi Fuel pump Yakıt pompası Fuel rating Yakıt özgül gücü Fuel reprocessing Yakıtın yeniden işlenmesi Fuel sampling Yakıtdan numune alma Fuel trip Yakıt beslemesinin kesilmesi Full admission Buharın tam açılması (türbinlerde) Full-capacity auxiliary oil pump Tam kapasiteli yardımcı yağ pompası Full load Tam yük Full-load auxiliary oil pump Tam kapasiteli yardımcı yağ pompası Full-load hours Tam yükte çalışma saati Full-load operation Tam yükte çalışma Full-load output Tam yük Full-load pressure Tam yük basıncı Full-load pump Tam yük pompası Full-load steam fl ow Tam yük buhar debisi Full-scale defl ection Tam sapma Full speed Tam devir, tam hız Full-vision cabin Tam görüşlü kabin (vinçlerde) Full-wave rectifi er Tam dalga redresör Functional diagram Fonksiyon şeması Functional group control Fonksiyon grubu kumandası Functional group control cubicle Foksiyon grubu kumanda dolabı Functional inspection Fonksiyon kontrolu Functional test Fonksiyon testi Fundamental frequency Temel frekans Fundamental oscillation Temel osilasyon Fundamental waves Temel dalgalar Furnace Ocak Furnace arch Yanma odası kemeri, ocak kemeri Furnace capacity Ocak ısı kapasitesi Furnace draft Ocak çekişi Furnace heating surface Ocak ısıtma yüzeyi Furnace losses Ocak kayıpları, yanma odası kayıpları Furnace slagging Yanma odasının curuf bağlaması (kazan-  larda) Fuse Sigorta Fuse board Sigorta panosu   73 Gas-gas heat exchanger Fusion Ergime (külde) Fusion temperature Ergime sıcaklığı (külde)     G     Gage Gösterge, mastar, geyc Gage glass Düzey göstergesi, gösterge camı Gain Kazanç ( elektronikte) Gain control Kazanç ayarı, kazanç reglajı Gain factor Kazanç katsayısı Gallery Yürüme platformu, galeri Galvanic battery Galvanik batarya Galvanic cell Galvanik pil Galvanic corrosion Galvanik korozyon Galvanic couple Galvanic eleman, galvanik çift Galvanic current Galvanik akım Galvanic protection Galvanik koruma Gantry crane Portal vinç, ayaklı köprülü vinç Gas analyser Gaz analizörü Gas baffl e Gaz yönlendirme perdesi (kazanlarda) Gas-blast circuit breaker Gazlı kesici Gas burner Gazlı yakıcı, gaz yakıcısı Gas chamber Gaz haznesi (alev borulu kazanlarda) Gas compressor Gaz kompresörü Gas counter Gaz sayacı Gas distribution Gaz dağıtımı Gas distribution network Gaz dağıtım şebekesi Gas emission Gaz emisyonu Gas engine Gaz motoru Gaseous fuel Gaz yakıt Gas explosion Gaz patlaması Gas-fi red boiler Doğal gazlı kazan, gazlı kazan Gas fl ow meter Gaz sayacı Gas-gas heat exchanger Gaz-gaz eşanjörü (baca gazı arıtma tesi-  sinde)     Gas heater 74 Gas heater Gaz ısıtıcısı ( baca gazı arıtma tesisinde) Gasifi cation of coal Kömürün gazlaştırılması Gasket Conta, gasket, salmastra Gas main Gaz ana borusu, ana gaz hattı Gas motor Gaz motoru Gas pass Gaz pasajı Gas pipe Gaz borusu Gas port Gazlı yakıcı yerleştirme ağzı (kazanlarda) Gas pressure Gaz basıncı Gas proof Gaz sızdırmaz Gas proportioning damper Baca gazı reglaj damperi Gas safety valve Gaz emniyet vanası Gas-side tube corrosion Kazan borusu gaz tarafı korozyonu Gassing Gaz ayrıştırma (yağda) Gas supply Gaz beslemesi Gas tempering Baca gazı geri beslemesi, baca gazı resir-  külasyonu Gas tempering duct Baca gazı resirkülasyon kanalı Gas-tight Gaz sızdırmaz Gas turbine Gaz türbini Gas turbine combined cycle power Gaz türbinli kombine çevrim santralı  plant Gas turbine combined cycle power Gaz türbinli kombine çevrim santralı  station Gas turbine cycle Gaz türbini çevrimi Gas turbine-generator set Gaz türbojeneratörü Gas turbine power plant Gaz türbinli elektrik santralı Gas turbine power station Gas türbinli elektrik santralı Gas turbine stage Gaz türbini kademesi Gas velocity Gaz hızı Gate Türbin rotoruna kanat geçirme ağzı Gate house Bekçi kulübesi, kapı kontrol kulübesi Gate piece Kanat geçirme ağzı kapama parçası Gate valve Sürgülü vana, şiber Gauge Gösterge, mastar, geyc Gauge cock Düzey göstergesi musluğu Gauge glass Düzey göstergesi, gösterge camı Gauge pressure Manometre basıncı Gear coupling Dişli kaplin   75 Gland box Gear pump Dişli pompa General arrangement Genel yerleşim planı General layout Genel yerleşim planı Generating costs Elektrik üretim giderleri, elektrik üretim ma-  liyeti Generator Jeneratör, generatör Generator air cooler Jeneratör hava soğutucusu Generator bearing Jeneratör yatağı Generator circuit breaker Jeneratör kesicisi Generator cooling water pump Jeneratör soğutma suyu pompası Generator end Jeneratör tarafı Generator fan Jeneratör fanı Generator fi eld Jeneratör alanı Generator fi eld breaker Jeneratör alan kesicisi, ikaz kaldırma kesi-  cisi Generator frame Jenerator karkası Generator front end Jeneratör ikaz tarafı Generator main lead Jeneratör ana çıkış hattı Generator output Jeneratör gücü Generator protection Jeneratör koruması Generator protection system Jeneratör koruması Generator rotor Jeneratör rotoru Generator stability Jeneratör stabilitesi, jeneratör kararlılığı Generator stator Jeneratör statoru Generator stator core Jeneratör statoru sac paketi Generator terminal Jeneratör terminali, jeneratör klemensi Generator terminal output Jeneratör çıkış gücü Generator terminal voltage Jeneratör çıkış gerilimi Generator voltage Jeneratör gerilimi Generator voltage regulator Jeneratör gerilim regülatörü Geometric attenuation Geometrik zayıfl ama Get steam up, to- Buhara yol vermek, buhar açmak Gilled tube Ripeli boru Gilled tube economiser Ripeli ekonomizör Girder Kiriş, hatıl Gland Salmastra, salmastra kutusu (rotor sızdır-  mazlığı), sızdırmazlık Gland bolt Salmastra civatası, sızdırmazlık civatası Gland box Salmastra kovanı, sızdırmazlık kutusu   Gland bush 76 Gland bush Salmastra bileziği Gland casing Sızdırmazlık gövdesi Gland cover Sızdırmazlık kapağı Gland exhauster system Sızdırmazlık buharı emiş sistemi Gland fl ange Sızdırmazlık fl anşı Gland leakage Sızdırmazlık buhar kaçağı Gland leakage losses Sızdırmazlık buhar kayıpları Gland leakage steam Sızdırmazlık kaçak buharı Glandless valve Salmastrasız valf Gland packing Salmastra, sızdırmazlık Gland packing ring Sızdırmazlık bileziği Gland ring Sızdırmazlık bileziği Gland seal Salmastra, sızdırmazlık Gland sealing steam Rotor sızdırmazlık buharı Gland seal water Sızdırmazlık suyu Gland steam Rotor sızdırmazlık buharı Gland steam collecting pipe Sızdırmazlık buharı kolektörü Gland steam condenser Sızdırmazlık buharı kondenseri Gland steam control valve Sızdırmazlık buharı kontrol valfi Gland steam desuperheater Sızdırmazlık buharı soğutucusu Gland steam drains Sızdırmazlık buharı yoğuşum suyu Gland steam line Sızdırmazlık buhar hattı Gland steam losses Sızdırmazlık buhar kayıpları Gland steam pipe Sızdırmazlık buhar hattı Gland steam pocket Sızdırmazlık buhar cebi, sızdırmazlık bu-  har hücresi Gland steam pressure regulator Sızdırmazlık buharı basınç regülatörü Gland steam supply Sızdırmazlık buharı beslemesi Gland steam valve Sızdırmazlık buharı valfi Glass wool Cam yünü Globe valve Konik valf, küresel vana Glow discharge Akkor deşarj Glow lamp Neon lamba Glowlamp Enkandesan ampul Governing oil circuit Reglaj yağ devresi Governing oil supply Reglaj yağ beslemesi Governing oil supply line Reglaj yağı besleme hattı Governing stage Reglaj kademisi (buhar türbinlerinde) Governing system Reglaj   77 Grate opening Governing valve Reglaj valfi , ayar valfi Governor Regülatör Governor bellows Regülatör membranı, regülatör körüğü (tür-  binlerde) Governor casing Regülatör gövdesi, regülatör mahfazası Governor cubicle Regülatör hücresi Governor diaphragm Regülatör membranı Governor drive Regülatör tahrik sistemi Governor equipment Regülatör ekipmanı Governor impeller Regülatör çarkı Governor linkage Regülatör çubuğu Governor oil Reglaj yağı, kumanda yağı Governor oil pressure Reglaj yağ basıncı, kumanda yağı basıncı Governor oil pump Reglaj yağ pompası Governor oil system Kumanda yağ devresi Governor pedestal Regülatör pedestalı (türbinde), kumanda  sehbası Governor power fl uid Kumanda sıvısı Governor rod Regülatör çubuğu Governor setting Regülatör ayarı Governor sleeve Regülatör manşonu, regülatör kovanı Governor stand Regülatör sehpası Governor valve Reglaj valfi , ayar valfi Grade Derece, eğim Gradient Eğim, meyil, düşü Grading test Elek analizi Graduated Dereceli, taksimatlı, bölüntülü Graduation line Taksimat çizgisi Granulated slag Granül curuf Graphite Grafi t Graphite anode Grafi t anot Graphite lubricated bearing Grafi tli yatak Graphitized Grafi tlenmiş Grate Izgara Grate area Izgara yüzey alanı Grate bar Izgara çubuğu Grate cleaning device Izgara temizleme düzeneği Grate link Izgara çubuğu Grate opening Izgara aralığı, ızgara açıklığı   Grate rod 78 Grate rod Izgara çubuğu Grate speed Izgara hareket hızı Grating platform Izgara platformu Gravel bed Kum yatağı (su arıtımında) Gravel fi lter Kum fi ltre (su arıtımında) Gravity Yerçekimi Gravity separation Doğal ayrıştırma (domda) Gravity tube Düşüş borusu Grease Gres Grease gun Gres tabancası, gresör Grease lubrication Gresle yağlama Grease nipple Gres memesi Grid Kafes, ızgara Grid Elektrik şebeksi Grid bias Izgara öngerilimi (elektrikte) Grid voltage Izgara gerilimi, şebeke gerilimi Grind, to- Öğütmek, taşlamak Grindability Öğütülebilirlik (kömürde) Grindability index Öğütülebilme indeksi Grinder Öğütücü Grinding drum Öğütme tamburu Grinding ring Öğütme halkası, öğütme tablası (bilyalı  değirmenlerde) Grit arrestor Siklonlu kül tutucu Grit hopper Kül silosu, kül bunkeri Groove Yiv, oluk Grooved ball bearing Oluklu bilyalı yatak Ground Toprak Ground Taşlanmış Ground , to- Topraklamak Ground breaking Temel atma Ground breaking ceremony Temel atma töreni Ground brush Topraklama fırçası Ground connection Toprak bağlantısı Ground current Toprak akımı Grounded Topraklanmış Grounded circuit Topraklanmış devre Grounded switch Topraklı anahtar Grounded system Topraklı sistem   79 Gypsum sludge tank Ground fault Toprak kaçağı, toprak arızası Ground-fault relay Toprak kaçağı rölesi Ground in (valve) Alıştırılmış (valf) Grounding Topraklama Grounding conductor Topraklama iletkeni Grounding plug Topraklı priz Grounding switch Topraklama anahtarı Ground level Zemin seviyesi, zemin hizası Ground resistance Toprak direnci Ground terminal Toprak terminali, toprak kutbu Ground water Yeraltı suyu Group Blok, grup, ünite Grouping Gruplandırma Group of blades Kanat grubu Guarantee fuel Dizayna esas yakıt, özellikleri garanti edil-  miş yakıt Guarantee performance test Garanti değerleri testi Gudgeon pin Piston pimi Guide baffl es Defl ektör Guide blade Yönlendirme kanadı, türbin sabit kanadı Guide blade row Sabit kanat kademesi Guide blade support ring Sabit kanat diski Guide line Kılavuz, yönerge Guide piece Kılavuz parça, kılavuz eleman Guide pin Kılavuz pim Guide plate Kılavuz plaka Guide ring Ayar bileziği, yönlendirme halkası Guide rod Kılavuz şandeli, yönlendirme çubuğu Guide sleeve Kılavuz kovanı Guide spindle Kılavuz mil Guide vane Sabit kanat, yönlendirme kanadı (türbinler-  de, pompalarda) Guide wheel Sabit kanat diski (türbinlerde) Guiding principles Kılavuz kurallar, yönerge Gunning refractory Şamotun yüzeye püskürtülmesi Gypsum Alçıtaşı, jips Gypsum sludge Alçıtaşı çamuru (kükürt arıtma tesisinde) Gypsum sludge tank Alçıtaşı çamuru tankı     Hairline crack 80 H     Hairline crack Kılcal çatlak Half load Yarı yük Half-part slide ring Yarım bilezik (kaymalı yataklarda) Half-wave rectifi er Yarı dalgalı redresör Hall detector Hall sondası Hall probe Hall sondası Hammer mill Çekiçli değirmen Hand auger El burgusu, el matkabı Hand brace El burgusu, el matkabı Hand drill El matkabı Hand emergency tripping lever Manuel ani kapama kolu Hand fi ring Elle tutuşturma Hand operated El kumandalı, elle kumanda edilen Hand rail Korkuluk, küpeşte, trabzan Handwheel El çarkı, volan Harbour duty Liman harcı, liman vergisi Harbour fee Liman ücreti Hard coal Taş kömürü, antrasit Hardness of water Suyun sertliği Hard-to-burn fuel Zor yanan yakıt Harmonic Harmonik Harmonic analyser Harmonik analizörü Harmonic analyzer Dalga çözümleyici Harmonic components Harmonik bileşenler Harmonic content Harmonikler toplamı, harmonik içeriği Harmonic motion Harmonik hareket Harmonic vibration Harmonik titreşim Harmonic voltage Harmonik gerilim Head Basma yüksekliği, düşü Header Kolektör, kolektör boru Header handholes Kolektör temizleme delikleri Header openings Kolektör temizleme delikleri Header type boiler Seksiyonel kazan Head loss Basma yüksekliği kaybı, basınç kaybı Head loss characteristics Debi-basma yüksekliği eğrisi (pompalarda)     81 Heat loss by conduction Head of delivery Basma yüksekliği Head of water Su sütunu Headpond Yükleme havuzu, su biriktirme havuzu (hid-  rolik santrallarda) Headroom Kafa yüksekliği Head tank Üst tank, üst depo, tepe tankı Heat Isı Heat balance Isı bilançosu Heat balance calculation Çevrim ısı hesabı Heat conduction Isı iletimi Heat conductivity Isıl iletkenlik Heat consumption Isı tüketimi Heat content Isı içeriği Heat cycle Isı devresi Heat dissipation Isı kaybı, ısı yayılımı Heat distribution Isı dağılımı Heat drop Isı düşümü Heat emission Isı yayımı Heat energy Isı enerjisi Heater Isıtıcı, ön ısıtıcı Heater water box Ön ısıtıcı su haznesi Heat exchange Isı alış verişi Heat exchanger Isı eşanjörü, ısı değiştiricisi Heat exchange surface Isı değiştirme yüzeyi Heat extraction Isı çekimi, ısı alımı Heat fl ow diagram Isı akış şeması Heat fl ux Isı akısı Heating coil Isıtma serpantini Heating resistor Isıtma direnci Heating steam Isıtma buharı Heating steam drains Isıtma buharı drenajı, ısıtma buharı kon-  densatı Heating time Isıtma süresi Heating value Isıl değer Heat input Isı girişi Heat insulation Isı izolasyonu Heat liberation Isı salımı, ısı çıkışı Heat loss Isı kaybı Heat loss by conduction Isı iletim kaybı   Heat loss by convection 82 Heat loss by convection Isı taşınım kaybı, konveksiyon ısısı kaybı Heat loss by radiation Radyasyon kaybı, ışıma kaybı Heat loss in slag Curufl a ısı kaybı Heat of combustion Yanma ısısı Heat of evaporation Buharlaşma ısısı Heat of vaporisation Buharlaşma ısısı Heat price Isı bedeli, ısı ücreti Heat pump Isı pompası Heat rate Özgül ısı harcaması Heat recovery Isı geri kazanımı Heat recovery boiler Atık ısı kazanı Heat recovery steam generator Atık ısı kazanı Heat release Isı salımı Heat removal Isı alma, ısı çekme Heat requirement Isı gereksinimi Heat resistance Isıl direnç Heat resistant Isıya dayanıklı Heat run test Sıcak çalıştırma testi Heat sink Isı alıcı, soğutucu Heat soaked turbine Isıtılmış türbin Heat soaking time Isıtma süresi Heat source Isı kaynağı Heat stability test Sıcak çalıştırma testi Heat stress Isıl stres, ısıl gerilim Heat supply Isı beslemesi Heat transfer Isı transferi Heat transfer by conduction İletim yoluyla ısı transferi Heat transfer by convection Konveksiyon yolu ile ısı transferi Heat transfer by radiation Radyasyon yolu ile ısı transferi Heat transfer coeffi cient Isı transfer katsayısı Heat transfer resistance Isı transfer direnci Heat treatment Isıl işlem Heavy current Yüksek akım Heavy-current buşing Yüksek akım buşingi Heavy-duty gas turbine Ağır hizmet gaz türbini Heavy oil Ağır yağ Heavy-oil burner Ağır yağ yakıcısı Heavy walled Kalın duvarlı Height of crane hook Vinç kanca yüksekliği   83 High-pressure element of the turbine Height of head Kafa yüksekliği Helical compression spring Helis baskı yayı Helical spring supported foundation Helis yaylı temel Herion magnet valve Herion manyetik valf Herion solenoid valve Herion manyetik valf Herion solenoid valve for load-dis- Herion manyetik yük atma valfi  connect relay Herion solenoid valve for load-shed- Herion manyetik yük atma valfi  ding relay Hermetically sealed Hava sızdırmaz High ash coal Yüksek küllü kömür High break capacity fuse Yüksek kesme güçlü sigorta High-capacity turbine Yüksek güçlü türbin High current Yüksek akım, kuvvetli akım High duty section (boilers) Son kızdırıcı ( kazanlarda) High duty section of superheater Son kızdırıcı ( kazanlarda) Higher calorifi c value Üst ısıl değer Higher heating valve Üst ısıl değer Highest load Maksimum yük High fl ash-point fl uid Zor tutuşabilen sıvı yakıt High frequency Yüksek frekans High grade coal Yüksek ısıl değerli kömür, yüksek kaliteli  kömür High/low water level alarm Su seviyesi alarm cihazı High moisture coal Yüksek nemli kömür High potential test Yüksek gerilim testi High-power lead-in Yüksek akım girişi High-pressure air atomizing Yüksek basınçlı hava atomizasyonu High-pressure boiler Yüksek basınçlı kazan High-pressure by-pass Yüksek basınç baypas hattı High-pressure casing Yüksek basınç gövdesi High-pressure compressor drive tur- Yüksek basınç kompresörü tahrik türbini  bine High-pressure control cylinder Yüksek basınç reglaj silindiri High-pressure control valve Yüksek basınç reglaj valfi High-pressure cylinder Yüksek basınç gövdesi High-pressure cylinder exhaust st- Yüksek basınç gövdesi egzost buharı  eam High-pressure element of the turbine Türbin yüksek basınç tarafı   High-pressure emergency 84 High-pressure emergency stop valve Yüksek basınç ani kapama ventili, yüksek-  basınç stop valfi High-pressure fan Basınç yükseltme fanı High-pressure feed heater Besleme suyu yüksek basınç ön ısıtıcısı High-pressure feedwater heater Besleme suyu yüksek basınç ön ısıtıcısı High-pressure feedwater preheater Besleme suyu yüksek basınç ön ısıtıcısı High-pressure fuel line Yüksek basınç yakıt hattı High-pressure governing valve Yüksek basınç reglaj valfi High-pressure governor valve Yüksek basınç reglaj valfi High-pressure high-temperature ra- Yüksek basınç-yüksek sıcaklık radyal ön  dial fl ow topping turbine türbini High-pressure inner casing Yüksek basınç iç gövdesi High-pressure labyrinth packing Yüksek basınç labirentleri High-pressure operating cylinder Yüksek basınç reglaj silindiri High-pressure outer casing Yüksek basınç dış gövdesi High-pressure pipe line Yüksek basınç boru hattı High-pressure piping Yüksek basınç boru hattı High-pressure preheater Yüksek basınç ön ısıtıcısı High-pressure rotor Yüksek basınç türbin rotoru High-pressure section Türbin yüksek basınç bölümü High-pressure stage Yüksek basınç kademesi High-pressure steam Yüksek basınçlı buhar High-pressure stop and control valve Yüksek basınç reglaj ve stop valf kombi-  nasyonu High-pressure turbine Türbin yüksek basınç bölümü, yüksek ba-  sınç türbini High-pressure valve chest Yüksek basınç valf kasası High-speed air-blast circuit breaker Havalı hızlı kesici High-speed circuit breaker Hızlı kesici High-speed pulverizer Yüksek devirli değirmen High-speed turbine Yüksek devirli türbin High-temperature corrosion Yüksek sıcaklık korozyonu High-temperature turbine Yüksek sıcaklık türbini High tension switch cubicle Yüksek gerilim şalt hücresi, yüksek gerilim  şalt dolabı High tension switch gear Yüksek gerilim şalt tesisi High volatile bituminous coal Gaz kömürü High voltage Yüksek gerilim High-voltage bushing Yüksek gerilim buşingi   85 Hot corrosion High-voltage bushing terminal bolt Yüksek gerilim bağlantı civatası High-voltage bushing terminal box Yüksek gerilim terminal kutusu High-voltage cabinet Yüksek gerilim kabini High-voltage cable Yüksek gerilim kablosu High-voltage circuit breaker Yüksek gerilim kesicisi High-voltage cubicle Yüksek gerilim hücresi High-voltage side Yüksek gerilim tarafı High-voltage switchboard Yüksek gerilim şalt panosu High-voltage switchgear Yüksek gerilim şalt tesisi High-voltage switchyard Yüksek gerilim şalt sahası High voltage test Yüksek gerilim testi Hipot test Yüksek gerilim testi, elektriksel dayanım  testi Hog fuel fi ring plant Çöp yakma tesisi Hogging (upwards) Türbin rotorunun kamburlaşması Hogging ejector Yol verme ejektörü Hollow fi xed blade İç kısmı boş sabit kanat Hollow-blade diaphragm Ortası (iç kısmı) boş sabit kanat diski Hollow conductor Ortası boş iletken Hollow diaphragm Ortası boş sabit kanat diski Hollow-drum turbine rotor Ortası boş türbin rotoru Hollow shaft Ortası boş şaft Hollow stationary blade İç kısmı boş sabit kanat Hollow stator blade (of gas turbines) İç kısmı boş sabit kanat (gaz türbinlerinde) Honeycomb coil Petek bobin Hooke’s law Hooke kanunu Hopper Bunker Horizontal joint fl ange bolt Türbin gövde fl anşı saplaması, fl anş civa-  tası Horizontally divided Yatay bölünmüş (türbin gövdesi) Horizontally split Yatay bölünmüş (türbin gövdesi) Horizontal superheater Yatay kızdırıcı Horizontal turbine Yatay türbin Horse power Beygir gücü Horseshoe magnet At nalı mıknatıs, u-mıknatıs Hot air Sıcak hava Hot-air blower Sıcak hava fanı Hot-air duct Sıcak hava kanalı Hot corrosion Yüksek sıcaklık korozyonu   Hot face of the boiler 86 Hot face of the boiler Kazan iç yüzeyi Hot gas Sıcak gaz Hot lime soda process Sıcak kireç soda işlemi (suyun yumuşatıl-  masında) Hot reheat pipe Sıcak ara kızdırıcı hattı, ara kızdırıcı çıkış  hattı Hot start Kızgın yol verme (türbine) Hot water Sıcak su Hot water tank Sıcak su tankı Hotwell Hotvel, kondensat toplama haznesi Housing Gövde Housing distortion Gövdenin çarpılması, gövde çarpıklığı Hub Göbek Humidity Nem Humping Gövdenin çarpılması Hunting Salınım (türbin reglajında) Hybrid burner Çift yakıtlı yakıcı Hybrid cooling tower Fan destekli hiperbolik soğutma kulesi Hydraulic actuator cylinder Hidrolik tahrik silindiri Hydraulic amplifi er Hidrolik amplifi katör Hydraulic ash removal Hidrolik kül alma, hidrolik kül atma Hydraulic ash transport Hidrolik kül atma, hidrolik kül nakli Hydraulic bearing lift pump Hidrolik rotor kaldırma pompası Hydraulic booster Hidrolik güçlendirici Hydraulic coupling Hidrolik kaplin Hydraulic fl uid Hidrolik sıvı Hydraulic governing system Hidrolik reglaj sistemi Hydraulic governor Hidrolik regülatör (türbinlerde) Hydraulic losses Hidrolik kayıplar Hydraulic oil Hidrolik yağ Hydraulic power fl uid Kumanda sıvısı Hydraulic power plant Hidroelektrik santralı, hidrolik santral Hydraulic pressure test Hidrolik basınç testi (örn: kazanlarda) Hydraulic pump Hidrolik pompa Hydraulic rotor lifting pump Hidrolik rotor kaldırma pompası Hydraulic servomotor hidrolik servomotor Hydraulic shaft lifting device Hidrolik şaft kaldırma düzeneği Hydraulic speed governor Hidrolik hız regülatörü Hydraulic speed transmitter Hidrolik hız transmiteri   87 Ignition burner   Hydraulic thrust trip Eksenel yatak emniyeti Hydraulic turbine Hidrolik türbin, su türbini Hydraulic turning gear Hidrolik virör, hidrolik rotor döndüme dişlisi Hydrazine Hidrazin Hydrocarbon Hidrokarbon Hydrochloric acid Hidroklorik asit Hydroelectric power plant Hidroelektrik santralı, hidrolik santral Hydrogen extraction valve Hidrojen tahliye vanası Hydrogen bottle Hidrojen tüpü Hydrogen cooled Hidrojen soğutmalı Hydrogen cooler Hidrojen soğutucusu Hydrogen cooling Hidrojenle soğutma, hidrojenin soğutulması Hydrogen cylinder Hidrojen tüpü Hydrogen generation plant Hidrojen üretim tesisi Hydrogen operating pressure Hidrojen işletme basıncı (jeneratörlerde) Hydrogen pressure reducer Hidrojen basınç detantörü Hydrogen shaft seal Şaft hidrojen sızdırmazlığı Hydro power plant Hidroelektrik santralı, hidrolik santral Hydrostatic pressure Hidrostatik basınç Hydrostatic pressure test Hidrolik basınç testi Hydrostatic test Hidrolik basınç testi Hydrostatic test pressure Hidrolik test basıncı Hygroscopic moisture Higroskopik nem, doğal nem Hysteresis Histerezis Hysteresis loop Histerezis çevrimi   I     I-beam I-kesitli kiriş, putrel Ice point Donma noktası Idle running Boşta çalışma Idle time Boşta (yüksüz) çalışma süresi, durma sü-  resi Ignition Ateşleme, tutuşturma Ignition burner Tutuşturma yakıcısı Ignition temperature 88 Ignition temperature Tutuşma sıcaklığı Ignition voltage Ateşleme gerilimi Ignitor Tutuşturucu Imbedded Gömülü Immersion Batırma, daldırma Immersion depth Daldırma derinliği Immersion length Daldırma boyu Immersion thermometer Daldırma termometre Immersion thermostat Daldırma termostat Immersion tube Daldırma boru Impact Etki, çarpma, vuruş Impact crusher Çarpmalı kırıcı Impact mill Çarpmalı değirmen Impact pulveriser Çarpmalı değirmen Impact resistance Çarpma dayanımı, darbe dayanımı Impedance Empedans Impeller Pervane, çark (pompalarda, fanlarda) Impeller blade Hareketli kanat (fanlarda) Implicit function Kapalı fonksiyon Impregnated Emprenyeli, emprenye edilmiş Impulse İmpuls, darbe, tepi Impulse blade Sabit basınç kanadı, aksiyon kanadı Impulse booster Darbe yükseltici Impulse chamber Çark boşluğu (türbinlerde) Impulse disc Aksiyon diski, sabit basınç diski Impulse duration İmpuls süresi Impulse excitation Darbeli uyarma, darbeli ikaz Impulse function Dürtü işlevi, impuls fonksiyonu Impulse generator Darbe jeneratörü Impulse limiter Darbe sınırlayıcı Impulse reaction turbine Aksiyon-reaksiyon türbini Impulse section blade Sabit basınç kesitli kanat Impulse stage Aksiyon kademesi, sabit basınç kademesi Impulse turbine Aksiyon türbini, sabit basınç türbini Impulse wheel Aksiyon çarkı, sabit basınç çarkı Impurity Kirlilik, saf olmama Inboard bearing Ara yatak Incandescent lamp Akkor lamba Incineration plant Çöp yakma tesisi   89 Inert gas Inclination Eğim Inclined Eğimli Inclined conveyor Eğimli konveyör (kömür alma tesisinde) Inclined conveyor bridge Eğimli konveyör köprüsü (kömür alma te-  sisinde) Inclined grate Eğimli ızgara Incombustible elements Yanmayan elementler (yakıtlarda) Incombustible matters Yanmayan maddeler (yakıtlarda) Incombustibles Yanmayan elementler (yakıtlarda) Incoming signals Gelen sinyaller Incomplete combustion Eksik yanma Increase the load, to- Yük almak Indefi nite Belirsiz, sınırsız Independent Bağımsız Independent variable Bağımsız değişken Indeterminate Belirsiz Indicator İbre, gösterge Indicator cock İndikatör valfi , gösterge bağlantı valfi Indirect fi ring system İndirekt yakma sistemi Indirect fi ring system with vapour Brüden separatörlü indirekt yakma sistemi  separator Individual drive Münferit tahrik, tekli tahrik Individual header Münferit kolektör, tekli kolektör Indoor switchgear Kapalı şalt tesisi, dahili şalt tesisi Indoor switching station Kapalı şalt tesisi, dahili şalt tesisi Induced current İndüksiyon akımı Induced-draft fan Cebri çekme vantilatörü, cebri çekme fanı Induced emf Endüksiyon gerilimi Induced shaft voltage Rotor gerilimi (jeneratörlerde) Inductance Endüktans Induction generator Asenkron jeneratör Induction motor Asenkron motor Inductive detector Endüktif dedektör Inductive reactance Endüktif reaktans Inductive resistor Endüktif direnç Inductive transmitter Endüktif transmiter Industrial type turbine Endüstriyel türbin Ineffi cient Etkisiz, verimsiz Inert gas Asal gaz   Infl ammable 90 Infl ammable Yanıcı, kolay tutuşur Infl ow of steam into blades Buhar kanat girişi Infrared Kızıl ötesi, enfraruj Inherent moisture Doğal nem, higroskopic nem Inhibitor İnhibitör In-house manufacture Şahsi üretim, kendi olanaklarıyla üretim Initial clearance Başlangıç kleransı Initial condition Başlangıç koşulu Initial deformation temperature İlk deformasyon sıcaklığı (kül ergime tes-  tinde) Initial guide baffl e Ön defl ektör, ön yönlendirme kanadı Initial guide blade Ön yönlendirme kanadı Initial investment İlk yatırım Initial load Başlangıç yükü Initial loading Ön yükleme Initial operation Deneme işletmesi Initial play Başlangıç boşluğu, başlangıçtaki oynama  payı Initial position Başlangıç konumu Initial pressure Ön basınç (türbinlerde) Initial pressure control Ön basınç reglajı Initial pressure controller Ön basınç regülatörü Initial pressure regulation Ön basınç reglajı Initial pressure regulator Ön basınç regülatörü, taze buhar basıncı  regülatörü Initial start-up İlk devreye alma Initial steam Taze buhar Initial steam conditions Taze buhar değerleri Initial steam outlet temperature Taze buhar çıkış sıcaklığı Initial steam pressure Taze buhar basıncı Initial steam temperature Taze buhar sıcaklığı, kazan çıkış sıcaklığı Initial value Başlangıç değeri Injection control Püskürtme suyu reglajı Injection cooler Püskürtmeli soğutucu Injection pump Enjeksiyon pompası Injection valve Püskürtme suyu valfi Injection water Püskürtme suyu Injection water control valve Püskürtme suyu kontrol valfi Injector Enjektör, püskürtücü   91 Inside dimension Injector holder Enjektör gövdesi Injector sleeve Enjektör memesi kovanı Inlet Giriş Inlet air duct Hava giriş kanalı Inlet angle Giriş açısı Inlet casing Giriş kasası Inlet conditions Giriş şartları Inlet edge Giriş kenarı (kanatlarda) Inlet fl ow angle Giriş açısı Inlet guide vanes Sabit kanatlar (fanlarda) Inlet header Giriş kolektörü Inlet pipe Giriş borusu Inlet pressure Giriş basıncı Inlet side Giriş tarafı Inlet temperature Giriş sıcaklığı Inlet valve Giriş valfi Inlet valve Emme valfi , emme supabı (motorlarda) Inlet valve seat Giriş valfi siti, emme supabı oturma yüzeyi Inlet vane control Sabit kanat reglajı (pompalarda) Inlet velocity Giriş hızı Inner bearing İç yatak Inner casing İç gövde Inner casing base İç yatak alt parçası Inner casing top İç yatak üst parçası Inorganic matter İnorganik madde In phase Eş fazlı In-phase load component Aktif yük komponenti Input circuit Giriş devresi Input impedance Giriş empedansı Input variable Giriş değişkeni Insert blades into the rotor, to- Rotora kanatları yerleştirmek Inserted Gömülü Inserted blade Yerleştirilmiş kanat Insertion of thermocouples Termo elemanların yerleştirilmesi Insertion of thermometer Termometrenin yerleştirilmesi Insertion of the rotor Rotorun yerleştirilmesi Inside bearing İç yatak Inside diameter İç çap Inside dimension İç ölçü   Inspected 92 Inspected Kontrol edilmiş Inspection Kontrol etme, revizyon Inspection certifi cate Kontrol sertifi kası Inspection door Kontrol kapağı Inspection glass Kontrol camı Inspection hole Kontrol deliği Installation Tesis, montaj Installation carriage (for rotor) Rotor montaj arabası Installation instructions Montaj talimatı Installed Monteli, kurulu Installed capacity Kurulu güç Installed load Kurulu güç Installed power Kurulu güç Instantaneous power Anlık yük Instantaneous trip Ani kapama Instantaneous value Anlık değer Instruction Talimatname, yönerge Instrument Cihaz, aparat, alet, aygıt Instrument amplifi er Ölçü amlifi katörü Instrumentation and control equip- Ölçü-kontrol ekipmanı  ment Instrument board Gösterge tablosu, enstrüman panosu Instrument cable Ölçme kablosu Instrument cubicle Ölçme hücresi (şalt tesisinde) Instrument panel Gösterge tablosu, enstrüman panosu Instrument tapping points Ölçme noktaları Instrument transformer Ölçü trafosu Insulated İzole Insulating tape İzolasyon bandı Insulating tube İzolasyon borusu Insulating varnish İzolasyon verniği Insulating washer Kutup civatası izolesi Insulation Yalıtım, yalıtkan madde Insulation fault İzolasyon hatası, izolasyon arızası, izolas-  yon kaçağı Insulation layer İzolasyon tabakası Insulation material İzolasyon maddesi Insulation resistance İzolasyon direnci Insulation test İzolasyon testi   93 Interrupting current Intake Giriş Intake gate Su giriş kapağı (hidrolik santrallarda) Intake structure Giriş yapısı Integral action controller İntegral tutumlu regülatör Integral shaft Yekpare şaft, tek parçalı şaft Interaction factor Etkileşim faktörü Interceptor valve Intersept valfi Intercept valve Intersept valfi Interchangeable Takaslanabilir Interchange of heat Isı alış verişi Interchanger Değiştirgeç Intercondenser Ara kondenser Interconnected operation Şebekeyle paralel çalışma Intercooler Ara soğutucu Interference Parazit, karışım Interlock module Kilitleme modülü (otomatik kontrolda) Intermediate bearing Ara yatak Intermediate casing Ara gövde Intermediate current transformer Ara akım trafosu Intermediate fl ange Ara fl anş Intermediate frequency Ara frekans Intermediate gear Eksantrik mil dişlisi Intermediate layer Ara tabaka Intermediate oil tank Ara yağ tankı Intermediate pressure Ara basınç, orta basınç (türbinde) Intermediate-pressure by-pass Orta basınç baypas hattı Intermediate-pressure casing Orta basınç gövdesi Intermediate-pressure cylinder Orta basınç silindiri Intermediate-pressure section Orta basınç bölümü Intermediate-pressure stage Orta basınç kademesi Intermediate-pressure turbine Orta basınç türbini Intermediate tank Ara tank Internal consumption İç ihtiyaç, iç tüketim Internal drum components Dom iç elemanları Internal effi ciency İç verim (türbinde, pompada) Interpole Yardımcı kutup Interpole winding Yardımcı kutup sargısı Interrupting capacity Kesme kapasitesi Interrupting current Kesme akımı   Interruption 94 Interruption Kesinti, arıza Interspace Aralık Interstage attemperator Ara soğutucu Interstage condenser Ara kondenser Interstage cooler Ara soğutucu Interstage gland Ara sızdırmazlık Interstage seal Ara sızdırmazlık Interstice of the grate Izgara açıklığı, ızgara aralığı Interturn fault Sargı kısa devresi (jeneratörde) Interturn fault relay Sargı koruma rölesi Interturn insulation Sargı izolasyonu Interturn short circuit Sargı kısa devresi (jeneratörde) Interval Ara, aralık Inventory control card Envanter kartı Inverse feedback Ters geri besleme Inverted-T shaped blade root Çekiç başlı kanat kökü Inverted rectifi er Ters redresör Inverted-T root blade Ters T-köklü kanat, çekiç başı köklü kanat Inverter İnverter Investigation İnceleme, soruşturma Investment Yatırım Investment expenditure Yatırım harcaması Invitation to bid Teklif vermeye davet, ihaleye davet Invitation to tender Teklif vermeye davet, ihaleye davet Ion İyon Ion exchanger İyon değiştirici Ion exchange resin İyon değiştirici reçine Iron losses Demir kayıpları Iron shot cleaning Demir bilyalar püskürterek temizleme Irreversible process Tersinmez işlem Isentropic İzentropik, eş entropili Isentropic compression İzentropik sıkıştırma Isentropic effi ciency İzentropic verim Isentropic expansion İzentropik genleşme, izentropik genişme Isentropic heat drop İzentropik ısı düşümü, sabit entropide ısı  düşümü Isobaric Sabit basınçlı, izobarik Isobaric condensation İzobarik yoğuşma Isobaric heating İzobarik ısıtma, sabit basınçda ısıtma   95 Joint coupling Isobaric process İzobarik proses Isolating valve Kesme vanası Isolation switch Ayırıcı, seksiyoner Isothermal İzotermik, eşit sıcaklıklı Isothermal process İzotermik proses     J     Jack Jak, priz Jack Kriko, bocurgat Jack board Küçük şalt dolabı Jacket Gömlek, kılıf, mahfaza Jacket (water) Su ceketi, su gömleği Jacking bolt Kaldırma civatası Jacking device Kaldırma aparatı Jacking oil Rotor kaldırma yağı Jacking oil pump Rotor kaldırma yağ pompası Jacking system Rotor kaldırma sistemi Jack screw Basınç kaldırma civatası, vidalı kriko Jackshaft Ara mil, avara mil Jamming Sıkışma, tutukluk (valfl erde, kumanda dü-  zeneklerinde) Jam nut Kontra somun Jet Meme, jet Jet chamber Meme hücresi Jet condenser Püskürtmeli tip kondenser Jet ejector Jetli ejektör Jib crane Bumlu vinç Jig Ayırıcı Jig fi xture Ayırma düzeneği Joining pipe Bağlantı borusu Joint Ek, ekyeri,mafsal,conta Joint bolt Mafsallı civata, bağlantı civatası Joint compound Sızdırmazlık macunu Joint coupling Mafsallı kavrama     Joint edge 96 Joint edge Birleşme kenarı Joint face Birleşme yüzeyi Joint fl ange bolt Flanş civatası, fl anş saplaması Jointing plate Bağlama plakası Joint packing Flanş contası Joint plate Bağlama plakası Joist Kiriş Journal Şaft yatağı, muylu Journal bearing Radyal yatak, taşıyıcı yatak, kaymalı yatak,  mil yatağı Journal bearing shell Taşıyıcı yatak kovanı Journal box Mil kovanı Journal pressure Yatak basıncı Jumper Atlama teli, geçici bağlantı teli Junction Birleşme, bağlantı Junction box Bağlantı kutusu, buat, dağıtım kutusu Junction piece Bağlantı elemanı, bağlantı parçası Junction plate Pasa Junction tower Yön değiştirme kulesi (konveyör sistemle-  rinde)   K     Kaplan turbine Kaplan türbini Kerb Ön kenar Key Anahtar, kama, dil Key groove Kama oluğu, kama yuvası Key seat Kama oluğu, kama yuvası Key way Kama oluğu, kama yuvası Kiln Fırın, ocak Kilo Kilo Kiloampere Kiloamper Kilocycle per second Kilohertz Kilogram Kilogram Kilohertz Kilohertz Kilometer (kilometre) Kilometre   97 Labyrinth sheet metal Kiloohm Kiloohm Kilovolt Kilovolt Kilovolt ampere Kilovolt amper (kVA) Kilowatt Kilovat Kilowatt hour Kilovat saat (kWh) Kinematic viscosity Kinematik viskozite Kinetic Kinetik Kinetic energy Kinetik enerji Kingsbury type thrust bearing Parçalı basınç yatağı Kite Trapez Knob Buton, düğme, tokmak Kramer mill type fi ring equipment Kramer değirmenli yakma düzeneği K-value K-değeri (ısı transfer katsayısı) KVAR-meter Reaktif enerji sayacı   L     Label Etiket Labeled Etiketli Labile Kararsız (reglaj sistemlerinde) Labor costs İşçilik giderleri Laborer (Labourer) İşçi Labyrinth Labirent Labyrinth casing Labirent mahfazası Labyrinth chamber Labirent haznesi Labyrinth clearence Labirent boşluğu Labyrinth disc Labirent diski Labyrinth gland Labirent salmastra Labyrinth gland casing Labirent mahfazası Labyrinth gland housing Labirent mahfazası Labyrinth packing Labirent salmastra, boğumlu salmastra Labyrinth ring Labirent bileziği Labyrinth seal Labirent salmastra, boğumlu salmastra Labyrinth shaft seal Labirent tip mil sızdırmazlığı Labyrinth sheet metal Labirent sac     Labyrinth strip 98 Labyrinth strip Labirent şerit, labirent bant Lack of oxygen Oksijen eksikliği Ladder Merdiven Lag Gecikme (reglaj sistemlerinde) Lag, to- Yalıtmak Lag elements Geciktirme elemanları Lag free Gecikmesiz Lagged İzoleli (ısıya karşı) Lagging İzolasyon tabakası, türbinin dış izolasyon  sacı Lagging plate İzolasyon plakası Lagging sheet İzolasyon sacı Lamellar graphite Katmanlı grafi t Laminar fl ow Laminer akım Laminar-screen type magnetic fi lter Katman elekli manyetik fi ltre Laminate core Sac paket Laminated Katmanlı, laminer, tabakalı Lamination Sac paketlerin sacı La-Mont boiler La-Mont tipi kazan, cebri sirkülasyonlu ka-  zan Lamp Lamba Lance port Kurum üfl eme lansı yerleştirme ağzı Land Yatakların taşıma yüzeyi Land Arazi Lantern Fener Lap winding Bindirme sargı Last stage Son kademe Last-stage blade Son kademe kanadı Last-stage blade length Son kademe kanat boyu Last-stage blade ring Son kademe kanat çemberi Last stage preheater Son ön ısıtıcı Latent heat Gizli ısı Latent heat of evaporation Buharlaşma ısısı Latent heat of vaporization Buharlaşma ısısı Lateral friction Yanal sürtünme Lateral gas pass Çapraz gaz geçişi (kızdırıcılarda) Lateral movement Yanal kayma, yanal hareket Latticed bar Kafes çubuğu Lay, to- Döşemek (kabloyu, boruyu)   99 Leak oil Layer Katman, tabaka Layout Yerleşim planı Layout data Dizayn doneleri Lead Kablo damarı, iletken, besleme Lead Kurşun Lead-acid battery Kurşun-asitli batarya Lead-in Giriş, ağız Leading edge Giriş kenarı (kanatların) Leading power factor Kapasitif güç faktörü Leading screw Kılavuz vida Leading spindle Kılavuz mil Leaf spring Yaprak yay Leakage Kaçak, sızıntı Leakage current Kaçak akım Leakage gas fl ow Kaçak gaz miktarı, kaçak gaz akımı Leakage loss Sızıntı kaybı Leakage path Sızıntı yolu Leakage reactance Kaçak reaktans Leakage steam Kaçak buhar Leakage steam condenser Kaçak buhar kondenseri Leakage steam control valve Kaçak buhar kumanda valfi Leakage steam fl ow Kaçak buhar debisi Leakage test Sızdırmazlık testi Leakage water Kaçak su Leakage water cooler Kaçak su soğutucusu Leakage water discharge Kaçak su deşarjı Leakage water pipe Kaçak su borusu Leakage water return Kaçak su dönüşü Leakage water trap Kaçak su kapanı Leakage water treatment Kaçak su arıtması Leaking steam fl ow Kaçak buhar debisi Leak-off chamber Emiş haznesi (salmastralarda) Leak-off connection Emiş hattı (salmastralarda) Leak-off line Emiş hattı (salmastralarda) Leak-off pocket Emiş haznesi (salmastralarda) Leak-off steam line Kaçak buhar hattı Leak-off steam pipe Kaçak buhar hattı Leak-off valve Emiş ventili (salmastralarda) Leak oil Kaçak yağ   Leak oil pipe 100 Leak oil pipe Kaçak yağ hattı Leak oil pump Kaçak yağ pompası Leak oil tank Kaçak yağ tankı Leak water Kaçak su Lean gas Jeneratör gazı, zayıf gaz Leather packing ring Kösele salmastra Legend plate Tanımlama plakası Leitz microscope Leitz mikroskopu Length of last stage blade Son kademe kanat boyu Length of stator core Stator saç paketi uzunluğu Lens Mercek Level Seviye, düzey, yatay, terazisinde Level alarm Seviye alarmı, seviye rölesi, seviye moni-  törü Level contactor Seviye kontaktörü, seviye monitörü Level controller Seviye regülatörü Level control valve Seviye reglaj valfi Level detector Seviye monitörü Level gage Seviye camı, seviye göstergesi Level gauge Seviye camı, seviye göstergesi Level indicator Seviye göstergesi Leveling piece Dengeleme parçası, terazileme parçası Leveling pipe Dengeleme borusu Level monitor Seviye monitörü Level transmitter Seviye transmiteri Lever Kol, kumanda kolu, manivela Lever control Kollu kumanda Lever switch Kollu şalter Licence Lisans Lid Kapak Life expectancy Beklenen ömür Life time Dayanım ömrü Life time guarantee Ömür boyu garanti Lift Asansör Lift, to- Kaldırmak Lifting cylinder Kaldırma silindiri Lifting device Kaldırma aparatı Lifting eye Mapa, kaldırma halkası Lifting lug Kaldırma mapası, mapa   101 Line layout Lifting magnet Kaldırma mıknatısı Lifting oil pump Kaldırma yağ pompası Lifting-out of rotor Rotorun kaldırılıp dışarı alınması Lifting piston Kaldırma pistonu Lifting pump Emme tulumba Lift oil relief valve Kaldırma yağı tahliye vanası Light Işık, lamba, açık (renk), hafi f Light distribution box Işık dağıtım kutusu Lighting circuit Aydınlatma devresi Light-load circulating system Düşük yük sirkülasyon sistemi (domsuz  kazanlarda) Lightning Şimşek, yıldırım Lightning arrester Paratoner Light oil Hafi f yağ Light-up, to- Tutuşturmak Lignite Linyit, kahverengi kömür Lignite mill Linyit değirmeni Lime Kireç Lime milk Kireç sütü Lime stone Kireç taşı Lime wash Kireç şerbeti Lime water Kireç suyu Limitation Sınırlama Limiter Limitör, sınırlayıcı Limiting load Sınır yük Limiting output Sınır güç Limiting regulator Sınır regülatörü Limit load Sınır yük Limit of supply Teslimat kapsamı, teslimat sınırı Limit pressure amplifi er Sınır basınç amplifi katörü Limit speed Sınır hız Limit switch Sınır anahtarı, devre kesme anahtarı Limit value Sınır değer Limit voltage Sınır gerilim Line Enerji hattı,hat, eksen, çizgi, dizi, sıra Linear amplifi er Lineer amplifi katör Lined steel chimney Kaplamalı çelik baca Line frequency Şebeke frekansı Line layout Hat planı, tesisat planı   Line losses 102 Line losses Hat kayıpları Liner Kaplama Line to earth voltage Faz toprak gerilimi Line to line voltage Fazlar arası gerilim Line to neutral voltage Bir fazlı gerilim Line up, to- Sıraya sokmak, sıraya dizmek, düzenlemek Line voltage Hat gerilimi, şebeke gerilimi Lining Conta, kaplama, astar Link Mafsal, bağ, zincir halkası Linkage Mafsallı bağlantı, kol Link box Dağıtım kutusu Liquefi ed gas Sıvılaştırılmış gaz Liquid ash removal Sıvı curuf alma Liquid-column manometer Sıvılı manometre Liquid-in-glass thermometer Sıvılı termometre Liquid level control Akışkan seviye reglajı Liquid level monitor Akışkan seviye monitörü Liquid-sealed gland Sıvılı salmastra Liquid slag Sıvı curuf Liquid slag removal Sıvı curuf alma Liquid thermometer Sıvılı termometre Liquefi ed natural gaz Sıvılaştırılmış doğal gaz Liquefi ed petroleum gas Sıvılaştırılmış petrol gazı, mutfak gazı Liquor spray nozzle Çözelti püskürtme memesi List of spare parts Yedek parça listesi Liter (Litre) Litre Live circuit Gerilimli devre Live load Faydalı yük, değişken yük Live parts Gerilim altındaki parçalar Live steam Taze buhar Live steam piping Taze buhar hattı Live steam pressure Taze buhar basıncı Live steam temperature Taze buhar sıcaklığı Ljungstrom air heater Ljungstrom tipi hava ön ısıtıcısı Ljungstrom turbine Ljungstrom tipi türbin Load Yük Load breaker Güç şalteri Load break switch Güç şalteri Load capacity Yük kapasitesi, yüklenebilme kapasitesi   103 Load surge Load carrying burner Ana yakıcı Load center Yük merkezi, tüketim merkezi Load change Yük değişimi Load change gradient Yük değişim gradyanı, yük değişim hızı Load controller Yük regülatörü Load curve Yük eğrisi Load cycle Yük değişimi Load decrease Yük düşme, yük azaltma Load diagram Yükleme diyagramı Load dispatching center Yük tevzi merkezi, yük dağıtım merkezi Load distribution control room Yük dağıtım kumanda odası Load drop Yük düşme Load drop anticipator Yük atma rölesi, yük düşürme rölesi Load drop relay Yük atma rölesi, yük düşürme rölesi Load dumping Yük atma Load duration Yüklenme süresi, yükleme süresi Load factor Yük faktörü Load fl uctuation Yük salınımı Load increase Yük alma Loading Yükleme Loading capacity Yüklenme kapasitesi Loading gradient Yükleme gradyanı Loading rate Yükleme hızı Loading sequence Yükleme sırası Load input Yük alma Load limit Yük sınırı Load of foundation Temel yükü, temele gelen yük Load pick up Yük alma Load range Yük aralığı Load reduction Yük düşme, yük azaltma Load regulator Yük regülatörü Load rejection Yük atma Load rejection test Yük atma testi Load resistor Yükleme direnci Load rheostat Yük reostası Load shedding Yük atma Load-shedding relay Yük atma rölesi Load-suppression gear Kondenser basıncı sınır regülatörü Load surge Yük dalgalanması, yük oynaması   Load surge relay 104 Load surge relay Yük dalgalanma rölesi Load swing relay Yük dalgalanma rölesi Load tap changer Yükte kademe değiştirici Load test Yükleme testi Load throw off Yük atma Load variation Yük değişimi, yük dalgalanması Local control center Lokal kumanda merkezi Local fi re-fi ghting unit Sabit yangın söndürme tesisi Local turbine panel Türbin lokal yol verme panosu Locating bearing Sabit yatak Location disc Sabitleme diski Locker room Soyunma odası Locking blade Kilit kanadı, son kanat Locking bolt Sabitleme civatası Locking slot Emniyet yivi (jeneratörlerde) Long lance soot blower Uzun lanslı kurum üfl eyici Long pitch winding Uzun hatveli sargı Loop Döngü, kapalı devre, ilmik Loss Kayıp Loss due to carbon in bottom ash Curufta yanmamış karbon kaybı Loss due to carbon in fl y ash Uçucu külde yanmamış karbon kaybı Loss due to evaporation Buharlaşma kaybı (soğutma kulesinde) Loss of energy Enerji kaybı Loss-of-fi eld relay Alan kaybı rölesi Loss of heat by conduction Isı iletimi yoluyla kayıp Loss of heat by radiation Radyasyon yoluyla ısı kaybı Loss of power Güç kaybı Louver (Louvre) Havalandırma kapağı Louver damper Panjur damper Low-duty section of superheater Birinci kademe kızdırıcı Lower calorifi c value Alt ısıl değer Lower drum Alt dom Lower half casing Gövde alt yarısı Lower half turbine casing Türbin gövdesi alt yarısı Lower heating value Alt ısıl değer Lower inner casing İç gövde alt yarısı Lower outer casing Dış gövde alt yarısı Low grade fuel Düşük kaliteli yakıt Low-inertia rotor Düşük atalet momentli rotor   105 Low-vacuum alarm Low-level bunker Yeraltı bunkeri Low-load circulating system Düşük yük sirkülasyon sistemi (domsuz  kazanlarda) Low-load operation Düşük yükte çalışma Low-load period Düşük yük zamanı, düşük yük süresi Low-maintenance Bakımsız, az bakımlı Low pressure Alçak basınç Low-pressure blade ring Alçak basınç kanat çemberi Low-pressure blading Alçak basınç kanatları Low-pressure bypass Alçak basınç baypas hattı Low-pressure casing Alçak basınç gövdesi Low-pressure condensing turbine Alçak basınç kondensasyon türbini Low-pressure cylinder Alçak basınç silindiri Low-pressure element Alçak basınç bölümü Low-pressure end Alçak basınç tarafı (türbinlerde) Low-pressure feed heater Alçak basınç ön ısıtıcısı Low-pressure feed water heater Alçak basınç ön ısıtıcısı Low-pressure heater Alçak basınç ön ısıtıcısı Low-pressure inner casing Alçak basınç iç gövdesi Low-pressure main steam extrac- Alçak basınç ara buhar hattı  tion line Low-pressure preheater Alçak basınç ön ısıtıcısı Low-pressure rotor Alçak basınç rotoru Low-pressure section Alçak basınç bölümü Low-pressure shaft Alçak basınç şaftı Low-pressure stage Alçak basınç kademesi Low-pressure steam Alçak basınçlı buhar Low-pressure steam inlet Alçak basınç buhar girişi Low-pressure turbine Alçak basınç türbini, türbinin alçak basınç  bölümü Low-reading voltmeter Düşük gerilim voltmetresi Low rpm shaft Düşük devirli şaft Low-speed pulveriser Düşük devirli değirmen (bilyalı değirmen) Low-speed shaft Düşük hızlı şaft Low-speed stop Minimum hız sınırlaması Low steaming rate Düşük buhar yükü Low-temperature corrosion Düşük sıcaklık korozyonu Low-vacuum alarm Düşük vakum alarmı, düşük vakum mo-  nitörü   Low-vacuum load pay-off 106 Low-vacuum load pay-off and trip Kondenser basınç koruması  gear Low-vacuum trip Düşük vakum koruması, kondenser basınç  koruması Low-volatile bituminous coal Yağsız kömür Low voltage Düşük gerilim Low-voltage auxiliary power system Alçak gerilim iç ihtiyaç sistemi Low-voltage auxiliary service supply Alçak gerilim iç ihtiyaç beslemesi Low-voltage bushing Alçak gerilim buşingi (trafolarda) Low-voltage circuit breaker Düşük gerilim kesicisi Low-voltage current Zayıf akım Low-voltage cutout Alçak gerilim koruması Low-voltage installation Alçak gerilim tesisi Low-voltage main board Alçak gerilim ana dağıtım panosu Low-voltage protection Alçak gerilim koruması Low-voltage release Alçak gerilim koruması Low-voltage safety fuse Alçak gerilim sigortası Low-voltage station supply service Alçak gerilim iç ihtiyaç tesisi Low-voltage switchboard Alçak gerilim panosu, alçak gerilim şalt te-  sisi Low-voltage switchgear Alçak gerilim şalt tesisi Low-voltage transformer Alçak gerilim trafosu Lube oil Yağlama yağı Lube oil cooler Yağlama yağı soğutucusu, yağ soğutucusu Lube oil pump Yağlama yağı pompası Lube oil tank Yağlama yağı tankı, yağ tankı Lubricant Yağ, yağlama maddesi Lubricating fi lm Yağ fi lmi, yağ tabakası Lubricating nipple Yağlama nipeli, yağlama memesi Lubricating oil Yağlama yağı Lubricating oil line Yağlama yağı hattı Lubricating oil pipe Yağlama yağı hattı Lubricating oil reservoir Yağlama yağı tankı, yağ tankı Lubricating oil tank Yağlama yağı tankı, yağ tankı Lubricating point Yağlama noktası Lubricating property Yağlama özelliği Lubricating system Yağlama sistemi Lubrication Yağlama Lubrication chart Yağlama planı, yağlama şeması   107 Magnet coil Lubricating diagram Yağlama planı, yağlama şeması Lubricator Yağcı, yağdanlık, gresör Lug Mesafe tutucu (boru demetlerinde) Luminous annunciation Işıklı alarm, ışıklı ikaz, ışıklı ihbar Luminous annunciator Işıklı alarm cihazı, ışıklı ihbar düzeneği Luminous circuit diagram Işıklı devre şeması Luminous indicator Işıklı gösterge Lump coal Parça kömür Lumped parameter Toplu parametre Lumps Parça kömür Lye Sudkostik çözeltisi, alkali çözelti   M     Machine Makina, makine Machine, to- İşlemek Machine base Makina ayağı, makina kaidesi Machine foundation Makina temeli Machine frame Makina şasisi Machine house crane Makina dairesi vinci Machine load schedule Makina (türbin) yükleme programı Machinery Makinalar, makinalı tezgahlar Machine shop Mekanik atölye Machining Makinada işleme Machining accuracy İşleme hassasiyeti Machining allowance İşleme payı Macroscopic Makroskopik, iri ölçekli Magnafl ux inspection Manyetik (yöntemle) çatlak kontrolü Magnafl ux test Manyetik (yöntemle) çatlak kontrolü Magnesium Magnezyum Magnesium hardness Magnezyum sertliği Magnesium ion Magnezyum iyonu Magnet Mıknatıs Magnet armature Mıknatıs gövdesi Magnet coil Manyetik bobin     Magnet core 108 Magnet core Mıknatıs çekirdeği Magnet coupling Mıknatıslı kaplin Magnetic Manyetik Magnetically operated agitator Manyetik karıştırıcı Magnetically operated stirrer Manyetik karıştırıcı Magnetic amplifi er Manyetik amplifi katör Magnetic-amplifi er regulator Manyetik regülatör (gerilim regülatörü) Magnetic axis Manyetik eksen Magnetic brake Manyetik fren Magnetic circuit Manyetik devre Magnetic clutch Manyetik kaplin Magnetic coil Manyetik bobin Magnetic core Manyetik çekirdek Magnetic core memory Manyetik çekirdekli bellek Magnetic crack detection test Manyetik (yöntemle) çatlak kontrolü Magnetic current Manyetik akım Magnetic feedback Manyetik geri besleme Magnetic fi eld Manyetik alan Magnetic fi eld intensity Manyetik alan yoğunluğu Magnetic fi eld strength Manyetik alan şiddeti Magnetic fi lter Manyetik fi ltre Magnetic fl ux Manyetik akı Magnetic fl ux density Manyetik akı yoğunluğu Magnetic force Manyetik kuvvet Magnetic loss Manyetik kayıp, mıknatıslanma kaybı Magnetic particle test Manyetik partikül testi (çatlak kontrolü) Magnetic potential difference Manyetik gerilim Magnetic relay Manyetik röle Magnetic screening Manyetik ekranlama Magnetic separator Manyetik separatör Magnetic shielding Manyetik ekranlama Magnetic switch Manyetik anahtar Magnetic tape Manyetik bant Magnetization Mıknatıslama, mıknatıslanma Magnetizing force Manyetizan kuvvet Magnet winding Manyetik sargı Magnitude Büyüklük Magnitude ratio Genlik oranı Main bearing Ana yatak   109 Main steam fl ow rate Main board Ana dağıtım panosu Main burner Ana yakıcı Main busbar Ana bara Main channel Ana kanal Main circuit Ana devre Main condensate pump Ana kondensat pompası Main control console Ana kumanda masası Main control panel Ana kumanda panosu Main control room Ana kumanda odası Main control valve Taze buhar ventili, taze buhar reglaj valfi Main current Ana akım Main cylinder Kontrol silindiri, kumanda silindiri Main distribution Ana dağıtım panosu Main drive shaft Ana tahrik mili Main exciter Ana ikaz jeneratörü, ana ikaz Main feed pump Ana besleme pompası Main feed water pump Ana besleme suyu pompası Main fi lter Ana fi ltre Main gas line Ana gaz hattı Main gas pipe Ana gaz hattı, ana gaz borusu Main generating capacity Toplam üretim kapasitesi Main oil pump Ana yağ pompası Main oil tank Ana yağ tankı Main outgoing bus Ana çıkış barası Main panel Ana dağıtım panosu Main pilot valve Ana kumanda valfi Main pole Ana kutup Main pole coil Ana kutup bobini Main pole winding Ana kutup sargısı Main rack Ana dağıtım Mains Elektrik şebekesi Main seal oil pump Ana sızdırmazlık yağ pompası Main sewer Pis su ana kolektörü, ana kanal Mains supply Şebeke bağlantısı, şebeke beslemesi Main steam Ana buhar, taze buhar Main steam conditions Ana buhar değerleri Main steam control Ana buhar reglajı Main steam fl ow Ana buhar akımı Main steam fl ow rate Ana buhar debisi   Main steam governing valve 110 Main steam governing valve Ana buhar reglaj valfi Main steam inlet Ana buhar girişi Main steam outlet temperature Ana buhar çıkış sıcaklığı Main steam pipe Ana buhar hattı Main steam pressure Ana buhar basıncı, taze buhar basıncı Main steam regulation Ana buhar reglajı Main steam supply Ana buhar beslemesi Main steam temperature Ana buhar sıcaklığı Main stop slide valve Ana kesme şiberi Main stop valve Taze buhar ani kapama ventili, ana stop  valfi Mains transformer Şebeke trafosu Maintenance Bakım Maintenance charges Bakım giderleri Maintenance costs Bakım giderleri Maintenance engineer Bakım mühendisi Maintenance free Bakım gerektirmez Main terminal bushing Ana geçit izolatörü Main transformer Ana trafo, ana transformatör Main trip valve Ani kapama valfi Main turbine Ana türbin Main water line Ana su hattı Main water pipe Ana su hattı Major axis Ana eksen, büyük eksen Major defect Ana kusur, ana defo Major noise source Ana gürültü kaynağı Major overhaul Ana revizyon, ana bakım Make contact Açık kontak Maker Yapımcı Make up Hazırlama Make-up boiler feedwater Kazan katma suyu Make-up feed water Katma suyu Make-up water Katma suyu Make-up water conditioning Katma suyu şartlandırması Make-up water line Katma suyu hattı Make-up water pump Katma suyu pompası Make-up water system Katma suyu tesisi Make-up water tank Katma suyu tankı Make-up water treatment plant Katma suyu arıtma tesisi   111 Mass fl ow rate Malfunction Kusurlu çalışma, aksaklık Manhole Menhol, adam girme deliği Manhole cover Menhol kapağı Manhole door Menhol kapağı Manhole stud Menhol civatası, menhol saplaması Manhour Adam saat Manifold Manifold, kolektör, dağıtıcı Manipulated variable Ayar büyüklüğü, ayar değeri Manometer Manometre, basınç ölçer Manometer connection Manometre bağlantısı Manometric discharge head Manometrik basma yüksekliği Manometric discharge pressure Manometrik boşaltma basıncı Manometric head Manometrik basma yüksekliği Manometric height Manometrik basma yüksekliği Manometric lift Manometrik basma yüksekliği Manpower İşgücü Manpower requirements Personel ihtiyacı, işgücü ihtiyacı Manual El kitabı Manual Elle kumanda edilen Manual control Elle kumanda, manuel kontrol, manuel  reglaj Manually controlled operation El kumandasında çalıştırma Manually operated turning gear Manuel döndürme dişlisi Manual operation El konumunda çalıştırma, manuel çalış-  tırma Manual shaft turning device Manuel döndürme düzeneği (şaftı) Manual shut-down Elle ani kapama Manual speed adjuster Manuel hız ayar tertibatı Manufacture Yapım, imalat Manufacture, to- Yapmak, imal etmek Manufactured Mamul Manufacturer İmalatcı Marginal relay Sınır rölesi Marine boiler Gemi kazanı Marine turbine Gemi türbini Mark Marka, röper, işaret, çizik Mass Kütle Mass fl ow Kütle akımı Mass fl ow rate Debi   Mass production 112 Mass production Seri imalat, seri üretim Mass type soot blower Travers kurum üfl eyici (eko için) Master control desk Ana kumanda masası Master controller Ana regülatör Master drawing Orijinal resim Master layout Ana resim, ana yerleşim planı Matching transformer Empedans çevirici, empedans uyuşum  transformatörü Material Malzeme, materyal Material code letter Malzeme tanıtım harfi Material defect Malzeme hatası Material fatigue Malzeme yorulması Material list Malzeme listesi Maximum anticipated accident Beklenebilecek en büyük kaza Maximum capacity Maksimum güç Maximum capacity operating hours Maksimum kapasitede çalışma süresi Maximum continuous rating Maksimum sürekli güç Maximum credible accident Beklenebilecek en büyük kaza Maximum demand Maksimum güç/enerji talebi Maximum economic rating En verimli güç Maximum fl ow rate of turbine Türbinin maksimum buhar debisi Maximum load Maksimum güç Maximum operating pressure Maksimum işletme basıncı Maximum operating voltage Sınır gerilimi Maximum output Maksimum güç Maximum overshoot Maksimum sapma Maximum permissible stress İzin verilebilir maksimum gerilme Maximum permissible temperature İzin verilebilir maksimum sıcaklık farkı  differentials Maximum possible steam fl ow Türbinin alabileceği maksimum buhar de-  bisi Maximum pressure Maksimum basınç Maximum speed Maksimum hız, maksimum dönme hızı Maximum velocity Maksimum hız Maximum water level Maksimum su seviyesi Maximum working pressure İzin verilebilir maksimum basınç Mean blading diameter Ortalama kanat çapı Mean life Ortalama ömür Mean speed Ortalama hız   113 Medium-pressure heater Mean value Ortalama değer Mean velocity of steam Ortalama buhar hızı Measure, to- Ölçmek Measurement Ölçüm, ölçü Measuring amplifi er Ölçme amplifi katörü Measuring bridge Ölçme köprüsü Measuring circuit Ölçme devresi Measuring element Ölçme elemanı Measuring equipment Ölçme ekipmanı Measuring error Ölçme hatası Measuring frequency Ölçme frekansı Measuring head Ölçme kafası, ölçme başlığı Measuring hole Ölçü deliği Measuring instrument Ölçü aleti Measuring junction Ölçme noktası (termo elemanlarda) Measuring orifi ce Ölçü deliği Measuring point Ölçü noktası Measuring-point selector switch Ölçü noktası seçici anahtarı Measuring range Ölçü aralığı, ölçü alanı Measuring range switch Ölçü aralığı seçici anahtarı Measuring selector switch Ölçü noktası seçici anahtarı Measuring span Ölçü aralığı Measuring voltage Ölçme gerilimi Mechanic Makina teknisyeni, mekanik Mechanical atomizing Mekanik püskürtme Mechanical cleaning Mekanik temizleme Mechanical-draft cooling tower Fanlı soğutma kulesi Mechanical drive turbine Tahrik türbini Mechanical dust separator Mekanik kül tutucu, mekanik toz tutucu Mechanical fi ring equipment Mekanik yakma ekipmanı Mechanical grit arrestor Mekanik kül fi ltresi Mechanical losses Mekanik kayıplar Mechanically driven overspeed go- Mekanik aşırı hız regülatörü  vernor Mechanical separation Mekanik ayrıştırma Mechanical shaft seal Mekanik salmastra (pompalarda) Mechanical turning gear Mekanik döndürme tertibatı Mechanical water purifi cation Mekanik su arıtımı Medium-pressure heater Orta basınç ön ısıtıcısı   Medium-pressure turbine 114 Medium-pressure turbine Orta basınç türbini Medium screen Orta boy elek (soğutma suyu giriş kanalın-  da) Medium-sized boiler Orta büyüklükte kazan Medium volatile bituminous coal Yağlı kömür Megacycles per second Megahertz Megahertz Megahertz Megawatt Megavat Megawatt-hour Megavat-saat Megger Megohmmetre, meger Megger test İzolasyon direnci testi Megohm Megaohm, megohm Megohmmeter Megohmmetre Melting furnace Ergitmeli ocak, ergitme ocağı Melting point Ergime noktası, ergime sıcaklığı Member Organ, eleman, öğe Membrane Membran, diyafram Membrane-wall combustion cham- Membran borulu yanma odası  ber Membrane-wall furnace Membran borulu ocak Memory Hafıza Mercury Civa Mercury arc rectifi er Civa arklı redresör Mercury column Civa sütunu Mercury manometer Civalı manometre Mercury pressure gauge Civalı manometre Mercury switch Civalı şalter Mercury thermometer Civalı termometre Mercury vapor rectifi er Civa buharlı redresör Mercury vapor turbine Civa buharlı türbin Mesh Kafes, örgü, elek gözü Mesh voltage Fazlar arası minimum gerilim Meta anthracite Meta antrasit Metal Metal Metal mesh Metal örgü Metal oxide rectifi er Metal oksit redresör, kuru tip redresör Metal rectifi er Kuru tip redresör Meter Metre Metering orifi ce Ölçme deliği   115 Minimum-fl ow control Metering valve Dozaj valfi Methane Metan Method of winding Sargı yöntemi Mica Mika Mica insulation Mikalı izolasyon Mica tape Mika bant Michel-Banki turbine Michel-Banki türbini Micro circuit Mikro devre Micro crack Mikro çatlak Microfarad Mikrofarad Microhenry Mikrohenri Microhm Mikrohm Micrometer Mikrometre Micro switch Mikro şalter Microwave Mikrodalga Mile Mil Mill Değirmen Mill air/fuel ratio Değirmen hava/yakıt oranı Mill chamber Öğütme haznesi (değirmenlerde) Mill classifi er Değirmen eleği Mill drying Öğütürken kurutma (kömürü) Milled blade Frezelenmiş kanat Mill exhauster Değirmen vantilatörü Mill fan Değirmen fanı Mill housing Değirmen gövdesi Milliampere Miliamper Milligram (Milligramme) Miligram Millimeter (Millimetre) Milimetre Millivolt Milivolt Millivoltmeter Milivoltmetre Milliwatt Milivat Mill recirculation Değirmen geri beslemesi (iri tanelerin) Mimic panel Mimik pano Mineral deposit Tuz birikimi Mineral matter free analysis Kül hariç yakıt analizi Mineral wool Curuf yünü Minimum excitation limit Minimum ikaz sınırı Minimum feed water fl ow Minumum besleme suyu miktarı Minimum-fl ow control Minimum debi reglajı Minimum-size turbine 116 Minimum-size turbine Mikro türbin Minimum start-up time Minimum yol verme süresi Minimum water fl ow Minimum su akısı Minor Küçük, önemsiz, minör Minor damage Önemsiz hasar Minor defect Önemsiz hata, önemsiz kusur Minute Çok küçük Minute Dakika Minute crack Çok küçük çatlak Mirror galvanometer Aynalı galvanometre Misalignment Hizasızlık, layn kaçıklığı Mist Sis, buğu, çiselti Mist eliminator Çiselti önleyici (baca gazı arıtma tesisinde) Mixed-bed demineraliser Karışık (tip) su arıtıcısı Mixed-bed fi lter Karışık iyon değiştirici fi ltre, miksbed fi ltre Mixed-bed ion exchanger Karışık iyon değiştirici, miksbed iyon de-  ğiştirici Mixed-pressure automatic extrac- Çift basınçlı ara buharlı türbin  tion turbine Mixed-pressure steam turbine Çift basınçlı buhar türbini Mixing heater Karışmalı tip ön ısıtıcı Mobile transformer Seyyar trafo, mobil trafo Model ratio, Model oranı Modifi cation Modifi kasyon, tadilat Moisture Nem, rutubet Moisture and ash free analysis Nem ve kül hariç yakıt analizi Moisture carryover Nem taşınması (Kızdırıcı borularına) Moisture separator Nem separatörü Moisture separator drain pump Nem separatörü drenaj pompası Moisture separator drain tank Nem separatörü drenaj tankı Molecular weight Molekül ağırlığı Molybdenum Molibden Momentary control error Geçici reglaj sapması Momentary regulation deviation Geçici reglaj sapması Momentary speed rise Türbin hızında anlık yükselme Monitor Monitör Monitor, to- İzlemek, gözlemek, kontrol etmek Monitor for axial displacement of Rotor eksenel kayma monitörü  rotor   117 Multi-colo(u)r recorder Monitoring circuit İzleme devresi Monitoring module İzleme modülü Monitor panel Monitör dolabı Monobloc(k) rotor Monoblok rotor, tek parçalı rotor Monoway valve Tek yönlü valf Monoxide Monoksit Mosaic diagram Mozaik diyagram (kumanda panosunda) Motive steam Tahrik buharı Motor Motor Motor-driven valve Motorlu valf Motor output Motor gücü Motor power Motor gücü Motor protection circuit breaker Motor koruma şalteri Motor safety switch Motor koruma şalteri Motor valve Motorlu valf Mount, to- Monte etmek Mounted Monteli Movable bearing Hareketli yatak Moving blade Hareketli kanat Moving blade root Hareketli kanat kökü Moving blade row Hareketli kanat kademesi Moving blading Hareketli kanatların takılması Moving coil measuring instrument Döner bobinli ölçü aleti Moving-iron ammeter Oynar demirli ampermetre Moving-iron instrument Oynar demirli ölçü aleti Moving-iron voltmeter Oynar demirli voltmetre Moving-magnet instrument Oynar mıknatıslı ölçü aleti Moving out Dışarıya çıkarma, dışarıya alma (örn: ro-  toru) Moving parts Hareketli parçalar Moving turbine elements Türbin hareketli parçaları Mud drum Şlam kolektörü (kazanlarda) Mud pump Çamur pompası Multi-cellular mechanical collector Petekli fi ltre (kül tutucularda) Multi-cellular mechanical precipita- Petekli fi ltre (kül tutucularda)  tor) Multi-cellular mechanical separator Petekli fi ltre (kül tutucularda) Multi-channel recorder Çok kanallı yazıcı Multi-colo(u)r recorder Çok renkli yazıcı   Multi-conductor cable 118 Multi-conductor cable Çok iletkenli kablo Multi-core cable Çok damarlı kablo Multi-cylinder turbine Çok gövdeli türbin Multi-fuel type burner Çok yakıtlı yakıcı Multi-layer parallel winding Çok katlı paralel sargı Multi-nozzle soot blower Çok nozullu kurum üfl eyici Multiple-casing Çok gövdeli (türbin) Multiple-extraction turbine Çok ara buharlı türbin Multiple-fl ow turbine Çok akışlı türbin Multiple layer winding Çok katlı sargı Multiple-loop control system Çok devreli kontrol sistemi Multiple parallel winding Çok katlı paralel sargı Multiple-pressure turbine Çok basıçlı türbin Multiple reheat Çoklu ara kızdırma, çoklu tekrar kızdırma Multiple-shaft turbine Çok şaftlı türbin Multipolar Çok kutuplu Multi-position switch Çok konumlu anahtar Multi-pressure turbine Çok basınçlı türbin Multi-spud burner Lansları dairesel yerleştirilmiş gaz yakıcısı Multi-stage Çok kademeli Multi-stage compressor Çok kademeli kompresör Multi-stage Curtis turbine Çok kademeli Curtis türbini Multi-stage feed water heating Çok kademeli besleme suyu ön ısıtması Multi-stage turbine Çok kademeli türbin Multi-tooth coupling Dişli kaplin Multi-valve-point turbine Birden çok nozulla regüle edilen türbin     N     Name plate Tabela, etiket Natural circulation Doğal sirkülasyon Natural circulation boiler Doğal sirkülasyonlu kazan Natural draft Doğal çekiş Natural draft cooling tower Doğal çekişli soğutma kulesi Natural frequency Doğal frekans     119 Network failure Natural gas Doğal gaz Natural magnet Doğal mıknatıs, tabii mıknatıs Natural oscillation Doğal salınım, doğal osilasyon Natural oscillation frequency Doğal salınım frekansı Natural period Doğal salınım Natural resin Doğal reçine Natural rubber Doğal kauçuk Natural silk Doğal ipek Natural vibration frequency Doğal titreşim frekansı Natural vibration frequency of the Temelin doğal titreşim frekansı  foundation Natural vibration of the foundation Kaidenin doğal titreşimi  block Needle İbre, iğne Needle bearing İğne yataklı rulman, iğneli rulman Needle valve İğne vana, iğneli valf Negative excitation Negatif ikaz, ters ikaz, ters uyarım Negative feedback Negatif geri besleme Negative follow-up Negatif izleme Negative sequence protection Negatif faz sırası koruması Negative sequence reactance Negatif faz sıralı reaktans Negative sequence relais Negatif faz sırası rölesi Negative sequence voltage Ters gerilim, negatif faz sıralı gerilim Neon tube Neon tüpü Nested type radial seal Radyal salmastra Nest of cooler tubes Soğutucu boru demeti Nest of tubes Boru demeti Net Net Net capacity Net kapasite, net güç Net generation Net üretim Net head Net düşü Net load Net güç Net positive suction head Net emme yüksekliği (pompalarda) Net power Net güç Net production Net üretim Net weight Net ağırlık Network Şebeke Network connection Şebeke bağlantısı Network failure Şebeke arızası Neutral 120 Neutral Nötr Neutral axis Nötr eksen Neutral circuit Nötr devre Neutral conductor Nötr iletken Neutral ground connection Nötr toprak bağlantısı Neutralization Nötrleştirme, nötralizasyon Neutralization number Nötrleştirme indisi, nötrleştirme sayısı Neutralization pit Nötralizasyon çukuru Neutral point Nötr nokta Neutral relay Nötr röle Neutral wire Nötr tel Night load Gece yükü Nipple Nipel, meme Nitrate Nitrat Nitric acid Nitrik asit Nitric oxide Nitrik oksit Nitride Nitrür Nitrite Nitrit Nitrogen Nitrojen Nitrogen dioxide Nitrojen dioksit, azot dioksit No-break emergency generator İmdat jeneratörü Nodal point Düğüm noktası Noise Ses, gürültü Noise level Ses düzeyi, gürültü düzeyi Noise suppression Gürültü bastırma, gürültü önleme No load Yüksüz, boşta No-load characteristic Yüksüz çalışma karakteristiği No-load current Yüksüz çalışma akımı No-load excitation Yüksüz çalışma ikazı, yüksüz çalışma uya-  rımı No-load losses Yüksüz çalışma kayıpları No-load operation Yüksüz çalışma, boşta çalışma No-load running Boşta çalışma (türbinin boşta dönmesi) No-load speed Yüksüz çalışma hızı No-load speed governor Yüksüz çalışma hız regülatörü No-load steam fl ow Yüksüz çalışma buhar miktarı No-load test Yüksüz çalışma testi No-load voltage Yüksüz çalışma gerilimi Nominal Nominal, anma   121 Normal rating Nominal diameter Anma çapı, nominal çap Nominal dimension Anma boyutu, nominal boyut Nominal fl ow rate Nominal debi Nominal frequency Nominal frekans Nominal load Nominal yük Nominal output Anma gücü, nominal güç Nominal pressure Anma basıncı, nominal basınç Nominal speed Nominal hız Nominal trip current Nominal trip akımı Nominal voltage Anma gerilimi, nominal gerilim Non-automatic extraction Kontrolsuz ara buhar alma Non-automatic extraction turbine Kontrolsuz ara buharlı türbin Non-availability Emre amade olmama Non-bladed Kanatsız Non-carbonate hardness Kalıcı sertlik (sularda) Non-combustible Yanmaz Non-combustible elements Yanmaz elementler Non-condensing extraction turbine Karşı basınçlı ara buharlı türbin Non-condensing turbine Karşı basınç türbini Non-contact pick-up Temassız pikap, endüktif pikap Non-contact seal Temassız sızdırmazlık Non-destructive material testing Hasarsız malzeme testi Non-destructive test Hasarsız test, hasarsız muayene Non-excited İkazsız, ikazlanmamış Non-magnetic Antimanyetik Non-metallic Ametal, metalik olmayan Non-oscillatory Salınımsız Non-regulated extraction Kontrolsuz ara buhar alma Non-reheat condensing turbine Ara kızdırmasız kondensasyon türbini Non-reheat turbine Ara kızdırmasız türbin Non-return valve Çekvalf Nor gate “Veya değil” kapısı Normal current İşletme akımı Normalization Gerilim giderme Normalize, to- Normalize etmek Normally closed contact Açma kontağı, açar kontak Normally open contact Kapama kontağı, çalışma kontağı Normal operating speed Çalışma hızı, çalışma devri Normal rating Normal güç, sürekli çalışma gücü   Normal speed 122 Normal speed Normal hız, normal çalışma hızı Norm conditions Standart şartlar Nozzle Nozul, lüle, düze Nozzle block Nozul gövdesi, nozul bloğu Nozzle chamber Nozul haznesi Nozzle control Nozul reglajı Nozzle cross-section Nozul kesiti, lüle kesiti Nozzle cut-out governing Nozul grubu reglajı (türbinlerde) Nozzle governing Nozul reglajı Nozzle group control Nozul grubu reglajı Nozzle group governing Nozul grubu reglajı Nozzle holder Nozul mesneti, nozul taşıyıcısı Nozzle housing Nozul kasası Nozzle loss Nozul kaybı Nozzle needle Nozul iğnesi Nozzle nipple Nozul memesi, nozul nipeli Nozzle ring Nozul halkası Nozzle support Nozul mesneti Null-balance amplifi er Sıfır akımlı amplifi katör Number of blades Kanat sayısı     O     Oblique blade position Yatık kanat pozisyonu Oblique slot Yatık yiv Off Kapalı Off center (off centre) Kaçık merkezli Off-circuit Gerilimsiz devre Off-normal operation record Anormal işletme değerleri kaydı Off-peak power Kısmi yük, maksimumdan daha düşük yük Off-position Kapalı durum, dinlenme durumunda Offset Kayık, kaydırılmış Ohmic resistance Ohm direnci Ohmmeter Ohmmetre, dirençölçer Oil Yağ, petrol   123 Oil fi lter press Oil-actuated check valve Hidrolik kumandalı çek valf Oil atomizer Yağ atomizörü Oil backfeed pump Yağ geri besleme pompası Oil baffl e Yağ tutucu Oil baffl e plate Yağ tutma plakası Oil break contactor Yağlı kontaktör Oil burner Yağ yakıcısı, sıvı yakıt yakıcısı Oil by-pass fi ltering system Yağ separatörü Oil can Yağdanlık, yağ kabı Oil centrifuge Yağ santrifüjü Oil change-over fi lter Aktarmalı yağ fi ltresi, ikiz yağ fi ltresi Oil change-over strainer Aktarmalı yağ fi ltresi, ikiz yağ fi ltresi Oil channel Yağ kanalı Oil circuit Yağ devresi Oil circuit breaker Yağlı kesici Oil circulating pump Yağ sirkülasyon pompası Oil circulation Yağ sirkülasyonu Oil cleaner Yağ fi ltresi, yağ süzgeçi Oil collector Yağ kolektörü Oil conditioning station Yağ iyileştirme tesisi, yağ tasfi ye tesisi Oil conservator Yağ genleşme kabı, yağ tankı Oil container Yağ kabı, yağ tankı, yağ haznesi Oil-cooled Yağ soğutmalı Oil cooler Yağ soğutucusu Oil cooler housing Yağ soğutucusu gövdesi Oil cooler shell Yağ soğutucusu gövdesi, yağ soğutucusu  mahfazası Oil cup Yağdanlık Oil degassing Yağdan gazın ayrıştırılması Oil dipstick Yağ seviye çubuğu Oil drain Yağ drenajı, yağın boşaltılması Oil drain valve Yağ drenaj valfi Oil drip pan Yağ damlaları toplayıcısı, yağ damlama ta-  vası Oiler Yağdanlık, yağlayıcı, yağcı Oil feed Yağ beslemesi Oil-fi lled cable Yağlı kablo Oil fi lter Yağ fi ltresi Oil fi lter press Yağ fi ltresi presi   Oil fi re 124 Oil fi re Yağ tutuşması, yağın alev alması Oil-fi red lighting-up burner Sıvı (yağ) yakıtlı tutuşturma yakıcısı Oil fl ow diagram Yağ akış şeması Oil fl ow indicator Yağ akış göstergesi Oil fl ow meter Yağ debimetresi Oil fl ush Yağla yıkama, yağla çalkalama Oil-free Yağsız Oil gauge glass Yağ gösterge camı Oil gauge window Yağ gösterge camı Oil groove Yağ oluğu, yağ kanalı Oil guard Yağ sıçrama sacı, koruma sacı Oil-hydraulic barring gear Hidrolik döndürme tertibatı (rotoru) Oil-hydraulic control system Hidrolik kumanda sistemi Oil-hydraulic governing system Hidrolik kumanda sistemi Oil-hydraulic turning gear Hidrolik döndürme tertibatı (rotoru) Oil-immersed contactor Yağlı kontaktör Oil-immersed transformer Yağlı trafo, yağlı transformatör Oiling ring Yağlama segmanı, yağlama halkası Oil jacking Basınçlı yağ ile rotorun kaldırılması (yol  verme sırasında) Oil leak Yağ kaçağı Oil leakage rate Yağ kaçağı miktarı Oilless Yağsız Oil level Yağ seviyesi, yağ düzeyi Oil level gauge Yağ seviye göstergesi Oil level gauge glass Yağ seviyesi gösterge camı Oil line Yağ hattı Oil mist dedector Yağ buharı dedektörü Oil-operated governing system Hidrolik kumanda sistemi Oil operating cylinder Hidrolik silindir Oil pan Yağ tavası, yağ karteri Oil pipe Yağ hattı, yağ borusu Oil pocket Yağ cebi Oil preheater Yağ ön ısıtıcısı, yağ ısıtıcısı Oil pressure Yağ basıncı Oil pressure alarm Yağ basıncı alarm sistemi, yağ basıncı mo-  nitörü Oil pressure controller Yağ basıncı monitörü Oil pressure indicator Yağ basıncı göstergesi   125 Oil tank Oil pressure monitor Yağ basıncı monitörü Oil pressure piston Yağ basınç pistonu, hidrolik piston Oil pump for turbo-set bearings at Duruşlarda devreye giren rotor yatak yağı  shut down pompası Oil purifi cation equipment Yağ tasfi ye ekipmanı Oil purifi cation plant Yağ tasfi ye tesisi Oil purifi cation station Yağ tasfi ye tesisi Oil purifi er Yağ tasfi ye cihazı Oil reclaiming Yağın rejenere edilmesi Oil reconditioning Yağın rejenere edilmesi, yağın tasfi ye edil-  mesi Oil relay Yağlı röle Oil removal fi lter Yağ drenaj fi ltresi Oil reservoir Yağ tankı Oil resistant Yağa dayanıklı Oil restrictor Yağ sınırlayıcı Oil retainer Yağ tutucu, yağ sıyırıcı Oil retainer ring Yağ sıyırma bileziği, yağ sıyırma halkası Oil retaining ring Yağ tutma bileziği, yağ tutma halkası Oil return feed pump Yağ geri besleme pompası Oil return pipe Yağ geri besleme hattı Oil ring Yağ bileziği, yağ segmanı Oil scraper Yağ sıyırma düzeneği Oil scraper ring Yağ sıyırma bileziği Oil seal for shaft Şaft sızdırmazlık bileziği, şaft sızdırmazlığı Oil sediment Yağ tortusu, yağ çökeltisi Oil separator Yağ separatörü Oil servo governing system Servo regülatör sistemi Oil shale Bitümlü şist Oil sludge Yağ tortusu Oil spray pipe Yağ püskürtme borusu Oil storage tank Yağ depolama tankı, yağ tankı Oil strainer Yağ süzgeci, yağ fi ltresi Oil sump Yağ karteri Oil supply Yağ beslemesi Oil supply pump Yağ besleme pompası Oil system Yağ devresi Oil system purging Yağ devresinin temizlenmesi Oil tank Yağ tankı   Oil-tight 126 Oil-tight Yağ sızdırmaz Oil treatment equipment Yağ tasfi ye ekipmanı Oil tripping gear Hidrolik trip sistemi Oil turbine Yağ türbini (rotor döndürme sistemlerinin) Oil vacuum pipe Yağ emiş hattı Oil vapor exhaust line Yağ buharı deşarj hattı (türbinlerde) Oil vapor extraction blower Yağ buharı fanı Oil vapor extraction line Yağ buharı deşarj hattı (türbinlerde) Oil vapor extractor (main oil tank) Yağ buharı çıkarıcısı (ana yağ tankında) Oil wiper Yağ sıyırıcısı Oil wiper ring Yağ sıyırıcı halkası Once-through boiler Tek geçişli kazan, domsuz kazan Once-through cooling Açık devre soğutma One-piece shaft Tek parçalı şaft On-off control Aç kapa kontrolu On-off controller Aç kapa regülatörü, iki konumlu regülatör Opacity Bulanıklık Open air Açık hava Open a turbine, to- Türbin üst kapağını açmak, türbin üst göv-  desini kaldırmak Open burning coal Gaz alevli kömür Open-circuit characteristic Boşta çalışma karakteristiği Open-circuit heat run Boşta çalışma deneyi (jeneratörlerde) Open-circuit operation Boşta çalışma (jeneratörlerde) Open-circuit voltage Boşta çalışma gerilimi Open-door design Tadil edilebilir tip dizayn Open excavation Açık ocak hafriyatı (kömür sahalarında) Opening Boşluk, açıklık Opening of turbine cylinder fl anges Türbin fl anş saplamalarının sökülmesi,  türbin gövde fl anşlarını ayırma Opening out Türbin gövde fl anşlarını ayırma Open-loop control Açık devre kontrol, açık döngülü kontrol,  kumanda Open-loop cooling Açık devre soğutma Open type feedwater heater Karışmalı tip ön ısıtıcı Open type feedwater preheater Karışmalı tip ön ısıtıcı Operate, to- İşletmek Operated as motor Motor olarak çalıştırma Operate delay İşletim gecikmesi 127 Orifi ce plate Operate the turbine at variable pres- Türbini değişken basınç modunda işlet-  sure, to- mek Operating conditions İşletme şartları Operating console Kumanda masası Operating cost İşletme giderleri, işletme maliyeti Operating current Çalışma akımı Operating cylinder Ayar silindiri, kumanda silindiri Operating data İşletme donesi Operating effi ciency İşletme verimi Operating equipment İşletme ekipmanı Operating error İşletme hatası Operating instructions İşletme talimatı Operating level Çalışma düzeyi, çalışma noktası Operating load Çalışma gücü Operating point Çalışma noktası Operating pressure İşletme basıncı Operating range İşletme aralığı, çalışma aralığı Operating speed Çalışma hızı Operating steam İşletme buharı, çalışma buharı Operating temperature Çalışma sıcaklığı Operating time Çalışma süresi Operating voltage Çalışma gerilimi Operation İşletme Operational check İşletme sırasında uygulanan kontrollar Operational test İşletme testi Operation at constant load Sabit yükte çalışma Operation effi ciency İşletme verimliliği Operator Operatör Optical pyrometer Optik pirometre Optimum load Optimum yük, en verimli yük Or circuit “Veya” devresi Order Sipariş, düzen, sıra, emir Order form Sipariş formu Order number Sipariş numarası Organic matter Organik madde Organophosphate Organofosfat Or gate “Veya” kapısı Orifi ce Orifi s, delik, blende Orifi ce plate Delikli plaka, ölçme deliği plakası   Original drawing 128 Original drawing Orijinal çizim O-ring Halka salmastra, O-ring Orsat Orsat gaz analizörü, orsat cihazı Oscillate, to- Salınmak, titremek Oscillating grate spreader Titreşimli ızgara (kazanlarda) Oscillating spreader stoker Titreşimli ızgara (kazanlarda) Oscillation Titreşim, salınım Oscillator Osilatör Oscillogram Osilogram Oscillograph Osilograf, salınımçizer Oscilloscope Osiloskop Outage Devre dışı olma Outage rate Devre dışı olma oranı, devre dışı olma sık-  lığı Outage time Devre dışı olma süresi Outdoor Açık hava Outdoor electric substation Açık şalt tesisi Outdoor installation Açık hava tesisi Outdoor station Açık hava tesisi Outdoor switching station Açık şalt tesisi Outdoor switchyard Açık şalt tesisi, açık şalt sahası Outdoor temperature Dış sıcaklık Outdoor turbine Açık hava türbini Outer casing Türbin dış gövdesi Outer casing base Türbin dış gövdesinin alt yarısı Outer diameter Dış çap Outer race Dış bilezik (bilyalı yataklarda) Outer seal ring Rotor dış sızdırmazlık çemberi, dış sızdır-  mazlık bileziği Outlet Hava çıkışı, su çıkış borusu Outlet connection Çıkış bağlantısı Outlet edge Çıkış kenarı Outlet end Çıkış tarafı Outlet header Çıkış kolektörü Outlet nozzle Çıkış nozulu, çıkış memesi Outlet opening of blades Kanat çıkış aralığı Outlet pipe Çıkış borusu outlet pitch of blades Kanat çıkış aralığı Outlet temperature Çıkış sıcaklığı   129 Overhaul Outlet valve Drenaj valfi , çıkış valfi Outlet velocity Çıkış hızı Output Çıkış, çıkış gücü Output at coupling Türbin çıkış kaplininde ölçülen güç Output at terminals Jeneratör terminalinde ölçülen güç Output controller Güç regülatörü Output control loop Güç reglajı devresi Output energy Çıkış enerjisi Output gear Döndürülen dişli (dişli kutularında) Output limitation Güç sınırlaması Output meter Güç ölçer Output regulator Güç regülatörü Output signal Çıkış sinyali Output speed Çıkış hızı Output stage Son kademe Output variable Çıkış büyüklüğü, çıkış değeri Outside diameter Dış çap Outside energy Yardımcı enerji, harici enerji Outside packing box Dış salmastra kutusu Outside temperature Dış sıcaklık Over-all cost Toplam gider, toplam maliyet Over-all thermal effi ciency Nihai termik verim, toplam termik verim Over current Aşırı akım Overcurrent circuit breaker Aşırı akım kesicisi Overcurrent protection Aşırı akım koruması Overcurrent relay Aşırı akım rölesi Overcurrent time protection Aşırı akım zaman koruması Overcurrent time relay Aşırı akım zaman rölesi Overcurrent trip Aşırı akım açma düzeni Over-excited Aşırı ikazlı, aşırı uyarılmış Overfeed stoker Üstten beslemeli ızgara (kazanlarda) Over-fi re air Sekonder hava, yakma havası Overfl ow Taşma Overfl ow line Taşma hattı Overfl ow pipe Taşma borusu Overfl ow valve Taşma vanası Overgrate air Üst yakma havası (ızgaralı kazanlarda) Overhang Konsol Overhaul Revizyon, genel bakım   Overhead line 130 Overhead line Havai hat Overhead-line protection Havai hat koruması Overhead-line route Havai hat güzergahı Overhead trasmission line Havai iletim hattı Overhead travelling crane Gezer köprülü vinç Overhead welding Tavan kaynağı Overheating Aşırı ısınma Overlay Kaplama Overload Aşırı yük Overload capacity Aşırı yük kapasitesi Overload protection Aşırı yük koruması Overload relay Aşırı yük rölesi, aşırı akım rölesi Overload test Aşırı yük testi Overload time protection Aşırı yük zaman koruması Overload time relay Aşırı yük zaman rölesi Overnight shutdown Gece duruşu, gecelik duruş Overpressure Aşırı basınç Overshoot Aşırı salınım Overspeed Aşırı hız, ambalman hızı Overspeed trip Aşırı hız monitörü, ani kapama regülatörü Overspeed trip ring Ani kapama halkası Overspeed emergency governor Ani kapama regülatörü Overspeed governor Aşırı hız regülatörü Overspeed monitor Aşırı hız monitörü, aşırı hız regülatörü Overspeed monitor tester Aşırı hız monitörü test düzeneği Overspeed test Aşırı hız testi Overspeed trip pin Aşırı hız trip pimi Overspeed trip test device Aşırı hız monitörü test düzeneği Overspeed trip tester Aşırı hız monitörü test düzeneği Overspeed trip test oil Aşırı hız monitörü test yağı (hidroliği) Overspeed trip test unit Aşırı hız monitörü test düzeneği Overtime Fazla mesai, fazla çalışma Over-voltage Aşırı gerilim Overvoltage protection Aşırı gerilim koruması Oxidation Oksitlenme Oxidation air Oksidasyon havası (desülfürizasyon tesi-  sinde) Oxygen Oksijen     131 Panel Oxygen cylinder Oksijen tüpü Oxygen transmitter Oksijen transmiteri     P     Pacco switch Pako şalter Pack, to- Paketlemek Pack, to- Sızdırmaz hale getirmek Package Paket, ambalaj, koli Packaged boiler Paket tipi kazan, küçük kazan Packed gland Salmastra Packed labyrinth seal Labirent salmastra Packing Salmastra, conta Packing Ambalajlama Packing Yağmurlama elemanları (soğutma kule-  sinde) Packing box Salmastra kutusu (rotor sızdırmazlığında) Packing fl ange Salmastra fl anşı Packing gland Salmastra Packing material Salmastra malzemesi, sızdırmazlık malze-  mesi Packing ring Salmastra bileziği, salmastra halkası, sız-  dırmazlık halkası Packing sleeve Sızdırmazlık manşonu Packing strip Sızdırmazlık bandı Paging call Çağrı Paging system Çağrı sistemi Pair Çift Paired blade İkiz kanat Pair of poles Kutup çifti Pamphlet Prospektüs, broşür Pan Tava, kap Panel Panel     Panic button 132 Panic button Alarm butonu Paper insulation Kağıtlı izolasyon Parallel circuit Paralel devre Parallel connection Paralel bağlantı, paralel devre Parallel fl ow heat exchanger Paralel akışlı eşanjör Paralleling unit Jeneratörü paralele alma ünitesi, senkro-  nizasyon ünitesi Parallelism tolerance Paralele girme değerleri toleransı, senkro-  nizasyon toleransı Parallel key Paralel kama Parallelogram Paralelogram Parallel operation Ünitelerin paralel çalışması Parallel slide valve Paralel sürgülü vana Parallel winding slot Paralel sargı oluğu, paralel sargı yivi Parallel wound Paralel sarılı Parameter Parametre Parity check Eşitlik testi Parsons turbine Parsons türbini, reaksiyon türbini Partial admission control Nozul grupları reglajı Partial control Kısmi kontrol Partial load Kısmi yük, düşük yük Partial load effi ciency Kısmi yük verimi Partial load nozzle Kısmi yük nozulu Partial load operation Kısmi yükte çalışma, düşük yükte çalışma Partial load range Kısmi yük aralığı Partial load steam consumption Kısmi yükte buhar sarfi yatı, kısmi yükte bu-  har harcaması Partial pressure Kısmi basınç, parsiyel basınç Parting joint Türbin gövde fl anşları birleşme çizgisi Parting line Türbin gövde fl anşları birleşme hattı Partition Bölme, ara bölme Partition line Türbin gövde fl anşları birleşme hattı Part load Kısmi yük, düşük yük Part number Parça numarası Parts list Parça listesi Pass Geçiş (kazanlarda, kondenserlerde) Passivating Pasive etme (kazan borularını)     133 Periodic Pass-out diagram Ara buhar diyagramı Pass-out operation Ara buharlı işletme Pass-out pressure Ara buhar basıncı Pass-out pressure control valve Ara buhar basıncı kontrol valfi Pass-out pressure regulator Ara buhar basınç regülatörü Pass-out steam Ara buhar Pass-out steam fl ow Ara buhar miktarı Pass-out steam pressure Ara buhar basıncı Pass-out steam quantity Ara buhar miktarı Pass-out turbine Ara buharlı türbin Pattern number Model numarası Pay back period Geri ödeme süresi Pay load Faydalı yük Payout time Amortisman süresi Peak Pik Peak capacity Pik yük Peak current Pik akım Peaking turbine Pik yük türbini Peak load Pik yük Peak load power plant Pik yük santralı Peak load power station Pik yük santralı Peak to peak Tepeden tepeye, pikten pike Peak value Pik değer, tepe değeri Peak voltage Pik gerilim, maksimum gerilim Peat Turba, turb Pedestal Yatak mesnedi Pedestal bearing Ayaklı yatak Pelton nozzle Pelton düzesi Pelton turbine Pelton türbini Penalty clause Ceza maddesi (sözleşmelerde) Pendant superheater Asılı tip kızdırıcı Penetrant dye test Boyayla çatlak kontrolü Penstock Cebri boru (hidrolik santrallarda) Perceptible heat Duyulur ısı Perforated plate Delikli plaka Perforated sheet Delikli plaka Performance Performans Periodic Periyodik   Period of oscillation 134 Period of oscillation Osilasyon süresi, salınım süresi Period of unavailability Emre amade olunamayan süre Permanent contactor Sürekli kontaktör Permanent magnet Doğal mıknatıs Permanent offset Kalıcı reglaj sapması Permissible İzin verilebilir Permissible load İzin verilebilir yük Permission İzin Permit İzin Personnel costs Personel giderleri Personnel requirements Personel ihtiyacı Petroleum Petrol Phase Faz Phase angle Faz açısı Phase balance relay Asimetri rölesi Phase displacement Faz kayması Phase lag Faz gecikmesi Phase lead Faz öne geçişi, faz öndelemesi Phase sequence Faz sırası Phase sequence indicator Dönme yönü göstergesi Phase shifting Faz kayması Phase terminal Faz terminali, faz klemensi Phase to phase voltage Fazlar arası gerilim Phase voltage Faz gerilimi PH-measuring equipment PH-metre PH-monitor PH-monitörü Phosphate Fosfat Phosphate process Fosfat yöntemi (suyun arıtılmasında) PH-value PH-değeri PH-value transmitter PH-transmiteri Pickling Asitle temizleme (örn:kazan borularını) Pickup Pikap, algılayıcı Piece number Parça numarası Pile Kazık, temel kazığı Pile foundation Kazıklı temel Pillar Sütun Pillow block Muylu yatak gövdesi Pilot air Pilot havası (dizel motorlarda) Pilot air line Pilot havası devresi (dizel motorlarda)   135 Pipe holder Pilot burner Pilot yakıcı, ateşleme yakıcısı Pilot controller Pilot regülatör, yardımcı enerjili regülatör Pilot exciter Pilot ikaz (jeneratörü), yardımcı ikaz (jene-  ratörü) Pilot fl ame Pilot alev Pilot lamp Pilot lamba Pilot light Pilot lamba Pilot oil Kumanda yağı Pilot oil circuit Kumanda yağı devresi Pilot oil pressure Kumanda yağı basıncı Pilot oil pressure gauge Kumanda yağı manometresi Pilot oil supply line Kumanda yağı besleme hattı Pilot oil system Kumanda yağı devresi Pilot operated regulator Yardımcı enerjili regülatör Pilot operated valve Yardımcı enerjili ventil Pilot plant Pilot tesis, deneme tesisi Pilot relay Pilot röle Pilot switch Pilot şalter Pilot valve Pilot valf, kumanda valfi Pin Pim Pin coupling Saplamalı kavrama Pin insulator Destek izolatörü Pipe Boru Pipe bend Boru dirseği Pipe branch Boru branşmanı Pipe bridge Boru köprüsü Pipe canal Boru kanalı Pipe channel Boru kanalı Pipe clamp Boru kelepçesi Pipe coil Serpanten Pipe connection Boru bağlantısı Pipe deposits Boru depoziti ( kazan borularında) Pipe diameter Boru çapı Pipe drainage Boru hattı drenajı Pipe elbow Boru dirseği Pipe fi tting Boru bağlantı parçası Pipe fl ange Boru fl anşı Pipe hanger Boru askısı Pipe holder Boru askısı   Pipe laying 136 Pipe laying Boru döşeme Pipe layout Boru hattı şeması Pipe leakage Boru kaçağı Pipe length Boru uzunluğu Pipe line Boru hattı Pipeline route Boru güzergahı Pipe loop Lup, boru halkası Pipe mount Boru desteği, boru mesnedi Pipe saddle Boru yastığı Pipe socket Muf, ambuatman Pipe stopper Tapa, kör tapa Pipe stub Boru ağız parçası, boru ağızlığı Pipe support Boru desteği, boru mesnedi Pipe thickness Boru et kalınlığı Pipe thread Boru dişi Pipe union Boru rakoru, boru bağlantısı Pipe valve Düz valf, çanak valf Pipe wall thickness Boru et kalınlığı Pipe work Boru hattı Pipe wrench Boru anahtarı Piping Boru hattı Piping connections Boru hattı bağlantıları Piping diagram Boru hattı şeması Piping drain Boru hattı drenajı Piping duct Boru kanalı Piping outline drawing Borulama planı, borulama şeması Piping plan Borulama planı Piping trench Boru kanalı Piping void Boru döşeme boşluğu, boru döşeme ka-  nalı Piston Piston Piston area Piston yüzeyi Piston bore Piston çapı Piston clearance Piston kleransı, piston boşluğu Piston compressor Pistonlu kompresör Piston cover Piston kapağı Piston equalizing line Piston dengeleme hattı Piston pump Pistonlu pompa Piston ring Piston segmanı   137 Plate Piston rod Piston kolu, biyel Piston spring Piston yayı Piston stem Piston kolu Piston stroke Piston kursu Piston surface Piston yüzeyi Piston travel Piston kursu Piston valve Pistonlu vana, pistonlu sürgülü vana Pit Çukur, oyuk Pitch Diş açıklığı, hatve Pitting Karıncalanma PIV gear box PİV şanzuman Pivot Eksen, mil Pivot bearing Boji göbek mili yatağı Place in operation, to- Devreye almak Plain bearing Düz yatak Plain carbon steel Yalın karbon çeliği, düz karbon çeliği Plain washer Düz pul, rondela Plan Plan, proje, tasarı Plane Düzlem, düz Plane Planya, rende Plane, to- Planyalamak, rendelemek Plane stress İki eksenli gerilme Planetary gear Uydu dişli Planned delivery Planlanan teslim süresi Plant Tesis Plant conditions İşletme koşulları Plant engineer İşletme mühendisi Plant enlargement Santralın tevsii Plant extention Santralın tevsii Plant fence Santral çiti, santral telörgüsü Plant maintenance Santral bakımı Plant operating rules Santral işletme kuralları Plant organization chart Santral organizasyon şeması, organigram Plant procedures Santral kuralları Plastic covered wire Plastic izoleli tel Plastic deformation Kalıcı deformasyon, plastik deformasyon Plastic insulated cable Plastik izoleli kablo Plastic refractories Refrakter (kazanlarda) Plate Levha, plaka, sac Plate 138 Plate Anot Plate air heater Platen hava ön ısıtıcısı, plaka tipi hava ön  ısıtıcısı Plate circuit Plaka devresi, anot devresi Plate current Plaka akımı, anot akımı Platen superheater Platen kızdırıcı Platen wall Perde duvar (kazanlarda) Plate-type fi lter Dilimli fi ltre, plaka tipi fi ltre Plate-type oil fi lter Dilimli yağ fi ltresi, plaka tipi yağ fi ltresi Plate-type oil strainer Dilimli yağ fi ltresi, plaka tipi yağ fi ltresi Plate-type oil strainer insert Dilimli yağ fi ltresi elemanı Plate voltage Plaka voltajı, anot gerilimi Platform Platform Plating Kaplama Play Boşluk, oynama payı Plot, to- Çizmek Plot plan Parselasyon planı Plug Fiş, tapa Plug gauge Tampon mastarı Plug-in, to- Fişi prize sokmak Plug-in box Seyyar priz, uzatma kordonu prizi Plug-in circuit board Takıp çıkartılabilen devre kartı Plug-in circuit card Takıp çıkartılabilen devre kartı Plug-in module Takıp çıkartılabilen modül Plug valve Konik göbekli vana Plume Duman, duman bulutu Plunger Pompa pistonu, piston Plunger coil Dalma bobin Plunger feed pump Pistonlu besleme pompası Plunger piston Dalma piston Plunger spring Piston yayı Plywood Kontrplak Pneumatic Pnömatik, havayla çalışan Pneumatic coal antibridging device Hava tabancası (kömür bunkeri tıkanmala-  rına karşı), hava topu Pneumatic control Pnömatik kumanda, pnömatik kontrol Pneumatic control equipment Pnömatik kontrol ekipmanı Pneumatic control unit Pnömatik kontrol ünitesi Pneumatic conveying system Pnömatik taşıma sistemi   139 Polyphase Pneumatic conveyor Pnömatik konveyör, havalı konveyör Pneumatic governor Pnömatik regülatör Pocket Cep, genleşme boşluğu (labirentlerde) Pointer İbre Point of application Uygulama noktası Point of attachment Bağlantı noktası Point of contact Temas noktası Point of insertion Türbin kanatlarını rotordaki yuvalarına ge-  çirme yeri Point of lubrication Yağlama noktası Point of reference Referans noktası Point of support Destek noktası Point of tangency Değme noktası Polarity Polarite Polarization Kutuplanma, polarizasyon Pole Kutup Pole Direk, sırık Pole arm Kutup kolu Pole axis Kutup ekseni Pole centerline Kutup ekseni Pole changeable motor Kutupları değiştirilebilir motor Pole changer Komütatör Pole changing switch Komütatör anahtar Pole core Kutup çekirdeği, mıknatıs çekirdeği Pole lamination Kutup plakası Pole segment Kutup plakası Pole shoe Kutup çarığı Polish, to- Cilalamak, parlatmak Polish Cila, vernik, parlaklık Pollutant Çevre kirletici madde, kirletici Pollutant effl uents Çevre kirletici atıklar Pollutant emmision Kirletici yayım Pollute, to- Kirletmek Pollution Kirlenme, kirletme, kirlilik Pollution abatement Kirlenme azaltılması Pollution control Kirlilik denetimi Pollution source Kirlilik kaynağı Pollutive Kirletici Polyphase Çok fazlı   Polyphase circuit 140 Polyphase circuit Çok fazlı devre Polyphase connection Çok fazlı bağlantı Polyphase current Çok fazlı akım Polyphase system Çok fazlı sistem Polyphase winding Çok fazlı sargı Polyphosphate Polifosfat Polytropic effi ciency Politropik verim, iç verim Poor combustion Yetersiz yanma, eksik yanma Poppet valve Düz valf Porosity Gözeneklilik Porous Gözenekli Port Liman Port Ağız, delik, menfez Portable Seyyar, portatif, taşınabilir Port of exit Çıkış limanı Position Konum, pozisyon Position drive Kumanda sistemi tahrik düzeneği Positioner Kumanda sistemi tahrik düzeneği Position indicator Konum göstergesi Positioning Konumlandırma, sabitleme, ayarlama Positioning device Servomotor, ayar organı (reglajda) Positioning element Ayar organı (reglajda) Position of mounting Montaj pozisyonu Position tolerance İzin verilebilir pozisyon sapması Position transducer Konum transdüseri Position transmitter Konum transmiteri Positive displacement blower Pozitif sıkıştırmalı fan Positive displacement compressor Pozitif sıkıştırmalı kompresör Positive displacement pump Pozitif deplasmanlı pompa, pistonlu pompa Positive electricity Pozitif elektrik Positive electrode Pozitif elektrot Positive feedback Positif geri besleme Positive pressure furnace Artı basınçlı yanma odası Post insulator Mesnet izolatörü Post insulator current transformer Mesnet izolatörü akım trafosu Post insulator voltage transformer Mesnet izolatörü gerilim trafosu Post treatment Son arıtma, son işlem Potable water İçme suyu Potassium Potasyum   141 Power range Potential drop Gerilim düşümü Potential rise Gerilim yükselmesi Potentiometer Potansiyometre Pour point Akma noktası, akma sıcaklığı Power Güç Power actuator cylinder Güç tahrik silindiri Power amplifi er Güç amplifi katörü Power cable Güç kablosu, yüksek gerilim kablosu Power characteristic curve Güç eğrisi Power characteristic line Güç eğrisi Power circuit Güç devresi Power company Elektrik şirketi Power conduit Cebri boru (hidrolik santrallarda) Power consumption Güç tüketimi, enerji tüketimi Power controlled Servo kontrollu Power current Kuvvetli akım Power cut Enerji kesilmesi, elektrik kesilmesi Power delivery Güç sağlanması, enerji sağlanması Power demand Güç talebi, enerji talebi Power density Güç yoğunluğu Power drive Servo motorlu tahrik sistemi Power economy Enerji ekonomisi Power engineering Elektrik mühendisliği Power factor Güç faktörü Power factor correction Güç faktörü düzeltmesi Power failure Elektrik kesintisi Power gain Güç kazancı Power generation Güç üretimi Power house Türbojeneratör binası Power Industry Enerji endüstrisi Power interruption Elektrik kesintisi Power loss Güç kaybı Power meter Güç ölçer Power output Güç çıkışı Power plant Elektrik santralı Power plant boiler Santral kazanı Power plant technology Santral teknolojisi Power plant turbine Santral türbini Power range Güç aralığı   Power relay 142 Power relay Güç rölesi Power requirement Güç talebi, güç ihtiyacı, enerji ihtiyacı Power source Güç kaynağı, enerji kaynağı Power stage Güç katı (elektronikte) Power station Elektrik santralı Power station boiler Santral kazanı Power station construction sche- Santral inşa programı, santral inşa termini  dule Power supply Güç beslemesi, enerji beslemesi Power system stabilization Şebeke stabilizasyonu Power take-off Enerji çekişi Power take-off side Enerji çekiş tarafı Power transformer Güç transformatörü, güç trafosu Power tunnel Enerji tüneli, basınçlı su tüneli (hidrolik  santrallarda) Power voltage control circuit Yüksek gerilim kontrol devresi Prechamber Ön yanma odası Precipitate, to- Çökelmek, çökeltmek Precipitation electrode Toplama elektrodu (elektrofi ltrelerde) Precipitator Çökeltici, fi ltre, kül fi ltresi (kazanlarda) Precipitator effi ciency Filtre verimi Precise Hassas, tam Precision Hassalık Precision regulation Hassas reglaj Precision speed governor Hassas hız regülatörü Pre-combustion chamber Ön yanma odası Pre-control Ön kumanda Pre-cooler Ön soğutucu Pre-crusher Ön kırıcı Pre-drying Ön kurutma Pre-emergency speed governor Hız sınırlama regülatörü Pre-evaporator Ön buharlaştırıcı (kazanlarda) Pre-fabricated Prefabrike Preheater Ön ısıtıcı Preheating Ön ısıtma Preheat the turbine, to- Türbini ısıtmak Preliminary design Avan proje Preliminary project Avan proje Preloading Ön yükleme (elektrikde)   143 Pressure governor cylinder Preloading of a spring Yaya ön gerilim uygulanması Prerequisite Ön şart Preservation Konservasyon Press button Buton Pressure Basınç Pressure alarm Basınç ikazı, basınç monitörü Pressure balance Basınç dengelemesi, basınç dengesi Pressure balancing pipe Basınç dengeleme hattı Pressure compounded impulse tur- Basınç basamaklı aksiyon türbini  bine Pressure control Basınç reglajı Pressure controller Basınç regülatörü Pressure control valve Basınç reglaj valfi Pressure converter Basınç konvertörü Pressure deaerator Basınçlı degazör Pressure decrease Basınç düşümü Pressure difference Basınç farkı Pressure difference relay Basınç farkı rölesi Pressure drop Basınç düşümü Pressure equalisation Basınç dengelemesi Pressure equalizing chamber Basınç dengeleme haznesi Pressure equalizing hole Basınç dengeleme deliği Pressure equalizing pipe Basınç dengeleme hattı Pressure exposed side Basınç tarafı Pressure fi lter Basınçlı fi ltre Pressure fi nger Basınç tırnağı, basınç mandalı Pressure fl uctuation Basınç salınımı Pressure gauge Manometre, basınç ölçer Pressure gauge cock Manometre musluğu Pressure gauge cut-off valve Manometre iptal valfi , manometre kesme  valfi Pressure gauge pointer Manometre ibresi Pressure gauge shut-off valve Manometre iptal valfi , manometre kesme  valfi Pressure gauge stop valve Manometre iptal valfi , manometre kesme  valfi Pressure gauge with transmitter Transmiterli manometre Pressure governor Basınç regülatörü Pressure governor cylinder Basınç regülatörü silindiri   Pressure increase 144 Pressure increase Basınç artışı Pressure indicator Basınç göstergesi Pressure limiting Basınç sınırlaması Pressure line Basınç hattı Pressure load Basınç yükü Pressure loss Basınç kaybı Pressure lubrication Basınçlı yağlama Pressure measuring point Basınç ölçme noktası Pressure meter Manometre Pressure monitor Basınç monitörü Pressure nozzle Basınç rakoru Pressure oil Basınçlı yağ Pressure oil circuit Basınçlı yağ devresi Pressure oil control Basınçlı yağ reglajı Pressure oil governing system Basınçlı yağ reglaj sistemi Pressure-oil lubricated babbitted Basınç yağlamalı babit metalli kaymalı ya-  journal bearing tak Pressure oil pump Basınçlı yağ pompası Pressure oil supply pipe Basınçlı yağ besleme hattı Pressure pipe Basınç hattı, basınçlı hat Pressure plate Baskı plakası, basınç plakası Pressure raising period Basınç tutma süresi, devreye alma süresi Pressure range Basınç aralığı, basınç bölgesi Pressure rating Basınç oranı, basınç kademesi Pressure recorder Basınç kayıt cihazı Pressure reducer Basınç düşürücü Pressure-reducing period Devreden çıkarma süresi (kazanları) Pressure-reducing station Basınç düşürme istasyonu Pressure-reducing valve Basınç düşürücü vana, detantör Pressure-regulating valve Basınç reglaj valfi Pressure regulator Basınç regülatörü Pressure regulator valve Basınç reglaj valfi Pressure relief Basınç düşürme Pressure relief valve Basınç emniyet valfi , basınç emniyet  supabı Pressure reservoir Basınç deposu Pressure rise Basınç artışı, basınç yükselmesi Pressure safeguard Basınç monitörü Pressure side Basınç tarafı, basınçlı taraf Pressure stage Basınç kademesi (türbinlerde) 145 Primary air duct Pressure switch Basınç monitörü, basınç şalteri Pressure switch for auxiliary trip Yardımcı ani kapama hidroliği basınç mo-  fl uid nitörü Pressure switch for extraction stop Ara buhar stop valfi basınç monitörü  valve control Pressure switch for pressure above Ana buhar stop valfi piston üstü basınç mo-  piston of main stop valve nitörü Pressure switch for pressure below Ana buhar stop valfi piston altı basınç mo-  piston of main stop valve nitörü Pressure tank Basınç tankı Pressure test Basınç testi Pressure transducer Basınç transdüseri Pressure transmitter Basınç transmiteri Pressure-velocity-compounded im- Basınç-hız basamaklı aksiyon türbini  pulse turbine Pressure-velocity-compounded turBasınç-hız basamaklı türbin  bine Pressure vessel Basınçlı kap Pressurized fl uidized-bed combus- Basınçlı akışkan yataklı yanma  tion Pressurized fl uidized-bed combus- Basınçlı akışkan yataklı kazan  tion type boiler Pressurized furnace Basınçlı yanma odası Pressurized steam generator Artı basınçlı buhar kazanı Pressurized water ash removal Basınçlı su ile kül/curuf temizleme Pressurized water ash transport Hidrolik kül atma, hidrolik kül nakli Pressurized water line Basınçlı su hattı Pressurized water pump Basınçlı su pompası Prestressed Öngerilmeli Prestressed concrete Öngerilmeli beton Prestressed spring Öngerilmeli yay Pre-superheater Ön kızdırcı Pretreatment Ön arıtma, ön işlem Preventive maintenance Koruyucu bakım Price list Fiyat listesi Primary air Primer hava, birincil hava, taşıyıcı hava  (kömür değirmenlerinde) Primary air blower Primer hava fanı Primary air duct Primer hava kanalı Primary air heater 146   Primary air heater Primer hava ön ısıtıcısı Primary coolant Primer soğutma maddesi, birincil soğutma  sıvısı Primary crusher Ön kırıcı Primary current Primer akım Primary energy Primer enerji Primary oil circuit Primer yağ devresi Primary superheater Ön kızdırcı Primary voltage Primer gerilim Primary winding Primer sargı, birincil sargı Prime mover Ana makina, ana işletici Primery coolant circuit Primer soğutma devresi, birincil soğutma  devresi Priming stage exhaust Yol verme kademesi egzostu (ejektörlerde) Principle dimensions Ana ölçüler Printed circuit Baskılı devre Printed-circuit board Baskılı devre levhası Printed-circuit card Baskılı devre kartı, elektronik kart Probe Prob, sonda Probe gas Deneme gazı, test gazı Procedure Prosedür, yöntem Process Proses, metot, yöntem Process control Proses kontrolü Process controller Süreç denetici, süreç kontrol aygıtı Process steam Proses buharı Produce, to- Üretmek Producer gas Jeneratör gazı Product Ürün Production Üretim Production control Üretim kontrolu Production costs Üretim giderleri Products of combustion Yanma ürünleri Project Proje Project coordinator Proje koordinatörü Prong Diş, tırnak, çatal Pronged-root blade Çatal köklü kanat, tırnaklı kanat Proportional band Orantılı bölge Proportional controller Oransal regülatör, proporsiyonel tutumlu  regülatör 147 Pulse monitor   Proportional controller gain Oransal regülatör kazancı Proportional offset Oransal sapma Proportional plus rate action con- Proporsiyonel-diferansiyel tutumlu regü-  troller latör Proportional plus reset action con- Proporsiyonel-integral tutumlu regülatör  troller Proportional plus reset plus rate ac- Proporsiyonel-integral-diferansiyonel tutum-  tion controller lu regülatör Proportional position action con- Oransal regülatör, proporsiyonel tutumlu  troller regülatör Proportional range Orantılı bölge (türbin hız regülatöründe) Proportioning equipment Dozaj ekipmanı Proportioning unit Dozaj ünitesi Proportioning valve Dozaj valfi Prospectus Prospektüs Protecting cap Koruyucu kapak Protecting cover Koruyucu kapak, koruyucu kılıf Protecting tube Koruma borusu Protecting tube for thermometer Termometre koruma borusu Protection Koruma Protection against corrosion Korozyona karşı koruma Protection switch Koruma şalteri Protective cap Koruyucu kapak Protective circuit Koruma devresi Protective circuit breaker Koruma kesicisi, toprak kaçağı kesicisi Protective conductor Koruma iletkeni Protective interlock Koruyucu kilitleme (elektrikte) Protective relay Koruma rölesi Protective resistor Koruma direnci Protective sheath Koruyucu kılıf Prototype Prototip Proximate analysis Endüstriyel analiz Proximity pick-up Endüktif pikap Proximity switch Temassız şalter Pulsating combustion Sarsıntılı yanma Pulse Puls, darbe Pulse amplifi er Darbe amplifi katörü, darbe yükselteci Pulse converter Darbe konvertörü Pulse monitor Darbe monitörü Pulse transmitter 148 Pulse transmitter Darbe transmiteri Pulverized coal Pülverize kömür, öğütülmüş kömür Pulverized-coal bunker Toz kömür bunkeri Pulverized-coal burner Toz kömür yakıcısı Pulverized-coal feeder Toz kömür besleyicisi Pulverized-coal fi red boiler Pülverize kömürlü kazan Pulverized-coal piping Toz kömür hattı Pulverized-coal sample Pülverize kömür numunesi Pulverized-coal storage bunker Toz kömür ara bunkeri Pulverized-fuel burner Toz kömür yakıcısı Pulverizer Değirmen, kömür değirmeni Pulverizer Püskürtücü Pulverizer air heater Değirmen luvosu Pulverizer fan Değirmen fanı Pulverizer mill Değirmen, kömür değirmeni Pulverizer outlet temperature Değirmen çıkış sıcaklığı Pulverizer output Değirmen kapasitesi Pump Pompa Pump bay Pompa binası, pompa dairesi Pump body Pompa gövdesi Pump characteristic Pompa karakteristiği Pump curve Pompa eğrisi, pompa karakteristik eğrisi Pump discharge chamber Pompa deşarj haznesi Pump discharge pressure Pompa çıkış basıncı Pumped-storage power plant Pompajlı hidrolik santral Pump house Pompa binası, pompa dairesi Pump housing Pompa gövdesi Pump impeller Pompa pervanesi, pompa çarkı Pumping head Basma yüksekliği Pumping plant Pompa istasyonu Pumping room Pompa dairesi Pumping station Pompa istasyonu Pump intake chamber Pompa emiş haznesi Pump nozzle Pompa enjektörü Pump piston Pompa pistonu Pump pit Pompa çukuru Pump shaft Pompa rotoru, pompa şaftı Pump stroke Pompa kursu, pompa stroku Pump sump Pompa çukuru, pompa yağ haznesi 149 Quality control   Pump valve Pompa supabı Pump well Pompa çukuru Puncture Delinme, atlama (elektriksel) Puncture strength Delinme dayanımı Puncture voltage Delinme gerilimi Purchase, to- Satın almak Pure coal Saf kömür Pure impulse stage Tam aksiyon kademesi Pure oil Saf yağ Pure variable-pressure turbine Tam değişken basınçlı türbin Pure water conductivity Saf su iletkenliği Pure water control valve Saf su reglaj valfi Purge gas Pürj gazı, koruma gazı,temizleme gazı Purging Tahliye, boşaltma, dışarı atıp temizleme,  pürj etme Purging valve Pürjör, tahliye vanası Push-button Buton, basmalı düğme Push-button switch Butonlu şalter Push-pull Puşpul, itçek (elektrikte) Push rod assembly Supap iticisi (dizel motorlarda) Put the turbine on steam, to- Türbine buharla yol vermek, türbine buhar  açmak Putting into service Devreye alma, yol verme Pyrites trap Yabancı madde ayırıcısı (değirmenlerde) Pyrogallic acid Prigallik asit (orsat cihazında) Pyrometer Pirometre     Q     Quadrature coil Karesel bobin Quadrature transformer Karesel transformatör Quality Kalite Quality assurance Kalite güvencesi Quality certifi cate report Kalite sertifi ka raporu Quality control Kalite kontrolu Quality factor 150   Quality factor Kalite faktörü, değerlendirme faktörü Quality management Kalite yönetimi Quality standard Kalite standardı Quantity Miktar Quantity control of injection Püskürtme miktarı reglajı Quantity of cooling gas Soğutucu gaz miktarı Quantity of cooling water Soğutma suyu miktarı Quantity of fuel Yakıt miktarı Quantity of heat Isı miktarı Quantity of steam Buhar miktarı Quantity of water Su miktarı Quarter Çeyrek, dörtte bir Quarter-lapped taping Çeyrek bindirmeli bandajlama Quarter-swing valve Kelebek vana Quick-acting Seri, hızlı Quick-action relay Seri röle, gecikmesiz röle Quick-break switch Hızlı şalter, hızlı açan anahtar Quick charge Hızlı şarj Quick-closing valve Hızlı kapama vanası, ani kapama ventili Quick-opening valve Yaylı emniyet ventili, hızlı açma vanası Quick-response Ani tepki, gecikmesiz tepki Quick-response release Gecikmesiz ayırıcı, gecikmesiz şalter Quick start Hızlı yol verme Quick-starting device Hızlı yol verme düzeneği Quick-starting turbine Hızlı yol verilebilen türbin Quick-steaming unit Hızlı buhar ünitesi Quick-tripping relay Gecikmesiz röle Quotation Teklif Quote, to- Teklif vermek     R     Rack Kremayer, şasi, kafes Rack soot blower Uzun lanslı kurum üfl eyici (kızdırıcılar için) Radial Radyal   151 Radiation loss   Radial admission Radyal giriş Radial ball bearing Oluklu bilyalı yatak, radyal bilyalı yatak Radial bearing Radyal yatak Radial blower Radyal fan Radial brush Radyal fırça Radial clearance Radyal klerans, radyal boşluk Radial displacement Radyal kayma, radyal deplasman Radial expansion Radyal uzama Radial fl ow Radyal akış Radial-fl ow compressor Radyal kompresör Radial-fl ow diffuser Radyal difüzör Radial-fl ow double rotation turbine Radyal çalışan reaksiyon türbini, ljungström  türbini Radial-fl ow fan Radyal fan Radial-fl ow impulse turbine Radyal akışlı aksiyon türbini, radyal çalışan  aksiyon türbini Radial-fl ow noncondensing turbine Karşı basınçlı radyal türbin Radial-fl ow pump Radyal pompa Radial-fl ow turbine Radyal türbin Radial force Radyal kuvvet Radial gland Radyal sızdırmazlık (türbinlerde) Radial load Radyal yük Radial oil seal for shafts Radyal sızdırmazlık bileziği, radyal salmas-  tra halkası Radial packing Radyal salmastra, radyal sızdırmazlık Radial pressure Radyal basınç Radial seal Radyal salmastra, radyal sızdırmazlık Radial sleeve bearing Radyal kaymalı yatak Radial stress Radyal gerilim Radial support Radyal destek, radyal mesnet Radial tension Radyal gerilme Radial thrust bearing Radyal basınç yatağı Radial-type gland Radyal sızdırmazlık Radiant boiler Radyasyonlu kazan Radiant superheater Radyasyonlu kızdırıcı Radiation Işıma, radyasyon Radiation heat Işıma ısısı, radyasyon ısısı Radiation heating Işıma ile ısıtma Radiation loss Radyasyon kaybı Radiation pyrometer 152   Radiation pyrometer Radyasyon pirometresi Radiation refl ection Radyasyon yansıması (kazanlarda) Radiation shield Radyasyon siperi Radiographic examination Röntgen muayenesi Radiographic inspection Röntgen muayenesi Radiological Radyolojik Rag bolt Ankraj civatası Rail Ray Railroad Demiryolu Railroad generator Demiryollarında kullanılan jeneratör Railroad turbine generator Demiryolları türbo jeneratörü Railway Demiryolu Rainproof Yağmur geçirmez Raise steam, to- Buhar açmak, buhar vermek Random inspection Rasgele alınan numuneyi inceleme Random sample Rasgele numune, rasgele örnek Range Saha, menzil, aralık Range of adjustment Ayar aralığı, reglaj aralığı Range of application Uygulama aralığı,uygulama sahası Range of capacity Güç aralığı Range of control Reglaj aralığı Range of indication Gösterge aralığı Range of loading Yükleme aralığı Range of measurement Ölçme aralığı Range of regulation Reglaj aralığı Range of speed regulation Hız reglaj aralığı Range of stress Yükleme aralığı, gerilme aralığı Range of temperature Sıcaklık aralığı Range selector Ölçme aralığı seçicisi, ölçme aralığı seçici  anahtarı Rankine cycle Rankine çevrimi Rapper Silkme mekanizması (elektrofi ltrelerde) Rapping mechanism Silkme mekanizması (elektrofi ltrelerde) Rate action Diferansiyel tutumlu Rate action controller Diferansiyel tutumlu regülatör Rated Nominal Rated busbar current Nominal bara akımı Rated capacity Nominal güç Rated excitation Nominal ikaz, nominal uyarım 153 Reactive component of voltage   Rated frequency Nominal frekans Rated load Nominal yük Rated output Nominal güç Rated power Nominal güç Rated pressure Nominal basınç Rated service capacity Nominal güç Rated short-circuit ratio Nominal kısa devre oranı Rated speed Nominal hız, nominal devir Rated trip current Nominal kesme akımı, nominal trip akımı Rated value Nominal değer Rated voltage Nominal gerilim Rate of change Değişim hızı Rate of fl ow Akış hızı Rate of increase Artış hızı Rate of load change Yük değişim hızı Rate of rise Artış hızı Rate of settling Çökelme hızı Rate of temperature change Sıcaklık değişim hızı Rating Nominal güç Ratio of circulating water to exhaust Soğutma suyunun egzoz buharına (çürük  steam fl ow buhara) oranı Raw coal Tüvenan kömür Raw material Ham madde Raw water Ham su Raw water basin Ham su havuzu Raw water inlet Ham su girişi Raw water intake channel Ham su giriş kanalı Raw water intake tunnel Ham su giriş kanalı Raw water pump Ham su pompası Raw water storage tank Ham su tankı Raw water supply Ham su beslemesi Reactance Reaktans Reaction Reaksiyon Reaction blade Reaksiyon kanadı Reaction energy Reaksiyon enerjisi Reaction stage Reaksiyon kademesi Reaction turbine Reaksiyon türbini Reaction wheel Reaksiyon çarkı Reactive component of voltage Reaktif gerilim bileşeni Reactive current 154 Reactive current Reaktif akım Reactive load Reaktif güç Reactive power Reaktif güç Reactive volt-ampere Reaktif güç, reaktif voltamper Reactivity Reaktifl ik Read head Okuma kafası Reading Okuma, okunan değer Reading accuracy Okuma hassasiyeti Reading error Okuma hatası Read-out Okuma Readout Gösterge Readout amplifi er Gösterge amplifi katörü Read-out error Okuma hatası Reagent Ayıraç Rear Arka Rear-fi red boiler Arka duvardan ateşlemeli kazan Rear idler drum Izgara dönüş tamburu (ızgaralı kazanlarda) Rear section of casing Gövde arka tarafı Rear shaft seal Rotor arka sıdırmazlığı Rear turbine bearing Türbin arka yatağı Rear wall Arka duvar Rear wall drain Arka duvar drenaj valfi (kazanlarda) Rear wall header Arka duvar kolektörü Rear wall risers Arka duvar buharlaştırıcı boruları Receipt Alındı, belge Receipt of order Sipariş alma Receiver vessel Toplama tankı, toplama kabı Receptacle Kap, depo Receptacle Duy, priz Recharging current Reşarj akımı Reciprocating compressor Pistonlu kompresör Reciprocating grate İleri-geri hareketli ızgara Recirculating blower Resirkülasyon fanı Recirculating duct Baca gazı resirkülasyon kanalı Recirculating pipe Geri besleme hattı Recirculation fan Resirkülasyon fanı Reclosing Tekrar kapama Reclosing lockout Tekrar kapama kilitlemesi, tekrar kapama  blokajı 155 Regenerative air heater   Recooler Geri soğutucu, tekrar soğutucu Recorder Yazıcı, kaydedici Recording controller Kaydedicili regülatör Recording instrument Kaydedicili ölçü aleti Recording thermometer Yazıcı termometre Recoverable coal Çıkarılabilir kömür Recovery Geri kazanma Rectifi er Redresör Recuperation Geri kazanım Recuperative air heater Rekuperatif hava ön ısıtıcısı, eşanjör tipi  hava ön ısıtıcısı Recuperator Isı eşanjörü Redler conveyor Değirmen transport hattı Redox Redoks Reduced Azalmış, azaltılmış Reducer Redüktör, redüksiyon Reducing agent İndirgen Reducing valve Kısma valfi , kısma vanası Reducing valve with desuperheater Soğutuculu kısma valfi Reduction Azalma, azaltma, redüksiyon Redwood viskosity Redwood viskozitesi Reed contact Dilli kontak Reed-type frequency meter Dilli frekansmetre Reference input Referans büyüklüğü Reference speed Referans hız Reference speed setter Referans hızı ayarlayıcısı Reference temperature Referans sıcaklık Reference value Referans değeri (reglajda) Refi nery gas Rafi neri gazı Refractory Refrakter, ateşe dayanıklı Refractory baffl e Şamot tuğlalı duvar Refrigerant Soğutucu sıvı Refuse Çöp Refuse fi ring equipment Çöp yakma tesisi Regeneration Ara buhar alma (türbinlerde) Regeneration Rejenerasyon, geri yıkama (su arıtma sis-  temlerinde) Regenerative air heater Rejeneratif hava ön ısıtıcısı, döner hava ön  ısıtıcısı, Ljungstrom tipi hava ön ısıtıcısı Regenerative feed heating 156   Regenerative feed heating Rejeneratif ön ısıtma Regenerator Rejeneratör Region Bölge Regulated extraction Ayarlanabilir ara buhar alma Regulating cylinder Ayar silindiri Regulating fl oat valve Şamandıralı reglaj valfi Regulating limit Ayar aralığı Regulating operator Ayar tahrik sistemi Regulating range Ayar aralığı Regulating screw Ayar vidası Regulating valve Ayar valfi , reglaj valfi Regulation Otomatik kontrol, reglaj, ayarlama Regulation Yönetmelik, kaide, mevzuat Regulator Regülatör Regulator booster Reglaj amplifi katörü, servomotor Regulator cubicle Reglaj dolabı Regulator drive Regülatör tahrik sistemi Regulator part Reglaj elemanı Reheat condensing turbine Ara kızdırıcılı kondensasyon türbini Reheat control valve Ara kızdırıcı kontrol valfi Reheat cycle Ara kızdırıcılı çevrim, ara kızdırıcı devresi Reheat temperature Ara kızdırıcı buhar sıcaklığı Reheat turbine Ara kızdırıcılı türbin Reheat valve Ara kızdırıcı valfi Reheated steam Tekrar kızdırılmış buhar Reheated steam admission Tekrar kızdırılmış buhar girişi Reheated steam entry Tekrar kızdırılmış buhar girişi Reheated steam inlet Tekrar kızdırılmış buhar girişi Reheater Ara kızdırıcı, tekrar kızdırıcı Reheater gas pass Ara kızdırıcı gaz geçişi Reheat header Tekrar kızdırıcı kolektörü, ara kızdırıcı ko-  lektörü Reheat interceptor valve Orta basınç intersept valfi , orta basınç reg-  laj valfi Reheat line Ara kızdırıcı hattı Reheat safety valve Ara kızdırıcı emniyet valfi Reheat steam Tekrar kızdırılmış buhar Reheat steam inlet Tekrar kızdırılmış buhar girişi Reheat steam pipe Ara kızdırıcı hattı, tekrar kızdırıcı hattı 157 Relief diaphram   Reheat steam temperature Ara kızdırıcı buhar sıcaklığı Reheat stop interceptor valve Ara kızdırıcı reglaj ve ani kapama valf kom-  binasyonu Reheat stop valve Ara kızdırıcı ani kapama valfi , ara kızdırıcı  stop valfi Reheat system Ara kızdırıcı boru sistemi Reinforced concrete chimney Betonarme baca Reinforcement Takviye, güçlendirme, demir donatı Reject, to- Reddetmek, geri çevirmek Rejection of full load Tam yük atma Relative expansion Relatif uzama, nispi uzama, göreceli uzama Relative frequency Relatif frekans, göreceli frekans Relative humidity Relatif nem, nisbi nem, bağıl nem Relative motion Relatif hareket, bağıl hareket Relative permeability Geçirgenlik katsayısı, relatif geçirgenlik Relative permittivity Relatif geçirgenlik (elektriksel) Relative rotor displacement Rotor relatif uzaması Relative vibration Relatif titreşim Relay Röle Relay circuit Röle devresi Relay coil Röle bobini Relay contact Röle, röle kontağı Relay group Röle kombinasyonu Relay module Röle modülü Relay operated controller Yardımcı enerjili regülatör Relay panel Röle panosu Relay piston for pilot valve Pilot valf ayar silindiri Relay room Röle odası Relay set Röle kombinasyonu Relay test equipment Röle test ekipmanı Relay tester Röle test cihazı Release, to- Serbest bırakmak, çözmek, salmak, kal-  dırmak Release, to- Yayımlamak Release button Kilit kaldırma butonu, salma butonu Release key Kilit kaldırma butonu, salma butonu Reliability Güvenilirlik Relief Boşaltma, yükünü alma Relief diaphram Emniyet membranı Relief line 158   Relief line Blöf hattı Relief pressure valve Aşırı basınç ventili, tahliye vanası Relief valve Emniyet ventili, tahliye vanası Relieving piston Dengeleme pistonu Reluctance Manyetik direnç Remanence Artık mıknatıslık Remote actuation Uzaktan çalıştırma Remote control Uzaktan kumanda Remote operation Uzaktan çalıştırma Removable Sökülebilir, taşınabilir Renewable Yenilenebilir Renewable energy Yenilenebilir enerji Renewable energy source Yenilenebilir enerji kaynağı Repair, to- Tamir etmek Repair costs Tamir masrafl arı Repair crew Tamir ekibi Repair part Tamir parçası Replaceable Değiştirilebilir Replacement part Yedek parça Requisition Talep, sipariş Research and development Araştırma ve geliştirme Reseater Valf siti alıştırma aparatı Reserve boiler Yedek kazan Reserve mill Yedek değirmen Reservoir Rezervuar, hazne, depo Reset, to- İlk duruma getirmek, sıfırlamak, kurmak Reset action İntegral tutumlu, integral etkili Reset button Kurma butonu, silme butonu Reset circuit Silme devresi Reset controller İntegral tutumlu regülatör Residual hardness Kalıcı sertlik (sularda) Residual magnetism Artık mıknatıslık Residual oil Artık yağ, atık yağ Residual oil fi red boiler Atık yağ kazanı Residual voltage Artık gerilim Resin Reçine Resin column Reçine kolonu Resin tank Reçine tankı Resistance Direnç 159 Return pump   Resistance amplifi er Dirençli amplifi katör Resistance element Direnç elemanı Resistance heater Dirençli ısıtıcı, elektrikli ısıtıcı Resistance thermometer Dirençli termometre, rezistans termometre Resistive element Direnç elemanı Resistivity Özdirenç Resistivity to heat Isıl direnç Resistor Direnç Resolution Çözünürlük Resonance Rezonans Resonance circuit Rezonans devresi Resonance frequency Rezonans frekansı Resonant circuit Rezonans devresi Resonant-circuit amplifi er Rezonans devre amplifi katörü Resonant frequency Rezonans frekansı Respond, to- Yanıt vermek, cevap vermek, tepki vermek Response Cevap, yanıt, karşılık, tepki Response delay Yanıt gecikmesi, tepki gecikmesi Response speed Yanıt hızı Response time Yanıt süresi, tepki süresi Restart, to- Tekrar yol vermek Resting contact Normalde (devre kapalı iken) kapalı kontak Restore mechanism Geri besleme mekanizması, geri besleme  tertibatı Resuperheating Ara kızdırma, tekrar kızdırma Retainer ring Tesbit bileziği, tesbit halkası Retaining ring Tesbit bileziği, tesbit segmanı Retaining ring seat Tesbit bileziği yuvası Retard, to- Geciktirmek, yavaşlatmak Retractable Geri çekilebilir Retracting soot blower Geri çekilebilir kurum üfl eyici Return condenser Geri dönüş soğutucusu Return fl ow Geri akış, geri dönüş Return fl ow cooler Geri dönüş soğutucusu Return-fl ow system Karşı akışlı sistem Return line Dönüş hattı, dönüş borusu Return pipe Dönüş hattı, dönüş borusu Return pump Geri besleme pompası, geri basma pom-  pası Reverse osmosis 160 Reverse osmosis Ters osmoz Reversible Ters yöne çevrilebilir, tersine çevrilebilir,  tersinir Reversible conveyor Çift yönlü konveyör (kömür alma tesislerin-  de) Reversible dual oil fi lter Değiştirilebilir ikiz fi ltre Reversible process Tersinir süreç Reversing blade Yön değiştirme kanadı, yönlendirme kanadı Reversing blade row Yönlendirme kademesi Reversing contactor Yön değiştirme kontaktörü, enversör kon-  taktör Reversing switch Yön değiştirme şalteri Revised Revize edilmiş Revision Revizyon Revolution Devir, dönme Revolutions per minute Dakikadaki devir sayısı Reynolds number Reynolds sayısı Rheostat Reosta, ayarlı direnç Rib Kanatçık, nervür Ribbed tube Kanatçıklı boru Rich gas Zengin gaz, dolgun gaz Rich in ash Yüksek küllü Ridge ventilator Tavan vantilatörü Rigid coupling Sabit kaplin Rim Kenar Ring Halka, çember, yüzük, bilezik Ring circuit Halka devre Ringelmann number Ringelmann sayısı (baca gazı için) Ring of blading Kanat çemberi Ring-oiled bearing Bilezik yağlamalı yatak Rise-in-voltage relay Gerilim yükselme koruması, gerilim yük-  selme rölesi Risers Buharlaştırıcı boruları (buhar kazanlarında) Rocker arm Külbütör Rockwell hardness Rockwell sertliği Rod Çubuk, kol, rot, mil Roll and race type mill Galeli değirmen Roller Rulo, makara, gale Roller bearing Rulmanlı yatak 161 Rotor   Roller crusher Silindirik kırıcı Roller type bowl mill Galeli değirmen Rolling-contact bearing Rulmanlı yatak Rolling gear Döndürme dişlisi, virör, tornaçark Rolling operation Virörde döndürme Roof burner Tavan yakıcısı Roof circuit Tavan boru sistemi, tavan boruları Room temperature Oda sıcaklığı Root of blade Kanat kökü Root weld Kök kaynağı Rotary Döner, rotatif Rotary air heater Ljungström tipi hava ön ısıtıcısı Rotary converter Döner çevirici, döner konvertör Rotary dumper Döner damper Rotary extractor Döner çıkarıcı Rotary feeder Döner besleyici Rotary hopper Döner bunker Rotary magnet Döner mıknatıs Rotary motion Dönme hareketi Rotary oil pump Santrifüj yağ pompası Rotary piston Döner piston Rotary-piston drive motor Döner pistonlu tahrik motoru Rotary pump Döner pompa, santrifüj pompa, sirkülas-  yon pompası Rotary slide valve Döner sürgülü vana Rotary switch Döner şalter Rotary valve Döner valf Rotating blade Türbin hareketli kanadı, hareketli kanat Rotating blade groove Hareketli kanat yivi Rotating blade inlet Hareketli kanat girişi Rotating blade outlet Hareketli kanat çıkışı Rotating blade root Hareketli kanat kökü Rotating blade row Hareketli kanat kademesi Rotating disc Hareketli kanat diski Rotating fi eld Döner alan Rotating rectifi er Döner redresör Rotating speed Dönme hızı Rotation Dönme hareketi Rotor Rotor Rotor bending 162   Rotor bending Rotorun bel vermesi Rotor blade Hareketli kanat Rotor body Rotor gövdesi Rotor cooling circuit Rotor soğutma devresi (jeneratörlerde) Rotor core Rotor çekirdeği Rotor current Rotor akımı Rotor defl ection Rotorun bel vermesi, rotorun eğilmesi Rotor disc Rotor diski Rotor displacement Rotor eksenel uzaması, rotor kayması Rotor fan Rotor fanı Rotor ground fault protection Rotor toprak kaçağı koruması (jeneratör-  lerde) Rotor hogging Rotorun bombe yapması, rotorun eğilmesi Rotor insertion Rotorun yerleştirilmesi Rotor ohmic losses Rotor omik kayıpları Rotor sagging Rotorun bel vermesi, rotorun eğilmesi Rotor slot Rotor sargı oluğu, rotor sargı yivi Rotor standstill voltage Rotor duraklama gerilimi, rotor durma ge-  rilimi Rotor turning gear Rotor döndürme tertibatı, virör, tornaçark Rotor vibrations Rotor tireşimleri Rotor voltage Rotor gerilimi, bobin gerilimi Rotor warping Rotorun çarpılması, rotorun eğilmesi Rotor water duct Rotor soğutma suyu borusu (jeneratörlerde) Rotor water inlet Rotor soğutma suyu girişi (jeneratörlerde) Rotor water outlet chamber Rotor soğutma suyu çıkış haznesi (jenera-  törlerde) Rotor water return Rotor soğutma suyu dönüş hattı (jenera-  törlerde) Rotor wedge Rotor kaması, rotor takozu Rotor winding Rotor sargısı Rotor withdrawal Rotorun statordan çıkartılması Rough running Türbinin gürültülü/titreşimli çalışması Round header Yuvarlak kolektör, silindirik kolektör Routine inspection Rutin bakım, periyodik bakım Routine maintenance Rutin bakım, olağan bakım Row Sıra, dizi Row gas Kirli gaz (arıtma tesisinden önce) Rubber insulated wiring Kauçuk izoleli kablo 163 Safety device   Rubber seal Kauçuk conta, lastik conta Rubber sheathed cable Kauçuk izoleli kablo Run a turbine up to speed, to- Türbin hızını senkron devire çıkarmak Runaway Türbinin aşırı hıza kalkması Run-down Yavaşlayıp durma Run-down time Durma süresi Run in step, to- Senkron çalışmak Run in synchronism, to- Senkron çalışmak Runner Rotor Runner band Rotor alt gövdesi (hidrolik türbinlerde) Runner hub Rotor üst gövdesi (hidrolik türbinlerde) Running Çalışma Running between over hauls İki genel bakım arasındaki çalışma süresi Running cost İşletme giderleri Running hours Çalışma süresi Running-in fi lter Makina ilk çalıştırma fi ltresi Running speed Çalışma devri, çalışma hızı Running time Çalışma süresi Running turbine components Türbin hareketli parçaları Run-of-the-river station Akarsu santralı, nehir tipi santral Run-up Devreye alma (türbini), yol verme Run-up time Devreye alma süresi Run-up to rated speed Nominal hıza çıkarma Rupture diaphram Emniyet membranı     S     Safe load İzin verilebilir yük, güvenli yük Safety Emniyet, güvenlik, iş güvenliği Safety circuit Emniyet devresi Safety clutch Emniyet kaplini Safety coeffi cient Emniyet katsayısı, güvenlik katsayısı Safety contact Emniyet kontağı Safety device Güvenik cihazı, emniyet tertibatı, emniyet  mekanizması   Safety factor 164   Safety factor Emniyet katsayısı, güvenlik katsayısı Safety feed line Emniyet hattı (elektrikte) Safety from overspeeding Aşırı hız emniyeti Safety governor Emniyet regülatörü Safety head Emniyetli basınç sınırı Safety key Emniyet kilidi, emniyet dili Safety limit Emniyet sınırı Safety lock Emniyet kilidi, güvenlik kilidi Safety margin Emniyet payı, güvenlik payı Safety measures Güvenlik önlemleri, güvenlik tedbirleri Safety member Güvenlik unsuru, güvenlik elemanı Safety pin Emniyet pimi Safety precautions Emniyet tedbirleri, güvenlik önlemleri Safety rail Korkuluk Safety relay Emniyet rölesi Safety valve Emniyet ventili Safety valve loading Emniyet ventili ön yüklemesi Sagging Sarkma, eğilme, bel verme (rotorlarda) Sagging plate Ara destek aynası (boru demetlerinde) Sales conditions Satış şartları Salient-pole synchronous generator Çıkık kutuplu senkron jeneratör Salifi cation Tuzlanma, tuz bağlama Salinity Tuzluluk Salt carry-over Tuz sürüklenmesi Salt content Tuz içeriği, tuz muhtevası Salt deposits Tuz birikintileri (örn: türbin kanatlarında) Sample Numune, örnek Sample cooler Numune soğutucusu Sampler Numune alıcısı, numune alma düzeneği Sampling Numune alma Sampling line Numune alma hattı Sampling system Numune alma tertibatı Sand blaster Kumlama aparatı, kumlama aygıtı Sand blasting Kumlama, kum püskürterek temizleme Sand blasting machine Kumlama aygıtı Sand fi lter Kum fi ltresi (su arıtımında) Sankey diagram Sankey diyagramı Saturated air Doymuş hava, doygun hava Saturated liquid line Doymuş sıvı eğrisi 165 Scope of supply   Saturated magnet Doygun mıknatıs Saturated solution Doymuş çözelti, doygun çözelti Saturated steam Doymuş buhar Saturated-steam inleakage Doymuş buharın içeri sızması Saturated-steam penetration Doymuş buharın içeri sızması Saturated-steam turbine Doymuş buhar türbini Saturated-steam turbine-generator Doymuş buhar türbojeneratör tesisi  plant Saturated vapor line Doymuş buhar eğrisi Saturation curve Doyma eğrisi Saturation limit Doyma sınırı Saturation line Doyma eğrisi Saturation point Doyma noktası Saturation pressure Doyma basıncı Saturation temperature Doyma sıcaklığı Saw-tooth generator Testere dalgası üreteci Saw-tooth voltage Testere dalgası gerilimi Saybold viscosity Saybold viskozitesi Scaffold İskele Scale Kazan taşı, kabuk Scale Terazi, ölçek, skala, cetvel Scale division Ölçek böleyi, ölçek taksimatı Scale formation Kazan taşı oluşumu, kazan borularının ki-  reç bağlaması Scaling circuit Sayı bölücü devre Scavenging Süpürme, temizleme Scavenging gas Süpürme gazı, temizleme gazı Schamotte Şamot Schedule Plan, program, liste, zaman çizelgesi, ter-  min Scheduled shipping date Planlanan teslim tarihi Schematic Şematik Schematic diagram Şematik diyagram Scheme Plan, şema, taslak Schnabel car Burunlu taşıyıcı (jeneratör ve trafoların ta-  şınması için) Scope Kapsam, amaç Scope of guarantee Garanti kapsamı Scope of supply Teslimat kapsamı Scraper 166   Scraper Kazıyıcı, sıyırıcı, raspa Scraper ring Sıyırma halkası, yağ segmanı Scratch Sıyrık, çizik Screen Elek, süzgeç, ızgara Screen analysis Elek analizi Screen bay Elek haznesi, süzgeç haznesi Screen chamber Elek haznesi, süzgeç haznesi Screen cloth Elek bezi Screen cover Elek mahfazası Screened Perdelenmiş Screened cyclone arrangement Siperlikli siklon Screening Perdeleme Screening cloth Elek bezi Screening surface Eleme yüzeyi Screen out, to- Elemek Screen pit Elek çukuru Screen protected Kafes korumalı, kafesle korunmuş Screen tubes Ekran boruları Screen wash pump Elek yıkama pompası Screw-action valve Vidalı valf, vidalı ventil Screw conveyor Vidalı konveyör, helezon konveyör Screw coupling Vidalı kavrama, vidalı bağlantı Screw-down valve Vidalı valf, vidalı ventil Screwed connection Vidalı bağlantı Screwed fi tting Dişli boru bağlantı parçası Screwed pipe coupling Dişli boru bağlantısı Screw elevator Vidalı elevatör Screw feeder Vidalı besleyici Screw heater Civata ısıtma aparatı, saplama ısıtma apa-  ratı Screw hook Vidalı kanca Screw-in device Vidalama aparatı Screw-in double resistance thermo- Çift dirençli vidalı termometre  meter Screw-in resistance thermometer Vidalı dirençli termometre Screw jack Vidalı kriko Screw joint Vidalı bağlantı Screw plug Vidalı tapa Screw pump Vidalı pompa 167 Sealing washer   Screw spanner Vida anahtarı Scroll Salyangoz, kıvrım Scroll, to- Görüntü kaydırmak Scroll casing Salyangoz gövde (pompalarda) Scroll compressor Skrol kompresör Scrubber Yıkayıcı kule (kükürt arıtma tesisinde) Seal Conta, sızdırmazlık, salmastra, keçe Seal air fan Sızdırmazlık havası fanı Sealant Yalıtıcı, yalıtım macunu Seal clearance Sızdırmazlık kleransı Sealed Yalıtılmış Seal groove Sızdırmazlık yivi Sealing Sızdırmaz hale getirme Sealing air Sızdırmazlık havası Sealing air fan Sızdırmazlık havası fanı Sealing device Sızdırmazlık tertibatı, dom kapağı kilitleme  tertibatı Sealing fl uid Sızdırmazlık sıvısı Sealing gasket Sızdırmazlık contası Sealing groove Sızdırmazlık yivi Sealing liquid Sızdırmazlık sıvısı Sealing plate Sızdırmazlık plakası Sealing ring Keçe bileziği, yatak sızdırmazlık halkası,  sızdırmazlık bileziği Sealing sleeve Sızdırmazlık bileziği Sealing slot Sızdırmazlık yivi Sealing steam Sızdırmazlık buharı Sealing steam box Sızdırmazlık buhar kasası, sızdırmazlık bu-  har cebi Sealing steam desuperheater Sızdırmazlık buharı soğutucusu Sealing steam drains Sızdırmazlık buharı drenajı Sealing steam line Sızdırmazlık buhar hattı Sealing steam pipe Sızdırmazlık buhar hattı Sealing steam pocket Sızdırmazlık buhar cebi Sealing steam supply Sızdırmazlık buharı beslemesi Sealing steam valve Sızdırmazlık buhar valfi Sealing strip Sızdırmazlık bandı Sealing surface Sızdırmazlık yüzeyi (valfl erde) Sealing washer Sızdırmazlık halkası Sealing water 168   Sealing water Sızdırmazlık suyu Sealing water pipe Sızdırmazlık suyu hattı Seal oil Sızdırmazlık yağı Seal oil cooler Sızdırmazlık yağ soğutucusu Seal oil cooler inlet Sızdırmazlık yağ soğutucusu girişi Seal oil cooler outlet Sızdırmazlık yağ soğutucusu çıkışı Seal oil fi lter Sızdırmazlık yağ fi ltresi Seal oil fl ow gauging section Sızdırmazlık yağ miktarı ölçme hattı Seal oil pressure Sızdırmazlık yağ basıncı Seal oil pump Sızdırmazlık yağ pompası Seal oil supply system Sızdırmazlık yağı besleme sistemi Seal oil system Sızdırmazlık yağ sistemi Seal oil tank Sızdırmazlık yağ tankı Seal oil temperature Sızdırmazlık yağ sıcaklığı Seal oil temperature monitor Sızdırmazlık yağı sıcaklık monitörü Seal oil unit Sızdırmalık yağ ünitesi Seal oil wiper ring Sızdırmazlık yağı sıyırma halkası Seal ring Conta, sızdırmazlık halkası Seal steam condenser header Sızdırmazlık buharı yoğuşum kolektörü Seal steam leak-off valve Sızdırmazlık buhar kaçağı valfi Seal steam supply valve Sızdırmazlık buharı besleme valfi Seal strip Sızdırmazlık bandı Seal support Sızdırmazlık mesnedi Seam Dikiş, dikiş yeri, bağlantı yeri Seam Katman, kömür damarı, tabaka Seamless Dikişsiz Seamless pipe Dikişsiz boru Seat Valf siti, valf yatağı Seated (brushes) Alıştırılmış (fırçalar) Seating faces Oturma yüzeyleri Sea-water cooling Deniz suyu ile soğutma Sea-water desalination plant Deniz suyu arıtma tesisi Sea-water desalting plant Deniz suyu arıtma tesisi Seaworthy packing Deniz nakliyesine uygun ambalaj Secondary air Sekonder hava, ikincil hava (kazanlarda) Secondary air duct Sekonder hava kanalı Secondary air fan Sekonder hava fanı Secondary air nozzle Sekonder hava nozulu Secondary auxiliary oil circuit Sekonder yardımcı yağ devresi 169 Selective control system   Secondary circuit İkincil devre, sekonder devre Secondary control oil circuit Sekonder kontrol yağı devresi Secondary coolant Sekonder soğutma sıvısı Secondary coolant circuit Sekonder soğutma devresi Secondary cooling water Yardımcı soğutma suyu Secondary cooling water circuit Yardımcı soğutma suyu devresi Secondary cooling water pump Yardımcı soğutma suyu pompası Secondary current İkincil akım Secondary fl uid to the main control Taze buhar reglaj valfi sekonder sıvısı  valve Secondary fl uid to the reheat control Tekrar kızdırılmış buhar reglaj valfi sekon-  valve der sıvısı Secondary oil Sekonder yağ Secondary oil pressure Sekonder yağ basıncı Secondary stage exhaust Atmosfer kademesi egzoztu (ejektörlerde) Secondary steam Sekonder buhar Secondary steam governing valve Sekonder buhar reglaj valfi Secondary turbine Sekonder türbin Secondary winding Sekonder sargı Second law of thermodynamics Termodinamiğin ikinci yasası Second stage superheater İkinci kızdırıcı, kızdırıcı ikinci kademesi Section Bölge, bölüm, kesit Security Emniyet, güvenlik Security of supply Besleme güvenliği Sediment Çökelti, tortu Sedimentary matter Tortul madde Sedimentation Çökelme, çöktürme Seepage Sızıntı Seepage loss Sızıntı kaybı Seepage steam Sızıntı buhar, kaçak buhar Seepage water Sızıntı suyu Segment Parça, dilim, daire parçası Segmental nozzle group control Nozul grupları reglajı Segmental sluice gate Parçalı savak kapağı Segmented ring Parçalı bilezik Segregation Ayırma, ayrışma, durulma, sulanma Seizing Sıkışma (örn: ventillerde) Seizure Aşınma, yenme, karıncalanma Selective control system Seçmeli kumanda sistemi Selectivity 170 Selectivity Seçicilik Selector Seçici, ayırıcı Selector circuit Seçici devre Selector switch Seçici anahtar Selenium rectifi er Selenyumlu redresör Self-absorbtion Öz soğurma Self-acting Otomatik Self-aligning Otomatik ayarlanan, kendi kendine ayarla-  nan Self-aligning ball bearing Sarkaçlı bilyalı yatak Self-aligning bearing Sarkaçlı yatak Self-aligning roller bearing Sarkaçlı makaralı yatak Self-balancing Kendi kendini dengeleyen, kendiliğinden  eşitlenen Self-cooled Kendinden soğutmalı Self-draining Kendinden drenajlı (kızdırcılarda) Self-excitation Kendi kendini uyarma, kendi kendini ikaz-  lama Self-excited Kendinden ikazlı, kendinden uyarmalı Self-ignition Otomatik ateşleme Self-inductance Öz endüktans Self-locking counter nut Kendi kilitlenir kontra somun Self-lubricating Kendinden yağlamalı, kendi kendine yağ-  lanan Self-operated controller Yardımcı enerjisiz regülatör Self-packing Kendinden sızdırmazlık sağlayan Self-sealing Kendinden sızdırmazlık sağlayan Self-suffi cient power start Kendi gücüyle start alma Self-supporting chimney Masif baca, kendini taşır baca Self-ventilating Kendiliğinden havalanan Self-ventilation Kendinden havalandırma Semi-anthracite Semi antrasit, yarı antrasit Semi-cold start Yarı soğuk yol verme Semiconductor Yarı iletken Semi-direct fi ring system with va- Brüden separatörlü yarı direkt yakma sis-  pour separator temi Semi-fi nished Yarı bitmiş, yarı mamul Semi-hot start Yarı sıcak yol verme, yarı kızgın yol verme Semi-outdoor plant Yarı açık-hava tesisi 171 Service air compressor   Senior control room operator Baş tablocu Sensible heat Duyulur ısı Sensible heat loss Duyulur ısı kaybı Sensing element Sensör, algılayıcı Sensing head Algılama kafası, algılama başlığı Sensing point Algılama noktası Sensitivity Hassasiyet, duyarlık Sensor Sensör, algılayıcı Separate cooling Bağımsız soğutma, ayrı soğutma Separate drive Ayrı tahrik sistemi, bağımsız tahrik sistemi Separate excitation Dışarıdan uyarım, bağımsız ikaz Separate exciter Bağımsız ikaz jeneratörü Separate governing oil system Bağımsız reglaj yağı devresi Separating plant İşleme tesisi, hazırlama tesisi, ayırma te-  sisi Separating plate Ayırma plakası, ara plaka Separating wall Ayırma duvarı Separation Ayırma, bölme Separator piece Mesafe elemanı (kanat köklerinde) Separator type oil fi lter Yağ separatörü Sequence Sıra, dizi, düzen, ardışıklık Sequence control Ardışık kontrol Sequence of assembly Montaj sırası Sequence of operations İşletme sırası, çalıştırma sırası Sequential operation Sıralı çalışma (örn: kurum üfl eyiciler) Sequential recording annunciator Sırasal olay kayıt cihazı, sırasal arıza kay-  dedici Serial number Seri numarası Series connection Seri bağlantı Series cooler Ara soğutucu Series regulator Seri regülatör, ana akım regülatörü Series resistance Seri direnç, ön direnç Series resistor Seri direnç, ön direnç Serrated Tırtıllı, çentikli, dişli Serrated blade root Testere dişli kanat kökü Serrated-root blade Testere dişi köklü kanat Service Hizmet, görev, bakım-onarım Serviceable Kullanılabilir Service air compressor Servis havası kompresörü Service area 172   Service area Elektrik besleme bölgesi, elektrik dağıtım  bölgesi (bir elektrik şirketinin) Service conditions İşletme şartları Service life Hizmet süresi, çalışma süresi, işletme öm-  rü, kullanma ömrü Service load Çalışma yükü Service temperature Çalışma sıcaklığı Service voltage İşletme gerilimi Service water İşletme suyu, kullanma suyu Serving Dış örtü (kablolarda) Servo control Servo kumanda, servo kontrol servo cylinder Reglaj silindiri Servomechanism Servomekanizma, kumanda ve reglaj sis-  temi kuvvetlendiricisi Servo-motor Servomotor, reglaj motoru, kumanda mo-  toru Servo piston Kumanda pistonu Set, to- Kurmak, saptamak, ayarlamak Set Takım, set, seri Set collar Ayar halkası, ayar bileziği Set into operation, to- İşletmeye almak, devreye almak Set of blades Kanat takımı Set point Referans değeri (reglajda), ayar noktası Set-point adjuster Referans değeri ayar tertibatı Set-point master transmitter Referans değeri iletim cihazı Set-point transmitter Referans değeri transmiteri Set screw Ayar vidası Settable Ayarlanabilir Setting Ayarlama Setting diagram Ayarlama şeması Setting mechanism Ayar mekanizması Setting of governor Regülatörün ayarlanması Setting range Ayar aralığı Setting ring Ayar halkası, ayar bileziği Setting spindle Ayar mili Setting up Monte etme Setting value Set değeri Settling Çökelme, çökeltme Settling pond Çökeltme havuzu, dinlendirme havuzu 173 Shaft position monitor   Settling tank Çökeltme tankı Setup, to- Kurmak, monte etmek, hazırlamak Setup Tertibat, düzen, fi ziksel yapı Sewage Pis su, kanalizasyon suyu Shaft Şaft, kanatları takılmamış türbin rotoru, mil Shaft alignment Şaft hizası, şaft laynı Shaft and disc type rotor Diskli rotor Shaft arrangement Şaft düzeni, rotor düzeni Shaft axial position Şaft eksenel konumu Shaft axial position detector Şaft eksenel konum dedektörü Shaft axial position indicator Şaft eksenel konum göstergesi Shaft bending Şaftın bel vermesi Shaft bushing Şaft buşingi Shaft collar Şaft çemberi, mil çemberi Shaft coupling Şaft kaplini Shaft current Yatak akımı Shaft defl ection Şaft salgısı, şaft sehimi Shaft defl ection curve Şaft salgı eğrisi Shaft diameter Şaft çapı, mil çapı Shaft eccentricity Şaft eksantrisitesi Shaft eccentricity detector Şaft salgı dedektörü Shaft gland Şaft sızdırmazlığı, şaft salmastrası Shaft hogging Şaftın bel vermesi, şaftın bombelenmesi Shaft jacking Şaftın basınçlı yağ ile yatak yüzeyinden  kaldırılması Shaft journal Şaft muylusu Shaft lifting fi xture Şaft kaldırma teçhizatı Shaft lifting oil pump Şaft kaldırma yağı pompası Shaft lift oil Şaft kaldırma yağı Shaft lift oil pressure Şaft kaldırma yağı basıncı Shaft lift oil pump Şaft kaldırma yağı pompası Shaft lift pump Şaft kaldırma yağı pompası Shaft-mounted exciter Türbojeneratör şaftına akuple ikaz jenera-  törü Shaft packing Şaft sızdırmazlığı Shaft position Şaft pozisyonu, şaft konumu Shaft-position detector Şaft konumu dedektörü, şaft pozisyon mo-  nitörü Shaft-position monitor Şaft pozisyon monitörü Shaft-position transmitter 174 Shaft-position transmitter Şaft pozisyon transmiteri Shaft protective sleeve Şaft koruma kovanı (pompalarda), mil ko-  ruma kovanı Shaft pump Milli pompa Shaft sag Şaftın bel vermesi, şaftın eğilmesi Shaft seal Şaft sızdırmazlığı Shaft seal casing Şaft salmastra kutusu Shaft sealing Şaft sızdırmazlığı, mil sızdırmazlığı Shaft-seal steam condenser Şaft sızdırmazlık buharı kondenseri Shaft-seal steam header Şaft sızdırmazlık buharı kolektörü Shaft-seal steam pressure transdu- Şaft sızdırmazlık buharı basınç transdüseri  cer Shaft-seal steam relief valve Şaft sızdırmazlık buharı tahliye vanası Shaft-seal steam supply valve Şaft sızdırmazlık buharı besleme valfi Shaft sleeve Şaft kovanı, mil kovanı (pompalarda) Shaft vibration Şaft vibrasyonu Shaft-vibration transmitter Şaft vibrasyon transmiteri Shakedown operation Alıştırma operasyonu, deneme işletmesi Shakedown period Deneme işletmesi süresi shank connection Mil bağlantısı Shank diameter Mil çapı Shaped conductor Profi l iletken Sheathing Zırh, örtü, kaplama Sheathing sheet Örtü sacı, kılıf sacı, kaplama sacı Sheath of a cable Kablo kılıfı Sheet metal Metal levha, sac Shelf Raf Shelf life Raf ömrü, depolanabilme ömrü Shell Kılıf, tabaka Shell and tube type condenser Huzme borulu kondenser, yüzeyli tip kon-  denser Shell plate Gövde sacı, kılıf sacı Shell side Gövde tarafı, manto tarafı, ceket tarafı (e-  şanjörlerde) Shelter Sundurma, siper, barınak Shield Zırh, kalkan, kılıf, koruyucu ekran Shielded cable Blendajlı kablo Shielded thermocouple Korumalı termokupl, korumalı termo ele-  man 175 Shot cleaning equipment   Shielding Koruma, perdeleme, ekranlama Shift Değiştirme, kayma, vardiya, posta Shifted in phase Fazları kaymış, kayık fazlı Shim Şim, layner, kama, ara sacı Shipment Nakliye, gemiye yükleme, bir parti gönde-  rideki mal miktarı Shipping order Nakliye talimatı Shock Şok, darbe, çarpma Shock absorber Darbe emici, amortisör Shock excitation Darbeli uyarma, darbeli ikaz Shock losses Darbe kayıpları Shoe Pabuç, altlık, taban plakası Shop assembled Atölyede monte edilmiş, önceden birleşti-  rilmiş Shop drawing İmalat resmi Shop electrician Atölye elektrikçisi Shop experience İş deneyimi, işletme deneyimi Shop test Fabrika testi, atölye testi Short circuit Kısa devre Short-circuit capacity Kısa devre gücü Short-circuit characteristic Kısa devre karakteristiği Short-circuit current Kısa devre akımı Short-circuit losses Kısa devre kayıpları Short-circuit moment Kısa devre momenti Short-circuit power Kısa devre gücü Short-circuit rating Kısa devre dayanımı Short-circuit ratio Kısa devre oranı Short-circuit resistance Kısa devre direnci Short-circuit strength Kısa devre dayanımı Short-circuit stress Kısa devre gerilmesi Short-circuit to ground Toprak kısa devresi Short fl aming coal Kısa alevli kömür Short-time current Kısa süreli akım Short to ground Şase kısa devresi Shot blasting Bilyeli kumlama, bilye püskürterek temiz-  leme Shot cleaning Bilyeli kumlama, bilye püskürterek temiz-  leme Shot cleaning equipment Bilye püskürtme ekipmanı Shot recovery 176   Shot recovery Bilyelerin geri kazanımı Shot storage tank Bilye toplama tankı Shrinkage Büzülme, daralma, çekme Shrink fi t Sıcak geçme, sıkı geçme Shroudband Bandaj Shroud-band Kanat bandajı, kanat çemberi Shrouded wheel Bandajlı çark Shroud friction Çember sürtünmesi Shrouding form Bandaj şekli Shrouding type Bandaj şekli Shroud rubbing Çember sürtmesi, bandaj sürtmesi Shrunk-on disc Sıkı geçmiş disk Shrunk-on ring Sıkma bileziği, sıkı geçme bilezik Shunt Paralel bağlantı, şönt Shunt excitation Şönt uyarma, şönt ikaz Shunt loading Şönt yükleme Shunt regulator Şönt regülatör Shunt resistance Şönt rezistans Shunt winding Şönt sargısı Shunt wound Şönt sargılı Shut down, to- Üniteyi durdurmak, türbini devreden çıkart-  mak Shutdown Durdurma, durma, kapama Shutdown heating Durma süresince ısıtma Shutdown period Durma süresi, duruş süresi Shut-off, to- Kapamak, kesmek, ayırmak Shut-off valve Kapama valfi , kesme valfi Side grate seals Izgara yan sızdırmazlıkları Side wall Yan duvar Side wall header Yan duvar kolektörü Sieve Elek, süzgeç Siftings Izgara döküntüsü (ızgaralı kazanlarda) Siftings hopper Izgara döküntüntüleri bunkeri Sight glass Gözetleme camı Signal Sinyal, impuls Signal amplifi er Sinyal amplifi katörü Signal cancellation switch Sinyal iptal anahtarı Signal converter Sinyal konvertörü, sinyal çevirgeci Signal current Sinyal akımı, imleşim akımı 177 Single-casing pass-out   Signaling device Sinyal teçhizatı Signaling equipment Sinyal teçhizatı Signal lamp Sinyal lambası Signal limiter Sinyal sınırlayıcısı Signal oil Sinyal yağı, impuls yağı Signal oil pipe İmpuls yağı hattı Signal oil pressure İmpuls yağı basıncı Signal source Sinyal kaynağı Signal transmission Sinyal iletimi Silencer Susturucu Silica deposition on turbine blading Türbin kanatlarının silis bağlaması Silica deposits Silis birikintisi Silica gel Silikajel Silicate Silikat Silicone grease Silikonlu gres Silicon rectifi er Silikonlu redresör Silicon rectifi er diode Silikonlu redresör diodu Silo silo Silt trap Pislik tutucu Simple cycle Basit çevrim Simple impulse steam turbine Tek basamaklı aksiyon türbini, De Laval  türbini Sine wave generator Sinüsel dalga jeneratörü Single alarm Tekli alarm Single automatic-extraction noncon- Tek ara buharlı karşı basınçlı türbin  densing turbine Single-axis arrangement Tek şaftlı düzenleme (türbinlerde), tek ek-  senli düzenleme Single-block construction Monoblok konstrüksiyon Single-block rotor Monoblok rotor Single-block shaft Monoblok şaft, tek parçalı şaft Single busbar Basit bara Single casing Tek gövdeli Single-casing condensing turbine Tek gövdeli kondensasyon türbini Single-casing double-fl ow turbine Tek gövdeli çift akışlı türbin Single-casing extraction conden- Tek gövdeli ara buharlı kondensasyon tür-  sing turbine bini Single-casing pass-out condensing Tek gövdeli ara buharlı kondensasyon tür-  turbine bini Single-casing single-fl ow turbine 178 Single-casing single-fl ow turbine Tek gövdeli tek akışlı türbin Single-casing turbine Tek gövdeli türbin Single coil Tek bobinli Single-collar type thrust bearing Tek diskli basınç yatağı Single conductor Tekli iletken, bir damarlı iletken Single construction Bağımsız üniteler şeklinde yapım Single core Tekli iletken, bir damarlı iletken Single-core cable Bir damarlı kablo, tek damarlı kablo Single cylinder Tek gövdeli Single-cylinder condensing turbine Tek gövdeli kondensasyon türbini Single-cylinder double-fl ow turbine Tek gövdeli çift akışlı türbin Single-cylinder single-fl ow turbine Tek gövdeli tek akışlı türbin Single-disk coupling Tek diskli kaplin Single drive Bağımsız tahrik Single extraction Tekli ara buhar alma Single-extraction condensing turbine Tek ara buharlı kondensasyon turbini Single-extraction non-condensing Tek ara buharlı karşı basınçlı türbin  turbine Single-extraction turbine Tek ara buharlı türbin Single fl ow Tek akışlı, tek yönlü, tek geçişli Single-fl ow condenser Akışı tek yönlü kondenser, tek geçişli kon-  denser Single-fl ow construction Tek akış yönlü konstrüksiyon, tek geçişli  konstrüksiyon Single-fl ow superheater Tek akışlı kızdırıcı Single-layer winding Tek katlı sargı Single-line arrangement Tek şaftlı düzenleme, tek eksenli düzenle-  me (türbinlerde) Single-line diagram Tek hat şeması Single-line turbine Tek şaftlı türbin Single-nozzle retractable soot blo- Tek nozullu geri çekilebilir tip kurum üfl e-  wer yici Single-nozzle soot blower Tek nozullu kurum üfl eyici Single-pass boiler Kule tipi kazan Single-pass condenser Tek akışlı kondenser, tek geçişli konden-  ser Single phase Monofaze, tek fazlı Single-phase alternator Monofaze alternatif akım jeneratörü, mono-  faze alternatör 179 Sizer   Single-phase current Monofaze akım Single-phase system Monofaze sistem Single-piece rotor Tek parçalı rotor Single-pole double-throw switch Tek kutuplu çift konumlu envertör Single-pole single-throw switch Tek kutuplu basit envertör Single-pole switch Tek kutuplu şalter Single reheat Tek ara kızdırıcılı Single-rotation radial-fl ow turbine Basit radyal türbin Single-row velocity stage Tek basamaklı hız kademesi Single-row wheel rotor Tek basamaklı türbin rotoru Single-row wheel turbine Tek basamaklı türbin Single-seat governing valve Tek sitli reglaj valfi , tek yataklı reglaj valfi Single-seat valve Tek sitli valf, tek yataklı valf Single-shaft arrangement Tek şaftlı düzenleme, tek eksenli düzenle-  me (türbinlerde) Single-shaft condensing turbine Tek şaftlı kondensasyon türbini Single-shaft design Tek şaftlı tasarım, tek eksenli tasarım Single-shaft turbine Tek şaftlı türbin Single-shaft turbine-generator Tek şaftlı türbojeneratör Single-shell casing Tek kapaklı gövde, tek zarflı gövde Single stage Tek kademeli Single-stage impulse turbine Tek kademeli aksiyon türbini Single-stage reaction turbine Tek kademeli reaksiyon türbini Single-stage superheater Tek kademeli kızdırıcı Single-stem equalizing valve Tek tijli dengeleme valfi Single turbine-generator Tek şaftlı türbojeneratör Single-way valve Tek yönlü ventil Single wire Tek telli, tek damarlı Single wound Basit sargılı Sintered Sinterlenmiş Sintering temperature Sinterlenme sıcaklığı Siphon Sifon Site Şantiye, yapım alanı Site electrician Şantiye elektrikcisi Site fence Şantiye çiti, şantiye tel örgüsü Site plan Yerleşim planı Site survey Yapım alanının incelenmesi Size Boyut, ebat Sizer Elek Size range 180   Size range Boyut aralığı Skin casing Sac gövde, sac kaplama Skip hoist Su altı sıyırıcısı Slack Gevşek Slag Curuf Slag crusher Curuf kırıcı Slag extraction Curuf çıkartma Slag extractor Curuf çıkarıcı (kazanlarda) Slag fusion point Curuf ergime noktası Slag fusion temperature Curuf ergime sıcaklığı Slagging Curuf bağlaması Slag hopper Curuf bunkeri Slag melting point Curuf ergime noktası Slag removal Curuf alma, curuf çıkarma Slag screen Curuf tutma ızgarası Slag tank Curuf tankı (hidrolik curuf atma sisteminde) Slag-tap boiler Sıvı curufl u kazan Slag-tap pulverised coal furnace Sıvı curufl u ocak Sleeve Manşon, kovan, bilezik Sleeve bearing Düz yatak, kaymalı yatak Sleeve coupling Kovanlı kavrama Sleeve joint Manşonlu bağlantı Slide caliper Sürme mastar Slide catch Bayonet bağlantı Slide control valve Sürgülü kontrol vanası Slide gauge Sürme mastar Slide lock Bayonet kilit, bayonet sürgü Slide on, to- Türbin kanatlarını yuvasına geçirmek Slide valve Sürgülü vana, şiber Slide valve casing Sürgülü vana gövdesi Slide valve housing Sürgülü vana gövdesi Sliding bearing Düz yatak, kaymalı yatak Sliding caliper Sürme mastar Sliding contact Sürgülü kontak, kayıcı kontak Sliding contact conductor Kayar kablo (gezer köprülü vinçlerde) Sliding contact thrust bearing Kaymalı basınç yatağı Sliding coupling Kaymalı kaplin Sliding pressure Değişken basınç Sliding pressure operation Değişken basınçlı işletme 181 Socket fi tting   Sliding surface bearing Düz yatak, kaymalı yatak Sliding thrust bearing Kaymalı basınç yatağı Slip clutch Kaymalı kaplin Slip coupling Kaymalı kaplin Slipping clutch Kaymalı kaplin Slip-ring Kontak bileziği, kolektör bileziği Slip-ring connecting lead Kontak bileziği bağlantısı Slip-ring motor Bilezikli motor Slip-ring rotor Bilezikli rotor Slip-ring voltage Bilezik gerilimi, bileziklerdeki gerilim Slope Eğim Slope of governor characteristics Regülatör karakteristiği eğimi Sloping-grate mechanical stoker Eğimli mekanik ızgara Slot Oluk, yiv, yuva, yarık Slot temperature Yiv sıcaklığı, oluk sıcaklığı (jeneratörlerde) Slot wedge Yiv kilit takozu Slow-acting relay Gecikmeli röle, geciktirme rölesi Sludge door Şlam kapağı, tortu kapağı (yağ toplama  tankında) Sludge gate Şlam kapağı, tortu kapağı (yağ toplama  tankında) Sludge oil pump Kirli yağ pompası Sludge pump Şlam pompası Sludge settling pond Şlam çökeltme havuzu Sludge strainer Kir süzgeci, pislik süzgeci Sludge valve Şlam ventili Sluice gate Savak kapağı Sluice outlet Dip savak Sluiceway Savak kanalı, dolu savak kanalı, yıkama  yapısı Slurry Sulu çamur, şlam Slurry pump Şlam pompası Small oil volume circuit breaker Az yağlı kesici Smoke-density meter Duman yoğunluğu ölçeri Smoke stack Baca Smooth running Düzgün çalışma, sarsıntısız çalışma Snug fi t Hafi f sıkı geçme, boşluksuz geçme Socket Priz, duy, soket, kovan Socket fi tting Manşonlu bağlantı Socket joint 182   Socket joint Manşon, manşonlu ek Soda-lime process Kostik soda-kireç yöntemi Soda treatment Sodalı arıtma (su hazırlamada) Sodium Sodyum Sodium sulfi te Sodyum sülfi t Softened water Yumuşak su Softened-water preheater Yumuşak su ön ısıtıcısı Softened-water pump Yumuşak su pompası Softener Yumuşatıcı Softening Yumuşama, yumuşatma Softening point Yumuşama noktası, yumuşama sıcaklığı Softening temperature Yumuşama sıcaklığı Soft soldering Yumuşak lehim Soil sample Toprak numunesi Solar battery Güneş bataryası Solar cell Güneş pili Solar collector Güneş kolektörü Solar energy Güneş enerjisi Solar power plant Güneş enerjili elektrik santralı Solar power station Güneş enerjili elektrik santralı Solder Lehim Soldered coil Lehimli bobin Soldered joint Lehimli ek Soldered junction Lehimli ek Soldering Lehimleme Soldering iron Havya Solenoid Solenoit Solenoid-operated gate valve Elektromanyetik sürgülü vana Solenoid safety valve Elektromanyetik emniyet ventili Solenoid trip valve Elektromanyetik ani kapama ventili Solenoid valve Elektromanyetik valf, solenoit valf Sole plate Taban plakası Solid bar winding Çubuk sargı Solid conductor Som iletken Solid connection Kaynaklı bağlantı Solid coupling Sabit kaplin, sabit kavrama Solid drum rotor Masif rotor Solid drum turbine rotor Masif türbin rotoru Solid-forged rotor Yekpare dövme rotor 183 Spare boiler   Solid fuel Katı yakıt Solidifi cation point Katılaşma noktası Solid rotor Masif rotor Solid shaft Masif şaft Solid-state converter Statik konvertör Solid-state excitation unit Statik ikaz ünitesi Solid-state inverter Statik invertör Soluble salts Çözünür tuzlar, eriyebilen tuzlar Solution Çözelti, eriyik Solution Çözüm Solvent Solvent, çözücü, eritici Soot blower Kurum üfl eyici Soot blower connection Kurum üfl eyici bağlantısı Soot blower opening Kurum üfl eyici bağlantı deliği Soot blower wall box Kurum üfl eyici duvar yuvası, kurum üfl eyici  bağlantı yuvası Sorting Ayırma, tasnif Sound absorber Susturucu, ses emici Sound attenuator Susturucu, ses emici Sound energy Ses enerjisi Sound insulation Ses izolasyonu, ses yalıtımı Sound intensity Ses şiddeti Sound-proofi ng Ses yalıtımı Sound signal Ses sinyali, sesli sinyal Sound waves Ses dalgaları Source Kaynak, memba Source of fuel Yakıt kaynağı Space bar Mesafe çubuğu Space bolt Mesafe civatası, mesafe tutucu civata Space heating Mahal ısıtması, ortam ısıtması Spacer Ara parça, mesafe tutucu, ara halkası Space requirement Alan gereksinimi, hacim gereksinimi Spacing Aralık, açıklık Spacing of blades Kanat aralığı Spacing of holes Delik aralığı Span Açıklık, mesafe Span length Açıklık, mesafe boyu Span width Açıklık, mesafe genişliği Spare boiler Yedek kazan Spare compartment 184   Spare compartment Yedek hücre (şalt tesisinde) Spare feeder Yedek fi der Spare mill Yedek değirmen Spare part Yedek parça Spare parts list Yedek parça listesi Spare pump Yedek pompa Special design Özel tasarım Special fabrication Özel üretim Special tool Özel alet, özel avadanlık Specifi cations Tarifl er, ayrıntılar, şartname Specifi c burn-up Özgül yanma Specifi c fuel consumption Özgül yakıt tüketimi Specifi c gravity Özgül ağırlık Specifi c heat Özgül ısı Specifi c heat consumption Özgül ısı tüketimi Specifi c power Özgül güç Specifi c speed Özgül hız Specifi c steam consumption Özgül buhar tüketimi Specifi c volume Özgül hacım Specifi c weight Özgül ağırlık Specifi ed performance Garanti güç Specifi ed value Tanımlanan değer, olması gereken değer Specimen Örnek, numune Speed Hız, dönme hızı Speed changer Hız değiştirgeci, hız ayarlayıcısı Speed changer motor Hız ayarlayıcısı motoru, hız ayar motoru Speed control Hız ayarı, hız reglajı Speed control valve Hız reglaj valfi Speed controller Hız regülatörü Speed drop Hız düşümü Speeder gear Hız ayar tertibatı Speeder motor Ayar motoru Speeder rod Regülatör mili Speeder spring Hız ayar yayı Speed fl uctuation Hız salınımı Speed governing system Hız reglaj sistemi Speed governor Hız regülatörü Speed governor cabinet Hız regülatörü kabini Speed governor cubicle Hız regülatörü kabini, hız regülatörü hücresi 185 Splash guard   Speed indicator Hız göstergesi Speed limit Hız sınırı Speed limiter Hız sınırlayıcısı Speed limiting controller Hız sınırlama regülatörü Speed limiting device Hız sınırlayıcısı Speed measurement Hız ölçümü Speed monitor Hız monitörü Speed monitoring Hız denetimi Speed of grate Izgara hızı Speed of sound Ses hızı Speedometer Hızölçer Speed range Hız aralığı Speed ratio Hız aktarma oranı Speed reducer Hız düşürme dişlisi, hız düşürücü Speed regulation Hız regülasyonu, hız ayarı Speed regulation range Hız ayar aralığı Speed regulator Hız regülatörü Speed set point Hız referans değeri, hız ayar noktası Speed setting device Hız ayar tertibatı Speed setting spring Hız ayar yayı Speed transducer Hız transdüseri Speed transient overshoot Hız aşım aralığı Speed variation Hız salınımı Spherical roller thrust bearing Küresel bilyalı basınç yatağı Spill-over valve Taşma valfi Spillway Dolu savak Spindle Mil, şaft, dingil Spindle leakage loss Mil kaçağı kaybı Spindle leakage steam Mil kaçak buharı (buhar valfl erinde) Spindle limit switch Mil limit şalteri Spindle-position transmitter Mil pozisyonu transmiteri Spinning Dönme, dönüş Spinning period Dönme süresi Spinning time Dönme süresi Spiral casing Salyangoz gövde (hidrolik türbinlerde, pom-  palarda) Spiral lobe compressor Vidalı kompresör Spiral spring Helezon yay Splash guard Sıçrama siperi, siperlik Splash packing 186   Splash packing Yağmurlama elemanları (soğutma kulele-  rinde) Splash plate Yağmurlama plakası, yağmurlama tablası  (soğutma kulelerinde) Splice box Kablo manşonu, ekleme kutusu Split brush İkiz fırça Split casing İki parçalı gövde Split on the horizontal center line Boyuna parçalı (örn: türbin gövdesi) Sponge rubber Lastik sünger Spongy Süngersi, gözenekli Spontaneous combustion Kendiliğinden tutuşma Spool Makara, bobin Spray attemperator Püskürtmeli soğutucu Spray insulation Püskürtme izolasyon Spray nozzle Püskürtme nozulu, püskürtme memesi Spray-on insulation Püskürtme izolasyon Spray pipe Püskürtme borusu Spray tower Yıkayıcı kule (kükürt arıtma tesisinde) Spreader stoker Yayıcı ızgara Spreading apart of turbine cylinder Türbin fl anşlarını açma  fl anges Spring bearing Yaylı yatak Spring collar Yay tablası Spring constant Yağ sabitesi Spring cup Yay tablası Spring expansion Yay uzaması Spring extension Yay uzaması Spring hanger Yaylı askı Spring load Yay yükü Spring-loaded safety valve Yaylı emniyet ventili Spring pad Yay altlığı Spring plate Yay tablası Spring rate Yay sabitesi Spring retaining plate Yay tablası Spring seat Yay yatağı Spring setting Yay ayarı Spring stop Yaylı tampon Spring support Yaylı kaide (örn: kondenserlerde) Spring suspension Yaylı süspansiyon, yaylı askı 187 Standard size   Spring-type hanger Yaylı askı Spring weighed Yay baskılı Sprinkler system Yağmurlama sistemi Spun concrete Santrifüj beton, savurma beton Spur gear Düz dişli Squirrel cage Sincap kafes Squirrel-cage induction motor Sincap kafesli endüksiyon motoru Squirrel-cage motor Sincap kafesli motor Squirrel-cage winding Sincap kafes sargısı Stability Stabilite, kararlılık Stacked rotor Birleştirilmiş rotor, monteli rotor Stack gas Baca gazı Stack-gas losses Baca kayıpları, bacadan ısı kaybı Stacking beam Dizme kirişi (saç paketlerde) Stacking mandrel Dizme mandreli (jeneratörde) Stack losses Baca kayıpları, bacadan ısı kaybı Staffi ng costs Personel giderleri Stage Aşama, safha, iskele Stage Türbin kademesi Stage bleeding Ara buhar alma Stage effi ciency Kademe verimi Stage enthalpy drop Kademedeki entalpi düşümü Stage heat drop Kademedeki ısı düşümü Stage pressure Kademe basıncı Staging Kademelendirme (türbinlerde) Stainer casing Süzgeç gövdesi Stainless steel Paslanmaz çelik Stair case Merdiven Stairs Merdiven Stairway Merdiven Stair well Merdiven boşluğu, merdiven yuvası Stalling speed Kritik hız Standard Standart, norm Standard conditions Standart şartlar Standard design Standart tasarım Standard gauge Standart ölçü, kalibrasyon aygıtı, kalibras-  yon mastarı Standard production Standart üretim Standard size Standart boyut, standart ebat Standard winding 188   Standard winding Standart sargı Stand-by boiler Yedek kazan Stand-by feeder Yedek fi der Stand-by generator İmdat jeneratörü Stand-by mill Yedek değirmen Stand-by oil cooler Yedek yağ soğutucusu Stand-by pump Yedek pompa Stand-by seal oil pump Yedek sızdırmazlık yağı pompası Stand pipe Dikey çıkış borusu (pompalarda) Stand still Duruş, durma Star connection Yıldız bağlantı Star-delta connection Yıldız-üçgen bağlantı Star point Nötr noktası Star point ground connection Nötr noktası toprak bağlantısı Starting air İlk hareket havası (dizel motorlarda) Starting-air distributor İlk hareket havası distribütörü (dizel motor-  larda) Starting-air line İlk hareket hava devresi (dizel motorlarda) Starting a turbine from cold Türbine soğuk yol verme Starting a turbine from rest Türbinin devreye alınması Starting capacitor İlk hareket kondansatörü Starting current Yol verme akımı, demeraj akımı Starting device Yol verme tertibatı, devreye alma tertibatı Starting ejector Yol verme ejektörü Starting equipment Yol verme ekipmanı, devreye alma ekip-  manı Starting motor Yol verme motoru (gaz türbinlerinde) Starting oil Yol verme yağı, devreye alma yağı Starting oil circuit Yol verme yağı devresi Starting pipe line for condensate Kondensat yol verme hattı Starting procedure Yol verme prosedürü, devreye alma prose-  dürü Starting pump Yol verme pompası Starting resistor Demeraj direnci Starting switch Yol verme şalteri, start şalteri Starting torque Start momenti, start torku Starting unit Yol verme ünitesi Starting valve İlk hareket valfi (dizel motorlarda) Starting voltage Ateşleme gerilimi 189 Static load   Starting winding Yol verme sargısı Start-up Başlama, başlatma, yol verme Start-up auxiliary oil circuit Yol verme yardımcı yağ devresi Start-up boiler Start up kazanı, yol verme kazanı Start-up clutch Yol verme kaplini Start-up cooler Yol verme soğutucusu Start-up device Yol verme tertibatı Start-up drain Yol verme drenajı Start-up drainage Yol verme drenajı Start-up equipment Yol verme ekipmanı Start-up fl ash tank Yol verme genleşme tankı Start-up from cold, to- Soğuk yol vermek Start-up limitation Yol verme sınırlaması Start-up oil Yol verme yağı Start-up oil line Yol verme yağı hattı Start-up operation Yol verme işlemi Start-up period Yol verme süresi Start-up piping Yol verme hattı Start-up procedure Yol verme prosedürü Star-up process Yol verme prosesi, yol verme yöntemi Start-up pump Yol verme pompası Start-up sequence Yol verme sırası Start-up station Yol verme istasyonu Start-up steam Yol verme buharı Start-up system Yol verme sistemi Start-up time Yol verme zamanı Start-up transformer Yol verme trafosu, yol verme transformatö-  rü Start-up valve Yol verme valfi Star voltage Yıldız voltajı State Durum State of saturation Doyma hali, doyma durumu Static Statik Static balance Statik balans, statik denge Static converter Static konvertisör Static excitation system Statik ikaz sistemi, statik uyarma sistemi Static head Statik basınç Static inverter Statik inverter Static load Statik yük Static plate for fl ow measurement 190 Static plate for fl ow measurement Debi blendesi Static pressure Statik basınç Stationary Sabit, durağan, kararlı Stationary blade Sabit kanat Stationary blade carrier Sabit kanat taşıyıcısı Stationary blade groove Sabit kanat yivi Stationary blade ring Sabit kanat ringi Stationary blade row Sabit kanat sırası, sabit kanat kademesi Stationary blade support ring Sabit kanat ringi Stationary disk Sabit disk Stationary fi re-fi ghting system Sabit yangın söndürme teçhizatı Stationary grate Sabit ızgara Stationary trailing edge Sabit kanat çıkış kenarı Station auxiliary power İç ihtiyaç gücü Station auxiliary system İç ihtiyaç şebekesi Station auxiliary turbine Yardımcı türbin, iç ihtiyaç türbini Station service power İç ihtiyaç gücü Station service switchgear İç ihtiyaç şalt tesisi Station service switching unit İç ihtiyaç şalt tesisi Station service system İç ihtiyaç şebekesi Station service turbine Yardımcı türbin, iç ihtiyaç türbini Stator Stator Stator blade Türbin sabit kanadı Stator coil Stator bobini Stator components Stator parçaları Stator copper losses Stator bakır kayıpları Stator core Stator saç paketi Stator core length Saç paket boyu Stator core support Saç paket mesneti Stator frame Stator gövdesi, stator karkası Stator frame base Gövde kaidesi (jeneratörlerde) Stator frame end Gövde arka tarafı Stator front chamber Stator alın boşluğu Stator ground-fault protection Stator toprak koruması (jeneratörlerde) Stator lamination Stator saç paketi Stator ohmic losses Stator omik kayıpları Stator parts Stator parçaları Stator reactance Stator reaktansı Stator slot Stator oluğu, stator yivi 191 Steam delivery to turbine   Stator voltage Stator gerilimi Stator winding Stator sargısı Stay current Kaçak akım Steady Sabit, düzgün, kararlı Steady load Sabit yük Steady state Kararlı hal Steam Buhar Steam access Buhar girişi Steam accumulator Buhar deposu, ısı deposu Steam admission Buhar girişi Steam admission valve Buhar giriş ventili Steam air heater Buharlı hava ısıtıcısı Steam and water drum Su-buhar domu Steam and water mixture Buhar-su karışımı Steam atomizer Buhar atomizörü Steam back-fl ow Buhar geri akışı Steam barrier Buhar bariyeri Steam boiler Buhar kazanı Steam box Ventil kasası (buhar ventillerinde) Steam bubbles Buhar kabarcıkları Steam by-pass Buhar baypas hattı Steam cage tubes Duvar boruları (kazanların radyasyon bölü-  münde) Steam check valve Buhar çekvalfi Steam chest Buhar kasası, buhar giriş kasası, ventil ka-  sası Steam coil Buhar boru demeti, buhar serpanteni Steam collector Buhar kolektörü Steam condition Buhar durumu, buhar şartları Steam condition at inlet of turbine Türbin girişinde buhar şartları Steam connection Buhar bağlantısı Steam consumer Buhar tüketicisi Steam consumption Buhar tüketimi Steam cooler Buhar soğutucusu Steam cross-around pipe Buhar boru atlaması (deve boynu) Steam cross-over Buhar boru atlaması (deve boynu) Steam cross-over pipe Buhar boru atlaması (deve boynu) Steam cycle Buhar çevrimi Steam delivery to turbine Türbine buhar verme Steam demand 192   Steam demand Buhar ihtiyacı, buhar gereksinimi Steam density Buhar yoğunluğu Steam discharge Buhar deşarjı Steam distributer Buhar dağıtıcısı Steam distributing valve Buhar dağıtım valfi Steam distribution box Buhar dağıtım kasası Steam distribution chamber Buhar dağıtım haznesi Steam drier (steam dryer) Buhar kurutucusu Steam driven auxiliary oil pump Buhar tahrikli yardımcı yağ pompası Steam drying Kuru buhar elde etme (domda suyun ayrış-  tırılması) Steam dump valve Buhar aşırı üretim ventili Steam ejector Buharlı ejektör Steam ejector condenser Buharlı ejektör kondenseri Steam engine Buhar makinesi Steam exhaust Buhar çıkışı Steam exhaust connection Buhar egzoz bağlantısı Steam exhaust pipe Buhar egzoz borusu Steam exhaust pressure Buhar çıkış basıncı Steam exhaust temperature Buhar çıkış sıcaklığı Steam exit Buhar çıkışı Steam expansion tank Buhar genleşme tankı, buhar domu Steam extraction Ara buhar alma Steam feed pump Buhar besleme pompası Steam fi lter Buhar fi ltresi Steam fi tting Buhar armatürü Steam fl ow Buhar akışı Steam fl ow cross section Buhar akış kesiti Steam fl ow meter Buhar debimetresi Steam fl ow rate Buhar debisi Steam fl ow transmitter Buhar debisi transmiteri Steam for heating Isıtma buharı Steam gauge pressure Buhar göreli basıncı, buhar manometre ba-  sıncı Steam generating capacity Buhar üretim kapasitesi Steam generating plant Buhar üretim tesisi Steam generating tubes Buhar üretim boruları Steam generator Buhar kazanı, buhar üreteci Steam header Buhar kolektörü 193 Steam pressure regulating valve   Steam-heated air heater Buharlı hava ısıtıcısı Steam heating coil Buharlı ısıtma serpanteni Steam heating line Buharlı ısıtma hattı Steam impurities Buhar kirliliği Steam induction pipe Buhar giriş hattı Steam inlet Buhar girişi Steam inlet connection Buhar giriş bağlantısı Steam inlet control valve Buhar girişi reglaj valfi , buhar girişi kontrol  valfi Steam inlet-end section Türbinin buhar giriş tarafı Steam inlet pressure Buhar giriş basıncı Steam inlet valve Buhar giriş ventili Steam jet air ejector Buharlı hava ejektörü Steam jet air ejector condenser Buharlı hava ejektörü kondenseri Steam jet air pump Buharlı hava pompası Steam lead Türbin buhar hattı Steam line Buhar hattı Steam line warm-up Buhar hattının ısıtılması Steam main Ana buhar hattı Steam outlet Buhar çıkışı Steam output Buhar gücü Steam packing Buhar sızdırmazlığı Steam pipe Buhar borusu, buhar hattı Steam plant Buhar tesisi Steam power Buhar gücü Steam power cycle Buhar çevrimi Steam power plant Buhar santralı Steam preheater Buharlı ön ısıtıcı Steam pressure Buhar basıncı Steam pressure alarm Buhar basıncı monitörü, buhar basıncı a-  larmı Steam pressure gauge Buhar manometresi Steam pressure governor Buhar basıncı regülatörü Steam pressure monitor Buhar basıncı monitörü, buhar basıncı a-  larmı Steam pressure operated load Taze buhar basınç regülatörü  reducer Steam pressure reducing unit Buhar basıncı düşürme ünitesi Steam pressure regulating valve Buhar basıncı reglaj valfi Steam pressure regulator 194 Steam pressure regulator Buhar basıncı regülatörü Steam pressure safeguard Buhar basıncı monitörü Steam purity Buhar saflığı Steam quality Buhar kalitesi Steam quantity Buhar miktarı Steam rate Özgül buhar harcaması Steam reheater Buhar ara kızdırıcısı Steam requirement Buhar ihtiyacı, buhar gereksinimi Steam reservoir Buhar haznesi, buhar tankı, buhar deposu Steam sampling Buhar numunesi alma Steam seal casing Buhar sızdırmazlık mahfazası Steam seal regulator Sızdırmazlık buharı basınç regülatörü, la-  birent buharı regülatörü Steam separator Buhar separatörü Steam shut-off valve Buhar kesme valfi Steam slide valve Buhar sürgülü vanası Steam stop valve Buhar stop valfi , buhar ani kapama valfi Steam strainer Buhar süzgeci Steam strainer casing Buhar süzgeci gövdesi Steam superheater Buhar kızdırıcısı Steam supply Buhar beslemesi Steam supply line Buhar besleme hattı (türbine) Steam supply to auxiliary oil pump Yardımcı yağ pompası buhar beslemesi Steam supply to the turbine Türbine buhar beslemesi, türbine buhar  verilmesi Steam tables Buhar tabloları Steam temperature Buhar sıcaklığı Steam temperature control Buhar sıcaklığı reglajı Steam temperature regulation Buhar sıcaklığı reglajı Steam tight Buhar sızdırmaz Steam to reheater Ara kızdırıcıya giden buhar Steam trap Kondenstop, buhar kapanı Steam turbine Buhar türbini Steam turbine components Buhar türbini parçaları Steam turbine governing Buhar türbini reglajı Steam turbine governor system Buhar türbini regülatör sistemi Steam turbine inlet pressure Buhar türbini giriş basıncı Steam turbine oil Buhar türbini yağı Steam turbine plant Buhar türbini tesisi 195 Step-down transformer   Steam turbine power plant Buhar türbinli elektrik santralı, buhar san-  tralı Steam turbine power station Buhar türbinli elektrik santralı, buhar san-  tralı Steam turbine regulation Buhar türbini reglajı Steam turbine rotor Buhar türbini rotoru Steam turbine test bed Buhar türbini deneme tezgahı, buhar türbi-  ni test ünitesi Steam turbine test stand Buhar türbini deneme tezgahı, buhar türbi-  ni test ünitesi Steam turbine unit Buhar türbini ünitesi Steam unloading device Kondenser basınç monitörü, kondenser  monitörü Steam valve Buhar valfi Steam velocity Buhar hızı Steam volume Buhar hacmi Steam-water mixture Su-buhar karışımı Steam wetness Buhar ıslaklığı, buhar nemi Steel Çelik Steel beam Çelik kiriş, çelik putrel Steel casing Çelik gövde, kazan dış kaplama sacı Steel chimney Çelik baca Steel conduit Çelik boru Steel cord Çelik kort (konveyör bantlarında) Steel duct Sac kanal Steel fl ooring Sac kaplama, taban sacı Steel girder Çelik kiriş Steel pipe Çelik boru Steel plate Çelik plaka, çelik levha Steel-reinforced concrete Çelik takviyeli beton, betonarme Steel structure Çelik konstrüksiyon Steel tube Çelik boru Stellite Stelit Stellited valve spindle Stelitli valf mili Stem Tij, mil Stem function Ana fonksiyon Stem leakage loss Mil buhar kaçağı kaybı Step controller Kademeli regülatör Step-down transformer Gerilim düşürücü trafo, indirici trafo Step ladder 196   Step ladder Seyyar merdiven Stepped-root blade Basamak köklü kanat Stepper control Kademeli regülatör, kademe regülatörü Stepping module Kademe modülü Stepping motor Adımlı motor Stepping switch Kademe anahtarı, kademeli anahtar, ba-  samak şalteri Step switch Kademe anahtarı, kademeli anahtar, ba-  samak şalteri Step-up transformer Yükseltici trafo Stiffener Takviye, takviye parçası Stiffening plate Takviye sacı Stipulate, to- Öngörmek, şart koşmak Stipulation Şart, kayıt Stirrer Karıştırıcı Stock Stok, ambar stoku Stocking-out conveyor Kömür alma konveyörü Stockyard Stok sahası, kömür park sahası Stoker Kömür yakma ızgarası Stoker ashpit Izgara altı curuf bunkeri Stoker-fi red boiler Izgaralı kazan Stoker link Izgara zinciri baklası Stop and interceptor valve Ani kapama ve reglaj valf kombinasyonu Stop cock Kapama musluğu Stopper Tıpa, tıkaç Stopping air Stop havası, durdurma havası (dizel motor-  larda) Stopping cylinder Stop silindiri, durdurma valfi (dizel motor-  larda) Stopping mechanism Durdurma mekanizması Stop plate Durdurma plakası Stop throttle valve Ani kapama ve reglaj valf kombinasyonu Stop triggering Ani kapama sisteminin tetiklenmesi Stop valve Ani kapama ventili, kesme valfi , çekvalf Stop valve system Ani kapama tertibatı Stop valve triggering Ani kapama ventilinin tetiklenmesi Storage Ambar, depo, stoklama, depolama Storage area Stok sahası, depo sahası Storage battery Akümülatör 197 Studded tube   Storage building Ambar binası Storage capacity Depolama kapasitesi Storage power station Pompajlı hidrolik santral Storage room Depo Storage shelf Depo rafı Storage tank Toplama tankı, depolama tankı Storage vessel Toplama tankı, depolama tankı Storage volume Depolama hacmi Stores building Ambar binası Straddle-root blade Geçme köklü kanat Straightener Yönlendirici, yönlendirme plakası Strain Gerilme, deformasyon Strainer Süzgeç, fi ltre Strainer housing Süzgeç gövdesi Strain gauge Gerilim ölçer, strengeyç Strand Kısmi iletken Stranded cable Damarlı kablo Stranded conductor Örgülü iletken Stranded wire Bükülü tel Strand insulation Örgülü yalıtım Stray current Kaçak akım Stray fi eld Kaçak akı alanı Stray load loss Yüke bağlı ek kayıp Stray loss Yüke bağlı ek kayıp Stream Akıntı, akım Stream inlet piping Giriş borusu Street lighting Sokak aydınlatması Strengthening Güçlendirme, takviye etme Stress Germe, gerilme, stres, gerilim Stress corrosion cracking Gerilim korozyonu çatlaması Stress relieving Gerilim giderme Stretch Gerilme, uzama Strip Şerit, bant Strip chart recorder Şeritli kayıt cihazı, çok kanallı yazıcı Stroke Kurs, strok Structure Yapı, iskelet Stud Saplama, başsız civata, pim Stud bolt Saplama, başsız civata Studded tube Dış yüzeyine pim kaynatılmış boru Studding 198   Studding Pim kaynatılması Stud wear Boru dış yüzeyine pim kaynatılması Stud weld Pim kaynağı, pim kaynatılması Stuffi ng Dolgu, conta, sızdırmazlık elemanı Stuffi ng box Salmastra kutusu (rotor sızdırmazlığı) Stuffi ng box bushing Salmastra kutusu bileziği Stuffi ng box of steam pipe Buhar borusu salmastra kutusu Subbase Temel plakası, alt tabla, kaide Sub-bituminous coal Yarı bütümlü kömür Sub-contracted items Alt müteahhite ihale edilen kalemler Sub-contractor Alt müteahhit, taşeron Subcooling Buharın yoğuşma sıcaklığından daha aşa-  ğıya soğutulması Subcritical Kritik altı Subcritical pressure Kritik altı basınç Subdistribution panel Alt dağıtım panosu Subgroup Alt grup Subgroup control Alt grup kumandası, alt grup kontrolü Subloop Elektrik alt devresi Subloop control Kısmi kumanda Submerged ash conveyor Su altı curuf çıkarıcısı (kazan curuf alma  sisteminde) Submersible motor Dalgıç motor, daldırma motor Submersible pump Dalgıç pompa, derin kuyu pompası Subordinated circuit Alt devre, alt reglaj devresi Subsoil Toprak altı Subsonic Sesaltı Subsonic compressor Sessiz çalışan kompresör Substance Madde, cisim Sub standard Standart altı, yetersiz Substation Trafo istasyonu Substation transformer Şebeke trafosu Substructure Alt yapı Sub-supplied parts Taşaron ürünü, fason ürün Sub-supplier Alt teslimatçı, alt tedarikçi Sub-supplies Taşaron ürünü, fason ürün Suction air fi lter Emiş hava fi ltresi Suction chamber Emme haznesi (pompalarda) Suction exposed side Emiş tarafı 199 Supercritical process   Suction eye Emiş tarafı Suction face Emiş tarafı Suction fan Cebri çekme vantilatörü, cebri çekme fanı Suction fi lter Emiş fi ltresi Suction head Emme yüksekliği Suction height Emme yüksekliği Suction lift Emme yüksekliği Suction line Emiş hattı, emme borusu Suction pipe Emiş borusu, emiş hattı Suction pressure Emme basıncı Suction pump Emiş pompası, emme tulumba Suction side Emme tarafı Suction slide valve Emme sürgülü vanası, emme şiberi Suction slot Emme yivi, emme oluğu (ıslak buhar türbi-  ni kanatlarında) Suction strainer Emiş fi ltresi Suction valve Emme valfi Sudden short circuit current Ani kısa devre akımı Sulfate Sülfat Sulfi de Sülfür Sulfi te Sülfi t Sulfur Kükürt Sulfur dioxide Kükürt dioksit Sulfuric acid Sülfürik asit Sulphide Sülfür Sulphur Kükürt Sulphur dioxide Kükürt dioksit Sulphuric acid Sülfürik asit Sulzer boiler Sulzer tipi kazan Sump Drenaj kuyusu, toplama çukuru, hazne,  karter Sump pump Drenaj pompası Supercharged boiler Basınçlı kazan, artı basınçlı kazan Superconductivity Üstün iletkenlik Superconductor Süper iletken, üstün iletken Supercritical Kritik üstü Supercritical cycle Kritik üstü çevrim Supercritical pressure Kritik üstü basınç Supercritical process Kritik üstü proses Supercritical steam pressure 200 Supercritical steam pressure Kritik üstü buhar basıncı Supercritical turbine rotor Kritik üstü türbin rotoru Superfi cal Yüzeysel Superfi cial moisture Yüzeysel nem, kaba nem Supergroup Üst grup (fonksiyon grupları otomasyonun-  da) Supergroup control Üst grup kumandası Superheated steam Kızgın buhar Superheated steam attemperator Kızgın buhar soğutucusu Superheated steam outlet Kızgın buhar çıkışı Superheated steam temperature Kızgın buhar sıcaklığı Superheater Kızdırıcı Superheater air valve Kızdırıcı hava tahliye valfi Superheater diaphragm Kızdırıcı ara bölmesi (çok kademeli kızdırı-  cılarda) Superheater drain valve Kızdırıcı drenaj valfi Superheater gas pass Kızdırıcı gaz yolu Superheater header Kızdırıcı kolektörü Superheater inlet header Kızdırıcı giriş kolektörü Superheater outlet header Kızdırıcı çıkış kolektörü Superheater supporting tubes Kızdırıcı taşıyıcı boruları Superheater temperature Kızdırıcı sıcaklığı Superheater vent valve Kızdırıcı hava tahliye valfi Superheat steam outlet Kızgın buhar çıkışı Superheat steam temperature Kızgın buhar sıcaklığı Superposed non-condensing turbine Karşı basınçlı ön türbin Superposed non-condensing turbine- Karşı basınçlı ön türbojeneratör  generator Super-pressure Çok yüksek basınç Superpressure centrifugal pump Çok yüksek basınçlı santrifüj pompa Superpressure section Çok yüksek basınç kısmı Superpressure topping turbine Çok yüksek basınçlı ön türbin Superpressure turbine Çok yüksek basınçlı türbin Supersonic frequency range Ses üstü frekans aralığı Supervise, to- Denetlemek, nezaret etmek Supervision Denetim, süpervizyon Supervisor Denetçi, süpervizör Supplement Ek, ilave Supplemental Bütünleyici, tamamlayıcı 201 Surface attemperator   Supplemental fuel İlave yakıt, destek yakıtı (atık ısı  kazanlarında) Supplementary air Yardımcı hava Supplementary fuel İlave yakıt, destek yakıtı (atık ısı  kazanlarında) Supplementary information Ek bilgi Supplementary losses İlave kayıplar, ek kayıplar Supplementary water Katma suyu Supplementary water pump Katma suyu pompası Supplementary water system Katma suyu tesisi Supplementary water tank Katma suyu tankı Supplementary water treatment Katma suyu hazırlama tesisi, katma suyu  plant arıtma tesisi Supplier Tedarikçi Supply line Besleme hattı Supply pipe Besleme hattı, besleme borusu Supply schedule Teslimat programı Supply scope Teslimat kapsamı Supply voltage Besleme gerilimi Supply water Tahrik suyu (hidrolik santrallarda) Support Destek, mesnet, suport, yatak Support beam Kiriş Support block Destek, konsol Support bracket Destek, konsol, askı suportu Support disc Destek diski Support fi xture Destek , konsol Supporting piece Destek parçası Supporting ring Taşıma halkası, ara parça Supporting steelwork Taşıyıcı çelik yapı Supporting surface Taşıyıcı yüzey Supporting tubes Taşıyıcı borular (kazanlarda) Support piece Destek parçası Support plate Destek plakası, taban plakası, somun em-  niyeti, ara ayna (eşanjörlerde, vs.) Support structure İskele, taşıyıcı yapı Support tube Taşıyıcı boru (kazanlarda) Surcharge Sürşarj, fazla yük Surface Yüzey Surface attemperator Yüzeyli soğutucu Surface condenser 202   Surface condenser Yüzeyli kondenser Surface cooler Yüzeyli soğutucu Surface cooling Yüzey soğutma, yüzeyden soğutma Surface crack Yüzey çatlağı Surface hardness Yüzey sertliği Surface heater Yüzeyli ısıtıcı, yüzeyli ön ısıtıcı Surface load Yüzey yükü, yüzeysel yük Surface loading Yüzey yüklemesi Surface pressure Yüzey basıncı Surface protection Yüzey koruma Surface quality Yüzey kalitesi Surface ripple Yüzey dalgalılığı, yüzey kırışıklığı, yüzey  pürüzü Surface temperature Yüzey sıcaklığı Surface tension Yüzey gerilimi Surface treatment Yüzey işleme Surface-type attemperator Yüzeyli soğutucu (kızgın buhar için) Surface water Yüzey suyu, yerüstü suyu Surface waviness Yüzey dalgalılığı Surge Gerilim darbesi Surge arrester Parafudr Surge frequency Darbe frekansı Surge impedance Dalga empedansı Surge tank Denge bacası Surge tank with expansion chamber Genleşme hazneli denge bacası Surge tank with restricted inlet Girişi daraltılmış denge bacası Surge voltage Şok gerilimi, darbe gerilimi Surge voltage protection Darbe gerilimi koruması Surge voltage test Darbe gerilimi testi Survey Haritasını çıkarma, inceleme, etüt Suspended matters Asılı maddeler, yüzen maddeler Suspension Askı, süspansiyon Suspension bar Trapez Suspension gear Askı tertibatı Suspension spring Askı yayı Sustained short-circuit current Devamlı kısa devre akımı Swallowing capacity Buhar yutma kapasitesi (türbinin) Sweeping by fl ue gas Baca gazı yalaması (kazan yüzeylerini) Swelling of the drum Dom su seviyesinin yükselmesi 203 System breakdown   Swing check valve Çekvalf, dönel kanatlı çekvalf Swing joint coupling Mafsallı kaplin (boru hatlarında) Switch Anahtar, şalter Switchboard Kumanda panosu, şalt panosu Switch box Şalter kutusu Switch building Şalt binası Switched off Kapalı, kapatılmış Switched on Açık, açılmış Switched out Kapalı, kapatılmış Switch gear Şalt tesisi Switchgear building Şalt binası Switchgear cubicle Şalt dolabı Switch house Şalt binası Switching Anahtarlama, devreyi açıp kapama Switching element Şalt elemanı Switching equipment Şalt ekipmanı Switching function Anahtarlama işlevi Switching mechanism Şalt mekanizması, kumanda mekanizması Switching panel Şalt panosu Switching position Anahtar konumu Switching station Şalt tesisi Switch interlock Devre kilidi, devreyi açma kilidi Switch-over Değiştirmek, uçları değiştirmek (elektrikte) Switch position indicator Şalter pozisyonu göstergesi Switch room Şalt odası Switch setting Şalter konumu Switchyard Şalt sahası Synchronizer Senkronizör Synchronizing unit Senkronizör Synchronoscope Senkronoskop Synchronous Senkron Synchronous condenser Senkron kompansatör, senkron kondansa-  tör Synchronous generator Senkron jeneratör Synchronous motor Senkron motor Synchronous reactance Senkron reaktans Synchronous speed Senkron hız, senkron devir System İletim şebekesi, sistem System breakdown Şebeke arızası System connection 204   System connection Şebeke bağlantısı System control room Şebeke kumanda odası,sistem odası System disturbance Şebeke arızası System fault Şebeke arızası System frequency Şebeke frekansı System loading Şebeke yükü System peak load Şebeke pik yükü System trouble Şebeke arızası System voltage Şebeke gerilimi   T     Tachogenerator Takojeneratör, takodinamo Tachometer Takometre, devirölçer Tailing cycle Ardçı çevrim, ikinci çevrim Tailing plant Ardçı tesis Tailing turbine Ardçı türbin Tailing unit Ardçı ünite, ardçı tesis Tail water Kuyruk suyu, çıkış suyu Tail-water channel Kuyruk suyu kanalı, çıkış suyu kanalı Taken apart Demonte edilmiş Take over, to- Devir almak, teslim almak (tesisi) Taking of samples Numune alma Taking out of operation Devreden çıkartma Taking out of service Devreden çıkartma Taking readings Değer alma, değer okuma Tandem brush holder Tandem fırça tutucu Tandem compound Tek şaftlı çift gövdeli Tandem-compound condensing tur- Tek şaftlı çift gövdeli kondensasyon tür-  bine bini Tandem-compound turbine Tek şaftlı çift gövdeli türbin Tandem double-fl ow turbine Çift gövdeli çift akışlı türbin Tangential fi ring Teğetsel yanma (kazanlarda) Tangent-tube construction Boruları yanyana kaynatarak gerçekleştiri-  len konstrüksiyon (kazanlarda)   205 Temperature differential   Tank Tank, depo Tank capacity Tank kapasitesi Tank farm Tank çiftliği Tank pressure Depo basıncı Tape Sargı, şerit Tapered Konik Tapered blade İnceltilmiş kanat Tapered coupling Konik kaplin Tapered roller bearing Konik masuralı yatak Tapered roller thrust bearing Konik masuralı eksenel yatak Tap hole Curuf akma deliği (sıvı curufl u kazanlarda) Taping wire Sargı teli, bobinaj teli Tappet roller İtecek makarası (dizel motorlarda) Task Görev Tearing Yırtılma Tearing foil Emniyet membranı Tearing strength Yırtılma dayanımı Tee joint T-eki Telecontrolled Uzaktan kumandalı Telemetering system Uzaktan ölçme sistemi, uzaktan ölçme teç-  hizatı Telemetry Telemetri, uzaktan ölçüm Telephone exchange Telefon santralı Temperature Sıcaklık Temperature adjustment Sıcaklık ayarı Temperature alarm Sıcaklık alarmı, sıcaklık monitörü Temperature change Sıcaklık değişimi Temperature coeffi cient Sıcaklık katsayısı Temperature control Sıcaklık kontrolu, sıcaklık reglajı Temperature controlled Sıcaklık kontrollü Temperature controller Sıcaklık regülatörü Temperature converter Sıcaklık konvertörü Temperature correction Sıcaklık düzeltmesi Temperature curve Sıcaklık eğrisi Temperature decrease Sıcaklık düşüşü Temperature detector Sıcaklık dedektörü Temperature deviation Sıcaklık sapması Temperature difference Sıcaklık farkı Temperature differential Sıcaklık farkı Temperature distortion 206   Temperature distortion Sıcaklık bozunumu Temperature distribution Sıcaklık dağılımı Temperature drop Sıcaklık düşüşü, giriş-çıkış sıcaklık farkı  (örn: eşanjörlerde) Temperature fall Sıcaklık düşüşü Temperature fl uctuation Sıcaklık dalgalanması Temperature gauge Sıcaklık ölçeri Temperature gradient Sıcaklık gradyanı, sıcaklık eğimi Temperature increase Sıcaklık artışı Temperature indicator Sıcaklık göstergesi Temperature infl uence Sıcaklık etkisi Temperature level Sıcaklık düzeyi Temperature limit Sıcaklık sınırı Temperature loss Sıcaklık kaybı Temperature measurement device Sıcaklık ölçer Temperature monitor Sıcaklık monitörü Temperature pattern Sıcaklık dağılımı Temperature range Sıcaklık aralığı Temperature recorder Sıcaklık yazıcısı Temperature reduction Sıcaklık azalması Temperature regulating switch Sıcaklık ayar düğmesi Temperature regulator Sıcaklık regülatörü Temperature relay Sıcaklık rölesi Temperature resistance Sıcaklık dayanımı, sıcaklık direnci Temperature rise Sıcaklık artışı, sıcaklık yükselmesi Temperature rise limit Sıcaklık artış sınırı Temperature safety device Sıcaklık emniyet cihazı Temperature scale Sıcaklık skalası Temperature selector Sıcaklık ayar düğmesi, sıcaklık seçici anah-  tarı Temperature sensitive length Termostat aktif uzunluğu Temperature sensor Sıcaklık sensörü Temperature setting Sıcaklık ayarı, sıcaklığı ayarlama Temperature stress Sıcaklık gerilmesi, ısıl gerilme Temperature swing Sıcaklık salınımı Temperature tapping point Sıcaklık ölçme noktası temperature transducer Sıcaklık transdüseri Temperature transient Geçici sıcaklık değişimi Temperature transmitter Sıcaklık transmiteri 207 Termination   Temperature unbalance Sıcaklık dengesizliği (kazanlarda) Temperature variation Sıcaklık değişimi Temperature wave Sıcaklık dalgası Temper brittleness Meneviş gevrekliği Tempered Tavlanmış, temperlenmiş Template Kalıp, mastar, şablon Temporary steam strainer Geçici buhar süzgeci (ilk devreye almada) Tender Teklif Tender letter Teklif mektubu Tension Germe, çekme, gerilim, voltaj Tension bolt Gerdirme civatası Tension device Gerdirme aparatı Tension drum Gerdirme tamburu (konveyörlerde) Tension nut Gerdirme somunu Tension pulley Gerdirme makarası (konveyörlerde) Tension spring Gerdirme yayı Terminal Uç, bağlantı ucu, klemens, kutup, terminal Terminal block Terminal bloğu Terminal board Terminal tablosu, terminal kutusu Terminal bolt Terminal civatası, ek bulonu Terminal box Terminal kutusu, klemens kutusu, kofra Terminal bushing Terminal geçit izolatörü Terminal cabinet Terminal kabini Terminal designation Terminal işareti, klemens işareti Terminal head Bağlantı kafası Terminal identifi cation Terminal işareti, klemens işareti Terminal impedance Terminal empedansı Terminal marking Terminal işareti, klemens işareti Terminal panel Terminal tablosu, terminal panosu Terminal point Uç, bağlantı ucu, klemens, kutup, terminal Terminal safety protection Kutup koruması Terminal short-circuit Terminal kısa devresi Terminal strip Uç bağlantısı, klemens dizisi Terminal temperature difference Terminal sıcaklık farkı (besleme suyu ön  ısıtıcılarında) Terminal tension Uç gerilmesi Terminal voltage Terminal gerilimi, uç gerilimi Termination Bağlantı ucu Termination Bitirme, fesih Terms and conditions 208   Terms and conditions Hüküm ve şartlar Terms and conditions of contract Sözleşme hüküm ve şartları Test Test, deney, deneme Test bed Test yatağı, deneme yeri, deneme tezgahı Test certifi cate Test sertifi kası, deneme raporu Test circuit Test devresi, deney devresi Test connection Test bağlantısı Test data Deney sonuçları Test engineer Test mühendisi Test equipment Test ekipmanı Tester Deneme aygıtı, deneme cihazı Test evaluation Test sonuçlarının değerlendirilmesi Test fi eld Deneme yeri, deney alanı Test fi xture Deney ekipmanı Test frequency Test frekansı Test gas Deney gazı Testing charges Deneme giderleri, test giderleri Testing cost Deneme giderleri, deneme maliyeti Testing device Deney ekipmanı, test cihazı Testing device for speed governor Hız regülatörü test tertibatı Testing error Deney hatası Testing machine Deney aygıtı, deney makinası Testing method Test metodu Testing set Deney seti Test load Deneme yükü, test yükü Test measuring point Ölçme noktası Test method Test metodu Test oil Test yağı Test oil pressure Test yağ basıncı Test oil to overspeed trip Aşırı hız trip sistemi test yağı Test on turns Sargı testi Test panel Test panosu Test piece Deney parçası Test plant Deneme tesisi Test point Ölçme noktası Test pressure Test basıncı, deneme basıncı Test pressure fl uid Basınç testi sıvısı Test program Test programı Test record Deney kayıtları, deney tutanağı 209 Thermal power station   Test report Test raporu, deney raporu Test result Test sonucu Test room Test odası, deney odası Test run Deneme işletmesi, test çalıştırması Test sample Deney numunesi Test schedule Test programı Test specifi cation Test spesifi kasyonu, test tarifnamesi Test specimen Deney örneği, test numunesi Test stand Test tezgahı Test value analysis Test sonuçlarının değerlendirilmesi Test valve for main stop valve Taze buhar ventili test valfi Test voltage Test gerilimi Textile cord Tekstil kort (konveyör bantlarında) Thermal Termal, ısıl, ısısal, termik Thermal capacity Isıl kapasite Thermal conduction Isı iletimi, ısıl iletim Thermal conductivity Isıl iletkenlik Thermal conductor Isıl iletken Thermal control room Isı kumanda odası Thermal control station Isı kumanda istasyonu Thermal convection Isıl konveksiyon Thermal converter Isıl çevirici, termoformer Thermal cross section Isıl etkin kesit Thermal cycle Isıl çevrim Thermal diffusibility Isıl dağılma gücü Thermal diffusivity Isıl dağılma gücü Thermal distortion Isıl çarpılma, ısıl yamulma Thermal effi ciency Isıl verim Thermal elongation Isıl uzama Thermal energy Isıl enerji, termik enerji Thermal equilibrium Isıl denge Thermal expansion Isıl genleşme Thermal gain Isıl kazanç Thermal gradient Termik gradyan, ısıl eğim Thermal insulation Isı yalıtımı, ısıl yalıtım Thermal isolation Isı yalıtımı, ısıl yalıtım Thermal monitor Isı monitörü Thermal power plant Termik santral, termik elektrik santralı Thermal power station Termik santral, termik elektrik santralı Thermal process 210   Thermal process Isıl çevrim, termal proses Thermal protection Termal koruma Thermal reactor Termal reaktör Thermal relay Termoröle Thermal resistance Isıl direnç Thermal shield Isıl ekran, ısıl zırh Thermal shock Isıl şok, termik darbe Thermal stability Termal stabilite, ısıl kararlılık Thermal stress Isıl gerilme Thermal stress relieving slot Termal gerilimi boşaltma oluğu Thermal superheating Termal kızdırma Thermal unit Isı birimi Thermal utilization factor Termik kullanım faktörü, termik yararlanma  faktörü Thermistor Termistör Thermocouple Termokupl, termo eleman Thermocouple compensating line Termokupl kompansasyon hattı Thermodynamic cycle Termodinamik çevrim Thermodynamic process Termodinamik proses Thermodynamics Termodinamik Thermoeconomy Isı ekonomisi Thermoelectric Termoelektrik Thermoelectric cooler Termoelektrik soğutucu Thermoelectric cooling Termoelektrik soğutma Thermoelectricity Termoelektrik, ısı elektriği Thermoelectric power Termoelektrik güç Thermoelectric voltage Termoelektrik gerilim Thermometer Termometre Thermometer immersion shell Termometre kovanı Thermometer pocket Termometre kovanı, termometre cebi Thermometer sleeve Termometre kovanı Thermometer well Termometre kovanı Thermoplastic Termoplastik Thermosetting Sıcakta sertleşen Thermostat Termostat, ısı regülatörü Thermostatic control Termostatik reglaj Thickened blade Kalınlaştırılmış kanat Thin-edged blade İnce kenarlı kanat Third party Üçüncü taraf 211 Three-phase squirrel cage induction   Third wire Nötr teli (doğru akımda) Threaded connection Dişli bağlantı Threaded fl ange Vidalı fl anş Threaded hole Dişli delik Threaded joint Dişli bağlantı, dişli geçme Threaded length Dişli uzunluk, diş boyu Threaded piece Dişli parça Threaded pin Dişli pim Threaded pipe Dişli boru Threaded plug Dişli tapa Threaded ring Dişli halka, dişli bilezik Threaded tube Dişli boru Thread length Diş boyu Thread-type thermocouple Vidalı termokupl, vidalı termoeleman Three-casing Üç gövdeli Three-casing double-fl ow turbine Üç gövdeli çift akışlı türbin Three-casing tandem-compound Üç gövdeli tek şaftlı kondensasyon türbini  condensing turbine Three-conductor Üçlü iletken Three-core cable Üç damarlı kablo Three-cylinder Üç gövdeli Three-cylinder reaction type con- Üç gövdeli reaksiyon tipi kondensasyon  densing turbine türbini Three-cylinder turbine Üç gövdeli türbin Three-element control Üç elemanlı reglaj Three-element regulation Üç elemanlı reglaj Three gas pass boiler Üç geçişli kazan Three-leg differential protection Üç bacaklı diferansiyel koruma Three-pass boiler Üç geçişli kazan Three-phase Üç fazlı, trifaze Three-phase alternator Trifaze alternatör, üç fazlı alternatör Three-phase current Trifaze akım Three-phase exciter Trifaze ikaz jeneratörü Three-phase generator Trifaze jeneratör Three-phase motor Trifaze motor Three-phase rapid reclosing Trifaze hızlı tekrar kapama Three-phase rectifi er Trifaze redresör Three-phase squirrel cage induction Sincap kafesli trifaze motor  motor Three-phase system 212   Three-phase system Trifaze şebeke Three-point bearing Üç noktadan yataklama Three-point fi xing Üç noktadan sabitleme Three-point mounting Üç noktadan tutturma, üç noktadan birleş-  tirme Three-point suspension Üç noktadan asma, üç noktadan tutturma Three-pole Üç kutuplu Three-pole switch Üç kutuplu şalter Three-shift operation Üç vardiyalı işletme Three-way cock Üç yollu musluk, üç yollu vana Three-way slide valve Üç yollu sürgülü vana Three-way valve Üç yollu vana, üç yollu valf Three-winding transformer Üç sargılı transformatör Threshold Eşik, sınır Threshold control Sınır değeri kontrolu Threshold current Eşik akımı Threshold detector Eşikli algılayıcı Threshold value Eşik değeri Throat opening Kanal genişliği (sabit kanatlarda) Throttle control Kısma reglajı Throttled steam Kısılmış buhar Throttle fl ap Kısma klapesi Throttle governing Kısma reglajı Throttle governing valve Kısma reglajı valfi Throttle pressure Kısma basıncı (türbin girişinde) Throttle-pressure controller Kısma basıncı regülatörü Throttle-pressure regulator Kısma basıncı regülatörü Throttle regulation Kısma reglajı Throttle screw Kısma vidası Throttle steam pressure Buhar giriş basıncı (türbine) Throttle steam temperature Buhar giriş sıcaklığı (türbine) Throttle valve Kısma valfi Throttling loss Kısılma kaybı Throttling orifi ce Kısma orifi si, kısma blendesi Through put Akan miktar, geçen miktar Throwing off the load Yük atma Thrust Basınç, baskı Thrust adjusting gear Baskı ayar tertibatı Thrust ball bearing Bilyalı baskı yatağı, bilyalı eksenel yatak 213 Tip shroud   Thrust bearing Baskı yatağı, eksenel baskı yatağı Thrust bearing housing Baskı yatağı gövdesi Thrust bearing trip Şaft pozisyon koruması (türbinlerde) Thrust collar Baskı bileziği Thrust face Basınç tarafı Thrust load Eksenel yük Thrust plate Basınç plakası Thrust position trip Eksenel kayma emniyeti, eksenel yatak  emniyeti Thrust ring Baskı halkası Thrust shaft Baskı mili Thrust washer Baskı pulu Thyristor Tiristör Tidal energy Gelgit enerjisi Tidal power plant Gelgit santralı Tie bolt Tesbit civatası Tie rod Gergi çubuğu Tie transformer Kuplaj trafosu, kuplaj transformatörü Tight closing Sıkı kapama, sızdırmaz şekilde kapama  (örn: numune kabını) Tightening torque Sıkma torku Tilting burner Açısı ayarlanabilir yakıcı Time-closing contact Zaman ayarlı kontak Time constant Zaman sabitesi Time-delay relay Zaman rölesi, gecikmeli röle Time function Zaman fonksiyonu (otomasyonda) Time lag Gecikme Time-lag relay Gecikmeli röle Time monitor Zaman monitörü Time of delivery Teslimat zamanı Time of heating Isıtma süresi Timer Zaman saati, kronometre Time relay Zaman rölesi Timer module Zaman modülü Time switch Zaman şalteri Tip Uç, tepe Tip of a blade Kanat ucu Tip shroud Kanat ucu bandajı, kanat ucu çemberi (tür-  binlerde) Tip speed 214   Tip speed Kanat ucu hızı Tolerance Tolerans Tooth temperature Diş sıcaklığı (jeneratör statoru saç paket-  lerinde) Top Üst, kapak, üst parça Top conductor Üst iletken Top edge Üst kenar Top-fi red furnace Tavan yakıcılı ocak, tavan yakıcılı yanma o-  dası Top half casing Gövde üst yarısı Top half inner casing İç gövde üst yarısı Top half outer casing Dış gövde üst yarısı Top layer Üst tabaka (sargılarda) Topping back-pressure turbine-ge- Karşı basınçlı ön türbojeneratör  nerator Topping non-condensing turbine Karşı basınçlı ön türbin Topping turbine Ön türbin Topping-up pipe Takviye borusu Top section Üst parça Top section casing Gövde üst yarısı Top section outer casing Dış gövde üst yarısı Top shell Üst zarf Top-supported boiler Aşağı yönde genleşen kazan, üstten asılı  kazan Torque balance system Tork kompensatörü Torque compensator Tork kompensatörü Torque converter Tork konvertörü Torsion Burulma Torsional deformation Burulma yamulması, burulma deformas-  yonu Torsional load Burulma yükü Torsional moment Burulma momenti Torsional strength Burulma dayanımı Torsional stress Burulma gerilmesi Torsional stress protection Burulma emniyeti Torsion modulus Burulma modülü Torsion spring Burulma yayı Total cross section Toplam kesit Total delivery height Toplam basma yüksekliği 215 Transition temperature   Total displacement Toplam kayma, toplam deplasman Total dynamic head Manometrik basma yüksekliği, toplam bas-  ma yüksekliği Total hardness Toplam sertlik Total heat drop Toplam ısı düşümü Total length Toplam uzunluk Total load Toplam yük Total losses Toplam kayıplar Total output Toplam güç, toplam çıkış gücü Total range of controller output Toplam reglaj aralığı Total rating Toplam güç Tower Kule,direk Tracer gas İzleme gazı, test gazı Tracing steam Kızgın buhar Traction battery Traksiyoner akü Traction generator Traksiyon jeneratörü, demiryollarında kul-  lanılan jeneratör Traction turbine generator set Demiryolları türbojeneratörü Trailing edge Çıkış kenarı Training center Eğitim merkezi Transducer Transdüser, çevirici Transfer current Geçiş akımı Transfer point Aktarma yeri, aktarma noktası Transfer station Aktarma istasyonu Transfer switch Komütatör, seçici anahtar Transfer tower Transfer kulesi (kömür alma tesisinde) Transformer Transformatör, trafo Transformer building Trafo binası, transformatör binası Transformer cubicle Trafo hücresi Transformer high-voltage terminal Trafo üst gerilim terminali Transformer station Transformatör istasyonu, trafo istasyonu Transformer substation Transformatör istasyonu, trafo istasyonu Transformer tank Trafo tankı, trafo kazanı Transient Geçici,süreksiz Transient current Geçici akım Transient voltage Geçici gerilim Transistor Transistör Transition point Geçiş noktası Transition temperature Geçiş sıcaklığı Transition zone 216   Transition zone Geçiş bölgesi (benson kazanlarında) Transmission İletim Transmission capacity İletim kapasitesi Transmission line İletim hattı Transmission shaft Transmisyon mili Transmission system control room İletim hatları kumanda odası Transmitter Transmiter, verici Transmitting elements İletici elemanlar Transport lug Taşıma kulpu, taşıma halkası, taşıma ma-  pası Transposed bar winding Transpose çubuk sargı Transposition Transpozisyon, çaprazlama Transposition interval Çaprazlama aralığı Transverse Enine, çapraz Transverse arrangement Enine düzenleme, enine yerleştirme Trap Kondenstop, kapan Travel Kurs, gezinti Travel indicator Kurs göstergesi (valfl erde) Travelling band screen Döner bantlı elek Travelling belt conveyor Bunker üstü kömür dağıtıcısı Travelling crane Gezer vinç Travelling grate Döner ızgara Travelling grate stoker Döner ızgara Travelling screen unit Döner elek tesisi Travel rack soot blower Uzun lanslı hareketli kurum üfl eyici Treated water Arıtılmış su, saf su Treated water deaerator Yumuşak su degazörü Treated water preheater Yumuşak su ön ısıtıcısı Treated water pump Yumuşak su pompası, saf su pompası Treatment Arıtma, tasfi ye Treatment installation Tasfi yehane Trial Deneme Trial installation Deneme tesisi Trial operation Deneme işletmesi Trial run Deneme işletmesi Trial test Deneme testi Trigger Tetik Trigger circuit Tetikleme devresi Trigger pulse Tetikleme darbesi 217 Trunnion bearing   Trigger relay Tetikleme rölesi Triode Triyot Trip Trip, ani kapama, kendiliğinden devreden  çıkma Trip button Trip butonu, ani kapama butonu Trip coil Trip bobini Trip control unit Ani kapama kumanda ünitesi Trip device Trip düzeneği Trip fl uid to the stop valves Ani kapama ventilleri trip hidroliği Trip initiation Trip ettirme Triple busbar Üçlü bara Triple-compound double-fl ow turbine Üç şaftlı çift akışlı türbin Triple-core cable Üç damarlı kablo Triple-pole switch Üç kutuplu şalter Trip lever Trip kolu Trip linkage Trip kolu Trip mechanism Ani kapama mekanizması, trip mekaniz-  ması Trip oil Ani kapama yağı, trip hidroliği Trip oil circuit Trip yağ devresi Trip-out Ani kapama Tripping device Ani kapama tertibatı Tripping mechanism Ani kapama mekanizması, trip mekaniz-  ması Tripping oil circuit Trip yağ devresi Tripping ring Trip halkası, trip mandalı Tripping speed Ani kapama hızı, trip hızı Tripping unit Ani kapama tertibatı Trip piston Trip pistonu Trip releasing catch Trip mandalı Trip testing lever Ani kapama deneme kolu Tri-sodium phosphate Trisodyum fosfat T-root type turbine blade T-köklü türbin kanadı Trouble Arıza Trouble shooting Arıza tesbiti True power Aktif güç True running test Dönme testi True to dimensions Ölçülere uygun Trunnion bearing Muylu yatağı, istinat yatağı T-shaped blade root 218   T-shaped blade root T-şekilli kanat kökü Tube Boru Tube bank Boru demeti, boru paketi (kazanlarda) Tube bundle Boru demeti Tube coil Kangal boru Tube deposits Boru depoziti, boru birikintileri Tube electronic amplifi er Borulu amplifi katör Tube expander Boru genişletici, boru makinetosu Tube gills pitch Nipeller arası mesafe (eko borularında) Tube leakage Boru kaçağı Tube lining Boru kaplaması (kazanlarda) Tube mill Tamburlu değirmen Tube overheating Boru kavrulması Tube plate Boru aynası (eşanjörlerde) Tube pulveriser Tamburlu değirmen Tube renewal Boru değişimi Tube sheet Boru aynası (eşanjörlerde) Tube supporting sheet Boru destek plakası (eşanjörlerde) Tube support plate Boru destek plakası (eşanjörlerde) Tube wall Boru duvarı, duvar borusu (kazanlarda) Tubing Borulama, boru sistemi Tubular air heater Borulu hava ön ısıtıcısı, rekuperatif hava ön  ısıtıcısı Tubular conductor Boru iletken Tubular turbine Boru tipi Kaplan türbini Tubulous lining Boru kaplaması (kazanlarda) Tumbler switch Devirme şalter Turbidity Bulanıklık Turbine Türbin Turbine barring gear Rotor döndürme dişlisi, virör, tornaçark Turbine baseplate Türbin taban plakası, türbin şasesi Turbine bearing Türbin yatağı Turbine blade Türbin kanadı Turbine blade deposits Türbin kanadı birikintileri Turbine blade wheel Türbin kanat diski Turbine blade with external fi r-tree Çam köklü türbin kanadı  root Turbine blade with external T-root T-köklü türbin kanadı Turbine blade with stepped root Basamak köklü türbin kanadı 219 Turbine-driven auxiliary oil pump   Turbine blade with straddle root Geçme köklü türbin kanadı Turbine blading Türbine kanat takılması Turbine bleed point Türbin ara buhar noktası Turbine bleed steam Türbin ara buharı Turbine building Türbin binası Turbine by-pass blow-off valve Türbin baypas hattı blöf valfi Turbineby-pass control valve Türbin baypas hattı reglaj valfi Turbine by-pass pressure differen- Türbin baypas hattı basınç farkı regülatörü  tial controller Turbine by-pass pressure differen- Türbin baypas hattı basınç farkı regülatörü  tial regulator Turbine by-pass system Türbin baypas sistemi Turbine by-pass valve Türbin baypas valfi Turbine capability Türbin sınır gücü Turbine capacity Türbin kapasitesi, türbin gücü Turbine casing Türbin gövdesi Turbine casing drain Türbin gövde drenajı Turbine casing shell Türbin üst sacı, türbin sac örtüsü Turbine casing temperature Türbin gövde sıcaklığı Turbine characteristic Türbin karakteristiği Turbine circuit Türbin devresi Turbine coast down Türbinin yavaşlayıp durması Turbine cold start Türbine soğuk yol verme Turbine condenser Türbin kondenseri Turbine control board Türbin kumanda panosu Turbine control oil circuit Türbin reglaj yağı devresi Turbine control panel Türbin panosu Turbine control station Türbin kumanda panosu Turbine control system Türbin kumanda sistemi Turbine control valve Türbin reglaj valfi Turbine coupling Türbin kaplini Turbine coupling effi ciency Türbin kaplin verimi Turbine cover Türbin kapağı Turbine cylinder Türbin gövdesi Turbine deck Türbin tabliyesi, türbin döşemesi Turbine disc Türbin diski Turbine drain Türbin drenajı Turbine driven Türbin tahrikli Turbine-driven auxiliary oil pump Türbinli yardımcı yağ pompası Turbine-driven boiler feed pump 220   Turbine-driven boiler feed pump Türbinli kazan besleme pompası Turbine-driven generator Türbojeneratör Turbine-driven oil pump Türbinli yağ pompası Turbine effi ciency Türbin verimi Turbine emergency stop valve Türbin ani kapama ventili, türbin stop valfi Turbine end Türbin tarafı Turbine exhaust loss Türbin egzoz kaybı, türbin çıkış kaybı Turbine exhaust steam Türbin egzoz buharı Turbine extraction point Türbin ara buhar alma noktası Turbine extraction steam Türbin ara buharı Turbine-generator plant Türbojeneratör tesisi Turbine-generator set Türbojeneratör seti Turbine-generator shutdown Türbojeneratörün durdurulması Turbine governing system Türbin reglaj sistemi Turbine governor Türbin regülatörü Turbine governor oil pressure Türbin kumanda yağı basıncı Turbine guide blade Türbin sabit kanadı Turbine guide wheel Türbin sabit kanat diski Turbine heat rate Türbin spesifi k ısı sarfi yatı, türbin özgül ısı  harcaması Turbine house crane Türbin dairesi vinci Turbine house operating fl oor Türbin işletme katı Turbine house span Türbin binası genişliği, türbin dairesi eni Turbine housing Türbin gövdesi Turbine inlet Türbin girişi Turbine inlet casing Türbin giriş kasası Turbine inlet guide blade Türbin girişi yönlendirme kanadı Turbine inspection Türbin bakımı, türbin revizyonu Turbine insulation Türbin izolasyonu Turbine intake capacity Türbin buhar kapasitesi Turbine lagging structure Türbin sac kaplaması Turbine lube oil Türbin yağlama yağı Turbine master control program Türbin ana kumanda programı Turbine monitor Türbin monitörü Turbine monitoring console Türbin denetim konsolu Turbine monitoring equipment Türbin denetim ekipmanı Turbine monitoring panel Türbin denetim panosu Turbine noise Türbin sesi Turbine oil Türbin yağı 221 Turbine supervisory instrument   Turbine oil container Türbin yağ tankı Turbine oil cooler Türbin yağ soğutucusu Turbine oil fi lter Türbin yağ fi ltresi Turbine oil supply Türbin yağ baslemesi Turbine oil tank Türbin yağ tankı Turbine operator Türbin operatörü Turbine output Türbin çıkış gücü Turbine overspeed testing pit Türbin aşırı hız test tüneli Turbine pedestal Türbin pedestalı, türbin tablası Turbine piping Türbin boru hattı Turbine plant Türbin tesisi Turbine pressure stage Türbin basınç kademesi Turbine protection system Türbin koruması Turbine pump Türbopomp Turbine rating Türbin gücü Turbine rear bearing Türbin arka yatağı Turbine regulating relay Türbin reglaj rölesi Turbine room Türbin dairesi, türbin binası Turbine rotor Türbin rotoru Turbine run-down Türbinin yavaşlayıp durması Turbine run-up to speed Türbinin senkron devire çıkartılması Turbine shaft Türbin şaftı Turbine shaft position Türbin şaft konumu Turbine shutdown oil pump Türbin boşta dönme yağ pompası Turbine speed Türbin hızı, türbin devri Turbine stage Türbin kademesi Turbine start-up console Türbin yol verme konsolu, türbin yol verme  panosu Turbine start-up panel Türbin yol verme konsolu, türbin yol verme  panosu Turbine start-up piping Türbin yol verme hattı Turbine stop valve Türbin stop valfi , türbin ani kapama valfi ,  türbin ana kesme valfi Turbine stop valve pressure Türbin girişinde taze buhar basıncı Turbine stress analyser Türbin stres analizörü Turbine stress evaluator Türbin stres analizörü Turbine stub shaft Türbin hız monitörü mili Turbine supervision Türbin gözetimi Turbine supervisory instrument Türbin gözetleme cihazı Turbine supervisory panel 222   Turbine supervisory panel Türbin gözetleme panosu Turbine supply water Tahrik suyu (hidrolik santrallarda) Turbine throttle conditions Türbin girişinde buhar şartları Turbine trip Türbinin ani kapanması, türbinin trip etme-  si Turbine turning device Türbin döndürme tertibatı, türbin virör terti-  batı Turbine turning gear Türbin döndürme dişlisi, türbin virör dişlisi Turbine wheel Türbin çarkı, hareketli kanat diski Turbine wheel disc Türbin hareketli kanat diski Turbine with radial inlet Radyal türbin Turbo-charger Türbokompresör (dizel motorlarda) Turbo-charger washing device Türbokompresör yıkama aygıtı (dizel mo-  torlarda) Turbo-generator Türbojeneratör Turbo-generator heat rate Türbojeneratör spesifi k ısı sarfi yatı, türbo-  jeneratör özgül ısı harcaması Turbo-generator set Türbojeneratör seti Turbo-machine Türbomakine Turbo-pump Türbinli pompa Turbo-separator Türboseparatör (domda) Turboset Türboset Turbulence Türbülans, girdap, vorteks Turbulent Türbülanslı Turn Devir Turn Sargı Turned off Kapatılmış, durdurulmuş Turning device Döndürme tertibatı, virör tertibatı, tornaçark Turning gear Döndürme tertibatı, döndürme dişlisi, tor-  naçark, virör Turning gear oil pump Yatak kaldırma yağ pompası Turning gear operation Döndürme işlemi Turning speed Dönme hızı Turning vanes Sabit kanatlar, yönlendirme kanatları Turn-key Anahtar teslimi Turn-key unit Anahtar teslimi ünite Twin boiler İkiz kazan Twin-core cable İki damarlı kablo Twin-furnace steam generator Çift yanma odalı kazan 223 Type of winding   Twin resistance thermometer Çift dirençli termometre Twin travelling grate Çift hareketli ızgara Twin-type travelling grate Çift hareketli ızgara Twisted blade Kıvrık kanat Twisted turbine blade Kıvrık türbin kanadı Two-casing İki gövdeli Two-casing condensing turbine İki gövdeli kondensasyon türbini Two-casing non-condensing turbine İki gövdeli karşı basınçlı türbin Two-casing unit with single shaft İki gövdeli tek şaftlı ünite Two-conductor İki damarlı, iki iletkenli Two-core cable İki damarlı kablo Two-cylinder İki gövdeli, çift gövdeli Two-cylinder condensing turbine İki gövdeli kondensasyon türbini Two-layer winding İki katlı sargı Two-pass boiler Pantolon kazan Two-pass condenser Çift geçişli kondenser, iki geçişli kondenser Two-phase current İki fazlı akım Two-pole İki kutuplu Two-pole machine İki kutuplu makina Two-position action controller İki konumlu regülatör Two-position controller İki konumlu regülatör Two-row velocity stage İki sıralı reglaj kademesi, iki sıralı hız kade-  mesi Two-shaft machine İki şaftlı makina Two-shaft turbine İki şaftlı türbin Two-shaft unit İki şaftlı ünite Two-shift operation İki vardiyalı işletme Two-stage oil fi lter İki kademeli yağ fi ltresi Two-way valve İki yollu vana, iki yönlü ventil Two-wire İki damarlı, iki iletkenli Type of construction İnşaat türü, yapım şekli Type of control system Reglaj türü, reglaj tipi Type of drive Tahrik türü Type of mounting Montaj şekli Type of winding Sargı türü, sargı şekli     U-beam 224     U     U-beam U-kirişi U-bent tube U-boru U-bolt U-civatası, çift kollu civata Ultimate analysis Elemanter analiz Ultimate elongation Kopma uzaması Ultimate extension Kopma uzaması Ultimate load Kopma yükü, kırılma yükü Ultimate pressure Sınır basınç Ultimate resistance Sınır dayanım Ultimate settlement Toplam oturma, toplam çökelme Ultimate strength Kırılma direnci, kopma dayanımı Ultimate stress Kopma gerilmesi Ultramicroscopic inspection Ultramikroskopik inceleme Ultrasonic Ultrasonik, ses ötesi Ultrasonic atomizer Ultrasonik atomizör (yağ yakıcılarında) Ultrasonic examination Ultrasonik inceleme Ultrasonic frequency Ultrasonik frekans Ultrasonic test Ultrasonik inceleme Unaccountable losses Hesaplanamayan kayıplar, saptanamayan  kayıplar (verim testlerinde) Unaccounted losses Hesaplanamayan kayıplar, saptanamayan  kayıplar (verim testlerinde) Unavailability Emre amade olamama Unavailability period Emre amade olunamayan süre, emre ama-  de olamama süresi Unbalance Dengesizlik Unbalanced load Dengesiz kuvvet, dengesiz yük Unbalance forces Dengesizlik kuvvetleri Unbladed radial-fl ow diffuser Kanatsız radyal difüzör Unburned Yanmamış Unburned carbon in ash Külde yanmamış karbon miktarı Unburned gasses Yanmamış gazlar (kazanlarda) Unburned matter Yanmamış madde (külde, curufta) Uncontrolled steam extraction Regülasyonsuz ara buhar alma, serbest  ara buhar alma 225 Unknown losses   Under-excited Düşük ikazlı Underfeed stoker Alttan beslemeli ızgara Underfrequency protection Düşük frekans koruması Undergrate air Izgara altı havası (ızgaralı kazanlarda) Underground cable Yeraltı kablosu Underground hydro-electric power Yeraltı hidrolik santralı  plant Underground tank Yeraltı tankı Underground transmission line Yeraltı iletim hattı Underground water Yeraltı suyu Underlay-weld Alt kaynak, koruyucu kaynak Underpressure Düşük basınç Under voltage Gerilim altında, gerilim taşıyan Undervoltage Düşük gerilim, alt gerilim Undervoltage protection Düşük gerilim koruması Undervoltage relay Düşük gerilim rölesi Underwater scraper Su altı kazıyıcısı Undue axial displacement Aşırı eksenel kayma Uniformly shaped blade Üniform şekilli kanat Uniform section blade Üniform kesitli kanat Unit Ünite, blok, birim Unit auxiliary transformer Ünite iç ihtiyaç trafosu, ünite yardımcı tra-  fosu Unit capacity Ünite gücü Unit closed loop control Ünite reglajı, blok reglajı Unit control Blok reglajı, blok kumandası Unit control cubicle Blok kumanda dolabı Unit control room Ünite kumanda odası Unit control system Ünite reglajı, blok reglajı Unit main transformer Ünite ana trafosu, ünite trafosu Unit of power Güç birimi Unit open loop control Ünite kumandası, blok kumandası Unit power Ünite gücü Unit service transformer Ünite iç ihtiyaç trafosu, ünite yardımcı tra-  fosu Unit switchgear Ünite şaltı Unit transformer Ünite trafosu, blok trafosu Unknown losses Bilinmeyen kayıplar, hesaplanamayan ka-  yıplar Unsaturated 226 Unsaturated Doymamış Unsaturated steam Doymamış buhar Unshrouded wheel Bandajsız çark Unstable Kararsız Upgrade, to- Gücünü artırmak, kapasitesini artırmak Upkeep cost Bakım masrafı Upper calorifi c value Üst ısıl değer Upper edge Üst kenar Upper half casing Gövde üst yarısı (türbinlerde) Upper heating value Üst ısıl değer Upper inner casing İç gövde üst yarısı (türbinlerde) Upper outer casing Dış gövde üst yarısı (türbinlerde) Upper water box Üst su hücresi, üst su bölmesi Uprate, to- Gücünü artırmak, kapasitesini artırmak Upstream face Emiş tarafı Usable enthalpy drop Yararlı entalpi düşümü Useful Yararlı, faydalı Useful life Faydalı ömür Useful load Yararlı yük, faydalı yük Useful output Yararlı güç, faydalı güç Useful power Yararlı güç, faydalı güç User Kullanıcı, tüketici Utilizable enthalpy drop Yararlı entalpi düşümü Utilization factor Kullanma faktörü, yararlanma faktörü U-tube pressure gauge Diferansiyel manometre     V     Vacuum Vakum Vacuum belt fi lter Vakumlu bant fi ltre (kükürt arıtma tesisinde) Vacuum breaker Vakum kırıcı, vakum kırma valfi Vacuum circuit breaker Vakumlu kesici Vacuum cleaning piping Toz emme boru hattı Vacuum deaerator Vakumlu degazör (besleme suyu ön ısıtıcı-  sında)   227 Valve disc   Vacuum evaporator Vakumlu buharlaştırıcı, vakumlu evaporatör Vacuum fi lter Vakumlu fi ltre Vacuum gauge Vakummetre Vacuum gland Vakum sızdırmazlığı, vakum sızdırmazlık e-  lemanı Vacuum monitor Vakum monitörü (kondenserde) Vacuum-operated load reducer Vakum tahrikli yük regülatörü Vacuum-operated unloading device Kondenser vakum monitörü Vacuum pay-off and trip gear Kondenser vakum monitörü, vakum koru-  ma sistemi Vacuum piping Vakum hattı Vacuum preheater Vakumlu ön ısıtıcı Vacuum preheater with drain cooler Kondensat soğutmalı vakumlu ön ısıtıcı Vacuum pump Vakum pompası Vacuum relief valve Vakum kırma valfi Vacuum switch Vakumlu şalter Vacuum tube Vakum tüpü Vacuum unloading and trip gear Vakum koruma sistemi Vacuum unloading gear Vakum sınır değeri regülatörü, vakum koru-  ması (türbinlerde) Valley angle of bunker Bunker eğimi Value Değer Valve Valf, ventil, vana Valve actuating gear Valf kumanda düzeneği Valve actuation Valf hareketi, ventil hareketi Valve actuator Valf tahrik sistemi, ventil tahrik sistemi Valve adjustment Valf ayarı Valve block Valf bloğu Valve body Valf gövdesi, supap gövdesi Valve bonnet Valf başlığı, supap başlığı Valve bushing Valf buşingi Valve chamber Valf yuvası, supap yuvası Valve chest Valf giriş kasası, valf kasası Valve clearance Valf kleransı, valf aralığı, valf boşluğu Valve combination Valf kombinasyonu Valve cone Valf konisi Valve control mechanism Valf kumanda mekanizması Valve cover Valf kapağı, valf başlığı, supap başlığı Valve disc Valf diski Valve gear 228   Valve gear Valf hareket mekanizması Valve guide Valf kızağı, valf kılavuzu, valf gaydı Valve handwheel Valf tekeri, valf volanı Valve housing Valf gövdesi, supap yuvası Valve inner spring Valf iç yayı Valve lever Valf kolu Valve lift Valf açıklığı, valf kursu Valve lift stop Valf açıklığı sınırlaması Valve movement Valf hareketi Valve opening Valf açıklığı, valf aralığı Valve operating gear Valf hareket mekanizması Valve outer spring Valf dış yayı Valve passage Valf açıklığı Valve piston Valf pistonu Valve positioner Valf konumlayıcısı, valf konum regülatörü Valve position indicator Valf konumu göstergesi Valve push rod Valf tiji Valve rack Valf askısı, valf sehpası Valve refacer Valf alıştırma aparatı Valve re-seating machine Valf alıştırma aparatı Valve rotator Valf rotatoru, supap döndürücüsü Valve seat Valf siti Valve seat gauge Valf siti mastarı Valve seating Valf siti Valve setting Valf ayarı Valve shaft Valf mili Valve sleeve Valf sürgü kovanı Valve spindle Valf mili Valve spring Valf yayı Valve steam leakoff Mil buhar kaçağı (valfl erde) Valve stem Valf mili, valf kolu Valve travel Valf kursu Valve with packing Salmastralı valf Valve yoke Valf çatalı Vane Sabit kanat Vane control Sabit kanat reglajı Vane of a turbine Türbin sabit kanadı Vane pump Kanatlı pompa Vapor Bakınız: Vapour 229 Velocity-compounded impulse turbine   Vaporise, to- Gazlaşmak Vaporize, to- Buharlaşmak Vaporizing burner Buharlı yakıcı, buharlı brülör Vapour (vapor) Buhar Vapour burner Brüden yakıcısı Vapour condenser Buhar kondenseri, buhar soğutucusu Vapour condenser exhauster Buhar soğutucusu fanı Vapour condenser vent blower Buhar soğutucusu fanı Vapour cooler Buhar soğutucusu Vapour discharge Buhar deşarjı Vapour duct Buhar kanalı Vapour escape Buhar kaçağı Vapour exhaust Buhar deşarjı Vapour fan Brüden fanı Vapour fi lter Brüden fi ltresi Vapour hood Buhar davlumbazı Vapour seal Buhar sızdırmazlığı Vapour separator Brüden separatörü Vapour steam collecting pipe Buğu toplama hattı VAR-Hour meter Reaktif enerji sayacı Variable Değişken Variable gain amplifi er Reglaj kazanç amplifi katörü Variable pressure Değişken basınç Variable-pressure operation Değişken basınçlı işletme Variable resistor Ayarlı direnç, reosta Variable-section blade Değişken profi lli kanat Variable-shaped blade Değişken profi lli kanat Variable speed Değişken hız, ayarlanabilir hız Variable-speed fl uid coupling Türbo kaplin Variable-speed hydraulic coupling Türbo kaplin Variable-speed motor Hız ayarlı motor Variable-speed transmission Değişken hızlı şanzıman, kademesiz şan-  zıman VARmeter Reaktif sayaç Varnish Vernik Varnish insulation Vernikli izolasyon Velocity-compounded impulse stage Hız basamaklı aksiyon kademesi Velocity-compounded impulse tur- Hız basamaklı aksiyon türbini  bine Velocity diagram 230   Velocity diagram Hız diyagramı Velocity of fl ow Akış hızı Velocity stage Hız kademesi Velocity triangle Hız üçgeni Velox type boiler Velox tipi kazan, Velox kazanı Vent Havalandırma Vent cock Havalandırma musluğu Vent condenser Kaçak buhar kondenseri, buhar soğutucu-  su Vent hole Havalandırma deliği Ventilating duct Havalandırma kanalı Ventilating fan Havalandırma fanı Ventilating hood Buhar davlumbazı, havalandırma davlum-  bazı Ventilating pipe Havalandırma borusu Ventilating slot Havalandırma oluğu, havalandırma yivi Ventilating valve Havalandırma valfi Ventilation Havalandırma Ventilation hood Buhar davlumbazı, havalandırma davlum-  bazı Ventilation valve Havalandırma valfi , hava tahliye valfi Ventilator Vantilatör Ventilator fan guard Vantilatör koruma sacı Ventilator guard plate Vantilatör koruma sacı Ventilator hub Vantilatör göbeği Ventilator protecting sheet Vantilatör koruma sacı Vent lamination Havalandırma sacı (jeneratörlerde) Vent line Havalandırma hattı Vent nipple Havalandırma nipeli Vent plug Havalandırma tapası Vent stack Havalandırma bacası Venturi nozzle Venturi lülesi Venturi tube Venturi borusu Vent valve Havalandırma valfi Verifi cation Doğrulama, sağlama Vernier Verniye Vernier caliper Verniyeli kompas, hassas sürmeli kompas Vernier callipers Verniyeli kompas, hassas sürmeli kompas Vernier depth gauge Verniyeli derinlik mastarı 231 Voltage loss   Vertical shaft turbine Dikey şaftlı türbin Vertical turbine Dikey türbin Vibrating feeder chute Titreşimli besleyici şutu ( kömür alma tesi-  sinde) Vibrating screen Vibratörlü elek Vibrating stoker Titreşimli ızgara Vibrating trickle feed tray Titreşimli besleyici şutu ( kömür alma tesi-  sinde) Vibration Titreşim, vibrasyon Vibration amplitude Titreşim genliği Vibration and expansion monitoring Vibrasyon ve genleşme gözetim sistemi  system Vibration damper Titreşim amortisörü Vibration detector Titreşim dedektörü Vibration frequency Titreşim frekansı Vibration intensity Titreşim yoğunluğu Vibrationless running Sarsıntısız çalışma Vibration meter Vibrometre Vibration pickup Titreşim pikabı Vibration sensor Titreşim sensörü Vibrator Vibratör Vickers hardness Vickers sertliği Viscosimeter Viskozimetre Viscosity Viskozite Viscosity coeffi cient Viskozite katsayısı Visible alarm Optik alarm Visual alarm Optik alarm Volatile Uçucu Volatile matter Uçucu madde Volt Volt Voltage Gerilim, voltaj Voltage between conductors İletkenler arası gerilim Voltage between phases Fazlar arası gerilim, hat gerilimi Voltage converter Gerilim konvertörü, gerilim konvertisörü Voltage distribution Gerilim dağılımı Voltage divider Gerilim bölücü Voltage drop Gerilim düşümü, voltaj düşmesi Voltage fl uctuation Gerilim dalgalanması Voltage loss Gerilim kaybı, voltaj kaybı Voltage phase to ground 232 Voltage phase to ground Yıldız gerilimi Voltage regulator Voltaj regülatörü, gerilim regülatörü Voltage relay Gerilim rölesi Voltage rise Gerilim yükselmesi Voltage source Gerilim kaynağı Voltage surge Gerilim darbesi Voltage test Gerilim deneyi Voltage to neutral Faz voltajı, faz gerilimi Voltage transformer Gerilim trafosu Voltage transient Gerilim darbesi Voltmeter Voltmetre Volume Hacım Volumetric fl ow rate Debi Volumetric steam fl ow Buhar debisi Volute casing Salyangoz gövde (pompalarda) Vortex Vorteks, türbülans, girdap Vortex burner Girdaplı yakıcı, santrifüj yakıcı Vulcan fi ber Vulkanize lif Vulcanize, to- Vulkanize etmek Vulcanized fi ber Vulkanize lif     W     Wagon Vagon Wail deslagger Duvar kurum üfl eyicisi Walk-in turbine enclosure Türbinin dış sac kaplaması Walkway Yürüme yolu, yürüme köprüsü, yürüme  platformu Wall soot blower Duvar kurum üfl eyicisi Wall temperature Duvar sıcaklığı, gövde metal sıcaklığı Wall temperature detector Gövde metal sıcaklığı sensörü Wall temperature monitor Gövde metal sıcaklığı monitörü Wall temperature sensor Gövde metal sıcaklığı sensörü Wall temperature transmitter Gövde metal sıcaklığı transmiteri Wall thickness Duvar kalınlığı, et kalınlığı   233 Water delivery tunnel   Wall tubes Duvar boruları (kazanlarda) Warehouse Ambar Warm start-up Sıcak yol verme Warm-up operation Isıtma çalıştırması, ısıtma işlemi Warm-up period Isıtma süresi (kazanı, buhar hatlarını, v.s.) Warm-up run Isıtma çalıştırması Warm-up speed Isınma hızı Warm-up time Isınma süresi Warranty inspection Garanti kontrolu Warranty test Garanti testi Waste Atık Waste fuel Çöp yakıt Wastegate charge air Şarj havası tahliye valfi (dizel santrallarda) Waste heat Atık ısı Waste heat boiler Atık ısı kazanı Waste heat steam turbine Atık ısı türbini Waste steam Atık buhar, çürük buhar Waste-steam pipe Atık buhar hattı, çürük buhar hattı Waste water Atık su, pis su Waste-water tank Atık su tankı, pis su tankı Water Su Water box Su hücresi, su bölmesi, su haznesi Water carry over Su sürüklenmesi (kızdırıcılara, türbine, v.s.) Water catcher Su tutucu, damla tutucu Water chamber Su hücresi, su bölmesi, su haznesi Water circulating pump Su sirkülasyon pompası, su devridaim  pompası Water circulation Su sirkülasyonu Water clarifi cation Suyun berraklaştırılması Water column Su sütunu Water column gauge glass Su seviyesi camı Water conditioning Su şartlandırması, su kalitesinin iyileştiril-  mesi Water connection Su bağlantısı Water-cooled furnace Su soğutmalı yanma odası Water cooling Sulu soğutma, su soğutması Water cooling circuit Su soğutma devresi Water delivery channel Su iletim kanalı Water delivery tunnel Su iletim kanalı Water demand 234   Water demand Su ihtiyacı, su gereksinimi Water discharge Su deşarjı Water discharge gate Çıkış suyu kapağı, emme borusu kapağı  (hidrolik santrallarda) Water distribution system Su dağıtma sistemi (soğutma kulelerinde) Water drain Su drenajı Water drainage Su drenaj sistemi Water drain piping Su drenaj borusu Water drum Su domu, alt dom (çok domlu kazanlarda) Water fi lm Su fi lmi, su tabakası Water fi lter Su fi ltresi Water fl ow rate Su debisi Water gas Su gazı Water hammer Su darbesi, koç darbesi Water hardness Su sertliği Water injection Su püskürtmesi Water injection valve Püskürtme suyu valfi Water inlet Su girişi Water intake canal Su alma kanalı Water intake channel Su alma kanalı Water intake culvert Su alma kanalı Water intake gate Su giriş kapağı (hidrolik santrallarda) Water intake structure Su alma tesisi Water jacket Su ceketi, su gömleği, su hücresi Water-jet air ejector Sulu hava ejektörü Water-jet condenser Su püskürtmeli kondenser Water-jet pump Su püskürtme pompası Water leakage Su kaçağı Water level Su seviyesi, su düzeyi Water level controller Su seviye regülatörü Water level indicator Su seviye göstergesi Water line Su seviyesi, su düzeyi Water main Ana su hattı Water meter Su sayacı Water outlet Su çıkışı Water pass Su geçişi Water pipe Su borusu, su hattı Water pocket Su cebi Water pocket Su tamponu (kızdırıcılarda) 235 Wattmeter   Water pollution Su kirliliği Water pressure Su basıncı Water pressure test Su basıncı testi, hidrolik test Water proof Su sızdırmaz Water pump Su pompası Water purifi cation Suyun arıtılması Water purifi cation system Su arıtma sistemi Water purifi er Su arıtıcısı Water purifying installation Su arıtma tesisi Water recirculation Su geri beslemesi, su resirkülasyonu Water refi ll quantity Su takviye miktarı Water requirement Su ihtiyacı, su gereksinimi Water return Su geri dönüşü, su geri beslemesi Water sealed gland Sulu salmastra Water separator Su separatörü Water side Su tarafı Water-side tube erosion Boruda su tarafı erozyonu Water softener Su yumuşatma tesisi Water softening Besleme suyunun yumuşatılması Water soluble Suda eriyebilen Water space Su hacmı (domda) Water-steam cycle Su buhar çevrimi Water storage tank Su depolama tankı Water surface Su yüzeyi Water tank Su tankı, su deposu Water through-put Geçen su miktarı Water tight Sızdırmaz Water trap Su tutucu, su ayırıcısı Water treatment Su arıtma, su hazırlama Water treatment plant Su arıtma tesisi, su hazırlama tesisi Water treatment unit Su arıtma ünitesi, su hazırlama ünitesi Water tube attemperator Su borulu soğutucu Water tube boiler Su borulu kazan Water vapo(u)r Su buharı Water wall Duvar boruları Wattful-current Aktif akım Watthour meter Aktif enerji sayacı Wattless power Reaktif güç Wattmeter Vatmetre Wave 236   Wave Dalga Wave length Dalga boyu Wear Aşınma Wear liner Aşınma sacı Wear plate Aşınma plakası (değirmenlerde) Wear ring Aşınma halkası, aşınma bileziği Weather hood Çatı davlumbazı (havalandırma için) Weather-proof Yağmura dayanıklı, hava şartlarına daya-  nıklı Weather-tight Yağmura dayanıklı, hava şartlarına daya-  nıklı Wedge Kama Wedge key Ayar kaması Wedging Kamalama Weekend shutdown Tesisin hafta sonu için durdurulması Weigh larry Otomatik kömür tartısı (kömür nakil bantla-  rında) Weight Ağırlık Weight loaded regulator Ağırlıkla çalışan regülatör Weight setting Ağırlık ayarı Welded disc turbine rotor Diskleri birbirine kaynatarak imal edilen  türbin rotoru Welding shop Kaynak atölyesi Well Termometre kovanı Wet-bottom boiler Sıvı curufl u kazan Wet cooling tower Islak tip soğutma kulesi Wet scrubber Yıkayıcı kule ( kükürt arıtma tesisinde) Wet steam Islak buhar Wet type dust collector Islak toz tutucu Wheatstone bridge Wheatstone köprüsü Wheel Çark, teker, disk White metal Yatak metali, beyaz metal White metal bearing Beyaz metalli yatak White metal lining Beyaz metal yatak kaplaması Wicket gate Ayar kanadı (hidrolik türbinlerde) Wicket gate ring Ayar çemberi (hidrolik türbinlerde) Wide open Tam açık (valfl erde) Wigran decarboniser Wigran karbon giderici, wigran dekarboni-  zatör 237 Workmanship   Wigran reactor Wigran reaktörü (su arıtımında) Wind Rüzgar Windage loss Hava sürtünme kaybı, vantilasyon kaybı  (türbinde, jeneratörde) Wind energy Rüzgar enerjisi Winding Sargı Winding bar Çubuk sargı Winding breakdown Sargı delinmesi Winding diagram Sargı şeması Winding-end face Alın tarafı (jeneratörlerde) Winding factor Sarım faktörü Winding fault Sargı kısa devresi Winding puncture Sargı delinmesi Winding short-circuit Sargı kısa devresi Winding slot Sargı oluğu Winding support Sargı mesneti Winding temperature rise Sargı ısınması Winding test Sargı testi, sargı deneyi Winding wedge Sargı takozu Winding wire Sargı teli Wind power plant Rüzgar santralı Wind power station Rüzgar santralı Wiper ring Sıyırma halkası Wire cross-section İletken kesiti Wire mesh Tel örgü, tel kafes Wire rope Tel halat Wire-rope drum Tel halat tamburu Wire winding Tel sargı Wiring Kablo sistemi, kablaj Wiring diagram Bağlantı şeması, kablaj şeması Wiring outlet Sorti Withdrawable Geri çekilebilir Witnessed test Kabul testi Working load Çalışma yükü, işletme yükü Working pressure İşletme basıncı Working range Çalışma aralığı Working temperature İşletme sıcaklığı Working voltage Çalışma gerilimi Workmanship İşçilik Workshop 238 Workshop Atölye Workshop crane Atölye vinci Work station Çalışma yeri Work test certifi cate İş yeri test sertifi kası Worm type feeder Helisel besleyici, vidalı konveyör Wound coil Sarılı bobin Wound-rotor motor Bilezikli motor Wrapping Sarma, sargı Wrapping wire Sargı teli Wrought copper alloy Dövme bakır alaşım Wye-delta connection Yıldız-üçgen bağlantı     X     X-ray examination Röntgen incelemesi, röntgen muayenesi X-ray inspection Röntgen incelemesi, röntgen muayenesi X-ray radiation X-ışını radyasyonu, röntgen radyasyonu X-rays X-ışınları X-ray test Röntgen incelemesi, röntgen muayenesi     Y     Yard crane Açık alan vinci Y-branch Çatal, tek çatal Y-connection Yıldız bağlantı Year of construction Tesis yılı, yapım yılı Y-jet burner Y-tipi yakıcı Yoke Boyunduruk Yoke-type brush gear Boyunduruk tipi fırça tutucu Yoke-type brush holder Boyunduruk tipi fırça tutucu Y-pipe Y-borusu, çatal boru Y-voltage Faz gerilimi   239 Zone   Z     Zener diode Zener diyodu Zeolite Zeolit Zeolite water softener Zeolit su yumuşatıcı Zero adjustment Hassas ayarlama, sıfır noktası ayarı Zero bleed Türbinden sıfır ara buhar alma Zero clearance Sıfır boşluk, sıfır klerans Zero current Sıfır akımı, nötr akımı Zero drift Sıfır noktası sapması Zero extraction Türbinden sıfır ara buhar alma Zero point Sıfır noktası Zero position Sıfır konumu Zero resistance Sıfır direnç Zinc Çinko Zone Bölge  

Yönetici

Yönetici

 

Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Terimler Sözlüğü

A
ada / island
Yayaların geçme ve durmalarına,
taşıtlardan inip binmelerine yarayan,
trafik akımlarını düzenleme ve
trafik güvenliğini sağlama amacıyla
yapılmış olan, araçların bulunamayacağı,
koruyucu tertibatla belirlenmiş
bölüm ve alan.
adblue / adblue
Motordan çıkan zehirli azot-oksit
(NOx), karbonmonoksit (CO) ve hidrokarbonları
kimyasal tepkimeyle
zararsız azot (N2
), karbondioksit ve
su buharına (H2
O) dönüştüren, %
32,5 üre solüsyonu.
afuyman / scour
Köprü ayağında oyulma.
agrega / aggregate
Belirli gradasyona ve kaliteye sahip
kayaç parçaları, çakıl, kırmataş,
kum vb. gibi mineral malzeme veya
bunların karışımı.
ağır kusurlu araç / gross defective
Muayene sonucunda tamirine ihtiyaç
duyulacak derecede eksiklikler
tespit olunan araç.
ağır taşıt / heavy vehicle
Karayolları üzerinde seyreden ve
toplam yüklü ağırlığı 10 tondan fazla
olan otobüs, kamyon ve treyler
tipi taşıtlar.
ahşap ızgara / wooden grid
Sağlam zemin üzerine oturan köprü
temelleri altında kullanılan, zemin
ile köprü temel tabanı arasında
elastomer mesnet görevi görerek,
zeminden yapıya aktarılan deprem
kuvvetlerini sönümleyen ahşap eleman.

ahşap kazık / wooden pile
Taşıma gücü zayıf ve gevşek malzemelerden
oluşan zeminler üzerine
oturan köprülerin, temel sistemlerinde
kullanılan zeminden yapıya
aktarılan deprem kuvvetlerini sö-
nümleyen ve yükü sağlam zemine
aktaran ahşap elemanlar.
ahşap köprü / wooden bridge
Temel sistemi, ayakları ve döşemesi
tamamen ahşap olan köprü.
akaryakıt istasyonu / gas station
Araçların esas itibariyle akaryakıt,
LPG, yağ ve basınçlı hava gibi ihtiyaçları
ile ayrıca kişilerin ilk yardım
ve zorunlu diğer ihtiyaçlarının sağ-
landığı yer.
akıllı ulaşım sistemleri / intelligent
transportation systems
Elektronik teknolojisinin ulaştırma
sektörüne uygulanması (trafik
yönetimi, yol kullanıcılarını bilgilendirme,
elektronik ücret toplama
sistemleri vb.).
aks / axle
Üzerinde bir veya daha fazla tekerle-
ğin döndüğü otomobil eksenine dik
bir mil.
akü / battery
Elektrik enerjisini kimyasal enerji
halinde depo ederek, devrelerine
elektrikli alıcılar bağlandığı zaman
bu kimyasal enerjiyi tekrar elektrik
enerjisine çeviren cihaz.
alıştırma / adaptation
Dere yatağından ya da sökümden
çıkarılan orijinal köprü taşlarının
birleşim yerlerinin düzeltilerek kullanılması.

terimleri KARAYOLLARI
13 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
araç geçme
aliyman / alignment
Yolun proje yatay hattındaki doğrusal
kısmı.
alt geçit / underpass
Karayolunun diğer bir karayolu veya
demir yolunu alttan geçmesini sağ-
layan yapı.
alt temel tabakası / subbase course
Üstyapı temel tabakasını taşımak
üzere taban zemini üzerine yerleştirilen,
belirli fiziksel özelliklere sahip
granüler malzemeden oluşmuş üstyapı
tabakası.
ambar / warehouse
Kapalı alanda eşya muhafaza edilmesine
olanak sağlayan yer.
ampatman / encasement
Kademeli temel.
ana kiriş / main girder
Köprünün boyuna kirişi.
ana kontrol merkezi / main control
center
Otoyol ücret toplama sistemlerinin
ve trafik yönetim sistemlerinin bağlı
olduğu genel merkez.
ana yol / main road (arterial road)
Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen
karayolundaki trafiğin, bu yolu
geçerken veya bu yola girerken, ilk
geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle
belirlenmiş karayolu.
analiz süresi / analysis period
İlk inşaat ve ileride yapılacak takviye
dahil olmak üzere, değişik projelendirmelerin
ekonomik karşılaştırmalarının
yapıldığı zaman süresi.
ankraj yapılması / anchorage
Uygulanan çekme yükünün yük taşı-
yan tabakaya aktarılması.
anroşman / riprap
Köprü ayaklarını ve akarsu kenarındaki
yapıları oyulmaya karşı koruyan
iri taşlarla yapılan tahkimat
çeşidi.
antifriz / antifreeze
Suyun donma sıcaklığını düşürüp,
motorun soğuk havalarda zarar görmesini
önlemek amacıyla motorun
soğutma suyuna katılan etilen glikol
gibi maddeler.
antrepo / bonded warehouse
Gümrük mevzuatı hükümlerine göre
açılmasına izin verilen ve gümrük
idaresine verilen beyannameyle
gümrük idaresi gözetimi ve denetimi
altında eşyanın muhafaza edildi-
ği yer.
anyonik bitüm emülsiyonu / anionic
bitumen emulsion
Bitüm emülsiyonlarında kullanı-
lan emülgatörlerin bitümde çözü-
nen kısmı negatif yüklü ise üretilen
emülsiyon anyonik bitüm emülsiyonudur.
aplikasyon / application
Yol ekseninin araziye uygulanması.
ara soğutucu / intercooler, aftercooler

Turboşarjerden silindirlere giden
havanın havayla (intercooler) veya
suyla (aftercooler) soğutulması.
araba / car
Tekerlekli, motorlu veya motorsuz
her tür kara taşıtı.
araç / vehicle
Motorlu veya motorsuz taşıt.
araç geçme / passing
Trafikte aynı yönde seyreden araç-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 14
araç muayene istasyonu
lardan arkada bulunan aracın öndeki
araç ya da araçları soldaki şeritten
geçmesi.
araç muayene istasyonu / vehicle
inspection station
Araçların niteliklerinin tespit ve
kontrol edildiği, bunun için gerekli
cihaz ve personeli bulunan ve araç
muayenesinin yapıldığı ve muayene
kanallarının olduğu sabit yapıdaki
tesisler.
araç muayene raporu / vehicle inspection
report
Karayolu araçlarının özellikleri ve
teknik bilgiler ile muayene sonuçlarının
yer aldığı/işlendiği belge.
araç tartı istasyonu / vehicle weigh
station
Araçların yüklü veya yüksüz olarak
sabit veya taşınabilir cihazlarla tartıldığı
yer.
arazi taşıtı / land vehicle
Karayolunda yolcu veya yük taşıyabilecek
şekilde imal edilmiş olmakla
beraber bütün tekerlekleri motordan
güç alan veya alabilen motorlu
taşıt.
arazöz kamyon / sprinkler truck
Sulama kamyonu.
arızi servis / occasional service
Ne düzenli yolcu taşımacılığı ne de
mekik servis tanımına giren bir servis.
ariyet malzemesi / borrow material

Yarmadan çıkan malzemenin dolgu
için yeterli miktarda veya uygun
nitelikte olmaması halinde uygun
bir malzeme ocağından alınan malzeme.
ariyet ocağı / borrow pit
Ariyet malzemesinin temin edildiği
ocak.
arka dikiz aynası / rear view mirror
Arkadan gelen araçları görmeyi sağ-
layan ayna.
arkadan çarpmalı kaza / rearend
collision
Aynı yönde giden araçlardan arkadan
giden bir aracın diğer bir araca
arkadan çarpması sonucu meydana
gelen kaza tipi.
arşivolt (süs kemeri) / archivolt
Taşıyıcı kemerin üzerinde ve ona bitişik
olarak yapılan dekoratif amaçlı
dışa taşkın kemer.
art çekim / post tension
Kalıbın içine yerleştirilen öngerme
donatılarının, beton döküldükten
sonra, beton yeterli mukavemeti kazanınca
germe işleminin yapılması.
asfalt betonu / asphalt concrete
Belirli gradasyondaki agrega ve filler
ile bitümlü bağlayıcının belirli
şartlarda karışımından meydana
gelen yüksek niteliğe sahip bir sıcak
karışım.
asfalt distribütörü / asphalt distributor

Bitümemülsiyon püskürtme makinesi.
terimleri KARAYOLLARI
15 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
ATA karnesi
asfalt emülsiyonu / asphalt emulsion

Bitümün su içinde uygun emülgatörler
aracılığıyla dağılması ile oluşan
malzeme.
asfalt kaplama / asphalt pavement
Mineral agrega ile bitümlü bağlayıcının
karışımı ile elde edilen yol
kaplaması.
asfalt kazıyıcı / asphalt milling machine

Ömrünü tamamlamış bitümlü sıcak
karışım tabakalarının kazınması
amacıyla kullanılan araç.
asfalt plenti / asphalt plant
Bitümlü sıcak karışım üretim tesisi.
asfalt yol / asphalt road
Kırılmış ve elenmiş değişik gradasyonda
agrega tiplerinin ile, karışım
formülü esaslarına uygun olarak
bitümlü bağlayıcı ile bir plentte karıştırılarak
yeterli temeller ile projesindeki
profil ve enkesitlerine uygun
olarak yapılan yol.
asfalt yüzey tabakası / asphalt
surface course
Bir asfalt kaplamanın genellikle
aşınma tabakası olarak da isimlendirilen
en üst tabakası.
asma köprü / suspension bridge
Gelen yükün taşıyıcı halatlar aracı-
lığıyla ana taşıyıcı kabloya ve ankrajlar
vasıtasıyla zemin veya kayaya
aktarıldığı köprü tipi.
astar tabakası / prime coat
Emici bir yüzeye uygulanmış, düşük
vizkositeli sıvı asfalt.
aşındırıcı / abrasive
Kar ve buz mücadelesinde kullanılmak
üzere en büyük dane boyu 9,5
mm’den büyük olmayan elenmiş
kum, kırılmış elenmiş ocak taşı, cü-
ruf vb. malzemeler.
aşınma (malzemede) / abrasion
Yapı malzemelerinin yüzeylerinin
çeşitli etkiler (hava, su vb.) nedeniyle
bozulması.
aşınma tabakası / wearing course
Binder tabakası üzerine gelen ve
üstyapının en üst tabakasını oluşturan
bitümlü sıcak karışım tabakası.
ATA karnesi / ATA (temporary admission)
carnet
Uluslararası ATA sözleşmesi ve eş-
yanın yurtdışına çıkarılma amacına
göre farklılık gösteren ek sözleşme-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 16
ataşman (makinede)
ler kapsamında, taraf ülkeler arasında,
başka herhangi bir belgeye
gerek duyulmaksızın, eşyanın geçici
olarak ithalat ve ihracatını sağlayan
gümrük belgeleri.
ataşman (makinede) / attachment

Makineye takılarak, farklı işlerin
yapılmasına olanak sağlayan ilave
teçhizat.
avan proje / preliminary design
Projenin uygulamadan önceki, kesinleşmemiş
hali.
ayırıcı / separator
Taşıt yollarını veya yol bölümlerini
birbirinden ayıran, bir taraftaki
taşıtların diğer tarafa geçmesini
yasaklayan, engelleyen veya zorlaş-
tıran karayolu yapısı, trafik tertibatı
veya gereci.
ayrılma şeridi (yavaşlama şeridi)
/ deceleration lane
Bir platformdan ayrılacak olan bir
taşıtın hızlı trafik akımından ayrıldıktan
sonra ilerideki kurba güvenle
girmek için yavaşlamasını sağlayan
bir hız değiştirme şeridi.
azami ağırlık / maximum weight
Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami
yükle birlikte ağırlığı.
azami dingil ağırlığı / maximum
axle load
Araçların karayolu yapılarında gü-
venle ve yapıya zarar vermeden
geçebilmeleri için saptanan dingil
ağırlığı.
azami toplam ağırlık / maximum
total weight
Araçların karayollarında güvenle ve
yapıya zarar vermeden geçebilmeleri
için saptanan toplam ağırlık.
baba taşı / king post stone
Köprübaşlarına ve korkuluğun baş-
langıç kısımlarına konulan özellikli
taşlar.
B
bağ kirişi / transverse beam
Kolonların burkulmasını önlemek
için, kolonlar arasına yapılan altyapı
elemanı.
bağlantı pimi / king pin
Yarı römorkun çekicinin beşinci tekeri
ile bağlantısını sağlayan ve dövme
çelikten mamul bir parça.
bağlantı yolu / link road
Bir kavşak yakınında karayolu taşıt
yollarının birbirine bağlanmasını
sağlayan, kavşak alanı dışında kalan
ve tek yönlü trafiğe ayrılmış olan karayolu
kısmı.
bakım ekibi / maintenance team
Şube hudutları içindeki yollarda bakım
ve onarım hizmetlerini yürütmek
üzere bakım işçilerinden oluş-
turulan ekip.
bakım işçisi / maintenance worker
Bakım hizmetlerini yerine getiren
sanat sınıfı personel.
bakımevi / maintenance center
Şube şefliklerine bağlı olarak yol bakım
hizmetlerini yürüten birim.
banket / shoulder
Yaya yolu ayrılmamış karayolunda,
taşıt yolu kenarı ile şev başı veya
hendek iç üst kenar arasında kalan
ve olağan olarak yayaların ve hay-
terimleri KARAYOLLARI
17 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
beton katkı malzemesi
vanların kullanacağı, zorunlu hallerde
de araçların faydalanabileceği
kısım.
barbakan / weeb hole
Yapının arkasından gelen suyu bo-
şaltmak üzere istinat duvarları üzerinde
bırakılan drenaj elemanı.
basık sivri kemer / lowered pointed
arch
Üzengi çizgisini beşe bölerek ortadaki
bölümün iki noktasından kar-
şılıklı olarak çizilen daire yaylarının
kesişmesi ile meydana gelen ve Türk
mimarisinde çok kullanılmış olan
kemer tipi.
basit kiriş köprü / simple beam
bridge
Kirişleri elastomer mesnetlere oturan,
sürekli olmayan (moment aktarmayan)
köprü sistemi.
basit plak köprü / simple slab
bridge
Plakları elastomer mesnetlere oturan,
sürekli olmayan (moment aktarmayan)
köprü sistemi.
başkası hesabına yapılan taşı-
ma / transport for the account of
someone else
Bir taşımacılık işletmesi tarafından
karşılığı alınmak üzere gerçekleştirilen
taşıma işlemi.
başlangıç-son etüdü / origin-destination
survey
Bir bölgedeki yolcu ve taşıt trafiğinin
seyahat başlangıç ve bitiş noktaları
hakkında bilgi toplama amaçlı
yapılan etüt. Yol kenarı anket uygulama
yöntemi, plaka kayıt yöntemi,
posta ücreti ödenmiş kartlar yöntemi
gibi çeşitli yöntemler.
başlık kirişi / bent cap
Köprü ayaklarının üzerinde bulunan
ve üzerinde boyuna kirişlerin oturduğu
üstyapı elemanı.
bekoloder, bekokepçe / back-hoe
loader
Önünde yüklemeyi sağlayan kepçe,
arkada kazıcı kısımdan oluşan iş
makinesi.
beşinci teker (çeki tablası) /
fifth wheel
Çekici kamyon şasileri üzerinde,
aracın boyuna monte edilmiş ve yarı
römorkların king pin adı verilen
bağlantı elemanını içine güvenli bir
şekilde kilitleyecek halde tasarlanmış
olan bir parça.
beton / concrete
Çimento, agrega, su ve gerektiğinde
kimyasal ve mineral katkıların
uygun oranlarda ve homojen olarak
karıştırılmasıyla oluşturulan, baş-
langıçta plastik kıvamda olup şekil
verilebilen, zamanla çimentonun
hidratasyonu ile katılaşıp sertle-
şerek mukavemet kazanan bir yapı
malzemesi.
beton katkı malzemesi / concrete
additives
Betonun bazı özelliklerini iyileştirmek
veya betona özel nitelikler kazandırmak
amacıyla kullanılan ince
malzeme.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 18
beton kemer köprü
beton kemer köprü / concrete
arch bridge
Ana açıklığı kemer şeklinde olan, basınca
çalışan köprü sistemi.
beton sökülmesi / peel off
Betonun çeşitli nedenlerle ufalanıp
dökülmesi.
bezeme (süsleme) / ornament
Mimarlık ürünü ve her tür kullanım
eşyası üzerinde süsleme amacıyla
yapılan çalışmaların tümü.
bifuel araç / bi-fuel vehicle
Aracın farklı iki yakıt ile çalışabilme
özelliğinde olmasıdır.Farklı yakıtlar
farklı depolarda muhafaza edilirler.
Yakıtlardan biri benzin veya mazot
diğeri ise CNG , LPG veya hidrojendir.
bilgi işaretleri / informatory signs
Yol kullanıcılarını, yol ve çevresi ile
yol güzergâhında bulunan yerleşme
birimleri ve yolculuk sırasında gerekebilecek
diğer yardımcı hizmetler
hakkında bilgilendiren işaretler.
binder tabakası / binder course
Temel tabakası üzerine gelen bitümlü
sıcak karışım tabakası.
binek oto / riding automobile
Binmeye yarayan otomobil.
birim iş / unit work
Keşif özetinde ismi ve fiyatı bulunan,
ölçü ve ödenmesi ayrı yapılan iş
kısımları.
birim maliyet / unit cost
Yol bileşenlerinin yapım, bakım, iş-
letme vb. harcamalarının birim cinsinden
maliyeti.
birim taşıt / unit vehicle
Yarı römorku veya römorkuyla birlikte
çekiciyi veya araç tescil belgesinde
“römork takabilir” ifadesi
varsa römorkuyla birlikte veya tek
başına kamyonu ifade eden terim.
bisiklet / bicycle
En çok 3 tekerleği olan ve üzerinde
bulunan insanın adale gücü ile pedal
veya tekerleği döndürmesi suretiyle
hareket eden ve yolcu taşımalarında
kullanılmayan motorsuz taşıt.
bisiklet yolu / bicycle road, cycle
track
Karayolunun, sadece bisikletlilerin
kullanmalarına ayrılan kısmı.
bitüm / bitumen
Ham petrolün rafine edilmesinden
elde edilen yada doğal asfalt olarak
bulunan, hemen hemen yada tamamen
toluende çözünen ve ortam sı-
caklığında çok viskoz yada katıya yakın
olan, görünürde buharlaşmayan
adeziv ve su geçirmeyen malzeme.
bitüm emülsiyonu / bitumen
emulsion
Bitümün su içinde uygun emülgatörler
aracılığıyla dağılması ile oluşan
malzeme.
bitümlü bağlayıcı / bituminous
binder
Ana bileşeni bitüm olan bağlayıcıların
tümünü kapsayan malzeme.
bitümlü temel tabakası / bituminous
base course
Bağlayıcı veya bağlayıcısız bir temel
tabakası üzerine inşa edilen bitümlü
bağlayıcılı sıcak karışım tabakası.
bombe (yol çatı eğimi) / camber
Yol platformundaki suların yüzeysel
drenajını sağlamak amacıyla yol enkesitinde
eksenden iki kenara doğru
uygulanan negatif eğim.
terimleri KARAYOLLARI
19 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
brükner
bordür / kerb, curb
Kaldırım ve refüjleri yoldan ayırmak
ve yol yüzeyine gelen suları rögarlara
iletmek vb. amaçlarla, kaldırım ve
refüj kenarlarına dizilen çeşitli boy
ve kesitlerde betondan imal edilen
yapı elemanı.
bosaj / bossage
Antik duvar örgüsünde dikdörtgenler
prizması biçiminde yontulmuş
taş bloklarının hafif dışbükey bırakılmış,
kaba ya da düz olarak işlenebilen
ön yüzlerine verilen ad.
boş giriş / unladen entry
Boş bir aracın yük veya yolcu almak
ve aracın kayıtlı olduğu ülke topraklarına
bu yük veya yolcuyu bırakmak
için diğer ülkenin topraklarına
girmesi.
boşaltma / unloading
Yükün araçtan indirilmesi.
boşaltma gözü (hafifletme
gözü) / discharcing cell
Feyezan durumunda çalışan ve aynı
zamanda köprü ayaklarına aktarı-
lan yükleri azaltmak amacı ile açılmış
göz.
boşluklu plak köprü / hollow slab
bridge
Tabliyesinde boşluk bulunan köprü.
bowstring köprü / bowstring
girder bridge
Ana taşıyıcı sistemi beton kemer
olup, ara çubuklar ile üstyapıyı taşı-
yan köprü sistemi.
boya ve cam küreciği tabancaları
/ paint and glass beads guns
Yol üstü çizgi ve işaretleme tabancaları.
boykesit / profile, longitudinal
section
Yol ekseninin düşey düzlemdeki izdüşümü
veya kotlu yol ekseni.
boyuna devamlı çizgi / longitudinal
continuous line
Trafik seyir halinde taşıtların önündeki
araçları geçmemeleri gerektiğini
belirten çizgi.
boyuna kesikli çizgi / longitudinal
dashed line
Trafik seyir halinde taşıtların önündeki
taşıtları geçebileceklerini belirten
çizgi.
boyuna paralel devamlı iki
çizgi / longitudinal double continuous
line
Trafik seyir halinde her iki yöndeki
trafikte de öndeki araçların geçilemeyeceğini
belirten çizgi.
bölünmüş yol / dual carriageway,
divided road
Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun
bir ayırıcı ile belirli şekilde diğer
yöndeki taşıt yolundan ayrılması ile
meydana gelen karayolu.
brükner / mass haul diagram
Yarmadan dolguya veya ariyetten
dolguya ve yarmadan depoya yapı-
lacak en ekonomik taşımaların ve
bunların mesafelerinin grafik gösterimi.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 20
buzla mücadele
buzla mücadele / ice removal
Yağan karın buzlaşmasını ya da yol
sathındaki nemin ve suyun buzlaş-
masını önlemek amaçlı tuz yada tuzaşındırıcı
ile yapılan çalışma.
büz (boru) menfez / pipe culvert
Yüzeysel drenaj için kullanılan daire
kesitli demirsiz yapılar.
C
canlı bitkisel siper / living tree
fence
Bitkisel kar siperi.
cep / lay-bay
Taşıtların kısa süreli duruşlar için
faydalandıkları belirli uzunluktaki
genişletilmiş yol kısmı.
CMR belgesi / CMR road waybill
CMR anlaşmasının hükümlerini kabul
eden ülkelerce kullanılan bir karayolu
taşıma belgesi.
Ç
çaplanmış moloz taş / hammerdressed
rubble stone
Kenarları çekiçle düzeltilmiş dikdörtgen
ya da çok kenar yüzlü düzgün
yüzeyli taş.
çarpacak / bolster
Taşların kenarlarındaki fazlalıkları
düzeltmekte kullanılan geniş ağızlı
taşçı aleti.
çarpma yastığı / crash cushion
Genellikle refüj başlarında kullanılan
ve kaza anında aracın içerisinde bulunanların
maruz kalacağı şiddeti azaltacak
şekilde tasarlanan cihazlar.
çatlak / cracks
Asfalt kaplamanın taşıma gücünü
kaybetmesi sonucu yüzeyde oluşan
bozulma şekli.
çatlakların doldurulması / crack
sealing
Yol üst yapısındaki çatlakların bitümlü
bağlayıcı malzeme ile doldurulması.
çevresel etki değerlendirmesi
(ÇED) ön raporu / draft environmental
impact assessment (DEIA)
Çevresel etki değerlendirmesi çalışmalarının
sonuçlarını içeren ön
rapor.
çekici / truck tractor, road tractor
Römork ve yarı römorkları çekmek
için imal edilmiş olan ve yük taşımayan
motorlu taşıt.
çekme kazığı / tension bar
Köprü temellerinde kullanılan ve
çekmeye yarayan kazık.
çelik ağ / steel wire mesh
Taşıt yoluna şevlerden taş, kaya vb.
düşmesini engellemek amacıyla kullanılan
tel ağ.
çelik kafes kirişli köprü / steel
truss girder bridge
Üst yapısı çelik kirişlerden meydana
gelen ve bir noktada toplanan köprü
sistemi.
çelik kirişli köprü / steel bridge
Kirişleri çelik malzemesi ile yapılan
köprü.
terimleri KARAYOLLARI
21 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
çok bölmeli gaz konteyneri
çelik kutu kesitli köprü / steel
box girder bridge
Üstyapısı çelik levhalardan olan,
levhaları kaynak veya bulonlarla
birleştirilen köprü sistemi.
çerçeve kiriş köprü / rigid frame
beam bridge
Üstyapısı ile altyapısı monolitik (beraber)
çalışan ve kiriş ile tasarlanan
bir köprü sistemi.
çerçeve plak köprü / rigid frame
slab bridge
Üstyapısı ile altyapısı monolitik (beraber)
çalışan ve tabliyesi plak olan
bir köprü sistemi.
çevre yolu / peripheral road
Transit trafiğin kent merkezine girmeksizin
geçişini sağlamak amacıyla
yapılan ve kenti kuşaklayan
karayolu.
çığ / avalanche
dağın bir noktasından kopup yuvarlanan
ve yuvarlandıkça büyüyen kar
kümesi.
çığ durdurucular / avalanche
arresters
Çığın akışını yavaşlatmak ve durdurmak
amacıyla çığ birikme bölgesinin
üst sınırına yakın inşa edilen
yapılar.
çığ engelleri / avalanche retarders
Çığ patikalarına inşa edilen, çığın
hareket enerjisini dağıtarak çığ birikme
bölgesinin küçültülmesini
sağlayan yapılar.
çığ saptırıcı yapılar / avalanche
deflectors
Çığın akış yönünü değiştirmek amacıyla
inşa edilen sedde ve duvarlar.
çığ tüneli / snow shed
Yolu çığ etkilerinden korumak amacıyla
yapılan tünel.
çıkmalı kiriş köprü / cantilever
beam bridge
Üst yapısı mesnete basmayan kirişli
köprü sistemi.
çıkmalı plak köprü / cantilever
slab bridge
Üst yapısı mesnete basmayan plak
tabliyeli köprü sistemi.
çift tamburlu asfalt silindiri /
double drum asphalt roller
Çift bandajlı yol silindiri.
çimento / cement
Su ile karıştırıldığında hidratasyon
reaksiyonları ve prosesler nedeniyle
priz alan ve sertleşen bir hamur
(pasta) oluşturan ve sertleşme sonrası
suyun altında bile dayanımını ve
kararlılığını koruyan, inorganik ve
ince öğütülmüş hidrolik bağlayıcı.
çimento şerbeti / grout
Çimentolu akıcı harç.
çizgi çimlendirme / stripe sodding
Dolgu şevlerinde çim parçalarının
yola paralel olarak çizgiler halinde
yerleştirilmesi işlemi.
çizgisel harita / graphical, analog
map
Dijital özelliği olmayan harita, analog
harita.
çizgisel yük / line load
Doğrusal yayılı yük.
çok bölmeli gaz konteyneri /
multiple element gas container
Bir bağlantı elemanıyla birbirine
bağlanan ve sabit bir yüzeye veya
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 22
çok şeritli yollar
yere tutturulmuş birden fazla bölüm
veya eleman içeren yapı.
çok şeritli yollar / multilane roads
Her bir yöndeki trafik için en az iki
şeridi bulunan ve 3 km’den daha kısa
olmamak koşulu ile trafiğin periyodik
olarak kesintiye uğratılabileceği
erişim kontrolsüz veya yarı kontrollü
karayolları.
çökme (kaplamada) / falling
down
Çatlakları kapsayan veya kapsamayan
ve esas kaplama sathına nazaran
alçakta kalmış nisbeten küçük
boyuttaki yerler.
çörten / gargoyle
Köprü döşemelerinin üzerine gelen
kar ve yağmur sularını köprüden
uzaklaştırmak için yapılan, tempan
duvarlarından dışarı doğru uzanan
yonu taşı oluk.
çürütme (tarihi köprüler) /
extraction
Sökülmesi mümkün olmayan yerlerde
yonu taşı imalatın etrafındaki
sağlam olan taşlara zarar vermeden
gerekli görülen yerlerde yeterli derinlikte
taşın alınarak yerine sağlam
taşların yerleştirilmesi işi.
D
dağ geçidi / mountain pass
Bir dağ ya da tepe sırasında, bir taraftan
öbür tarafa geçiş imkânı tanı-
yan alçak noktaya verilen isim.
dağıtım işletmecisi / distributor
Tek parçada en fazla 5 kilogram
ağırlığındaki kargoların kısa sürede
kapıdan kapıya kendi nam ve hesabı-
na dağıtımını yapan gerçek ve tüzel
kişiler.
dairesel kemer / circular arch
Yarım çember biçiminde, yarıçapı ile
yüksekliği eşit olan kemer.
damıtma (destilasyon) / distillation

Bitümlü malzemelerin, belirtilmiş
sıcaklıklarda buharlaşan miktarı ile
kalıntının miktar ve niteliğini tayin
etmek.
damper kasa / dump box
Kamyonlara özel hidrolik donanımı
sayesinde, kasa içindeki dökme yü-
kün boşaltılabilmesi için 45 derecelik
eğim alabilen kasa tipini ifade
eder.
damperli kamyon / dump truck
Kasasını arkaya ya da yana yatırarak
yükünü boşaltabilen kamyon türü.
dayanma yapıları / retaining
structures
Yol platformunun tasarım standartlarına
uygun olarak yerleştirilebilmeleri
için her iki tarafında yeryüzü
kotlarında fark yaratmak üzere hazırlanan
destek yapıları olup, köprü
kanat duvarları, kazılara destek,
doğal topografyaya dolgu şevinin
paralel gitmesi veya kamulaştırma
nedeniyle şevi sınırlandırmak amacıyla
tasarlanan destek yapıları.
debi / flow
Akarsuyun herhangi bir kesitinden
birim zamanda geçen su miktarı.
debriyaj / clutch
Motorla vites kutusu arasındaki irtibatı
keserek vites değiştirme olana-
ğı sağlayan aktarma organı.
terimleri KARAYOLLARI
23 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
dingil ağırlığı etüdü
debuşe / debushing
Köprü ve menfezlerde suyun geçişine
ayrılan kesit.
demiryolu geçidi (hemzemin
geçit) / railway crossing (level
crossing, grade crossing)
Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede
kesiştiği bariyerli veya bariyersiz
geçit.
dengeli konsol / balanced cantilever
Yapım tekniği açısından, kirişlerin
ayağın her iki tarafına doğru eşit
uzunluktaki imalatla ilerleyen bir
köprü yapım sistemi.
depo / warehouse
Eşyanın açık ve kapalı alanda muhafaza
edilmesine uygun olan yer.
depo alanı / waste deposit
Yarma fazlası veya niteliksiz kazı
malzemesinin depolanacağı alan.
depo malzemesi / waste material
Yarma fazlası veya niteliksiz kazı
malzemesi.
deprem takozu / shear key
Köprülerde deprem etkilerini sö-
nümleyecek yapı elemanı.
derivasyon / derivation
Çalışma alanını kuruya almak için
suyun yönlendirilmesi işlemi.
derz / joint
İki yapı gereci, elemanı ya da yapının
iki bölümü arasında kalan aralık.
derz dolgusu / joint filler, sealer
Ek dolgusu, macun.
dever / superelevation
Yatay kurplarda merkezkaç kuvveti
nedeniyle taşıtların dışarıya savrulmalarını
önlemek için yol platformuna
uygulanan enine eğim.
devlet yolu / state road
Belediyeler veya diğer kurumların
sorumluluğunda bulunan yollar dı-
şında kalan ve transit trafiği illere,
limanlara, tersanelere, havaalanlarına,
demiryolu istasyonlarına ve
sınır kapılarına kesintisiz olarak
ulaştıran ana karayolu.
dış boylama kiriş / fascia beam
Dış boyuna kiriş.
diferansiyel / differential
Bir akstaki iki teker arasındaki devir
dengesini sağlayan aksam.
dilatasyon / expansion
Genleşme, genişleme.
dinamometre / dynamometer
Motorun çıkış gücünü ölçen bir alet,
motor test cihazı, bremze tezgahı.
dingil / axle
Tekerleklerin üzerinde döndüğü metal
aksam. Üzerinde tek lastik olanlar
tek dingil, çift teker takılanlar
çift dingil olarak ifade edilir.
dingil ağırlığı / axle load
Araçlarda aynı dingile bağlı tekerleklerden
karayolu yapısına aktarı-
lan ağırlık.
dingil ağırlığı etüdü / axle load
survey
Karayolu üzerinde seyreden ağır
taşıt trafiğinin, karakteristik özelliklerini
yol üst yapılarının projelendirilmesinde
kullanılacak taşıt
eşdeğerlik faktörlerini ve karayolu
yük taşımalarını tespit etmek amacıyla
dingil ağırlığı değerlerinin belirlenmesi
için yapılan etüt.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 24
dingil aralığı/dingil açıklığı
dingil aralığı/dingil açıklığı /
wheelbase
Birbirini takip eden tekerleklerin
merkezleri arasındaki mesafe.
dingil eşdeğerlik faktörü / axle
load equivalency factor
Belirli bir dingil yükünün bir üstyapıya
yaptığı etkiye (zarar faktörü)
eşit bir etki oluşturan standart dingil
yükü (8,2 ton) tekerrür sayısı.
direksiyon / steering
Bir aracı istenilen tarafa yönlendirmek
için ön tekerleklerin istikametini
sağa veya sola değiştiren mekanizma.
direksiyon simidi / steering wheel
Sürücünün uyguladığı hareketle direksiyon
milinin dönmesini sağlayan
parça.
dolduran / filler
Tehlikeli maddeleri tanklara, tankerlere,
mobil tanklara ya da tank
konteynerlere, batarya tanklara, çok
bölmeli gaz konteynerine, bir araca
veya büyük ya da küçük bir konteynere
dökme olarak dolum yapan iş-
letme.
dolgu / fill
Yol gabarisinin proje düşey hat (kırmızı
hat) kotlarına uygun olarak teş-
kil edilebilmesi amacıyla yapılan ve
doğal zemin ile yol üstyapısı arasında
kalan kısmı.
donatılı zemin / reinforced earth
Projede gösterilen veya idare tarafından
belirtilen yerlerde, kamulaş-
tırma alanının sınırlı olduğu yerlerde,
köprü kenar ayakları çevresinde
vb. yerlerde temel betonu üzerine,
prekast yüzey elemanların (panel),
geri dolgu tabakalar içerisine yerleştirilen
yüksek aderanslı sıcakdaldırma
galvaniz kapamalı çelik şeritler
veya yüksek çekme dayanımlı
plastik şeritlere bağlanması ile inşa
edilen yapı.
dönel kavşak / roundabout
Trafiğin bir orta ada etrafındaki
platformda tek ve saat ibresinin aksi
yönünde hareket ettiği, üç veya daha
fazla yolun birleşmesiyle oluşan eş-
düzey kavşak.
döşeme (tarihi köprüler) / floor
Üzerinden araçların ve insanların
geçtiği, genellikle kesme taş veya
Arnavut kaldırımı tarzında taş malzeme
ile kaplanan köprü bölümü.
drenaj / drainage
Yağmur, kar veya dolu olarak yol
yüzeyine veya yakınına düşen yü-
zeysel sular ile yeraltı sularının yola
zarar vermeyecek biçimde uzaklaş-
tırılması.
drenaj alanı / drainage area (basin)
Topoğrafik olarak sınırları belli ve
içindeki bütün yüzey sularını belirli
bir yönde boşaltan arazi parçası.
duktilite / ductility
Çekilerek uzatıldığı zaman büyük
gerilmeler altında kopmaya karşı
malzemenin gösterdiği direnç.
durak / stop
Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtla-
terimleri KARAYOLLARI
25 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
eğimli bıçaklı dozer
rının yolcu veya hizmetlileri bindirmeleri,
indirmeleri veya duraklamaları
için yatay ve düşey işaretlerle
belirlenmiş yer.
duraklama / standing
Trafik zorunlulukları dışında araç-
ların, yolcu indirmek ve bindirmek,
eşya yüklemek, boşaltmak veya
beklemek amacı ile kısa bir süre için
durdurulması.
durma / stopping
Kırmızı ışık, yetkililerin dur işareti,
yol kapanması gibi her türlü trafik
zorunlulukları nedeni ile aracın durdurulması.
duruş görüş mesafesi / stopping
sight distance
Sürücülerin bir tehlikeyi fark edip
durabilmeleri için gerekli mesafe.
duyarlılık analizi / sensitivity
analysis
Bir projenin kapsamında yer alan
değişkenlerin projenin fayda ve maliyetlerini
nasıl ve ne derecede etkileyeceğini
belirlemek için yapılan
analiz.
düşey gabari / vertical clearence
Düşey açıklık.
düşey işaretleme / vertical signing
Yol kaplaması dışına dikilen direk
ve benzeri elemanlara monte edilen
trafik işaret levhaları ile diğer trafik
kontrol elemanlarını kapsar.
düşey kurp / vertical curve
Birbirini izleyen farklı eğimlerdeki
proje düşey hatlarını birleştiren
parabolik veya dairesel düşey yol
kesimi.
düşey yük / vertical load
Şakuli yük.
düz bıçaklı dozer / bull dozer
Önünde düz bıçak bulunan dozere
verilen isim.
düz demir / plain bar
Düz demir çubuk, nervürsüz demir.
düz kaplama / plain cover slab
Tempan duvarı ile köprü giriş ve
çıkışlarındaki kanat duvarlarında
kullanılan dikdörtgen şeklindeki
taşlar.
düzeltme tabakası / correction
course, adjustment course
Mevcut bir yüzeydeki düzensizlikleri,
üzerine yapılacak kaplamanın
inşasından önce gidermek amacıyla
kullanılan, değişebilen kalınlıklı tabaka.
düzenli sefer / regular journey
Tespit edilmiş bir güzergâhta önceden
açıklanmış yerleşme birimleri
arasında belirli bir zaman ve ücret
tarifesine göre yapılan taşımalar.
düzenli yolcu servisi / regular
passenger service
Bir zaman tarifesine uygun olarak
ve oturma biletlerinin ücretlendirildiği
belirli bir güzergâh üzerinde
ikili ve transit yolcu taşınan hizmet
türü.
E
eğim / grade
Kot farkının ara mesafeye oranı.
eğimli bıçaklı dozer / tilt dozer
Önünde eğimli bıçak bulunan dozere
verilen isim.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 26
eğitim merkezi
eğitim merkezi / training centre
Mesleki yeterlilik eğitiminin verildi-
ği yer.
ekipbaşı / foreman
Şube hudutları içindeki yollarda bakım
ve onarım hizmetlerini yürütmek
üzere bakım işçilerinden oluş-
turulan ekibe amirlik yapan kişi.
ekonomik analiz / economic
analysis
Yatırım önerisine bağlanan kaynakların
geliş yerine bakmadan, bu kaynakların
sağlayacağı fayda düzeyini
belirlemek ve buna dayalı olarak bir
projenin red ya da kabul edilmesi
veya seçenek önerilerinin karşılaş-
tırılmasını, bir başka ifadeyle bir
yatırım önerisinin kullanacağı kaynakları
dikkate alarak sağlayacağı
faydalar yönünden yeterli ölçüde cazip
olup olmadığını ortaya çıkarmak
için yapılan analiz.
ekonomik fizibilite / economic
feasibility
Bir yatırımın pozitif ve negatif de-
ğerlerinin karşılaştırılarak, ekonomik
açıdan yapılabilir olup olmadı-
ğının araştırılması.
ekonomik maliyet / economic cost
Ekonomik analize konu olan maliyetlerin
vergiler hariç toplamı.
ekspres yol / expressway
Sınırlı erişme kontrollü ve önemli
kesişme noktalarının köprülü kav-
şak olarak teşkil edildiği bölünmüş
ana karayolu.
elastomer mesnet / elastomeric
mesnet
Bir mesnet çeşidi.
elevasyon / elevation
Köprü ayağı.
emanet harcama / force account
expenditure
Kuruluşun kendi bütçesi, elemanları ve
makine parkı ile gerçekleştirdiği faaliyetlere
ilişkin yapılan harcamalar.
emlak beyan değeri / real estate
value statement
Emlak vergisi kanununa göre genel
beyan dönemlerinde taşınmaz
maliki veya hissedarları tarafından
belediyelere verilen emlak beyannamelerinde
belirtilen değer.
emniyet kemeri / safety belt, seat
belt
Araçlarda sürüş anında sürücü ve
yolcuların güvenliklerini sağlamaya
yönelik bir düzenek.
emniyetsiz araç / unsafe vehicle
Can ve mal emniyeti ile trafik güvenliği
açısından tehlikeli olacak derecede
kusurların/eksikliklerin tespit
edildiği araç.
en düşük su seviyesi / lowest
water level
Su seviyesinin en az olduğu dönemdeki
kotu.
en yüksek su seviyesi / highest
water level
Su seviyesinin en fazla olduğu dö-
nemdeki kotu.
enkesit / cross section
Yol gövdesi tabakaları ve elemanlarının
yeterli genişlikte bir arazi kullanımını
da kapsayacak şekilde eksene
dik düşey düzlem ile arakesiti.
terimleri KARAYOLLARI
27 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
EX1
enleme kirişi / diaphragm
Ana kirişler arasında bulunan ve rijit
bir çerçeve oluşmasını sağlayan
kiriş.
erişme kontrollü karayolu (otoyol)
/ access controlled highway
Özellikle transit trafiğe tahsis edilen,
belirli yerler ve şartlar dışında
giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya,
hayvan ve motorsuz araçların giremediği,
ancak izin verilen motorlu
araçların yararlandığı ve trafiğin
özel kontrole tâbi tutulduğu karayolu.
esas açıklık / main span
En büyük açıklık.
esnek üstyapı / flexible superstructure

Tesviye yüzeyi ile sıkı bir temas
sağlayan ve yükleri taban zeminine
dağıtan bir üstyapı şekli olup,
stabilitesi agrega kilitlenmesine,
dane sürtünmesine ve kohezyona
bağlıdır.
esneklik / resiliance
Yol üstyapısının yük altında oluşabilecek
değişimleri karşılayabilme
yeteneği.
esneklik modülü (Mr
) / resilient
modulus
Üstyapı malzemelerinin tekrar eden
yükler altındaki elastiklik modülü.
eşdeğer dingil yükü standart
dingil sayısı (EDY) / equivalent
axle load
Değişik ağırlıkta ve sayıdaki dingil
yüklerinin bir üstyapıda meydana
getirdiği toplam etkiye eşdeğer bir
etki oluşturan 8,2 ton dingil yükü-
nün tekerrür sayısı.
eşdüzey kavşak / intersection
İki veya daha fazla karayolunun aynı
düzlemde kesişmesi sonucunda olu-
şan kavşak türü.
eşitlik / station equation
Ripaj, varyant veya ölçüm farklılıkları
nedeni ile kotta veya kilometrede
yapılan değişikliklerin geri (G) ve
ileri (İ) olarak belirtilmesi (örneğin
6+845.12G/6+840.33İ gibi).
eşya/kargo terminali / goods/
cargo terminal
Karayolu taşıma yönetmeliğinde belirtilen
özellikleri haiz ve yurt içi ve
uluslararası eşya/kargo taşımacıları/işletmecileri
ve/veya acenteleri,
komisyoncuları, taşıma işleri organizatörleri
ile bunların eşya/kargo
gönderenlerine/gönderilenlerine
hizmet veren yapı veya tesis.
eşya/yük / goods/load
İnsandan başka taşınabilen canlı
veya cansız her türlü nesne.
etriye / stirrup
Ana taşıyıcı donatının etrafına sarı-
lan demir.
etüt paftası / map sheet
Yol projesi yapımında kullanılmak
üzere gerekli görülen genişlikte
ve güzergâh boyunca 1/2000 veya
1/1000 ölçekli gibi değişik ölçeklerde
hazırlanmış olan harita.
evsahibi ülke / host country
Taşımacının aracının kayıtlı olmadı-
ğı ve taşımacının yerleşik olmadığı
ülkede faaliyet gösterdiği akit taraf
toprakları.
EX1 / EX1
Tüm ülkelere taşınacak ürünle ilgili
bütün bilgileri içeren ihracatçılar
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 28
farklı seviyeli kavşak
birliği ve çıkış yapılacak gümrüğün
onayladığı belge.
F
farklı seviyeli kavşak / inter
change
İki veya daha fazla karayolunun
farklı düzlemlerde kesişmesi ile olu-
şan kavşak.
fauna / fauna
Jeolojik bir dönemle ya da yöreyle
ilgili, hayvanların tümünün yaşamı.
fayda / benefit
Projenin ekonomik ömrü süresince
beklenen kazançlar.
fayda/maliyet oranı / benefitcost
ratio
Bir yatırımın belli bir faiz oranına
göre indirgenmiş gelirlerinin toplamı
ile indirgenmiş giderlerinin toplamı
arasındaki oran.
ferağ verme / alienation
Gayrimenkul malikinin mülkiyet
hakkını devretmek veya üzerinde
başkası lehine bir hak kurmak amacıyla
tapu sicil müdürlüğüne gelip,
düzenlenen resmi senedi imzalayarak
başkası lehine tescilini istemesi
eylemi.
feyezan / overflow
Akarsuyun debisinin olağandışı bir
şekilde arttığı tehlikeli derecedeki
sel durumları.
figüre / windrow
Temel ve temel altı tabakalarının
teşkili sırasında, serilmeye hazır vaziyette,
yol boyunca, bir kenara düzgün
ve üniform bir biçimde konmuş
malzeme yığını.
filler malzeme / filler
Bağlayıcı malzemenin özelliklerinde
değişiklik yapmak amacıyla karı-
şımlara eklenen ince daneli minarel
toz.
finansal analiz / financial analysis
Projenin gerçekleşmesi için kuruluş
döneminde gerekli toplam yatırım
tutarı ve açıldıktan sonraki işletme
döneminde gerektirdiği işletme giderleri
ile sağladığı gelirleri tahmin
etmek ve bu tahminler çerçevesinde
yatırım önerisini değerlendirerek
başarı derecesini belirlemek için yapılan
analiz.
finansal maliyet / financial cost
Finansal analize konu olan maliyetlerin
her türlü vergiler, faiz, fonlar,
sübvansiyonlar, kamulaştırma bedeli
dahil toplamı.
finişer (serici) / finisher, paving
and laying machine
Yol üstyapısının (alttemel, temel, bitümlü
sıcak karışım ve beton) serilmesinde
kullanılan araç.
flora / flora
Bir jeolojik dönem ya da yöre ile ilgili
bitki yaşamı.
forekazık / bored pile
Kazıklı temellerde kullanılan altyapı
elemanı.
fotogrametri / photogrammetry
Hava fotoğrafı veya uydu görüntüsü
kullanılarak nesnelerin boyut, şekil,
konum gibi başlıca geometrik özelliklerinin
ölçülmesi, bilgi toplanması
işlemi.
terimleri KARAYOLLARI
29 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
geçiş görüş mesafesi
fren lambası / brake light
Aracın arkasında bulunan ve sürücü
fren pedalına bastığında yanan lamba.
fren mesafesi / brake distance
Fren balatalarının tambura değdiği
anda taşıtın bulunduğu yer ile taşı-
tın durduğu yer arasındaki mesafe.
frigofirik araç / refrigerated vehicle

Isı değişimine duyarlı gıda maddeleri,
ilaçlar ve bazı kimyasal maddelerin
taşınması için tasarlanıp imal
edilen, duvar kalınlıkları ve izolasyon
değeri taşınan malzemenin ısı
değişimine duyarlılık boyutlarına
bağlı olarak değişen ve bir soğutucu
ünitesi bulunan karayolu taşıtı.
G
gabari / clearance template
Araçların yüklü veya yüksüz olarak
karayolunda güvenli seyirlerini temin
amacıyla karayolu yapılarının
(köprü, tünel vb.) uzunluk, genişlik
ve yüksekliklerini belirleyen ölçüler.
gabyon tel kafes / gabion cage,
basket
Tahkimatta kullanılan içi taş ile dolu
tel sepet.
gaga / launching nose
İtme sürme metodunda üstyapı sü-
rülürken karşı tarafa mesnetlenmesini
sağlayacak geçici çelik sistem.
galvanize (galvanizli) / galvanized

Ergimiş çinkoya batırılarak, yani sı-
cak-daldırma yöntemiyle ya da elektrolitik
yoldan, malzemenin çinko ile
kaplanması işlemi.
garguy / drainage ditch
Köprüde suyu tahliye eden kısım.
gayrimenkul (taşınmaz mal) /
real estate
Arazi, arsa, bağımsız bölüm gibi bir
yerden bir yere taşınamayan, yerinde
sabit duran şeyler.
geçici depolama yeri / provisional
storage location
Eşyanın gümrüğe sunulmasından
sonra gümrükçe onaylanmış bir iş-
lem veya kullanıma tâbi tutuluncaya
kadar gümrük idaresince geçici olarak
depolanmasına izin verilen yer.
geçici şerh / interim annotation
Yapılacak olan bir tapu işleminde
aynî hakkını ispat veya eksik belgesini
tamamlaması için ilgilisine süre
verilerek mevcut hakları tehlikeli
bir gelecekten kurtarma düşüncesine
dayanan bir hukuki müessese.
geçiş belgesi / permit
Uluslararası anlaşmalar çerçevesinde,
âkit taraflardan biri tarafından
kendi topraklarına girmek ve çıkmak
veya bu topraklardan transit
geçmek üzere diğer ülkede kayıtlı
bir karayolu aracına verilen belge.
geçiş eğrisi / transition clothoid
curve
Kurplarda merkezkaç kuvvetinin ta-
şıta olan etkisine karşı ani olmayan
düzenli bir geçiş sağlamak amacıyla
aliyman ile kurp arasına yerleştirilen
eğri parçası.
geçiş görüş mesafesi / passing
sight distance
İki şeritli yollarda bir taşıtın diğer
bir taşıtı güvenli bir şekilde geçebil-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 30
geçiş hakkı
mesi için zıt yönde seyreden taşıtlar
arasındaki emniyetli mesafe.
geçiş hakkı / right of way
Yayaların ve araç kullananların diğer
yaya ve araç kullananlara göre, yolu
kullanma sırasındaki öncelik hakkı.
geçiş ücreti / passage fee
Bir ülkeye ait taşıtın diğer bir ülkeye/ülke
üzerinden taşıma yaparken
ödediği geçiş ücreti.
genel bütçe / general budget, master
budget
Yıllık gelir ve gider kalemlerinin
hepsini kapsayan bütçe.
genleşme derzi / expansion joint
Farklı genleşmelerden dolayı oluşabilecek
hasarları önlemek için elemanlar
arasına bırakılan boşluk.
genleşme katsayısı / expansion
coefficient
Genişleme sabiti.
geometrik standart / geometric
standards
Yolun; genişlik, eğim, kurp yarıçapları,
proje hızı ve trafik sayısı gibi
ölçüler.
gerber kiriş köprü / gerber beam
bridge
Üstyapı kirişlerinde derz olan sü-
reksiz, moment almayan üstyapı
sistemi.
gerber plak köprü / gerber plate
bridge
Üstyapısı plaktan oluşan ve açıklı-
ğında derz olan süreksiz, moment
aktarmayan köprü sistemi.
gergi kirişi / tie beam
Yüksek I-kesitli kirişlerde burulmayı
engelleyen çapraz kirişler.
giderler (maliyetler) / costs
Projenin başlangıcından ekonomik
ömrünün sonuna kadar geçen süre
içindeki gerekli harcamalar.
gido / guide bank
Suyun akış yönünü düzenleyici yapı.
gönderen / consigner
Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni
belirleyen ve taşıma senedini
imzalayan kişi.
gönderilen / consignee
Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve
taşıma senedinde belirtilen eşyanın
teslim edileceği kişi.
gönye / square
Bir doğruya dik gelen başka doğ-
rular çizmeye yarayan L veya dik
üçgen biçimindeki çizgilik.
görüş mesafesi / sight distance
Karayolu güvenliği açısından sürü-
cülerin, kendi şeridinde seyir halinde
iken ilerisinde beklemedik bir
objeyle karşılaştıklarında kontrollü
manevra yapabilmelerini sağlayacak
mesafe.
gradasyon / gradation
Malzeme içinde bulunan çeşitli boydaki
tanelerin ağırlıkça oranları.
greyder / bulldozer
Tesviye işlerinde, şev meyillendirme,
hendek kazma ve yol yapımı için
kullanılan çok amaçlı makine.
grobeton / lean concrete
Düşük dayanımlı demirsiz beton.
guse / gusset, haunch
Ek, parça, ilave, takviye, köşebent.
güç aktarma organları / power
drive train
Motordan sonra sıralanan, debriyaj
terimleri KARAYOLLARI
31 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
hareketli mesnet
(kavrama), şanzıman (vites kutusu),
kardan mili (şaft) ve diferansiyel
güç aktarma organları.
gümrük çıkış beyannamesi /
customs declaration form
İhracatta, gümrük mevzuatı uyarınca
doldurularak ilgili ihracatçı birli-
ği tarafından onaylanmasını müteakip
gümrük idaresine tevdi edilen
belge.
güvenlik danışmanı / safety
adviser
İfa edeceği görevler ve nitelikleri
ADR’nin A ekinin 1’inci bölüm
1.8.3‘üncü kısmında belirtilen ve
eğitim sertifikasına sahip ve bu
amaçla bakanlıkça yetkilendirilmiş
olan gerçek kişi.
güvenlik kontrolü / safety audit
Planlanmış bir karayolu projesinin
veya mevcut (trafiğe açık) yol veya
kavşakların belirli usüllere uygun
olarak trafik güvenliği yönünden
bağımsız uzman bir ekip tarafından
incelenmesi.
güzergâh (geçki) / route
Karayolunun harita üzerinde takip
etmiş olduğu yatay hat.
H
hacim / kapasite / volume/
capacity
Trafik şeritlerinde oluşacak talep
akım hacminin kapasiteye oranı.
hafif kusurlu araç / slightly
defective
Muayenesi sonrasında yeniden muayenesine
gerek duyulmayan türde
bir eksikliği bulunan araç.
hafif römork / light trailer
Azami yüklü ağırlığı 750 kg’ı geçmeyen
römork veya yarı römork.
hafif yüklü ticari taşıt / light
vehicle
Yolcu taşıma kapasitesi yaklaşık
8-14 kişi olan veya toplam yüklü
ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen taşıt.
hafifletme odacığı / relieving cell
Köprü ayaklarına gelen ağırlığı
azaltmak amacı ile köprü gövdesinin
içine açılmış olan odacık.
hakediş / payment certificate
Yapılan işin karşılığı olarak düzenlenen
ödeme belgesi.
halihazır harita / base map
Yerleşme alanlarının mevcut yapı ve
arazi kullanım durumlarını gösteren
eşyükselti eğrili, kot ve koordinatlı,
detaylı ve ölçekli haritalar.
harç / mortar
Yapıda taş ya da tuğla duvar örgü-
sünde kullanılan, örgüyü oluşturan
öğeleri birbirine bağlayan malzeme.
hareketli ağırlık ölçüm cihazı /
weigh-in-motion (WIM)
Seyir halindeki her bir taşıtın boyunu,
dingil sayısını, dingil ağırlıklarını,
hızını ve taşıtlar arası mesafe
verilerini asfalt altına monte edilen
sensörler aracılığıyla toplayan otomatik
trafik sayım ve sınıflandırma
sistemi.
hareketli köprü / movable bridge
Asansör, döner tabliyeli, baskül, vs.
hareketli mesnet / movable support,
expansion bearing
Oynak mesnet.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 32
hareketli yük
hareketli yük / live load
Canlı, aktif yük.
hasar endeksi / damage indice
Hasar göstergesi.
hava yastığı / air bag
Belirli hız üzerinde gerçekleşen çarpışmalarda
açılarak sürücü ve/veya
yolcuların yaralanmasını engelleyen
pasif güvenlik sistemi elemanı.
hava fotografı / aerial photo
Daha çok uçak içine yerleştirilen alı-
cı yardımıyla havadan çekilen resim.
hazine arazisi / treasury land
Hazinenin mülkiyetinde bulunan
arazi.
hemzemin / level
Aynı seviyede olma durumu.
hendek / ditch
Karayolunda platformdan veya şevlerinden
gelen yüzeysel suları toplayıp
uygun yerlere deşarj eden yü-
zeysel drenaj yapısı.
hendek temizliği / cleaning of
ditch
Yol yüzeyi ve yakınından gelen yü-
zeysel suları tahliye eden hendeklerin
tesirli bir şekilde çalışmaları için
yapılan ot, çimen, yaprak, toprak,
kaya vb.lerin temizlenmesi işi.
heyelan / landslide
Bir yarma veya dolgu şevinde yerel
stabilitenin bozulması sonucu bir
kayma yüzeyi boyunca meydana gelen
çökme.
heyelan temizliği / landslide
cleaning
Toprak kayması sonucu oluşan birikimin
temizlenmesi.
hız sabitleyici / cruise control
Araçları belli bir hızda tutan ve sü-
rücünün ayağını gazdan çekmesine
olanak tanıyan bir sistem.
hız sınırı / speed limit
Yasalar çerçevesinde taşıt sınıfları-
na ve yol tiplerine göre belirlenen,
karayolları üzerindeki sürücülerin
aşmaması gereken hız limiti.
hisse / share
Bir taşınmaz malın tam mülkiyetinin
bir kısmına karşılık gelen pay.
hizmet kabiliyeti (servis kabiliyeti)
/ service ability
Bir üstyapının belirli bir gözleme
anında yüksek hız ve hacimdeki
taşıt trafiğine hizmet edebilme kabiliyeti.
(Hizmet kabiliyeti derecesi
AASHTO’ya göre 5 ile 0 arasındaki
bir sayı ile tanımlanır.)
hizmet seviyesi / level of service
Bir trafik akımının genellikle yo-
ğunluk, hız ve seyahat süresi, manevra
serbestliği, trafik kesilmeleri
ile konfor ve uygunluk açılarından
işletme koşullarını tanımlayan bir
kalite ölçüsü. Hizmet seviyesi A ile F
arasında 6 farklı seviyede tanımlanır.
A hizmet seviyesi en iyi işletme
koşullarını, F hizmet seviyesi ise en
kötü işletme koşullarını belirtir.
Horasan harcı / Khorasan mortar
Pişmiş tuğla, kiremit parçalarının
tokmakla dövülüp toz haline getirilmesinden
sonra bir elekten geçirilerek
elde edilen ince tozun veya taş
tozunun kireç ve su ile karıştırılması
ile elde edilen harç.
terimleri KARAYOLLARI
33 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
imar uygulaması
I
IMDG Kodu / The International
Maritime Dangerous Goods Code
Tehlikeli Mallar Uluslararası Denizcilik
Kodu.
İ
iç kârlılık oranı / internal rate of
return
Bir yatırım projesinin gelecek yıllarda
sağlayacağı faydaların bugünkü
değerlerinin toplamını, yatırım harcamalarının
bugünkü değerlerinin
toplamına eşitleyen iskonto oranı.
idare / administration, client
Genel anlamda sözleşmeyi yapan iş
sahibi kurum.
ifraz / parcelling out
Tapu kütüğünde tek parsel olarak
kayıtlı bulunan bir taşınmaz malın
düzenlenen haritalara göre birden
çok parçaya ayrılarak tapu kütüğü-
ne tescil edilmesi işlemi.
ihale / bid
Yaptırılacak iş, temin edilecek mal
veya hizmet alımını üstlenecek firmanın
istekliler arasından seçilmesi
işlemi.
iki yönlü karayolu / two-way
street
Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt
trafiği için kullanıldığı karayolu.
ikili taşımacılık / bilateral
transport
Âkit taraflardan birinin topraklarında
başlayıp, diğer âkit taraf topraklarında
son bulan ve dolu veya
boş taşıtlarla yapılan taşımacılık.
iksa duvarı / sheeting wall
Yarma şevlerini desteklemek veya
benzeri bir amaçla inşa edilmiş kargir
veya betonarme duvar.
iktisap / acquisition
Edinme, kazanma.
il yolu / provincial road
Belediyeler veya diğer kurumların
sorumluluğunda bulunan yollar
dışında kalan illeri birbirine, devlet
yollarını limanlara, tersanelere,
hava alanlarına, demiryolu istasyonlarına
ve kamu ihtiyacının gerektirdiği
diğer yerlere bağlayan
ve bir il sınırı içinde başlayıp biten
karayolu.
imar planı / development plan,
zoning plan
Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini
karşılamayı, sağlıklı
ve güvenli çevre oluşturmayı, ya-
şam kalitesini artırmayı hedefleyen
ve bu amaçla beldenin ekonomik, demografik,
sosyal, kültürel, tarihsel,
fiziksel özelliklerine ilişkin araş-
tırmalara ve verilere dayalı olarak
hazırlanan, kentsel yerleşme ve gelişme
eğilimlerini alternatif çözümler
oluşturmak suretiyle belirleyen,
arazi kullanımı, koruma, kısıtlama
kararları, örgütlenme ve uygulama
ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan
oluşan belge.
imar uygulaması / application of
public works
Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki
yapılaşmaların plan, fen, sağlık ve
çevre şartlarına uygun oluşumunu
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 34
imitasyon (köprülerde)
sağlamak amacıyla bulunduğu yere
göre belediye veya valiliklerce yapı-
lan ve bu yerlerde inşaa edilecek resmi
ve özel bütün yapıları düzenleyen
imar planı hazırlama işlemi.
imitasyon (köprülerde) /
imitation
Orijinal taşların kırılan, kopan kısımlarının,
taşın kendi tozu kullanılarak
hazırlanan harç ile tamamlanması.
ince tesviye tabakası / thin
surface layer 1-
Kaya yarmalarda yüzey düzgünlü-
ğünü sağlamak için tesviye kotuna
göre fazla kazı yapılarak bu kazı yerine
seçme malzeme koymak suretiyle
yapılan tabaka.
ince tesviye tabakası / thin surface
layer 2-
Toprak yarmalarda tesviye kotuna
indirilmiş zeminin riperlenmek/
sürülmek v.b. suretlerde kabartılarak,
yeniden sıkıştırılması ve bazı
hallerde çimento, kireç vb. ile stabilize
edilmesi suretiyle elde gedilen
tabaka.
ince tesviye tabakası / thin surface
layer 3-
Bazı hallerde uygun kazı malzemesiyle
yapılan dolgunun en üst tabakası.
ince tesviye yüzeyi / thin levelling
surface
İnce tesviyesi yapılmış yol altyapısı
zemininin en üst yüzeyidir.
ince yonu taşı / hammer-dressed
stone
Görünen yüzleri tarak, murç, mucarta
ya da düz kalemle işlenmiş taş.
indirgeme oranı (i) / discount
rate
Gelecekte oluşacak fayda ve maliyetlerin
bugünkü değerinin hesaplanmasında
kullanılan oran.
intermodal taşımacılık /
intermodal transport
Aynı yükleme ünitesindeki veya karayolu
taşıtındaki ürünlerin, elleç-
lenmeden birden fazla taşımacılık
türü kullanılarak hareket ettirilmesi.
inşaat derzi / construction joint
Farklı genleşmelerden dolayı oluşabilecek
hasarları önlemek için yapı-
lar arasında bırakılan boşluk.
intikal ve reaksiyon mesafesi /
perception distance
Sürücünün gördüğü engeli algılaması,
tanıması ve alınacak önlemi
tasarlaması ile fren uygulaması için
gerekli zaman süresinde taşıtın almış
olduğu mesafe.
irtifak hakkı / easement
Sahibine hakkın konusu taşınmaz
mal üzerinde kullanma ve yararlanma
yetkisi veren sınırlı aynî hakların
genel adı.
iskele / scaffolding
Yapı elemanları inşa edilirken işçilerin
güvenle çalışabilmesi için ve
kalıp altlarında da taşıyıcı sistem
olarak oluşturulan platform.
istiap haddi ve/veya taşıma
kapasitesi / maximum load
Bir taşıtın veya aracın güvenle ta-
şıyabileceği ve imalat standardında
belirtilen en çok yük ağırlığı ve hizmetli
sayısı.
istikşaf / preliminary survey
(bkz. ön etüt)
terimleri KARAYOLLARI
35 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
kadastro
istinat duvarı / retaining wall
Dolgu şevlerini desteklemek veya
benzeri bir amaçla inşa edilmiş kargir
veya betonarme dayanma duvarı.
iş makineleri / construction machinery,
construction equipment
Yol inşaat makineleri ile benzeri
tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma
ile çeşitli kuruluşların iş ve
hizmetlerinde kullanılan; iş amacı-
na göre üzerine çeşitli ekipmanlar
monte edilmiş; karayolunda insan,
hayvan, yük taşımasında kullanılamayan
motorlu araçlar.
işaretleme / signing
Taşıt yolu ile bordür, ada, ayırıcı, oto
korkuluk gibi karayolu elemanları
üzerindeki çeşitli renkte çizgi, şekil,
sembol, yazı ve yansıtıcı ve benzerleri
ile özel bir talimatın aktarılmasını
sağlayan tertibat.
işgal (taşınmazın) / real estate
occupation
Tapu kütüğünde kayıtlı iken malikinin
istemi ile terkin edilmiş bir ta-
şınmazın mülkiyetinin kazanılması.
işletme hızı / operating speed
Serbest akım koşullarında sürücü-
lerin yaptıkları hızlardır. işletme
maliyeti / operating cost
Yolun fonksiyonel yapısının korunması
için gerekli rutin bakım dahil
tüm harcamalar.
itme sürme metodu (köprülerde)
/ incremental launched bridge
Köprülerde kirişlerin yerinde imal
edilerek imalatın sürekli olduğu ve
üstyapı sisteminin sürülerek oluşturulduğu
yapım sistemi.
izin/geçiş belgesi / permit
Taraflardan birisinde kayıtlı olan
bir karayolu aracının diğer tarafın
ülkesine giriş ve çıkışı için veya bu
ülkede seyahat edebilmesi için diğer
tarafça hazırlanan izin belgesi.
J
jeodezi / geodesy
Yeryuvarının şekil, boyut ve gravite
alanı ile zamana bağlı değişimlerinin
üç boyutlu bir koordinat sisteminde
tanımlanmasını amaçlayan
bir bilim dalı.
K
kaba yonu taş / rustication stone
Çekiçle kaba olarak işlenmiş taş.
kabin / cab
Araç şoför mahalli, şoför kabini.
kabotaj / cabotage
Bir âkit taraf topraklarında yerleşik
taşımacı tarafından yük ve yolcunun
diğer âkit taraf toprakları içinde bu
topraklarda belirlenmiş yükleme ve
boşaltma noktaları arasında taşınması
faaliyetleri.
kadastro / cadastre
Taşınmaz malların sınırlarının arazi
ve harita üzerinde belirtilerek hukuki
durumlarının ve üzerindeki hakların
tespit edilmesi işlemi.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 36
kademeli hendekler
kademeli hendekler / benching
ditches
Kafa ve topuk hendeklerini arazi eğimine
uydurma zorunluğu nedeniyle
çoğunlukla eğimin %25’i aştığı durumlarda,
suyun enerjisinin kırılarak
taşınmasını sağlamak amacı ile
yapılan basamaklı bir akış çizgisine
sahip beton kaplamalı hendekler.
kafa hendeği / intercepting ditch,
head ditch
Yarma kesimlerinde yüzeysel suların
yarma şevlerine ve yol gövdesine
zarar vermesini önlemek amacıyla
yarma şevi ile doğal topoğrafyanın
kesişme çizgisinden (şev kazığı çizgisi)
yamaç yukarı tarafta açılan
drenaj yapısı.
kafa kafaya çarpmalı kaza /
head-on collision
Zıt yönlerden gelen araçların karşı-
lıklı çarpışması ile oluşan kaza.
kalem (tarihi köprülerde) /
chisel
Yontma işlerinde kullanılan ucu sivri
veya keskin alet.
kalıp / formwork
Beton yapılarda betona şekil vermek
için kullanılan ahşap, metal vb. malzemeden
yapılan geçici veya kalıcı
form.
kalıp arabası / form traveller
Kalıp taşıyıcı.
kalite güvence / quality assurance
Kalite yönetiminin, kalite şartları-
nın gerçekleştirilmesi için güvence
sağlamaya odaklanan bölümü.
kalite iyileştirme / quality
improvement
Kalite yönetiminin, kalite şartları-
nın gerçekleştirilmesi yeteneğini
artırmaya odaklanan bölümü.
kalite kontrol / quality control
Kalite yönetiminin, kalite şartları-
nın gerçekleştirilmesine odaklanan
bölümü.
kalite planı / quality plan
Sözleşme gereği proje kapsamında
yapılacak imalat ve kullanılacak malzemelere
uygulanacak kalite kontrol
işlemlerini belirten doküman.
kalite planlaması / quality
planning
Kalite yönetiminin, kalite hedeflerinin
oluşturulmasına odaklanan ve
kalite hedeflerinin gerçekleştirilmesi
için gerekli iş proseslerini ve ilgili
kaynaklarını belirleyen bölümü.
kalite politikası / quality policy
Bir kuruluşun üst yönetimi tarafından
kabul edilen, bağlayıcı olarak
yazılı beyan edilen kalite ile ilgili
bütün amaçları ve yönlendirmesi.
kalite yönetim sistemi / quality
management system
Bir kuruluşu kalite açısından yönlendiren
ve kontrol eden yönetim
sistemi.
kalite yönetimi / quality management
Bir kuruluşun kalite bakımından
sevk ve idaresi için koordine edilmiş
faaliyetler.
kalkış noktası / point of departure
Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın
taşımacıya teslim edildiği yer.
kama / wedge
Taşları paralamadan yarmakta kullanılan
sivri uçlu yassı alet.
terimleri KARAYOLLARI
37 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
kanal açma ve vidanjör kamyonu
kamp taşıtı / camper vehicle
Yük taşımasında kullanılmayan; iç
dizaynı tatil yapmaya uygun teçhizatlarla
donatılmış, hizmet edebileceği
kadar yolcu taşıyabilen motorlu taşıt.
kamu hizmeti taşıtı / public service
vehicle
Kamu hizmeti için yük veya yolcu ta-
şıması yapan bütün taşıtlar.
kamu yararı / public interest
Devletin gereksinimlerine cevap veren
ve bu ihtiyaçları karşılayan, devlete
yarar sağlayan değerler bütünü.
kamulaştırma (istimlak) / expropriation

Devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinin,
kamu yararının gerektirdiği
hallerde, karşılıklarını peşin ödemek
şartıyla, özel mülkiyette bulunan
taşınmaz malların tamamına
veya bir kısmına el koyması işlemi.
kamulaştırma bedeli / expropriation
price
Kamulaştırma için ilgili kanunlarda
çerçevesi çizilen esaslara göre belirlenen
bedel.
kamulaştırma sahası / expropriation
area
Yol yüzeyi, hendekler, şevler, sanat
yapıları, köprüler, ariyet yerleri,
malzeme ocakları ve diğer kısımları
ile yolun yapımı ve emniyeti için kamulaştırılan
arazi.
kamulaştırma taşı / expropriation
post
Sınırın belirlenmesi için kamulaştırma
sahasında ve genişliğin değiştiği
noktalarda demirli ve demirsiz olarak
betondan yapılmış eleman.
kamyon / lorry, truck
İzin verilen azami yüklü ağırlığı 3,5
tondan fazla olan ve eşya/yük taşı-
mak için imal edilmiş motorlu taşıt.
kamyonet / light truck
İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı
3.500 kg’ı geçmeyen ve yük taşımak
için imal edilmiş motorlu taşıt.
kamyonet / pickup
İzin verilen azami yüklü ağırlığı
3.500 kg’ı geçmeyen ve eşya taşımak
için imal edilmiş motorlu taşıt.
kanal açma ve vidanjör kamyonu
/ combined canal jetting &
sewage truck
Tıkalı rögar kanallarını su püskürte-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 38
kanal (tarihi köprülerde)
rek açma ve vidanjör görevini yapan
kamyon.
kanal (tarihi köprülerde) / canal
Yonu taşları üzerinde kenetlerin
oturabilmesi için açılan yuva.
kanalize etme / channelization
Taşıtların veya yayaların düzenli
ve güvenli hareketlerini sağlamak
üzere birbirleri ile kesişen hareketlerin
yardımcı şeritler, yükseltilmiş
adalar, tarama, çizgi ve diğer trafik
işaretleri gibi elemanlar ile yönlendirilmesi
ve düzenlenmesi.
kanat duvarı / wing wall
Genellikle taşkınlarda yatak dışına
taşan akarsuların çevredeki araziye
dağılmasını ve köprünün kenar
ayakları civarında meydana gelebilecek
oyulmaları önlemek üzere
köprünün bulunduğu akarsuyun iki
sahili boyunca yapılan duvar.
kantar / weighing machine
Yük alacak araçların boş ve yüklendikten
sonra tartılmak için uğradıkları
ölçüm cihazı.
kapalı kapı seyahati / closed door
journey
Her ikisi de aracın kayıtlı olduğu
ülke topraklarında bulunan bir hareket
noktasından dönüş noktasına
kadar indirip bindirmeden tek bir
araç üzerinde tek bir yolcu grubunun
taşınması.
kapalı kasa kamyon / box truck
Yanları ve tavanı kapalı olan, sadece
arka kapağın açılmasıyla yüklenebilen
yarı römork sınıfı.
kaplama / pavement
Yol üstyapısının kaymaya, trafiğin
aşındırmasına ve iklim koşullarının
ayrıştırma etkisine karşı koyarken
aynı zamanda yük taşıyan en üst
tabakası.
kaplama taşı / cover slab
Ayak, selyaran, kemer, tempan duvarı,
döşeme, korkuluk gibi köprü elemanlarının
dış yüzeyini örten taşlar.
kaput / hood
Araçlarda motoru örten, açılır kapanır
biçimde yapılan kapak.
kar bıçağı / snow plough
Taşıta monte edilebilen kar küreme
bıçağı.
kar direği / snow pole
Karın yoldan uzaklaştırılması esnasında,
yol platformunu belirleyen
işaretler.
kar mücadelesi / snow removal
Kış programına dahil yolların trafi-
ğe açık bulundurulması için yapılan
çalışmaların tümü.
terimleri KARAYOLLARI
39 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
kargo işletmecisi
kar rotatifi kamyon / snow
blower truck
Karı püskürterek ve yol platformunun
dışına atarak temizleyen kamyon.
kar siperi / snow fence
Kar ile mücadelede kullanılan ve yol
boyunca rüzgarın esme yönü, şiddeti
vb. gibi bazı faktörlere bağlı olarak
yerleştirilen parmaklık, çit, prefabrik
vb. elemanlar.
karayolu / highway, road
Trafik için kamunun yararlanması-
na açık olan arazi şeridi, yol, otoyol,
köprüler ve benzeri yapı ve alanlar.
karayolu kapasitesi / highway/
road capacity
Mevcut yol, trafik ve kontrol koşulları
altında verilen bir zaman süresinde,
bir şerit veya bir platformun
belli bir kesiminden kabul edilebilir
ölçüler içinde geçmesi beklenen
maksimum taşıt sayısı.
karayolu karnesi / logbook
İzin belgesinin ayrılmaz bir par-
çası olup, boş ve dolu seferler dahil
olmak üzere ilgili izin belgesi kapsamında
gerçekleştirilen taşımalar
hakkında kronolojik sırada verilen
bilgileri içeren kayıtların tutulduğu
seyir defteri.
karayolu tasnif ve aktarma
merkezi / road classification and
transfer center
Kargo taşımalarında indirme, bindirme,
yükleme, boşaltma, aktarma,
tasnif ve dağıtım hizmetlerinin yapıldığı
yer.
karayolu taşıma yönetmeliği /
road transport regulation
25.02.2004 tarihli ve 25384 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik.
karayolu yapı yaklaşma mesafesi
/ highway building approach
length
Karayolu kenarında yapılacak tesislerin,
nitelik ve nicelikleri kanun ve
yönetmeliklere göre değişen karayolu
sınır çizgisine yaklaşabileceği
en kısa mesafe.
kardan mili, şaft / propeller shaft
Güç aktarma organlarında hareketi
vites kutusundan diferansiyele ileten
mil.
kardökon / shore protection
Yaklaşım imlasını tutmak, köprüyü
ve yaklaşım imlasını akarsuyun zararlı
tesirlerinden korumak için yapılan
tahkimat çeşiti.
kargir / masonry
Doğal ya da yapay taş ve blokların
harç adı verilen bağlayıcı malzemelerle
veya harçsız olarak örülmesiyle
oluşturulan yapım sistemi.
kargir köprü / stone bridge
Bir köprü tipi.
kargo / cargo
Tek parçada en fazla yüz kilogramı
geçmeyen, genellikle ambalaj ve kap
içerisinde olan küçük boyutlu koli,
sandık, paket gibi parça eşya.
kargo işletmecisi / cargo operator
Bağımsız bir işyerinin kullanma
hakkına sahip olan ve kargoyu tes-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 40
kargo tasnif ve aktarma merkezi
lim alarak kısa sürede gönderilene
ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi
ve denetimi altında yükleme, boşaltma,
depolama, istifleme, aktarma ve
gönderilene teslim gibi hizmetleri
yerine getiren, taşımayı yapan veya
yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu
üstlenen kişi.
kargo tasnif ve aktarma merkezi
/ cargo classification transhipment
center
Kargo taşımalarında indirme, bindirme,
yükleme, boşaltma, aktarma,
tasnif ve dağıtım hizmetlerinin
yapıldığı yer.
katılma şeridi (hızlanma şeridi)
/ acceleration lane
Bir platforma giren bir taşıtın üzerinde
seyredeceği ve hızını, transit
trafiğe daha güvenle katılacak düzeye
çıkarmasına olanak vermek, gerekli
katılma mesafesini sağlamak
ve nihayet ana platformdaki trafi-
ğe de gerekli olabilecek manevra ve
davranışları yapabilmek için gerekli
zaman ve mesafeyi bırakmak amacıyla
tesis edilmiş şerit.
katma bütçe / supplementary
budget
Özel gelirleri olan ve genel bütçe dı-
şında kalan bütçe, mülhak bütçe.
katyonik bitüm emülsiyonu /
cationic bitumen emulsion
Bitüm emülsiyonlarında kullanılan
emülgatörlerin bitümde çözünen
kısmı pozitif yüklü ise üretilen katyonik
bitüm emülsiyonudur.
kavisli kaplama / curved cover slab
Tempan duvarı ile köprü giriş ve
çıkışlarındaki kanat duvarlarında
kullanılan yamuk veya üçgen şeklindeki
taşlar.
kavşak / junction
İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi,
birleşmesi ve ayrılması ile
oluşan ortak alan.
kaya bulonu / rock bolt
Projelerde gösterilen veya idare tarafından
belirtilen yerlerde, duraylı
olmayan kaya blokların yerinde sabitlenmesi
için tek olarak, kayanın
kesme dayanımının artırılması için
sistematik olarak uygulanan destek
elemanı.
kayar kalıp / slip form
Kayarak ilerleyen kalıp.
kayıcı mesnet / sliding support
Doğrusal veya dairesel hareket eden
mesnet.
kayıt / registration
Yetkili bir idare tarafından aracın
sahibini, teknik özelliklerini ve aracın
kayıt numarasını gösteren bir
tanıtım belgesinin verilmesi.
kaza kara noktası / accident black
spot
Trafik kazalarının çeşitli nedenlerle
yoğunlaştığı yol kesimi.
kazazede / casualty
Kazada ölen veya yaralanan kişi.
kazı / excavation
Yol gövdesinin oluşturulabilmesi
için yapılan, yol tabanının oturacağı
terimleri KARAYOLLARI
41 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
kendiliğinden yerleşen beton
yerde bulunan ve uygun nitelikte olmayan
zayıf tabii zemin tabakasının
kaldırılması, kazıdan çıkan niteliği
uygun malzemenin dolguların tamamlanması
için yeterli miktarda
olmaması halinde ariyet yerlerinde
yapılan işlem, sanat yapıları temelleri,
drenaj ve su akışını sağlamak için
yapılan işlemlerin tümü.
kazığın taşıma gücü / bearing
capacity of a pile
Kazığın o zemin içerisinde taşıyabileceği
yük kapasitesi.
kazık aralığı / pile spacing
Kazıklar arasındaki mesafe.
kazık boyu / pile length
Kazığın uzunluğu.
kazıklı temel / pile foundation
Siltli, killi vb. sağlam olmayan zeminlerde
temele gelen yükü zemine
aktaran derin bir temel çeşidi.
kemer / arch
Bir açıklığın geçilmesi amacıyla, kenarları
ayaklara oturtmak suretiyle
yay şeklinde yapılan kargir yapı
parçası.
kemer açıklığı / arch span
Kemerin oturduğu iki mesnet arasındaki
mesafe ya da iki üzengi arasındaki
yatay uzaklık.
kemer alnı / archivolt
Kemere cephesinden bakıldığında
görünen taş dizisi.
kemer karnı / intrados
Kemerin alt (iç) yüzey alanı.
kemer sırtı / extrados
Kemerin üst (yüzey) alanı.
kenar açıklık / end span
Kenar ayakların yanındaki açıklıklar.
kenar ayak / abutment
Köprünün başında ve sonundaki
ayaklar.
kenar ayak perdesi / backwall
Kazık ayaklı köprülerde imlanın kenar
ayak kazıklarına itki vermemesi
için kazık ayaklara yapılan perde.
kenar çizgisi / border line
Kaplama üzerinde karayolu şeridinin
dış sınırını gösteren çizgi.
kenar dikmesi / marker post
Yolu doğrultusunu ve kenarlarını
göstermek üzere, yol kenarlarına belirli
aralıklarla yerleştirilen eleman.
kenar hendeği / side ditch
Yol yüzeyi ve yakınından gelen yü-
zeysel suların toplanıp yol boyunca
aktığı kısım.
kenar taşı / curb stone
Yol platformunun sınırlarını ve yolun
gidiş yönünü göstermek üzere,
yol kenarlarına belli aralıklarla yerleştirilen
ışık yansıtıcı eleman.
kendi hesabına taşımacılık /
transport on own account
Yolcu ve mal taşımacılığının, teşebbüsün
kendi ticari/ekonomik faaliyetinden
kaynaklanan nedenlerle
veya çalışanlarını taşımak amacıyla
yapılması ya da kâr amaçlı olmayan
bir kuruluş tarafından, kendi
üyelerine sosyal hizmet sağlamak
amacıyla ücretsiz olarak gerçekleş-
tirilmesi.
kendiliğinden yerleşen beton /
self-compacting concrete
Beton dökümünde vibrasyon ve sı-
kıştırma gerektirmeyen, kendi ağırlığı
ile yoğun donatılı bölgelerde bile
kalıbı tamamen doldurabilen, yer-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 42
kenet
leşebilen, sertleşmiş haliyle yoğunluğu,
homojenliği ve kalıcılığı vibrasyonla
kalıba yerleştirilmiş beton
özelliğinde olan beton.
kenet / clamp
Taşları birbirine bağlamakta kullanılan,
iki ucu kıvrık, 5-8 mm kalınlık,
50-60 mm genişlik ve 20-30 cm
uzunluğunda, yatay demir çubuk.
kent (şehir) / urban
Nüfus çoğunluğunun ticaret, sanayi
veya yönetimle ilgili işlerle uğraştı-
ğı, tarımsal etkinliklerin olmadığı
yerleşim alanı.
kesilme / setting
Bitüm kürecikleri etrafındaki yüklerin
muhtelif yollarla kaybolması
ve dolayısıyla küreciklerin yan yana
gelerek bir bitüm filmi meydana getirmesi.
kesin proje / final design, detail
design
Onaylı ön projesine uygun olarak;
yol, köprü, viyadük, tünel vb.nin her
türlü elemanının daha büyük ölçekli
şekilde boyutlandırıldığı, detaylandırıldığı
proje.
keski / nipper
Genel anlamda taşları kesmeye ve
yontmaya yarayan alet.
kesme dişi (köprü kenar ayak
temellerinde) / shear key
Köprü elemanı.
keson / caisson
Sağlam zeminin derinde olması ve
kazık temellere göre daha geniş
karne ve sağlam temel yapmak gerektiği
durumlarda zemin üzerinde
içi boş olarak inşa edilen kanivo ve
ağırlığından da yararlanılarak istenilen
derinliğe indirilerek uygulanan
temel biçimi.
k-faktörü / k-factor
Yıl içinde gözlemlenen saatlik en
yüksek trafik hacminin (30., 50.,
100. veya 200. saat) yıllık ortalama
günlük trafiğe göre değişimi.
kırmızı kot / grade elevation
Karayolu güzergâhı üzerindeki herhangi
bir noktanın bitmiş yol kaplama
üst kotu.
kış programı / winter program
Bakım altında tutulan karayolları-
nın kış mevsiminde trafiğe açık bulundurulması
için uygulanan program.
kış programı haritası / winter
program map
Kış programındaki yolların önem
derecelerine göre “daimi açık tutulacak
yollar” ve “imkan bulundukça
açık tutulacak yollar” olarak belirlendiği
harita.
kıyı kenar çizgisi / shore edge line
Deniz, tabii ve suni göller ile akarsularda,
kıyı çizgisinden sonraki kara
yönünde su hareketlerinin oluşturduğu
kumluk, çakıllık, kayalık, taş-
lık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların
doğal sınırı.
kıymet takdiri (değerleme) /
valuation
Belirgin özelliklere sahip olan kesin
bir pazarı ve fiyatı olmayan taşınır
veya taşınmaz malların parasal de-
ğerini ortaya koyma veya tahmin
işlemi.
kilit taşı / keystone
Kemer kubbe ve tonozların tepe
noktalarına konan, üstüne gelen
terimleri KARAYOLLARI
43 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
konteyner
ağırlığı yanındaki taşlara aktaran
taş, anahtar taşı.
kilometre / kilometer
Yol üzerinde herhangi bir noktanın
proje başlangıcına olan uzaklığının
kilometre + metre olarak ifadesi
(15+225.05 gibi).
kilometre eşitliği / station
equation
Ripaj, varyant veya ölçüm farklılıkları
nedeni ile kotta veya kilometrede
yapılan değişikliklerin geri (G) ve
ileri (İ) olarak belirtilmesi (örneğin
6+845.12G/6+840.33İ gibi).
kimyasal katkı / chemical additive
Taze ve sertleşmiş betonun bazı
özelliklerini değiştirmek için karış-
tırma işlemi esnasında betona çimento
kütlesine oranla çok az miktarda
eklenen malzeme.
kiralık taşıt / hired vehicle
Karşılığı alınmak üzere ve belirli bir
süre için başkası hesabına ya da aracın
sahibi olan işletme ile bir kira ya
da leasing sözleşmesi imzalanmak
suretiyle kendi hesabına karayoluyla
uluslararası eşya taşımacılığı ile
iştigal eden bir işletmeye ait olan
herhangi bir taşıt.
kiriş / beam
Köprü üstyapı elemanı.
kiriş adedi / number of beams
Kiriş sayısı.
kitabe / inscription
Bir anıt eserin üzerine eseri yaptı-
ranın adı ve yılı gibi tanıtım ve bilgilendirme
amaçlı yazılan yazıt.
klasik (alaturka, oluklu) kiremit
/ pantile
Yarım silindir şeklinde, uçlarından
biri ötekinden biraz daha geniş olan,
%20-%30 arasındaki çatı eğimlerinde
kullanılabilen kiremit cinsi.
kolon / column
Yükleri temele taşıyan dikey eleman.
kombine taşımacılık / combined
transport
Taşımacılığın büyük kısmının demiryolu,
içsuyolu veya denizyolu ile
yapıldığı, taşımanın başlangıç ve/
veya son etabının mümkün olan en
kısa mesafeyle kara taşımacılığıyla
yapıldığı intermodal taşımacılık
türü.
komisyoncu / commission agent
Yük veren kişiye yüke uygun aracı
bulan ve araç sahibinden komisyon
alan kişi.
kompozit köprü / composite
bridge
Kirişleri çelik, döşemesi betonarme
olan köprü sistemi.
koni / cone
Özellikle yol çalışmalarının olduğu
yerlerde kullanılan trafik kontrol
cihazı.
konşimento / bill of loading
Üzerinde taşınan yükün içeriği ile
ilgili bilgiler bulunan yük taşıma
senedi.
konteyner / container
Bir taşıma donanımı parçası olarak,
yükleme biçimi korunarak veya bozulmadan
birden çok taşıma türüyle
taşınmasına imkan verebilen, taşı-
ma yolunda aktarma ve istiflemeye,
kolaylıkla doldurulup boşaltılmaya,
birçok kez kullanılmaya uygun ve
dayanıklı malzemeden imal edilmiş
kapalı yapı.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 44
kontrol belgesi
kontrol belgesi / inspection sertificate

Otobüsler ve yolcu otobüsleri için
yolcu manifestosu.
kontrol kesim haritası / control
section map
Karayollarını teşkil eden her sınıftan
yolun kontrol kesimler halinde
gösterildiği karayolu haritası. Bu
haritada, karayolları üzerinde bulunan
yerleşim yerleri ile yol kavşakları,
uzunlukları ile birlikte gösterilmektedir.
kontrol kesim numarası /
control section number
Karayolunun belirli noktalardan
belirli uzunluklarda bölünmesi ile
oluşmakta olup, bu noktalar ele alı-
nan kesimi açıklıkla tanımlayabilecek
noktalar olmalıdır. Uzunluğu
yolun özelliklerine ve kesimin baş-
langıç bitiş noktalarını gösterecek
belirtilerin varlığına bağlı olarak
saptanmaktadır. Devlet ve il yollarında
kavşaklar ve il sınırları baş-
langıç ve bitiş noktaları olarak seçilmektedir.
kontrol mühendisi / control
engineer
İşbaşında idareyi temsil etmek üzere
yetkilendirilerek atanan, işin yapılışını
ve kullanılan malzemelerin
proje ve şartnamelerde istenilen nitelikte
olup olmadığını kontrol eden,
müşavir veya kontrollük birimi.
koridor / corridor
Planlanan veya mevcut bir yolun
başlangıç ve bitim mahallerini kapsayan,
topoğrafik sınırlamalara göre
değişken genişlikte olabilen ve şeritsel
olarak nitelenebilecek bir alan.
korkuluk (tarihi köprülerde) /
parapet
Köprünün iki tarafında ve tempan
duvarının üzerinde yükselen, geçiş-
te güvenliği sağlayan köprü elemanı.
korniş / corniche
Köprünün her iki tarafında tempan
duvarı ile korkuluğu ayıran, boydan
boya giden düz veya profilli çıkıntı.
korozyon / corrosion
Bazı maddelerin kimyasal yoldan
malzemeyi tahrip etmeleri olayına
verilen genel ad.
kot / elevation
Herhangi bir noktanın belirli bir
düzleme göre alçaklık veya yüksekliği,
rakım.
kota / quota
İki âkit tarafın yetkili makamları
arasında yıllık olarak teati edilen
izin belgesi sayısı.
kotlu plan / detailed elevation plan
(bkz. plankote)
köprü / bridge
Hesap açıklığı 10m’den büyük (10m
dahil) akarsu, vadi, karayolu, demiryolu
gibi engelleri geçmek amacıyla
kullanılan karayolu yapısı.
köprü (kemer) gözü / arche
Köprünün ayakları arasındaki boşluk.
köprü altyapısı / bridge substructure

Köprünün üstyapısı altında kalan
ayak ve temel kısımları.
köprü bakım / bridge maintenance
Köprü ve köprü ile ilgili bir yapının
öngörülen görevi sürekli olarak yerine
getirmesini sağlamak amacı ile
orijinal yapısının muhafazası için
yapılan çalışma.
terimleri KARAYOLLARI
45 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
kurşunsuz benzin
köprü boyu / bridge length
Köprünün başındaki yaklaşım pla-
ğı ile kesiştiği çizgiden, sonundaki
yaklaşım plağı ile kesiştiği çizgiye
kadar olan toplam uzunluk.
köprü cinsi / bridge type
Köprünün yapıldığı malzemeye göre
(betonarme, çelik vb.) adlandırılması.
köprü eğimi (tarihi köprüler) /
gradient slope
Büyük göz üzerinden yanlara doğru
verilen ve iki tarafta yol seviyesi ile
birleşen eğim.
köprü envanteri / bridge inventory

Köprüye ait tüm elemanların ve yapıların
geometriye dayalı ihtiyaç
duyulan bilgilerinin toplandığı ve
değerlendirildiği bilgi kaynakları.
köprü genişliği / bridge width
Köprü tabliyesi enkesitinin dış kenarları
arasındaki mesafe.
köprü korkuluğu / bridge railing
Köprü boyunca her iki tarafta bulunan
koruyucu parmaklıklar.
köprü muayenesi / bridge inspection

Köprü elemanlarının incelenerek
hasarlarının tespit edilmesi ve kayıt
altına alınması.
köprü onarımı / bridge repair
Köprülerden güvenli trafik akışının
sağlanması için köprü elemanlarındaki
veya köprüyü koruyan yapı-
lardaki hasarların giderilmesi ya da
hasarlı elemanların değiştirilmesi.
köprü plankotesi / bridge survey
map
Köprü ölçüm haritası.
köprü şantiyesi / bridge site
Köprü inşaat sahası.
köprü tabliyesi / deck, slab
Köprü ayakları üzerinde bulunan
üstyapı elemanı.
köprü tipi / bridge type
Köprü sistemi (basit kiriş, öngerilmeli
vb.).
köprü üstyapısı / bridge superstructure

Köprünün ayakları üstünde kalan
kısmı.
köprü yapım / bridge construction
Köprü inşaatı.
köprü yaya yolu / bridge sidewalk
Köprü tabliyesinin her iki tarafında
yayaların üzerinden emniyetli yürü-
meleri için ayrılmış kısım.
köprülü kavşak / bridge crossing,
flyover junction
İki veya daha fazla yolun hareket
halindeki trafiği etkilemeden farklı
düzlemde kavşak köprüsü ile meydana
getirilmiş bağlantı yolu sistemi.
kurp (yatay ve düşey kurp) /
curve
Proje yatay ve düşey hattındaki doğ-
rusal kesimleri birleştiren eğrisel
veya dairesel karayolu kesimi.
kurp genişlemesi / curve widening
Dar kurplarda uzun araçların dönü-
şünü kolaylaştırmak için platform
genişliğinin artırılması.
kurşunsuz benzin / unleaded
gasoline
Organik kurşun bileşikleri katılmamış
benzin.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 46
küçük çukurların doldurulması
kusurlar tablosu / checklist of
defects
Kara Ulaştırması Genel Müdürlü-
ğünce düzenlenen ve araçta tespit
edilen eksiklikleri/kusurları belirten
ve bu eksikliklerin/kusurların
hangi kusur grubuna girdiğini gösteren
tablo.
kusursuz araç / defect-free
Muayene edilen araçta herhangi bir
eksikliğin bulunmaması hali.
kutu kesitli kiriş / box girder
İçi boşluklu kiriş.
kutu kiriş / box girder, hollow
girder
Enkesitinde boşluk bulunan kiriş.
kutu menfez / box culvert
Yüzeysel drenaj sırasında, dolgunun
bir tarafında biriken veya bu taraftan
gelen akarsuyu yol gövdesinin
diğer tarafına geçirmek üzere kullanılan
kare veya dikdörtgen kesitli
betonarme su geçidi.
küçük çukurların doldurulması
/ filling
Yol üst yapısındaki münferit çukurların
yama malzemesi ile doldurularak
onarılması.
külah / cone
Selyaranların çatı örtüsü.
külünk / flat pick
Kayaları parçalamakta ve yumuşak
taşları sayalamakta kullanılan sivri
kazma.
kür etmek / asphalt curing
Sıvı petrol asfaltı içerisine katılan
benzinin, gazyağının ve mazotun
buharlaşması. İnşaat esnasında sıvı
petrol asfaltları tam olarak kür edilemez,
kür inşaat sonrasında da bir
süre devam eder. Bu süre yavaş kür
eden (SC) cinsi sıvı petrol asfaltları
için birkaç yıl da sürebilir.
küresel mesnet / spherical bearing
Bir mesnet çeşidi.
L
laboratuar / laboratory
İdareye ait veya idare tarafından belirlenecek
laboratuar.
lase / lase, group of combined curve
Kısa mesafede yükselmek gerekti-
ğinde birbirini kısa aralıklarla izleyen
çok sayıdaki küçük yatay kurplar
ile oluşturulan yol kesimi.
lastik / tyre, tire
Araçların yol üzerinde gidişini sağ-
layan temel parça.
lastik tekerlekli dozer / rubber
wheeled dozer
Önünde geniş bir bıçağı olan toprak
tesviyesinde kullanılan lastik tekerlekli
bir iş makinesi.
lastik tekerlekli ekskavatör /
rubber wheeled excavator
Değişik seviyelerdeki zemini sınırlı
terimleri KARAYOLLARI
47 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
lowbed (alçak şasi yarı römork)
miktarda kazmak, gevşek malzemeyi
ya da kazılmış toprağı bir yere
yığmak ya da yüklemek için kullanı-
lan lastik tekerlekli iş makinesi.
lastik tekerlekli silindir / rubber
wheeled roller
Lastik tekerlekli silindir.
lastik tekerlekli yükleyici /
rubber wheeled loader
Malzemeyi bir yerden alıp başka bir
yere yüklemek için kullanılan makine.
lastik tekerlekli traktör / farm
tractor
Belirli şartlarda römork ve yarı rö-
mork çekebilen, ancak ticari amaçla
taşımada kullanılmayan tarım aracı.
lojistik işletmecisi / logistics
operator
Taşımacılık faaliyetinin yanı sıra;
bağımsız bir işyerinin kullanım hakkına
sahip olarak müşterilerine ait
eşyayı teslim aldıktan sonra kendi
gözetim ve denetimi altında yükleme,
boşaltma, depolama, istifleme,
paketleme, tasnif, etiketleme, sipariş
planlaması, dağıtım, teslimat ve
benzeri hizmetlerin tamamını veya
bir kısmını üstlenen gerçek ve tüzel
kişiler.
lowbed (alçak şasi yarı römork)
/ lowbed semi-trailer
Yerden yüksekliği azaltılmış, ağır
taşımalar için özel yarı römork.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 48
madırga (madraba)
M
madırga (madraba) / lump
hummer
Murç ve benzeri aletlerin başına vurularak
kullanılan 2-3 kg ağırlığındaki
bir çeşit taşçı çekici.
mafsal / pin, hinge
Pim, mil.
mahmuz / dike
Setleme.
mahrece iade beyannamesi /
decleration for returning the goods
to the country of origin
Mahrecine iade eşyanın ithalatçısı
tarafından geldiği yere geri gönderilmesi
için düzenlenen belge.
malç / mulch
Yolboylarında dikilen bitkilerin gelişip,
toprağı tutmasına karşı geçen
süreçte toprak yüzeyinin dış etkenlere
karşı korunması ve toprak neminin
muhafaza edilmesi amacıyla
kullanılan polietilen, odun talaşı,
çam ibreleri vb. materyal.
manivela / crank lever
Taşları taşıma amaçlı kullanılan bir
ucunun bağlı bulunduğu bir nokta
etrafında dönen bir tür kaldıraç.
mansap / downstream
Akış aşağı, suyun sanat yapılarından
çıktığı kısım.
marş motoru / starter motor
Aküden aldığı elektrik enerjisini
elektomanyetizma prensibine göre
mekanik elektriğe çevirerek, oluş-
turulan bu mekanik enerji ile marş
dişlisi üzerinden motorun volanı
döndürülerek ihtiyaç duyulan ilk
hareketi sağlayan parça.
mekik servis / shuttle service
Önceden oluşturulmuş yolcu gruplarının,
dışarı ve gidiş dönüş seyahatlerinde
tek bir hareket noktasından
alınıp tek bir varış noktasına taşınması.
memba / upstream
Suyun sanat yapısına geldiği kısım.
menfez / culvert
Mücavir alanlardan yola gelecek her
türlü suyu, yolun işletme süresi boyunca
yerine getireceği fonksiyonu
zedelemeyecek şekilde yoldan geçirerek
uzaklaştırmak için yol gövdesi
altında inşa edilen ve açıklığı 10
metreye kadar olan sanat yapısı.
menfez temizliği / maintenance
of culvert
Yeraltı dren tesislerine ait deşarj
noktalarının teressübat, kar, buz,
çalı, ot ve benzeri yabancı maddelere
karşı korunmaları sağlanmak.
mermer / marble
Kalkerlerin başkalaşarak kristalleş-
mesi sonucu oluşan taş.
meskun mahal / residential area
İl, ilçe, kasaba, köy, toplu işyeri veya
sanayi bölgeleri gibi insanların topluca
yaşadıkları; yol, su, elektrik,
ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon,
aydınlatma gibi kamu hizmetlerinden
istifade ettikleri toplu yaşam ve
çalışma alanlarını ve bu alanların
bitiminden 500 metreye kadar olan
mesafeyi kapsayan yer.
mesleki saygınlık / good repute
Ticari alanda ve mesleğin icrası ile
ilgili konularda kötü şöhret sahibi
olmamak.
terimleri KARAYOLLARI
49 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
motosiklet
mesleki yeterlilik / professional
competence
Mesleğin icrası ile ilgili eğitim, bilgi,
beceri ve donanıma sahip olmak.
mesleki yeterlilik belgesi / professional
competence certificate
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde
öngörülen ve kişilerde mesleki yeterliliğin
bulunduğunu gösteren
belge.
mesleki yeterlilik eğitimi / professional
competence training
Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki
faaliyetlerle ilgili bir
mesleki yeterliliğin kazandırılması
amacıyla verilecek eğitim.
mesleki yeterlilik eğitimi tamamlama
belgesi / professional
competence completion certificate
Mesleki yeterlilik eğitimini tamamlamış
olanlara bu eğitimi veren kuruluşça
verilen belge.
mesleki yeterlilik eğitimi yetki
belgesi / licence for professional
competence training
Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında
mesleki yeterlilik eğitimi
vermek üzere faaliyette bulunacak
gerçek ve tüzel kişilere Bakanlıkça
verilecek yetki belgesi.
mesleki yeterlilik sınavı / professional
competence exam
Kişilerde mesleki yeterliliğin bulunup
bulunmadığının anlaşılması
amacıyla yapılacak sınav.
mesnet / bearing
Ayaklar üzerine yerleştirilen, köprüleri
olumsuz etkilerden koruyan
yapı elemanı.
mıcır / stone chips
Tek boy, kırılmış, köşeli taş malzeme.
mıcır serici / chip spreader
Sathi kaplamalarda mıcır (agrega)
seriminde kullanılan bir araç veya
ekipman.
mineral katkı / mineral additive
Betonun bazı özelliklerini iyileştirmek
veya betona özel nitelikler kazandırmak
amacıyla kullanılan ince
malzemeler.
mini kazık / mini pile
Sanat yapılarının temellerinde kullanılan,
boyutları küçük olan kazık.
minibüs / minibus
Yapısı itibariyle sürücüsünden baş-
ka 8 ila 14 oturma yeri olan ve insan
taşımak için imal edilmiş bulunan
motorlu taşıt.
modifiye bitüm / modified bitumen

Üretim sırasında bir ya da daha fazla
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 50
moloz taş
kimyasal katkı kullanılarak, reolojik
özellikleri iyileştirilen bitüm.
moloz taş / rubble stone
Doğrudan doğruya ocaktan çıktığı
şekliyle kullanılan veya yalnızca yatak
yüzleri mümkün olduğu ölçüde
çekiçle düzeltilerek kullanılan taş.
motor / engine
Aracın hareketi için gerekli gücü
sağlayan aksam.
motor kilidi / immobilizer
Kontak anahtarının çıkarılmasının
ardından hırsızlığa karşı motorun
elektronik olarak kilitlenmesini sağ-
layan sistem.
motosiklet / motorcycle
2 veya 3 tekerlekli sepetli veya sepetsiz
motorlu araçlar. Bunlardan
karoserisi yük taşıyabilecek şekilde
sandıklı veya özel biçimde yapılmış
olan ve yolcu taşımaların da kullanılmayan
3 tekerlekli motosikletlere
yük motosikleti (triportör) denir.
mozeta (mucarta) / bush hammer
Sert taşların yüzünü düzlemekte
kullanılan bir çeşit dişli tokmak.
muayene kanalı / inspection
channel
Muayeneye gelen araçların Karayolu
Taşıma Yönetmeliği’nde belirtilen
usul ve esaslar dahilinde tüm muayenelerinin
yapıldığı, muayene araç
ve gereçleri ile donatılan peron.
murç / chisel
Sayalanmış olan taşların kabasını
almakta veya oyuk açmakta kullanı-
lan sivri uçlu çelik kalem.
mücavir alan / urban area
İmar mevzuatına göre belediyelerin
kontrol ve sorumluluğu altındaki
alan.
mühimmat / ammunition
Tahripleri dahil ederek savunma ve
saldırıyla bağlantılı olarak kullanmak
için patlayıcılar, sevk barutu,
fişek, başlatıcı, terkip veya nükleer,
biyolojik ve kimyasal malzemelerle
yüklü bir cihaz.
mülkiyet / ownership
Kısaca mülk sahipliği olarak adlandırılan,
bir eşya üzerinde, yasal sı-
nırlar içinde mutlak bir egemenlik
yetkisi veren hak.
müşavir / consultant
İdare adına kontrollük hizmetlerini
yürüten kişi veya firma, danışman.
müştemilat / outbuilding
Taşınmazın kullanımını kolaylaştı-
ran ek tesis.
müteahhit (yüklenici) / contractor
Sözleşmede belirtilen şartlar içerisinde
işi yapmayı, bunun için gerekli
her türlü malzeme, işçi, makine, alet
vb.nin teminini ve işin tamamlanmasını
üzerine alan özel veya tüzel
kişi.
mütemmim cüz / integral part
Bütünleyici parça, asıl şeyin temel
unsuru olan ve o şey yok edilmedik-
çe, zarara uğratılmadıkça veya yapı-
sı değiştirilmedikçe ondan ayrılmasına
olanak bulunmayan parça.
N
nakliyat ambarı / warehouse
Bir veya birden fazla gönderenden
toplu veya parça başı eşyanın teslim
terimleri KARAYOLLARI
51 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
okul taşıtı
alınarak işletmecinin gözetimi ve
denetimi altında yükleme, boşaltma,
depolama, istifleme, aktarma ve
gönderilene teslim gibi hizmetlerin
yapıldığı yer.
nakliyat ambarı işletmecisi /
warehouse operator
Bağımsız bir işyerinin kullanma
hakkına sahip olan ve eşyayı teslim
alarak kendi gözetim ve denetimi
altında; yükleme, boşaltma, depolama,
istifleme, aktarma ve gönderilene
teslim gibi hizmetleri yerine
getiren, taşımayı yapan veya yaptı-
ran ve bundan doğacak sorumluluğu
üstlenen kişi.
nakliyeci / carrier
Taşımacılıkla uğraşan kişi
navlun / freightage
Nakliye bedelinin katma değer vergisi
hariç tutarını ifade eden terim.
nehir yatağı / river bed
Nehir tabanı.
nervür / rib
Betonla aderansı arttırmak amacıyla
çubuğun yüzeyinde oluşturulmuş,
çubuk eksenine belirli bir açıyla
veya açılarla yer alan ve çubuk boyunca
devam eden çıkıntılar.
nervürlü demir / ribbed bar
Yüzeyi düzgün olmayan demir.
net bugünkü değer / net present
value
Bir yatırımın belli bir faiz oranına
göre indirgenmiş giderlerinin toplamı
ile indirgenmiş net gelirleri toplamı
arasındaki fark.
nihai çevresel etki değerlendirmesi
raporu / final environmental
impact assessment
Çevresel etki değerlendirmesi çalış-
malarının sonuçlarını içeren detaylı
rapor.
nihai proje / final project, as built
Kesin ve uygulama (tatbikat) projelerine
göre yapım çalışmaları sonucunda
oluşan değişiklikleri de içine
alan ve en son durumu yansıtan projeler.
niş / niche
Duvar içinde bırakılan oyuk, girinti.
nivelman / levelling
Noktalar arasındaki yükseklik farkının
belirlenmesi.
nokta hız / spot speed
Bir taşıtın platformda belli bir noktadan
geçtiği andaki hızı.
O
ofset / offset, oblique parallel lines
Geometrik burun ile fiziksel burun
arasında kalan bölgede yapılan tarama.
okul geçidi / school crossing
Genel olarak okul öncesi, ilköğretim
ve orta dereceli okulların çevresinde
özellikle öğrencilerin geçmesi
için taşıt yolundan ayrılmış ve bir
trafik işareti ile belirlenmiş alan.
okul taşıtı / school vehicle, school
bus
Genel olarak okul öncesi, ilköğretim
ve orta dereceli okulların öğrencileri
ile gözetici ve hizmetlilerin taşınmalarında
kullanılan taşıt.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 52
oluk (tekerlek izinden oluşan)
oluk (tekerlek izinden oluşan)
/ rutting
Asfalt kaplamalarda araçların tekerlek
izleri boyunca meydana gelen
çökmeler.
ondülasyon / corrugation, waves
Yol üzerinde, trafik akışına göre enine
doğrultuda ve birbirine yakın belirli
aralıklarla oluşan dalgaya benzer
yüzey deformasyonu.
ordino / waybill
Konşimento karşılığında, yurt dışından
gelen malın gümrükten çekilmesi
için verilen emir.
orta ayak / pier
Köprünün kenar ayakları dışındaki
ayakları.
orta düzey yönetici / mid-level
manager
KTY kapsamında faaliyet gösteren
bir gerçek veya tüzel kişiliğin veya
buna ait bağımsız bir birimin ta-
şımacılık faaliyetlerini sürekli ve
etkin bir şekilde sevk ve idare eden
müdür/idareci, şef, uzman, operasyon
yöneticisi, operatör ve benzeri
ünvanlarla istihdam edilen kişiler.
orta yüklü ticari taşıt / medium
commercial vehicle
Yolcu taşıma kapasitesi yaklaşık 14-
25 kişi olan taşıtlar ve toplam yüklü
ağırlığı yaklaşık 3,5 ton ile 10 ton
arasında olan kamyon.
ortak borulu enjeksiyon / common
rail
“Tutuculu püskürtme” anlamına gelen,
yeni nesil dizel motorlarda kullanılan
bir yakıt enjeksiyon sistemi.
ortalama seyahat hızı / average
travelling speed
Belirli bir yol kesimi uzunluğunun, o
kesimde seyahat eden taşıtların tüm
durma ve duraklama süreleri dahil
edilerek belirlenen ortalama seyahat
süresine bölünmesi ile bulunan
hız.
ortalama seyir hızı / average
running speed
Belirli bir yol kesimi uzunluğunun,
bu kesimden geçen taşıtların ortalama
seyir süresine bölünmesiyle
bulunan hız. Seyir süresi bir taşıtın
bir seyahat boyunca hareket halinde
bulunduğu zaman dilimlerinin toplamı.
ortofoto / orthophoto
Hava fotoğrafı veya uydu görüntüsü
kullanılarak elde edilen, harita gibi
belli bir ölçeği olan fotoğrafik gö-
rüntü.
otobüs / bus
Yapısı itibariyle sürücüsünden baş-
ka en az 15 oturma yeri olan ve insan
taşımak için imal edilmiş bulunan
motorlu taşıt.
otokorkuluk / guardrail
Bir yolun kenarına ya da gidiş ve dö-
nüş şeritlerinin ortasına yatay olarak
yerleştirilen metal ya da beton
kiriş.
otomatik görüntü karartma /
autodimming
Dikiz aynalarında kullanılan duyarlı
aynanın ışığı daha yoğun kırarak,
kararması.
terimleri KARAYOLLARI
53 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
öngerilmeli beton
otomatik trafik sayım cihazı /
automatic traffic counting device
Herhangi bir kullanıcıya ihtiyaç
duymaksızın çeşitli sensörler aracı-
lığıyla yoldan geçen taşıtları sayan
cihaz.
otomobil / passenger car, car
Yapısı itibariyle sürücüsünden baş-
ka en çok 7 oturma yeri olan ve insan
taşımak için imal edilmiş bulunan
motorlu taşıt.
otoyol / motorway
Yüksek standartlara sahip, trafik
seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan,
seyahat hızı yüksek ve üzerinde
erişme kontrolünün uygulandığı
karayolu.
Ö
ödül (bonus) belgesi / bonus
permit
İkili anlaşmalar gereği yabancı ülkelerden
özel şartlara bağlı olarak kota
harici temin edilen geçiş belgesi.
ölçme belirsizliği / uncertainty of
measurement
Makul olarak ölçülen büyüklüğe atfedilen
değerlerin dağılımını karakterize
eden ve ölçü sonucuyla ilgili
olan parametre.
ölü yük / dead load
Köprünün kendi ağırlığı.
ön cam / windshield, windscreen
Araç ön camı.
ön etüt (istikşaf) / preliminary
survey
Başlangıç ve sonu tespit edilen iki
nokta arasında göreceği hizmet
(yerleşim, sosyal ve ekonomik) bakımından
uzunluk, toprak işleri,
drenaj, jeolojik ve topoğrafik yapı ile
trafik ve gelişme faktörleri gibi hususlar
göz önünde tutularak, karayolu
geometrik standartları ile trafik
güvenliğini teknik ve ekonomik
olarak karşılayacak yol güzergâhı-
nın veya güzergâhlarının haritalar
üzerinde veya arazide araştırılması.
ön far / head light
Araç ön aydınlatma farı.
ön proje / preliminary/tentative
design
Kesin güzergâhın ve yaklaşik maliyetinin
belirlenmesi için alternatif
hatlarda yapılan mühendislik çalış-
maları.
ön radye / apron
Menfezlerde kanat duvarları arasındaki
kısım.
öngerilmeli artçekim köprü /
prestressed posttension bridge
Betonu döküldükten sonra öngerme
halatları gerilen köprü sistemi.
öngerilmeli beton / prestressed
concrete
Betona dökümden önce veya serbestleştikten
sonra basınç verme
teknolojisinde kullanılan beton.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 54
öngerilmeli kazık
öngerilmeli kazık / prestressed pile
Öngerme teknolojisi ile imal edilen
düşey taşıyıcı yapı elemanı.
öngerilmeli kiriş / prestressed
beam
İçindeki germe kabloları veya kenarlarından
sıkıştırılarak kesme ve
çekme gerilmelerinin elimine edildiği
beton kullanılarak imal edilen
eleman.
öngerilmeli önçekim köprü /
prestressed pretension bridge
Öngerme halatları gerildikten sonra
betonu dökülen, fabrik ortamda dö-
külen hazır kirişli köprü sistemi.
öngerme çeliği / prestressing steel
Öngerilmeli beton yapımında kullanılan
çelik.
öngerme donatısı / prestressed
tendon
Öngerilmeli beton teknolojisinde
kullanılan donatı.
öngerme halatı / prestressing
strand önçekim çelik demeti.
örülme / weaving
Aynı yönde hareket eden trafik
akımlarının katılma ve ayrılma sureti
ile kesişmeleri.
özel amaçlı taşıt / special-purpose
vehicle
Genellikle yerleşim birimleri içerisinde
insan taşımasında kullanılan,
karayolunda tekerlekleri raylar üzerinde
hareket eden ve hareket gücü-
nü dışarıdan sağlayan taşıt.
özmal taşıt / equity vehicle
Araç tescil belgesinde yetki belgesi
sahibi adına kayıtlı taşıt.
P
pafta / map sheet
Arazilerin teknik usullere göre öl-
çülüp belli oranda küçültülerek bir
altlığa çizilmiş haritası.
paketleyen / packer
Tehlikeli maddeleri, büyük paketler
ve orta boy hacimli konteynerler de
dahil olmak üzere, paketlere koyan
ve gerektiğinde paketleri taşınmak
üzere hazır hale getiren işletmeler
ile tehlikeli maddeleri paketleten ya
da bu malların paketlerini ya da tanımlarını
değiştiren ya da değiştirten
işletmeler.
paletli delici / crawler drill
Kaya delme makinesi.
paletli dozer / crawler dozer
Önünde geniş bir bıçağı olan toprak
tesviyesinde kullanılan paletli bir iş
makinesi.
paletli ekskavatör / crawler excavator

Değişik seviyelerdeki zemini sınırlı
miktarda kazmak, gevşek malzemeyi
ya da kazılmış toprağı bir yere
yığmak ya da yüklemek için kullanı-
lan paletli iş makinesi.
terimleri KARAYOLLARI
55 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
pere
palmet / palm leaf
Bir sapın iki tarafında simetrik olarak
sıralanmış uzunca yapraklardan
oluşan üsluplaştırılmış bitkisel bezeme
motifi.
palplanş / sheet pile
Gevşek zeminlerde yanal çökmeleri
önlemek için çelik, demir vb. malzemelerden
yapılan plaka şeklindeki
kazık.
palye / bench
Yüksek yarma ve dolgularda şev stabilitesi
için düzenlenen kademe.
palye hendeği / bench ditch
Palyeli olarak yapılan yarma ve dolgularda
şeve ve palyeye gelen yüzeysel
suların toplanıp deşarj edildiği
drenaj yapısı.
panel köprü / panel bridge
Yıkılan köprünün yerine yenisi yapı-
lıncaya kadar trafik akışının kesintiye
uğramaması için yapılan geçici
köprü.
parafin / paraffin
Bitümü oluşturan üç yapıdan birisi
olan parafinler veya alifatikler
doğrusal, üç boyutlu zincirsi yapıda
olup mumsu veya yağsı bir özellik
gösterir.
parça başına taşıma / transport
per piece
Bir veya birden çok gönderenin aynı
veya birbirinden ayrı gönderilene ait
eşyalarının taşınması.
park alanı / parking area
Araçların yol kenarında kısa süreli
bekleme amacıyla kullandıkları
alan.
park etme / parking
Araçların, durma ve duraklaması gereken
haller dışında bırakılması.
parlama noktası / flash point
Bir maddenin buharının alev temasında
geçici olarak alev aldığı fakat
yanmaya devam etmediği en düşük
sıcaklığın, tespit edilmiş deney şartları
altında ölçülmüş değeri.
parsel / parcel
Sınırları haritalarla belli edilmiş
arazi parçası.
parselasyon / parcelling
İmar parselleri oluşturmak amacıyla,
parseller içerisinde yol, meydan,
yeşil alan, park, otopark vb. kamu
hizmetlerine ayrılan yerlerden herhangi
birini veya birkaçını kapsayacak
şekilde yapılan, taşınmaz malları
ayırma işlemi.
pas payı / concrete cover
Demir ve beton yüzeyi arasındaki
beton.
patina / patina
Taşların yüzeyinde zamanla oluşan
renk ve doku değişiklikleri.
patlayıcı madde / explosive
material
ADR’nin a ekinin 2’nci bölümü,
2.2.1’inci alt kısmında ifade edilen
maddeler.
payanda / buttress
Destek.
penetrasyon / penetration
Bitümlü malzemelerin, standart
bir iğnenin belirli bir yük altında
ve sürede, belirli sıcaklıktaki bir
numune içerisine dikey olarak girdiği
derinlik cinsinden ifade edilen
kıvamlılığı.
pere / riprap
Tahkimat veya dolgu yüzeylerinin
su vb. etkilere karşı korunması ama-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 56
periyodik muayene
cıyla istenilen kalınlıkta düzgün taş
ile yapılan harçlı veya kuru kaplama.
periyodik muayene / periodical
inspection
Araçların cinslerine, kullanma amaç
ve şekillerine uygun olarak yönetmelikte
belirlenen sürelerde yapılması
gereken muayene.
personel servis aracı / personnel
vehicle
Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşu
veya özel veya tüzel kişilerin
personelini bir akit karşılığı taşıyan
şahıs veya şirketlere ait minibüs
veya otobüs türündeki ticari araç.
petrol tankeri / oil tanker
Akaryakıt taşıyan büyük yük gemisi.
peyzaj / landscape
Karayolunun doğal çevre üzerindeki
olumsuz etkilerini en aza indirebilmek,
şev stabilitesine katkıda bulunmak,
gürültü ve egzoz gazlarına
karşı engel oluşturmak, yola estetik
bir görünüm kazandırmak amacıyla
yapılan tasarım ve uygulama çalış-
maları.
pilon / pylon
Kule.
plak köprü / slab bridge
Bkz. basit plak köprü.
plankote / detailed elevation plan
Herhangi bir kavşak, tesis veya sanat
yapısının yapılacağı arazi bölü-
münün kotlu, tesviye eğrili ve detaylı
planının çıkarılması.
platform / platform
Karayolunun, taşıt yolu (kaplama)
ile yaya yolu (kaldırım) veya banketinden
oluşan kısmı.
plentmiks / plant mix
Plentte (tesiste) karıştırma.
plentmiks temel / plant mix base
Belirli gradasyon limitleri içerisinde
sürekli gradasyon verecek şekilde
kaba ve ince olmak üzere en az üç
ayrı tane boyutu grubunun uygun
oranda su ile bir plentte karıştırılmasıyla
hazırlanan malzemenin
projesinde belirtilen plan, profil ve
enkesitlere uygun olarak bir ya da
birden fazla tabakalar halinde serilip
sıkıştırılmasıyla oluşturulan
tabaka.
polimer / polymer
Birçok küçük molekülün birleşerek
oluşturduğu büyük molekül zinciri.
polimer modifiye bitüm (pmb) /
polymer modified bitumen
Genellikle asfalt kaplamalarda tekerlek
izi oluşumunu, kaplamalardaki
çatlakları, bitümün oksidasyonunu
ya da kaplamanın sudan dolayı
zarar görmesini kontrol altına almak
amacıyla bitüme bir ya da daha fazla
organik polimerler karıştırılması ile
oluşan bitümlü bağlayıcı.
polimer modifiye bitüm emülsiyonu
/ polymer modified bitumen
emulsion
Dağıtılan fazı polimer modifiye bitüm
olan emülsiyon ya da lateks ile
modifiye edilen bitüm emülsiyonu.
pot mesnet / pot bearing
Bir mesnet çeşidi.
profil (boykesit) / profile, longitudinal
section
Yol ekseninin düşey düzlemdeki iz
düşümü veya kotlu yol ekseni.
proje / design
Yolun ve yol yapılarının imalat önce-
terimleri KARAYOLLARI
57 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
rampa
si ve imalata yönelik esas ve detaylarının
belirtildiği rapor, hesaplamalar
ve çizim paftaları.
proje düşey hattı / vertical alignment

Yolun boyuna kesiti (profil) üzerinde
yolun bitmiş haline ait kotları belirleyen
düşey eksen çizgisi.
proje edy değeri / project equivalent
axle load
Yolun proje süresi içinde tek yönde
geçmesi beklenen toplam eşdeğer
8,2 ton standart dingil yükü tekerrür
sayısı.
proje gabarisi / design clearness
Araçların yüklü veya yüksüz olarak
karayolunda güvenli seyirlerini temin
amacıyla karayolu yapılarının
(köprü, tünel vb.) uzunluk, genişlik
ve yüksekliklerini belirleyen ölçüler.
proje hızı (tasarım hızı) / design
speed
Yol tasarımı yapılırken taşıtların
güvenli ve konforlu hareketlerini
sağlayan (kurp yarıçapı, eğim, dever
vb.) karakteristikleri belirlemek için
önceden kabul edilmiş olan teorik
hız değeri.
proje yatay hattı / horizontal
alignment
Planda yolun doğru parçaları (aliyman),
daire yayları (kurp) ve/veya
geçiş eğrilerinden oluşan yol şeridinin
harita üzerinde takip ettiği iz.
putrel / beam
Kiriş.
puzolan / pozzolana
Kendi kendine bağlayıcılık özelliği
çok az olan veya hiç olmayan ancak
uygun rutubet şartlarında ve normal
ortam sıcaklığında kireç ile reaksiyona
girip bağlayıcı özelliği olan
ürünler çıkaran, ince toz halindeki
silisli ve alüminli madde.
püskürtme beton / shotcrete
Sıvı harcın yüzeylere püskürtülmesi.
R
radye temel / raft foundation
Yayılı temel, kaya ve taşlarla pekiş-
tirilen temel çukuru üzerine ince
beton dökülüp düzeltilerek yapılan
temel.
rakım / altitude
Herhangi bir noktanın deniz seviyesine
göre yüksekliği.
rakortman / transition, taper
Yön veya eğim değişikliklerini gü-
venlik ve konfor gereksinimlerine
uygun bir süreklilik ve hızda gerçekleştirmek
amacıyla kullanılan eğri.
rampa / ramp, sliproad
Farklı düzeydeki iki platformu birbirine
bağlayan yol kesimi.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 58
raster harita
raster harita / raster map
Mevcut bir haritanın yansıma de-
ğerlerinin belli bir çözünürlükte ve
renk derinliğinde koordinatlı olarak
depolandığı bilgisayar dosyası.
refüj / median
Yolun geliş ve gidiş şeritlerini birbirinden
ayıran, yol platformunun
ortasında bulunan toprak, beton vb.
malzemeden oluşan bölüm.
refüj hendeği / median ditch
Bölünmüş yolların deverli kesimlerinde
refüje doğru akan platform
yüzey suyu ile kendi yüzey suyunu
toplamak amacıyla refüjde teşkil
edilmiş olan hendek.
refüj mahalli bakımevi / snow
and ice control center
Kar ve buz mücadele merkezi.
reglaj / grading, finishing
İnce tesviye.
retarder / retarder
Ağır vasıtaları güvenli ve etkin bir
şekilde yavaşlatan yüksek verimli
hidrolik sistem çalışan, sürtünmesiz,
aşınmasız bir fren sistemi.
ricat duvarı / return walls
Köprü kenar ayaklarında köprü
eksenine paralel olarak yapılan ve
arasındaki imlayı tutmaya yarayan
duvar.
rijit üstyapı / rigid pavemet
Nispeten yüksek eğilme mukavemetine
sahip ve portlant çimentosundan
yapılmış tek tabakalı plak
vasıtası ile yükleri taban zeminine
dağıtan üstyapı tipi.
ripaj / relocation
Yol güvenliğini sağlamak, yapı ve
toprak işlerini azaltmak amacı ile
yol ekseninin enine kesit içinde kaydırılması.
rodmiks / road mix
Plentte veya yolda karıştırma sonucunda
elde edilen bakım malzemesi.
rögar / manhole
Yol yüzey sularını yer yer ana drenaj
kanalına deşarj etmek için bordür
kenarına yapılan tesis.
rölöve / drawn up
Bir yapının boyutlarının ölçülendirilmesi.
römork / trailer
Motorlu araçla çekilen insan veya
yük taşımak için imal edilmiş motorsuz
taşıt.
röper / benchmark
Yol boyunca en fazla 500 metrede bir
düzenlenen ve gidiş-dönüş nivelmanı
ile koordinatlanları belirlenmiş
sabit nokta.
rötret / top level of foundation
Temelle zemin üstünde kalan yapı
kısmını ayıran düzlem, temelin üst
kotu.
rüzgar hesabı / wind design
Köprü projesi yapılırken ölçümü
yapılmış rüzgar kuvvetlerine göre
köprü tasarımı yapılması.
terimleri KARAYOLLARI
59 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
sektör kuruluşu
S
sabit otomatik trafik sayım ve
sınıflandırma sistemi / permanent
automatic traffic counting and
classification system
Yoldan geçen taşıtların sürekli olarak
sayım ve sınıflandırmasının
yapılması amacıyla yol kenarı veya
üzerine kurulan sistem.
saçak (otoyollarda) / canopy
Gişe saçağı.
sağa dönüş şeridi / right turning
lane
Bir kavşakta sağa dönüş yapan ta-
şıtlara ayrılmış, platformun normal
kaplanmış genişliği içindeki bir trafik
şeridi veya transit trafik şeritlerinin
sağında ve onlara bitişik yardımcı
bir şerit.
sahil tahkimatı / shore protection
Köprünün kenar ayaklarını, yol dolgusunu
suyun etkilerinden korumak
için yapılan ve belli ağırlıktaki blok
kayalardan oluşan yapı.
sanat sınıfı personel / engineering
personnel
Mühendislik işçisi.
sanat yapısı / engineering structure

Köprü, tünel, menfez, istinat/iksa
duvarı, tahkimat vb. gibi mühendislik
yapıları.
sarsma bantları / rumble strips
Aracın tekerlekleri aracılığıyla iletilen
titreşim vasıtasıyla dikkatsiz
sürücüleri uyararak ortaya çıkabilecek
bir tehlikeyi önlemeye yarayan
yatay yol işaretleri.
sathi kaplama / surface treatment,
surface dressing
Temel tabakası üzerine belirli özellikteki
bitümlü bağlayıcı ve agreganın
birbiri peşi sıra serilip sıkıştırıldığı
kaplama türü.
sayalamak / sizing
Ocaktan alınan çeşitli büyüklükteki
taşların ucu sivri balyozlarla şekillendirilmesi
işlemi.
sayısal arazi modeli / digital
terrain model
Arazi yüzeyinin x, y, z koordinatları
ile sayısal olarak temsil edilmesi.
sayısal harita / digital map
Bilgisayar ortamında klasik dosya
ve veritabanı dosyası şeklinde tutulan
harita.
seçme malzeme / selected material
Tabanın taşıma gücünü arttırmak
için dolgu, yarma ve üstyapı tabanlarına
projesinde belirtilen kalınlıkta
getirilerek serilip sıkıştırılan,
ariyet ocaklarından veya kazı malzemelerinden
temin edilen, fiziksel
özellikleri şartnamede belirtilen
dolgu malzemesi.
sed (sedde) duvarı / berm wall
Genellikle taşkınlarda yatak dışına
taşan akarsuların çevredeki araziye
dağılmasını önlemek üzere iki sahil
boyunca gerektiği kadar yapılan duvar.
sehim / deflection, sag
Eğilme, sarkma.
sektör kuruluşu / sectoral organization

Üyeleri gerçek veya tüzel kişiler
olan, asgari yüz üyeye sahip ve
üyelerinin en az %80’i yetki belgesi
sahibi olarak KTY kapsamındaki
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 60
sel tahribatı (sel hasarı)
faaliyetlerde bulunan dernek, vakıf,
birlik ve benzeri sivil toplum kuruluşları.
sel tahribatı (sel hasarı) / flood
damage
Sürekli yağan yağmurdan veya eriyen
kardan oluşan taşkın su sonucu
meydana gelen hasar.
selyaran / flood splitter
Suyun ayaklara zarar vermeden
gözler arasından geçişini sağlayan
ve çeşitli şekillerde yapılan köprü
elemanı.
serbest akım hızı / free flow speed
Düşük yoğunluklu bir yol kesiminde
herhangi bir kontrol gecikmesi
olmaksızın sürücülerin istedikleri
hızda seyrettikleri hızların ortalaması.
sermaye / capital
Zaman içerisinde getirisi olan kaynaklar.
servis alanı (otoyollarda) /
;service area
A, B, C tipi otoyol hizmet tesisi. Otoyol
kullanıcıları için konaklama,
yeme içme, tuvalet, dinlenme alanları
gibi hizmetlerin bulunduğu ve kullanıcıların
araçlarının park, akaryakıt,
yedek parça, yıkama, yağlama,
lastik tamiri, acil bakım servisi gibi
gereksinimlerini sağlayabilecekleri
değişik büyüklüklerde ve değişik
kapsamlardaki alanlar.
servis yolu / service road
Yapım bakım ve onarım çalışmaları-
nın yapılabilmesi için trafiğin geçici
olarak kanalize edildiği yol.
sevk irsaliyesi / waybill
Yurt içi taşımalarda, gönderen tarafından
gönderilen eşya için düzenlenen;
eşyanın içeriğini, ağırlığını,
hacmini, paketleme veya ambalaj
şekli ile gerçek değerini belirleyen
ve gönderenin beyanına dayanan
ilgili mevzuat hükümleri uyarınca
düzenlenen belge.
seyir defteri / logbook
UBAK belgesi kapsamında yapılan
taşımalarda ilgili belge kapsamında
yapılan taşımaların kronolojik sıraya
göre kayıtlarını içeren belge.
seyir hızı / running speed
Belirli bir yol kesimi uzunluğunun,
taşıtın bu kesimdeki seyir zamanına
bölünmesiyle bulunan hız.
seyir terası (sofa) / view terrace
Köprü döşemesinden yüksek tutulan
ve kitabe köşkü ile genellikle
karşılıklı olarak inşa edilen, taş sedirli
bir dinlenme ve seyirlik yer.
seyyar araç muayene istasyonu
/ mobile inspection station
Taşınabilir/mobil nitelikte olan ve
üzerinde fren, far, egzoz emisyon
ölçüm cihazları ile diğer ölçü alet ile
cihazların bulunduğu ve araçların
muayenesinin yapıldığı istasyon.
sıkıştırılmış gaz / compressed gas
ADR’nin A ekinin 2’nci bölümü,
2.2.2.1.2’nci alt kısmında ifade edilen
maddeler.
sıvı petrol asfaltı / cut back bitumen
Ham petrolün kolay uçucu bileşenlerinin
damıtma yoluyla uzaklaştı-
rılmasından sonraki kalıntıya, ham
petrolün kaynama noktası yüksek
bir bileşeninin, gazyağı tipinde orta
derecede bir çözücü veya nafta ya da
benzin tipi çok uçucu bir çözücü karıştırılmasıyla
elde edilen yumuşak
bağlayıcılar.
terimleri KARAYOLLARI
61 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
spiral
1- Yavaş kür olan sıvı petrol asfaltları
(SC): Ham petrol damıtma kalıntı-
sına, ham petrolün kaynama noktası
yüksek, mazot gibi, bir bileşeninin
karıştırılmasıyla elde edilen yumu-
şak bağlayıcılar.
2- Orta hızda kür olan sıvı petrol
asfaltları (MC): Ham petrol damıtma
kalıntısı ile gazyağı tipinde orta
derecede uçucu bir çözücünün karıştırılmasından
elde edilen bitümlü
bağlayıcılar.
3- Çabuk kür olan sıvı petrol asfaltları
(RC): Ham petrolün damıtma
kalıntısı ile, nafta veya benzin tipi
çok uçucu bir çözücünün karıştırılmasından
elde edilen bitümlü bağ-
layıcılar.
sıvılaşma / liquefaction
Dinamik yükler ve boşluk suyu basıncındaki
artış ve kayma dayanı-
mındaki düşüş sonucu zeminin katı
halden sıvı hale geçme süreci.
silecek / wiper
Aracın ön camı, arka camı ve farlardaki
su, kar ve pislikleri temizlemek
amacıyla kullanılan, bir kol ve kau-
çuk lastikten oluşan parça.
silkot / seal coat
Genellikle 1,25 cm’den daha ince
kalınlıkta ve bir asfalt kaplamanın
yüzeyini su geçirmez hale getirmek
için kullanılan yüzeysel kaplama.
sis lambası / fog lamp
Sisli havalarda kullanılan far.
sivri kemer / pointed arch
Yarıçapı kemer açıklığının yarısından
büyük olan kemer.
siyah kot / ground elevation
Karayolu güzergâhı üzerindeki herhangi
bir noktanın doğal arazi kotu.
soğutma / cooling
Soğutma sistemi.
some noktası / point of intersection
Aliymanların kesişme noktası.
sondaj / sondage, drilling
Araştırma yapılan bir alanda alttaki
yerleşme katmanlarını tespit etmek
ve incelemek amacıyla dar bir alanda
yapılan derin kazı.
sorumluluk sigortası / liability
insurance
Zorunlu karayolu taşımacılık malî
sorumluluk sigortası.
soyulma / stripping
Daha çok suyun etkisi ile bitümlü
bağlayıcının agrega yüzeyinden ayrılması.
sökülme / raveling
Agrega danelerinin kaplamadaki
yerlerinden ayrılması ile meydana
gelen, yüzeyden aşağıya ve yanlara
doğru gelişen bozulma.
sömel / footing
Kolon altına yükü daha geniş alana
yaymak amacıyla yapılan temel elemanı.
sözleşme / contract
İhale edilen işin yapılması için idare
ile müteahhit arasında yapılan yazılı
anlaşma.
sözleşmeli taşıt / contracted vehicle

Yetki belgesi sahibinin noterden
yapılmış bir taşıma geliri paylaşımı
veya kira sözleşmesine dayanarak,
kendi unvan ve sorumluluğu altında
çalıştıracağı başkasına ait taşıt.
spiral / spiral
Değiştirilebilen döner parçaları ile
taş levha ve demir kesmek, taş sil-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 62
stabilite
mek, pas gidermek gibi işlerde kullanılan
elektrikli el aygıtı.
stabilite / stability
Kaplamanın deformasyona karşı
gösterdiği direnç.
stabilize yol / aggregate road
Granüler alt temel tabakası kalınlığı
en az 20 cm ve granüler temel tabakası
kalınlığı en az 10 cm olarak inşa
edilen yol.
standartlaştırma / standardization

Mevcut ve muhtemel problemler
dikkate alınarak, belirli bir konuda
ortak ve tekrar eden kullanımlar
için en uygun seviyede bir düzen
gerçekleştirilmesi amacıyla gerekli
hükümlerin oluşturulması faaliyeti.
su kemeri / aqueduct
Uzak mesafelerden su getirmek için
yapılmış kemerli suyolu.
su sürtmesi / water damage
Su ve teressübat sürtmesi.
su terazisi / bubble level, spirit level
Marangozlukta, dülgerlikte, duvarcılıkta
yatay düzlemi bulmak için
kullanılan basit düzeç.
su yalıtımı / water proofing
Yapıyı suyun etkilerinden korumak
için yapılan işlem.
sulu tohum ekimi / hydro-seeding
Özel imal edilmiş, hareketli tanklar
içinde karıştırılan su, tohum, kimyasal
stabilizatör, malç materyali ve
gübrenin özel bir püskürtme sistemi
ile şev yüzeyine püskürtülmesi işlemi.
susturucu / silencer, muffler
Atık gazların çıktığı egzoz borusunun
hemen önünde egzoz borusunda
oluşan gürültü seviyesinin azaltılmasına
yardımcı olan parça.
süpürge / road sweeper
Yol temizleme aracı veya ekipmanı.
sürekli kiriş köprü / continuous
beam bridge
Mesnetler üzerinde sürekliliği devam
eden kirişleri olan köprü sistemi.
sürekli plak köprü / continuous
slab bridge
Mesnetler üzerinde sürekliliği devam
eden plakları olan köprü sistemi.
sürekli temel / continuous footing
Mütemadi temel, şerit temel.
sürtünme katsayısı / coefficient
of friction
İki yüzeyi temas halinde tutan kuvvetin
sürtünme kuvvetine oranı.
sürtünme kazığı / friction pile
Etrafındaki çevre sürtünmesi ile yü-
kün önemli bir kısmını taşıyan yan
sürtünmeli, yüzen kazık.
sürücü / driver
Karayolunda, motorlu veya motorsuz
bir aracı veya taşıtı sevk ve idare
eden kişi.
Ş
şahmerdan / power hammer
Tokmak, çekiç.
şakul (çekül) / plumb
Ucuna küçük, konik madeni bir ağırlık
bağlanmış ipten ibaret alet.
terimleri KARAYOLLARI
63 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
şut duvarı
şantiye şefi / site chief engineer
Müteahhit adına işin yapılmasını
teknik ve idari bakımdan yürüten,
iş süresince şantiyede bulunan, mü-
teahhit tarafından kendisine temsil
yetkisi verilen ve Mühendis ve Mimar
Odaları Kanunu’na göre bu yetkiyi
ve sorumluluğu taşıyabilecek
kişi.
şanzıman, vites kutusu / transmission,
gear box
Sürücüye değişik hız seçenekleri sunan
aksam.
şartname / specification
İşin yapılışına ve kullanılacak malzemeye
ait direktifleri, metotları,
nitelikleri, miktarları ve diğer şartları
gösteren, teknik, genel, özel ve
ek belgeler.
şasi / chassis
Hareketli araçların iskeleti, çerçeve.
şehir geçişi / city crossing
Yolun yerleşim yeri içerisinde kalan
bölümü.
şehirlerarası taşıma / inter-city
transport
Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından
veya yerleşim biriminden
başlayıp diğer bir ilin herhangi bir
noktasında veya yerleşim biriminde
biten taşıma.
şerh / restriction
Gayrimenkul malikinin temlik hakkının
yasaklanması, kısıtlanması
veya kişisel hakların kuvvetlendirilmesi
amacıyla üçüncü kişileri uyarı-
cı mahiyette tapu kütüğünün şerhler
sütununa yazılan hususlar.
şerit / lane
Taşıtların bir dizi halinde güvenli
seyredebilmeleri için taşıt yolunun
çizgilerle ayrılmış bölümü.
şerit çizgisi / lane line
Kaplama üzerinde trafik akım şeritlerini
birbirinden ayıran ve şeritlerin
iç sınırlarını gösteren çizgi.
şerit denetim birimi / lane controller

Şerit üzerine tesis edilen elektronik
cihazları denetleyen ünite.
şev / slope
Yolun doğal arazi ile bağlantısını
sağlamak için yarma ve dolgularda
oluşturulan eğimli yüzey.
şev değeri / slope ratio
Şevlerin yatayla yapmış olduğu eğimin;
açı, yatay/düşey düzlemlerin
birbirlerine oranı veya yüzde olarak
ifadesi.
şube şefliği / center of district
Yolların, sanat yapılarının ve yola ait
tesislerin muhafaza, bakım ve onarımlarının
sağlanması amacıyla bölge
müdürlüklerinde bakım başmü-
hendisliğine bağlı bakım alt birimi.
şufa hakkı / right of pre-emption,
first right of purchase
Önalım, öncelikle alım hakkı. Hakkın
ilişkin bulunduğu taşınmaz malın
satılması halinde onu diğer alıcı-
lara göre öncelikli satın alma hakkı .
şut duvarı / break wall
Suyun akışını düzenleyen yapı.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 64
T1
T
T1 / T1
Avrupa Birliği ülkeleri ile EFTA ülkeleri
arasındaki ticari malların dolaşımına
veya birlik dışı ülkelere ait
malların birlik ülkeleri arasındaki
dolaşımına imkan veren belge.
tablalı kiriş / T-beam
Enkesiti T şeklinde olan kiriş (T-kiriş).
tadilat muayenesi / inspection
after modification
Üzerinde değişiklik (tadilat) yapılan
araçların muayeneleri.
tahsis / assignment
Bir kanun hükmüne dayalı olarak
belirli ve genel bir amacın gerçekleş-
tirilmesi için şartlı olarak bir taşınmaz
malın şartları taşıyan kişi veya
kuruluşlara bir resmi yazı ile devri
işlemi.
takipte harcanan zaman süresi
/ percent time spent following
Geçiş yetersizliği sebebiyle yavaş
seyreden taşıtların arkasında olu-
şan kuyruklarda seyahat etme mecburiyetindeki
taşıtların ortalama
seyahat zaman yüzdesi.
takograf / tachograph
Kamyon, kamyonet ya da minibüs
gibi araçlarda bulunan ve yapılan hı-
zın kaydını tutan bir cihaz.
takometre / tachometer
Motor devir göstergesi, krank milinin
dakikada yaptığı devir sayısını
sürücüye bildiren gösterge.
tali yol / secondary road
Genel olarak üzerindeki trafik yo-
ğunluğu bakımından, bağlandığı
yoldan daha az önemde olan yol.
talveg hattı / thalweg line
Dere yatağının en derin noktalarını
birleştiren çizgi.
tandem silindir / tandem roller
Çift aksı bandajlı (tamburlu) silindir.
tanker / tanker
Petrol, benzin gibi akaryakıt ürünleriyle,
sanayi ile ilgili yağ vb. sıvı
maddeleri taşıyan gemi veya kamyon.
tank-konteyner ya da taşınabilir
tank işletmecisi / tank-container
or portable tank operator
Tank konteyner, taşınabilir tank ya
da tankerlerin adına kayıtlı olduğu
ya da bunları bir sözleşmeye dayalı
olarak işleten işletmeciler.
tarak (köprüler) / shell
Yumuşak taşların veya mozaik sı-
vanın yüzünü işlemekte kullanılan
ağzı dişli çelik alet.
terimleri KARAYOLLARI
65 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
taşıma irsaliyesi
tarifeli kargo taşıma / regular
cargo transport
İşletmecinin kargo kabul veya da-
ğıtım yaptığı merkezi, şubesi veya
acentesinin bulunduğu yerleşim yerleri
arasında önceden belirlenen bir
ücret tarifesine göre yapılan düzenli
kargo taşımaları.
tarihî köprülerde agrega / aggregate
(in historical bridges)
Harç, sıva gibi malzemelerin ana
bölümünü meydana getiren kırmataş,
taş tozu, tuğla kırığı, tuğla tozu,
kum, çakıl gibi malzemeler.
taş (kayaç) / stone (rock)
Kimi kütlelerden kopan ya da koparılan
ve türlü yapı işlerinde kullanı-
lan, sert ve katı madde.
taş köprü / stone bridge
Taş malzemesi kullanılarak kemer
şeklinde yapılmış yapı.
taş mastik asfalt / stone mastic
asphalt
Kaba agrega danelerinin birbirine
temasının sağlandığı bir iskelet ile
boşlukları dolduran ince agrega, filler
ve bitümlü bağlayıcıdan oluşan,
aşınma tabakasında kullanılan bir
sıcak karışım.
taş radye temel / stone raft foundation

Suyun temel tabanında yapacağı
oyulmaların önlenmesi, temel stabilitesinin
sağlanması ve talveg kotunun
özgün hale getirilmesi amacıyla,
köprünün zemine oturduğu yüzeyi
projesinde gösterildiği şekliyle bir
döşeme gibi boydan boya kaplayan
taş temel.
taşçı aleti / masonry tools
Taşı yontmakta ve işlemekte kullanılan
alet.
taşçı işareti / lapidary sign
Köprü yapımında çalışan işçiler tarafından
taşlara işlenen harf ve rumuzlar.
taşeron (alt yüklenici) / subcontractor

İşin bir kısmının yapılması, idare
tarafından veya idarenin onayı ile
müteahhit tarafından kendisine verilen
ve sözleşme ile idareye veya
müteahhide bağlı olan özel veya tü-
zel kişi.
taşıma güzergâhı / transport
route
Taşımacılıkta, taşımanın başladığı
kalkış noktasından bittiği varış noktasına
kadar ara duraklar da dahil
takip edilen yol.
taşıma irsaliyesi / transport
waybill
Taşıma faaliyetinde bulunanların,
taşınmasını üstlendikleri bir veya
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 66
taşıma işleri komisyoncusu
birden çok gönderilen ve gönderene
ait aynı taşıtta, aynı zamanda taşı-
nan eşya veya kargo için ilgili mevzuat
hükümleri uyarınca düzenledi-
ği belge.
taşıma işleri komisyoncusu /
freight forwarder
Ücreti karşılığında kendi namına ve
bir müvekkil hesabına eşya taşıtmayı
meslek edinmiş kişi.
taşıma işleri organizatörü /
transportation organizer
Karayolu taşıma kanunun, karayolu
taşıma yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatın
taşımacılık sıfatı ile faaliyet
gösterenlere getirdikleri yükümlülük
ve sorumluluklar çerçevesinde taşı-
macı kabul edilerek, bu yönetmeliğe
göre eşya taşımacılığı alanında yetki
belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin
imkan, kabiliyet ve kapasiteleri ile gerektiğinde
diğer taşıma türlerinden
de yararlanarak veya bunları kullanarak
kombine taşımacılık dahil kendi
nam ve hesabına eşya taşıması yaptı-
rarak taşıma faturası düzenleyen ger-
çek ve tüzel kişiler.
taşıma kapasitesi / load capacity
Bir aracın teknik olarak güvenle ta-
şıyabileceği en çok yük ağırlığı veya
yolcu sayısı.
taşıma senedi / transport bill
Eşya ve kargo taşımalarında gönderen
ile yetki belgesi sahibi arasında
akdedilen, ilgili diğer mevzuat ve
bu yönetmelikle belirlenen bilgileri
ihtiva eden sözleşme belgesi veya
bu tür bir sözleşmede bulunması gereken
bilgileri ihtiva etmesi halinde
taşıma senedi yerine geçecek olan
taşıma faturası, taşıma irsaliyesi
veya irsaliyeli taşıma faturası.
taşıma sınırı / loading limit,
transportation limit
Bir aracın güvenle taşıyabileceği, en
çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli
sayısı.
taşımacı / carrier
25/2/2004 tarihli ve 25384 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu
Taşıma Yönetmeliği’ne göre C1,
C2, E2, K1, K2, L1, L2, R1, R2 yetki
belgesi sahipleri.
taşımacılık / transport
Bir aracın boş veya dolu olarak seyri.
taşımacılık işletmesi/taşımacı-
lık operatörü (nakliyeci) / transport
operator/ haulier
Karayolu ile uluslararası eşya ta-
şımacılığı mesleğini icra eden ve
kurulduğu ülkedeki yetkili merci
tarafından uluslararası taşıma faaliyetlerini
gerçekleştirmek için usule
uygun şekilde düzenlenmiş yetki
belgesine sahip olan herhangi bir
özel ya da tüzel kişi.
taşınabilir otomatik trafik sayım
ve sınıflandırma sistemi /
portable automatic traffic counting
and classification system
Yoldan geçen taşıtların istenilen zaman
aralıklarında sayım ve sınıflandırmasının
yapılması amacıyla yol
kenarı veya üzerine kurulan taşınabilir
sistemler.
taşıt / vehicle
Taşımacılıkta kullanılan araç.
taşıt-km / vehicle-km
Bir motorlu kara taşıtının bir kilometre
mesafedeki hareketiyle elde
edilen trafik ölçü birimi.
taşıt aralığı / headway
Taşıtlar arasındaki mesafe (aynı tra-
terimleri KARAYOLLARI
67 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
temel
fik şeridinde birbirini takip eden iki
taşıtın ön tamponlarının, yolun aynı
noktasından geçişi için gereken saniye
cinsinden zaman aralığı).
taşıt belgesi / vehicle certificate
Yetki belgesi sahibinin kullanacağı
taşıtların niteliğini ve sayısını liste
halinde gösteren, yetki belgesinden
ayrı ve yetki belgesinin eki olarak
düzenlenen belge.
taşıt eşdeğerlik faktörü / vehicle
equivalency factor
Otomobil, orta yüklü ticari taşıt,
otobüs, kamyon veya treyler cinsinden
bir taşıtın her bir geçişinin
üstyapıya verdiği zarara eşit bir etki
yaratan standart dingil yükü tekerrür
sayısı.
taşıt işletme giderleri / vehicle
operating costs
Farklı taşıt cinsi (otomobil, otobüs,
kamyon, treyler) ve mekanik özellikleri,
yol güzergâhının yatay ve düşey
geometrik özellikleri, yol güzergâ-
hının fiziksel özellikleri, yol satıh
durumu (yol yüzey düzgünsüzlüğü),
hız ve çevre gibi birçok faktöre bağ-
lı olarak değişen; yakıt, motoryağı,
lastik, taşıt bakım ve onarım, amortisman
ve sürücü zaman gibi giderler
toplamı.
taşıt kartı / vehicle card
Bir taşıtın en az bir yetki belgesinin
eki taşıt belgesinde kayıtlı olduğunu
ve söz konusu yetki belgesi altında
çalıştırılabileceğini gösteren belge.
taşıt katarı / vehicle series/road
train
Karayolunda bir birim olarak seyretmek
üzere birbirine bağlanmış
en az bir çeken ve en çok iki çekilen
römork veya bir yarı römork ile bir
römorktan oluşan araç.
taşıt yolu / roadway, carriageway
Kaplamalı veya kaplamasız banketler
arasında kalan ve taşıtların
güven ve konforla hareket etmesini
sağlayan yol kesimi.
tehlikeli maddeler / dangerous
goods, hazardous materials (Haz
Mat)
ADR’nin A ek’inin 3 üncü bölümünde
yer alan maddeler.
tehlikeli yük / dangerous cargo
Taşımacılık kanunu ve yönetmeliğine
göre tehlikeli olarak kabul edilen yük.
tek yönlü karayolu / one-way
street
Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki ta-
şıt trafiği için kullanıldığı karayolu.
tekerlek izi / tracking
Taşıtların aynı izi takiben gitmeleri
sonucu yol yüzeyinde oluşan boyuna
çöküntü veya renk değişimi.
teknik düzenleme / technical
regulation
Teknik kuralları, doğrudan veya bir
standarda, teknik şartnameye veya
uygulama kılavuzuna atıfta bulunarak
ya da bunların muhtevalarını
kapsayacak şekilde ortaya koyan
doküman.
teknik şartname / technical specification

Bir ürün, işlem veya hizmet tarafından
karşılanacak teknik kuralları
tarif eden doküman.
temel / foundation
Üstyapıdan gelen yükleri zemine aktarmak
amacıyla inşa edilen ve zemin
içinde kalan taşıyıcı kısım.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 68
temel pabucu
temel pabucu / footing
Sömel, tek temel.
temel tabakası / base course
Kaplama tabakası ile ince tesviye
yüzeyi veya alt temel tabakası arasında
bağlantıyı, yük dağılımını ve
düzgünlüğü sağlayan, yola gelen
yükleri taşıyan ve alt temel veya yol
tabanına aktaran tabaka.
tempan (kılıf) duvarı / spandrel
wall
Köprü gövdesini memba ve mansap
tarafında sınırlayan duvar.
terleme / bleeding
Bitümlü (asfalt) yollarda, bağlayıcı-
nın sıcaklık etkisi ile kaplama yüzeyine
çıkması.
terminal işletmecisi / terminal
operator
Karayolu taşıma yönetmeliğinde tanımlanan
bir yolcu veya eşya/kargo
terminalini işleten gerçek veya tüzel
kişiler.
ters sehim / camber
Bombe.
tescil / registration
Aynî ve şahsî haklara yönelik işlemlerin
gerekleri yerine getirildikten
sonra tarih ve yevmiye numarası ile
tapu kütüğüne yazımı.
tesir çizgisi / influence line
Birim düşey yük sistem üzerinde
hareket ederken, birim yükün herhangi
bir konumunda, sistemin bir
noktasındaki kesit zoru veya mesnet
tepkisi gibi herhangi bir büyüklüğün
hesaplanan değerinin birim
yükün hizasında koordinat olarak
alınmasıyla çizilen diyagram.
teslim alan / consignee
Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve
taşıma senedinde belirtilen eşyanın
teslim edileceği kişi.
tespit muayenesi / detection
Araçlar üzerine logo işletilmesi veya
sökülmesi, aracın renginin değiştirilmesi,
motor ve şasi numaraları-
nın tespiti, servis araçlarına kuşak
takılması veya sökülmesi, takograf
taktırılması veya söktürülmesi, hususi
olarak tescilli araçların ticari
taksiye veya ticari taksilerin hususi
araçlara dönüştürülmesi durumlarının
tespitinin yapıldığı muayene.
tevhit / amalgamation
Tapu sicilinde ayrı ayrı kayıtlı birbirine
bitişik birden fazla taşınmaz
malın tek bir tapuya bağlanarak, tek
bir parsel halini alması.
TIR karnesi / TIR carnet
TIR sözleşmesi kapsamında, uluslararası
kara taşımacılığını dolayısıyla
uluslararası ticaretin kolaylaştı-
rılmasını sağlayan gümrük transit
belgesi.
terimleri KARAYOLLARI
69 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
trafik hacim haritası
tırmanma şeridi / climbing lane
Karayolunda eğimin yüksek olduğu
kesimlerin çıkış yönünde kapasite
ve trafik güvenliğini artırmak amacıyla
ağır taşıtların kullanmaları
için yapılmış olan ilave şerit.
timsah sırtı çatlak / alligator
cracks
Trafik yükleri altında asfalt kaplama
tabakasının yorularak taşıma gücü-
nü kaybetmesi sonucunda yol kaplamasında
timsahın sırtına benzeyen
birçok küçük bloklar teşkil edecek
şekilde meydana gelen, birbiri ile ilgili
çatlaklar.
tip enkesit / typical cross section
Yolun standart kesimini temsil eden
detay ölçüleri verilmiş enine kesit.
tokmak / mallet
Ağaçtan veya demirden iri çekiç.
ton-km / ton-km
Bir ton yükün bir kilometre mesafeye
taşınmasıyla elde edilen trafik
ölçü birimi.
toplayıcı yol / frontage road, feeder,
collector road
Ana yolun bitişiğinde ve ona paralel,
yöresel trafiği toplayıp dağıtmaya
yarayan servis yolu .
toplulaştırma / land consolidation
Parçalanmış, dağılmış, şekilleri bozulmuş
arazilerin üretim tekniğinin
geliştirilmesi ve daha ekonomik olarak
yararlanma, muhafaza ve zirai
sulama tedbirlerinin alınabilmesi
için arazilerin birleştirme suretiyle
bir araya toplanması.
toprak işleri / earth works
Her cins zemin ve kaya birimlerde
yapılan kazı, dolgu vb. tesviye işleri.
toprak yol / earth road
Stabilize edici maddeler ile takviye
edilip su geçirmez ve daha mukavim
hale getirilmiş veya getirilmemiş ve
tesviye ile gerekli enkesit şekli verilmiş
doğal yol.
toprakarme / reinforced earth
Temel betonu üzerine, prekast yüzey
elemanların(panel), geri dolgu tabakalar
içerisine yerleştirilen yüksek
aderanslı sıcak-daldırma galvaniz
kapamalı çelik şeritler veya yüksek
çekme dayanımlı plastik şeritlere
bağlanması ile inşa edilen donatılı
zemin duvarı.
topuk (dolgu şev dibi) hendeği /
heel (slope base) ditch
Yolun dolguda teşkil edildiği kesimlerde;
kenar, palye, kafa ve refüj
hendeklerinden, dren boruları ve
kollektörlerin enine deşarjından,
bordür düşüm oluklarından, dolgu
şevinden ve arazi eğiminin dolguya
doğru olduğu kesimlerde araziden
gelen suları toplayarak menfezlere
veya derelere boşaltan drenaj yapısı.
trafik / traffic
Yayaların, hayvanların ve araçların
karayolları üzerindeki hal ve hareketleri.

trafik akım sayımı / traffic flow
count
Bir yol kesiminin belirli bir noktasından
her iki yönde geçen taşıtların
belirli bir zamanda önceden kararlaştırılan
süre ve sıklıklarla sayıca
tespit işlemi.
trafik hacim haritası / traffic
flow map
Karayolu ağının kesimler itibariyle
yıllık ortalama günlük trafik değer-
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 70
trafik hacmi
lerinin taşıt sınıflarına göre harita
üzerinde gösterilmesi.
trafik hacmi / traffic volume
Verilen bir süre içerisinde belirlenen
bir yol kesiminden veya noktasından
geçen toplam taşıt sayısı.
trafik işaretleri / traffic signs
1- Sabit veya taşınabilir bir mesnet
üzerine yerleştirilmiş ve üzerindeki
sembol, renk ve yazı ile özel bir talimatın
aktarılmasını sağlayan trafik
tertibatı.
2- Trafiği düzenleme amacı ile kullanılan
işaret levhaları, ışıklı ve sesli
işaretler, yer işaretlemeleri ile trafik
zabıtası veya diğer yetkililerin trafiği
yönetmek için yaptıkları hareketler.
trafik kazası / traffic accident,
traffic collision
Karayolu üzerinde hareket halinde
olan bir veya birden fazla aracın karıştığı
ölüm, yaralanma ve/veya zararla
sonuçlanmış olan olay.
trafik kontrol elemanları / traffic
control devices
Trafik güvenliği ve düzeninin sağ-
lanmasına yönelik olarak karayoluna
dikilmiş veya yerleştirilmiş trafik
işaretleri ile diğer tertibatlar.
trafik sıkışıklığı / traffic congestion

Trafiğin çok yavaş ilerlediği ve
araç kuyruklarının oluştuğu trafik
durumu.
trafik sinyalizasyonu / traffic
signalization
Özellikle kavşaklarda veya yaya
geçitlerinde kullanılan ve trafiğin
daha güvenli akışını sağlayan trafik
kontrol elemanı.
trafik şeridi / lane
Taşıtların bir dizi halinde güvenli
seyredebilmeleri için taşıt yolunun
ayrılmış bölümü.
trafik tanzim işaretleri / traffic
regulatory signs
Yol kullanıcılarını, çeşitli yasaklama
ve kısıtlamalar hakkında bilgilendiren
işaretler.
trafik uyarı işaretleri / traffic
warning signs
Yol kullanıcılarını, yol üzerindeki
bir tehlike konusunda uyaran ve bu
tehlikenin özelliği konusunda bilgilendiren
işaretler.
trafik yoğunluğu / traffic density
Belli bir anda belirli bir yol veya şerit
uzunluğunu işgal eden taşıt sayısı.
trampa / barter
Taşınır veya taşınmaz bir malın baş-
ka bir malla değiştirilmesi.
tramvay / tram
Genellikle yerleşim birimleri içerisinde
insan taşımasında kullanılan,
karayolunda tekerlekleri raylar üzerinde
hareket eden ve hareket gücü-
nü dışarıdan sağlayan taşıt.
transit gümrük beyannamesi /
transit declaration form
İhraç veya transit malların yurt dışı
edilmek üzere taşınmasında gümrük
idarelerince düzenlenen belge.
transit taşımacılık / trough transport

Âkit taraflardan birine ait taşıtların
diğer âkit taraf toprakları üzerinden
geçerek ve bu topraklarda yükleme/
boşaltma veya yolcu indirme/bindirme
olmaksızın yapılan taşımacılık.
terimleri KARAYOLLARI
71 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
uygulama projesi
turbolag / turbo lag
Gaz pedalına basıldığı andan itibaren
turbo devreye girene kadar ge-
çen zaman.
turboşarjer / turbocharger
Gücünü egzoz gazından alan, motora
daha fazla hava girmesini sağlayan
sistem.
turuncu plaka / orange plate
Tehlikeli madde taşıyan taşıtlarda,
dikey düzleme yerleştirilmiş şekilde,
40 cm tabana ve 30 cm’den daha
az yüksekliğe sahip, 15 mm’den
daha az genişlikte siyah sınırları
olan, aracın büyüklüğü ve yapısı
yeterli yüzey alanına sahip değilse
boyutları tabanı 30 mm, yüksekliği
120 mm ve siyah kenarı 10 mm’ye
kadar azaltılabilecek, üst kısmına
tehlike tanıma numarası, alt kısmı-
na da UN numarası yazılan, dikey
eksene dik olacak şekilde taşıtın ön
ve arka tarafına birer adet takılan
turuncu renkli reflektörlü dikdörtgen
plakalar.
tuz serici / salt spreader
Kar ve buz mücadelesinde kaplama
üzerine tuz serpmede kullanılan bir
araç veya ekipman.
tünel / tunnel
Yeraltında yapılacak kazı ile istenilen
kesitte boşluk oluşturulması ve
desteklenmesi ile inşa edilen yeraltı
yapısı.
tünel portali / tunnel portal
Yol güzergâhında bulunan tünellerin
giriş ve çıkış yüzü.
tüvenan malzeme / all-in-aggregate
material
Ocaktan temin edilen işlenmemiş
malzeme.
U
UBAK belgesi / ECMT/CEMT permit
Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı
Sekretaryası tarafından ülkelerin
baz kotasına göre eşit sayıda
tahsis edilen çok taraflı uluslararası
taşıma belgesi.
uç kazığı / end bearing pile
Ucu sağlam tabakaya oturan, taşı-
yıcı görevini en alt kısmının yaptığı
kazık.
uluslararası taşıma / international
transport/carriage
Türkiye’den veya Türkiye’ye karayoluyla,
Türkiye üzerinden karayoluyla
transit, Türkiye’ye denizyolu,
demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan
üçüncü ülkelere yapılan
taşımalar.
UN numarası / UN number
Madde veya parçaların Birleşmiş
Milletler örnek düzenlemelerinden
alınmış dört basamaklı tanımlama
numarası.
uygulama projesi / shop drawing,
application project
Uygulamaya esas proje.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 72
uzaktan algılama
uzaktan algılama / remote
sensing
Havadan fotoğraf çekme gibi, fiziksel
özelliklerle ilgili uzak mesafelerden
bilgi toplama yöntemi.
Ü
ücret toplama maliyeti / toll
collection cost
Karayolları ağındaki ücretli yollarda
ücret toplama hizmetleri için yapı-
lan harcama.
üçüncü ülke taşımacılığı / third
country transport
Âkit taraflardan birine ait taşıtlarla,
diğer âkit taraf topraklarından
üçüncü bir ülkeye veya bunun aksi
yönde yapılan taşımalar.
üst düzey yönetici / senior
manager
KTY kapsamında faaliyet gösteren
bir gerçek veya tüzel kişiliği temsil
ve ilzam ederek ve/veya bunların
tamamını fiilen sevk ve idare ederek
sürekli ve etkin bir şekilde yöneten
yönetim kurulu başkanı, yönetim
kurulu üyesi, genel müdür, genel koordinatör,
genel sekreter ve benzeri
konumundaki veya bu unvanlarla
istihdam edilen kişiler.
üst geçit / overpass
Karayolunun diğer bir karayolu veya
demiryolunu üstten geçmesini sağ-
layan yapı.
üstyapı tabanı / superstructure
subgrade, formation level
Tesviye yüzeyi altında kalan, yarma
veya dolgularda üstyapının taşıma
gücüne etkisi olabilecek bir derinli-
ğe kadar devam eden ve taşıma gücü
üstyapı projelendirmesinde etkin
olan tabaka.
üzengi taşı / springer
Bir kemer yayının başladığı ve ayağa
oturduğu noktadaki ilk taş, yastık
taşı.
V
varış noktası / point of arrival
Yolcu bileti veya taşıma senedinde
gösterilen, yolcu veya eşyanın götü-
rülmek istendiği yer.
varyant / diversion, variant
Yolun bir kısmının veya tamamının
çeşitli nedenler ile değiştirilmiş kısmı.
vaziyet planı / sketch of site view
Yol güzergâhının genel özelliklerini
gösteren küçük ölçekli plan.
verevlik açısı / skew angle
Güzergâhı kesen bir yapının yol eksenine
dik olmayan bir açı ile yolu
kesmesi durumu.
vibrasyonlu keçi ayağı silindir /
vibratory pad foot roller
İnce daneli zeminlerde daha iyi sı-
kıştırma yapmak için kullanılan vibrasyonlu
ve tamburları keçi ayaklı iş
makinesi.
terimleri KARAYOLLARI
73 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
yarı otomatik şanzıman
vibrasyonlu silindir / vibratory
roller
Zemin sıkıştırma işlerinde kullanılan
titreşimli (vibrasyonlu) iş makinesi.
vidalı kompresör / screw compressor

Vidalı kompresör basınçlı hava üretmek
için birbirine geçmiş rotor çiftinin
kullanıldığı pozitif yer değiş-
tirmeli makine.
vidanjör kamyon / sewage truck
Kanalizasyon, foseptik vb çukurlardan
herhangi bir tip sıvıyı içindeki
partiküllerle beraber çeken araç.
vinç / crane
Yükleri kaldırıp bir başka yere aktarmaya
yarayan makine.
vinçli kamyon / crane truck
Kamyon üzerine monte edilmiş, ağır
cisimleri kaldırmakta kullanılan
makine.
viskozite (akışkanlık) / viscosity
Bir akışkanın, iç sürtünmelerinden
dolayı, harekete karşı direnç göstermesini
sağlayan özelliği ve bu özelliğin
kabul edilmiş bir metoda göre
bulunan nümerik değeri.
viyadük / viaduct
Açıklığı ve yüksekliği çok büyük
olan vadiden, demiryolu veya kara
yolunun geçişini sağlayan, yol ve
kavşak kesişmelerini ortadan kaldırmak
için yapılan köprü.
Y
yağış alanı / precipitation area
Köprü ve menfezlere gelen suların
toplandığı alan.
yaklaşım plağı / approach slab
Köprünün giriş ve çıkışında kenar
ayak başlık kirişi üzerine dayanan
köprü üstyapı elemanı.
yama çalışması / patching
Bir yol kaplamasındaki küçük, lokal
onarımların yapılması.
yandan çarpmalı kaza / sideway
collision
Bir aracın diğer bir araca yandan
veya belirli bir açı ile çarpması ile
meydana gelen kaza.
yapay puzolan / artificial pozzolona

Öğütülerek kullanılan, 600-900
°C’de pişirilmiş kil veya şist ile su
içinde hızla soğutulan yüksek fırın
cüruf (tuğla, kiremit vb.).
yarı otomatik şanzıman / semiautomatic
transmission
Düz vites ile otomatik vites arasında
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 74
yarı römork
yer alan yarı otomatik bir vites sistemi.
yarı römork / semi-trailer
Bir kısmı motorlu taşıt veya araç
üzerine oturan, taşıdığı yükün ve
kendi ağırlığının bir kısmı motorlu
araç tarafından taşınan römork.
yarma / cut
Üstyapı alt kotunun üzerinde kalan
kazı hacmi.
yarma hendeği / cut ditch
Yarmalarda platform ve şevlerden
gelen suları toplayıp uygun yerlere
boşaltan yapılar.
yatay gabari / horizontal clearance
Yatay açıklık.
yatay işaretleme / horizantal
signing
Trafiğin düzenlenmesi, bazı yasaklama
ve kısıtlamaların belirtilmesi
ve yolu kullananlara rehberlik etmesi
amacıyla yol yüzeyine çizilen çizgiler,
oklar, yazı ve semboller.
yatay kurp / horizontal curve
Yolun aliymanları birleştiren eğrisel
kısmı.
yatay yük / horizontal load
Yatay doğrultuda etkiyen yük.
yaya / pedestrian
Araçlarda bulunmayan, karayolunda
hareketsiz veya hareket halinde
bulunan insan.
yaya geçidi / pedestrian crossing,
cross walk
Taşıt yolunda, yayaların güvenli ge-
çebilmelerini sağlamak üzere, trafik
işaretleri ile belirlenmiş alan.
yaya geçidi taraması / zebra
crossing
Yayaların geçmesi için işaretlenmiş
çizgili yaya geçidi.
yaya kaldırımı / sidewalk, footway
Karayolunun taşıt yolu kenarı ile
gerçek ve tüzel kişilere ait mülkler
arasında kalan ve yalnız yayaların
kullanımına ayrılmış olan kısmı.
yaya köprüsü / pedestrian bridge
Sadece yayalar için yapılan köprü.
yayılı yük / distributed load
Noktasal olmayan yük.
yazılı talimat / written instructions

ADR’nin 5.4.3’üncü kısmında belirtildiği
şekilde; gönderen tarafından
sürücüye verilmek üzere hazırlanan
ve taşıma esnasında oluşabilecek bir
kaza durumunda alınacak tedbirler
ile taşınan madde veya maddeler ile
ilgili özelliklerin yazılı olduğu belge.
yeraltı suyu drenajı / subsurface
drainage
Yeraltı suyunun yola zarar vermeyecek
şekilde uzaklaştırılması.
yerinde dökme beton / concrete
cast on site
Yerinde imal edilen beton.
yerleşik olunan ülke / country of
residence
Taşımacının yerleşik olduğu ve aracın
kayıt edildiği ülke.
yerleşim yeri / residential area
terimleri KARAYOLLARI
75 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
yol durumu
Kendisine ulaşan karayolları üzerinde
sınırının başlangıcı ve bitimi bir
işaret levhası ile belirlenmiş olan
yerleşme, çalışma ve barınma amacı
ile insanların yararlandıkları yapı
ve tesislerin bir arada bulunduğu
ve karayolu trafiğine etkileri tespit
edilmiş ve idari taksimatla belirlenmiş
olan il, ilçe, köy veya mezra gibi
yerler.
yeşil taşıt / green vehicle
Taşımacıların uluslararası taşımalarda
kullandıkları, UBAK Bakanlar
Konseyinin CEMT/CM (2005) 9 final
sayılı kararında açıklanan gürültü
ve egzoz emisyon değerlerine haiz
çekici ve kamyonlar.
yıllık ortalama günlük ağır
taşıt trafiği / annual average daily
heavy vehicle traffic
Bir yıl boyunca, yolun bir noktasından
veya kesiminden her iki yönde
geçen toplam ağır taşıt trafiğinin
gün sayısına bölünmesiyle elde edilen
trafik hacmi.
yıllık ortalama günlük trafik /
annual average daily traffic
Bir yıl boyunca, yolun bir noktasından
veya kesiminden her iki yönde geçen
toplam trafiğin gün sayısına bölünmesiyle
elde edilen trafik hacmi.
yol / road, highway
Kara ulaştırma araçlarının gidiş gelişini
temin amacıyla ortaya getirilen
yapının bütünü.
yol altyapısı tabanı / subgrade
Yol altyapısının oturduğu tabii zemin
yüzeyi veya iyileştirilmiş tabii
zemin yüzeyi.
yol bakım / road maintenance
Yol ve yol ile ilgili bir tesisin öngörü-
len görevi sürekli olarak yerine getirmesini
sağlamak amacı ile orijinal
yapısının muhafazası için yapılan
çalışma.
yol boyu tesisleri / roadside service
facilities
Araçların akaryakıt, LPG, yağ ve basınçlı
hava gibi ihtiyaçları ile konaklama,
mola gibi diğer ihtiyaçlarının
da sağlandığı yer.
yol butonu / road stud
Taşıt yolu üzerine yapıştırma ve
çakmak suretiyle yerleştirilen, kullanış
yerine göre çeşitli rengi ve yansıtıcı
özelliği olan elemanlar.
yol çizgi makinesi / road marking
machine
Yol üstü yatay işaretleme yapan makine.
yol dışı kaya kamyonu / off-road
truck, articulated dump truck
Yol dışı kaya kamyonu.
yol durumu / road condition
Bakım altındaki yolların her mevsimde
sürekli trafiğe açık bulundurulmasının
izlenmesi, durumun
güncel rapor edilmesi.
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 76
yol envanteri
yol envanteri / road inventory
Yolu teşkil eden tüm yapıların geometriye
dayalı bilgileri ile 300 metre
uzaklığa kadar yolun sağında ve
solunda ihtiyaç duyulan bilgilerinin
toplandığı ve değerlendirildiği bilgi
kaynakları.
yol kullanım ücreti / road use
charge
Bir ülkeye ait taşıtın diğer bir ülkeye/ülke
üzerinden yaptığı taşımalarda
o ülkenin karayolu altyapısı-
nı kullanmasından dolayı ödediği
ücret.
yol üstyapısı / pavement
Trafik yükünü taşımak üzere yapı-
lan ve kaplama, temel, alt temel tabakalarını
içine alan yol yapısı.
yol yapım gideri / road construction
cost
Altyapı (toprak işleri, sanat yapıları,
etüt–proje, kamulaştırma ve köprü-
ler) ve üstyapı (yol satıh cinsi) giderleri
toplamı.
yola elverişlilik muayene belgesi
/ roadworthiness test certificate
Yola elverişlilik muayenesi sonucunda
muayenesi onaylanan taşıtlar ile
römork ve yarı römorklara verilmek
üzere düzenlenen belge.
yola elverişlilik muayene raporu
/ roadworthiness test report
Karayolu araçlarının özellikleri ve
teknik bilgiler ile yola elverişlilik
muayene sonuçlarının yer aldığı/iş-
lendiği belge.
yola elverişlilik muayenesi /
roadworthiness inspection
Ulaştırma Bakanları Avrupa
Konferansı’nın (UBAK) ITF/TMB/
TR (2008) 12 numaralı kullanım
kılavuzunda belirlenen taşıtların
egzoz emisyon ve motor gürültü seviyelerinin
maksimum değerleri ile
römork ve yarı römorklarının sahip
olması gereken güvenlik kuralları-
nın bulunup bulunmadığının denetlenmesi.
yola terk / renunciation for road
İmar planlarının uygulanışı sırasında
taşınmaz mal maliklerince bedelli
veya bedelsiz olarak imar planına
uygun biçimde taşınmazın tamamı-
nın veya bir kısmının yola terk edilmesi
işlemi.
yol boyu dinlenme alanı / roadside
park
Karayollarından yararlanan sürücü
ve yolcuların kısa süreli dinlenmelerine
imkan sağlayan alan.
yolboyu gelişimi / roadsideplanting

Yolun çevreye olan olumsuz etkisini
en az düzeye indirmek, güvenli trafik
akışının sağlanmasına yardımı
olmak, estetik bir görünüm oluşturmak
ve yolun araziye fonksiyonel
olarak uyumunu sağlamak.
yolcu / passenger
Aracı kullanan sürücü ile hizmetliler
dışında araçta bulunan kişiler.
yolcu-km / passenger-km
Bir yolcunun bir kilometre mesafeye
taşınmasıyla elde edilen trafik ölçü
birimi.
yolcu bileti / passenger ticket
Yolcunun taşınması yükümlülüğünü
içeren, yönetmelikte öngörülen şekil
ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi
zorunlu belge.
terimleri KARAYOLLARI
77 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
zirve saat faktörü
yoldan ihdas / creating parcel
from road
Yolun kapanması nedeniyle oluşan
taşınmaz malın, düzenlenecek haritaya
göre yoldan ayrılarak, bir parsel
numarası altında ilgisine göre
belediye, köy, Karayolları Genel Mü-
dürlüğü veya Hazine adına tescili
işlemi.
yonu taşı / freestone
Yatak ve yan yüzleri murç veya tarak
ile düzeltilmiş dikdörtgen veya düzgün
şekil verilmiş taşlar.
yön okları / arrow markings
Şerit seçimi ve yönlendirme amacıyla
kaplama üstüne ve şeritlerin ortasına
çizilen ok biçimindeki figürler.
yük taşıma kapasitesi / load
capacity
Bir aracın güvenle taşıyabileceği en
çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli
sayısıdır.
yükleme / loading
Yükün araca yüklenmesi.
yükleyen / loader
Tehlikeli maddeleri taşıta ya da
büyük konteynerlere yükleyen iş-
letmeler ile doğrudan maddelerin
sahibi olarak tehlikeli maddeleri ta-
şıyana teslim eden ya da kendi adına
taşımayı gerçekleştiren işletmeler.
yüklü ağırlık / loaded weight
Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşı-
makta olduğu sürücü, hizmetli, yolcu
ve eşyanın toplam ağırlığı.
yük motosikleti (triportör) /
freight trike
Karoserisi yük taşıyabilecek şekilde
sandıklı veya özel biçimde yapılmış
olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan
3 tekerlekli motosiklet.
yüksüz ağırlık / kerb/curb weight
Üzerinde insan veya eşya (yük) bulunmayan
ve akaryakıt deposu dolu
olan bir aracın taşınması zorunlu
alet, edevat ve donatımı ile birlikte
toplam ağırlığı.
yüzeysel temel / spread foundation,
spread footing
Sığ temel.
Z
zayıf zemin / soft soil
Taşıma gücü yetersiz zemin.
zemin çivisi / soil nailing
Projelerde gösterilen veya idare tarafından
belirtilen yerlerde, yukarı-
dan aşağıya doğru kademeli olarak
yapılan kazıda şev yüzeyinde açılan
deliklere, çelik donatıların yerleş-
tirilerek enjeksiyon yapılması ile
oluşturulan çivili duvar.
zıvana / mortise
Taşların birbirine bağlantısında kullanılan;
kare kesitli, kalın ve başsız
bir çivi şeklinde yahut yassı ve uçlara
doğru genişleyen formda kurşunla
tespit edilen demir yapı öğesi.
zilyetlik / possesion, occupation
Bir eşya (mal) üzerinde zilyetlik
iradesine dayanarak fiili hakimiyet
kurma eylemi.
zirve (pik) saat / peak hour
Taşıt trafiğinin en yoğun olduğu
saat.
zirve saat faktörü / peak hour
factor
Saatlik en yüksek trafik hacminin
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 78
zorunlu muayene
aynı saat içinde verilen bir zaman
periyodundaki (genellikle 15 dakika)
maksimum akım değerine oranı.
zorunlu muayene / compulsory
inspection
Muayene süresi dolmadan kazaya
karışması sonucu yetkili zabıtaca
muayenesi gerekli görülen araçların
muayeneleri.
terimleri KARAYOLLARI
79 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
KISALTMALAR
A/C air conditioning Klima
A/T automatic transmission Otomatik şanzıman
AADHVT annual average daily heavy vehicle traffic Yıllık ortalama günlük ağır taşıt
trafiği
AADT annual average daily traffic Yıllık ortalama günlük trafik
AASHTO American Association of State Highway and Transportation Officials Amerika
Eyalet Yolları ve Ulaşım Çalışanları Kurumu
AB Avrupa Birliği Avrupa birliği
ABC active body control Otomobilin yanlara öne ve geriye doğru kasılmasını önleyen
hidro elektronik sistem
ABS antilock brake system Kilitlenmeyen fren sistemi
ABV anti-backfire valve Geri tepmeyi önleyici subap
AC alternative current Alternatif akım
ACI American Concrete Institute Amerikan beton enstitüsü
ACPA American Concrete Pavement Association Amerikan beton yollar kurumu
ADN European Agreement Concerning the International Carriage of Dangerous Goods
by Inland Waterways Tehlikeli Malların İç Suyolları ile Uluslararası Taşımacılığına
İlişkin Avrupa Anlaşması
ADR European Agreement Concerning the International Carriage of Dangerous Goods
by Road Tehlikeli maddelerin uluslararası karayollarında taşınmasına dair avrupa
anlaşması
ADT average daily traffic Ortalama günlük trafik
AETR European Agreement Concerning the Work of Crews of Vehicles Engaged in International
Road Transport Uluslararası karayolu taşımacılığı yapan taşıtlarda çalışan
personelin çalışmalarına ilişkin avrupa anlaşması
AFR air fuel ratio Hava/yakıt oranı
AFV alternative fueled vehicle Alternatif yakıtlı taşıt
AG alçak gerilim 1000 volttan düşük gerilim
AI Asphalt Institute Asfalt enstitüsü
AIAM Association of International Automobile Manufacturers Uluslararası otomobil
imalatçıları birliği
AKM ana kontrol merkezi Otoyol ücret toplama sistemlerinin ve trafik yönetim sistemlerinin
bağlı olduğu genel merkez
ANSI American National Standarts Institute Amerikan ulusal standartlar enstitüsü
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 80
ARMİ Araç Muayene İstasyonu Araçların niteliklerini tespit ve kontrol edebilecek cihaz
ve personeli bulunan ve teknik kontrolü yapılan yer
ASC automatic spin counter, automatic stability control Hızlanma sırasında tahrik
tekerleklerinin patinaj yapmasını önleyen sistem
ASCD automatic speed control device Hızı otomatik olarak kontrol eden lazerli radar
sistemi
ASM auto shift manual Otomatik olarak vites değiştirmeye olanak sağlayan sıralı manuel
şanzıman
ASR anti slip regulation İlk kalkışta ve hızlanmada, tahrik tekerleklerinin aşırı dönmesini
engelleyerek, aracın güvenli hareketini sağlayan patinaj önleyici sistem
ASTM American Society for Testing and Materials Amerika Test ve Malzeme Kurumu
ATF automatic transmission fluid Otomatik hız kutusu (şanzıman) yağı
ATIS advanced traveller information systems İleri trafik yönetim sistemleri
ATP Agreement on the International Carriage of Perishable Foodstuffs and on the
Special Equipment to Be Used for Such Carriage Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası
Taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin
Anlaşma
ATS automatic tire stabilizer Lastik patladığında yola dengeli bir şekilde devam edilmesini
sağlayan sistem
AUS akıllı ulaşım sistemleri Elektronik teknolojisinin ulaştırma sektörüne uygulaması
AVCS automatic vehicle classification system Araçların aks sayıları, yükseklikleri ve
akslar arası mesafe gibi özelliklerini otomatik olarak belirlemeye yarayan elektromekanik
veya elektronik otomatik araç sınıflandırma sistemi
AVI automatic vehicle identification Otomatik araç tanılama
AWD all wheel drive Tüm tekerleklerden tahrikli
BHP brake horsepower Fren beygir gücü
BKM bölge kontrol merkezi Otoyol ücret toplama sistemlerinin ve trafik yönetim
sistemlerinin bağlı olduğu bölge müdürlüğü veya belli bir otoyol kesimi bazındaki
merkez
BSEC Black Sea Economic Cooperation Karadeniz ekonomik işbirliği (kei)
BSI British Standarts Institute İngiliz standartlar enstitüsü
BSK bitümlü sıcak karışım Agregası ısıtılmak suretiyle hazırlanmış bitümlü karışım
CBR california bearing ratio Kaliforniya taşıma oranı (%)
CCTV kapalı devre televizyon sistemi Kameralı görüntü izleme sistemi
CEN European Committee for Standardization Avrupa standart komitesi
CMR convention marchandises routiers Eşyaların karayolundan uluslararası nakliyatı
için mukavele sözleşmesi
terimleri KARAYOLLARI
81 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
CNG compressed natural gas Sıkıştırılmış doğalgaz
CORTE Confederation of Organisations in Road Transport Enforcement Karayolu taşı-
macılığı uygulamalarındaki kurumlar konfederasyonu
CRDI common rail direct injection “Tutuculu püskürtme” veya “ortak boru” anlamı-
na gelen, dizel motorlarda kullanılan bir yakıt enjeksiyon sistemi
CTP cam takviyeli polyester Yolun doğrultusunu ve kenarlarını göstermek üzere, yol
kenarlarına belirli aralıklarla yerleştirilen eleman
CVT constantly variable transmission Değişken oranlı şanzıman
CVVT continuously variable valve timing Sürekli değişken subap zamanlama sistemi
ÇBGT çimento bağlayıcı granül temel
ÇED çevresel etki değerlendirmesi
DC direct current Doğru akım
DGM duruş görüş mesafesi Sürücülerin bir tehlikeyi fark edip durabilmeleri için
gerekli mesafe
DI direct injection Dizel ve benzinli motorlarda direkt enjeksiyon
DIN Deutsches Institut für Normung Alman standartlar enstitüsü
DMİ değişken mesaj işareti Seyahat edenlere değişen yol durumuna dair mesajların
gösterildiği baş üstü mesaj göstergesi
DMS dynamic message sign Değişken mesaj işareti
DOHC double overhead camshaft Üstten çift kam mili
DSC dynamic stability control Dört tekerleğin yola en güvenli şekilde basmasını sağ-
layan sistem
DSP dynamic shift program Şanzıman ayarlarını sürücünün kullanım tarzına göre de-
ğiştiren gelişmiş otomatik şanzıman
E ROAD European road Avrupa karayolları
EAS elektronik active steering Ön tekerleklerin ani direksiyon hareketleri sebebiyle
yol tutuşu bozmasını engellemeye çalışan aktif direksiyon sistemi
EBD electronic braking distribution Fren gücünün dört tekerlekte eşit olmasını sağlayan
hidrolik dağılım destek sistemi
EBS electronic braking system Elektronik kontrollü fren sistemi
ECAS electronically controlled air suspension Aracın yerden yüksekliğini azaltan ve
çoğaltan elektronik kontrollü havalı süspansiyon
ECO Economic Cooperation Organization Ekonomik işbirliği teşkilatı
ECU electronic control unit Elektronik kontrol ünitesi
EDC electronic damping control Yol ve hız durumuna göre amortisörlerin elektronik
olarak ayarlanması
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 82
EDY eşdeğer dingil yükü
EGR exhaust gas recirculation Egzoz gazı devridaimi
EN European Norm Avrupa standardı
ERCA European Root Certification Authority Sayısal takograf sistemi avrupa kök sertifikasyon
otoritesi
ESCAP Economic and Social Commission for Asia and Pacific Asya ve Pasifik Ekonomik
ve Sosyal Komisyonu
ESP electronic stability program Elektronik denge programı
ETC electronic toll collection Elektronik ücret toplama
ETC electronic traction control Elektronik olarak çekiş kontrol (patinaj anında motor
gücünü kontrol eden sistem)
ETRTO European Tyre and Rim Technical Organization Avrupa Lastik ve Jant Teknik
Organizasyonu
EU European Union Avrupa birliği
F/O fiber/optik Fiber optik kablo/lif
FHWA Federal Highway Administration Ulusal karayolları idaresi
FSI fuel straight injection Direkt benzin püskürtmesi
FUBDEK fiber optik kablo uç denetim kabini Yol boyunca tesis edilen fiber optik
kablonun bağlı olduğu uç denetim kabini
FWD front wheel drive Önden çekişli
FWD falling weight deflectometer Düşen ağırlıklı deflektometre
GEN generator Jeneratör
GIS geographic information system Coğrafi bilgi sistemi
GKM gişe kontrol merkezi Otoyol ücret toplama sistemlerinin gişe sahası bazında
bağlı olduğu merkez
GND ground Elektrik devrelerinde topraklama, şasileme, zemin, toprak
GPS global positioning system Küresel konumlandırma sistemi
GSI geological strength index Jeolojik dayanım endeksi
GSM global system for mobile communication Mobil haberleşme için küresel sistem
GT granüler temel
HCV heavy commercial vehicle Ağır ticari taşıt
HD heavy duty Ağır hizmet
HDM-4 highway development&management software Yol geliştirme ve yönetim
programı
HEEP highway engineering exchange program Yol mühendisliği değişim programı
terimleri KARAYOLLARI
83 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
HYTT hafif yüklü ticari taşıt
I/P instrument panel Gösterge panosu
ID inside diameter İç çap
IGN ignition Ateşleme
IMDG Kodu International Maritime Dangerous Goods Code Tehlikeli mallar uluslararası
denizcilik kodu
INJ injection Enjeksiyon, püskürtme
IR infrared Kızılötesi
IRF International Road Federation Uluslararası yol federasyonu
IRI international roughness index Uluslararası yol yüzey düzgünsüzlüğü endeksi
IRU International Road Transport Union Uluslararası karayolu taşımacılığı birliği
ISO International Standards Organization Uluslararası standartlar organizasyonu
ITC United Nations Economic Commission for Europe Inland Transport Committee
Birleşmiş milletler avrupa ekonomik komisyonu iç ulaşım komitesi
ITF International Transport Forum Uluslararası Ulaştırma forumu
ITS intelligent transport systems Akıllı ulaşım sistemleri
IVSC entegrated vehicle speed control Entegre taşıt hızı kontrolü
İDB ihlal değerlendirme birimi Geçiş ücreti ihlali yapan araçların işlemlerinin yürü-
tüldüğü merkez
JRC Joint Research Centre Avrupa komisyonu ortak araştırma merkezi
JTRC Joint Transport Research Centre Ortak taşımacılık araştırma merkezi
K K NO kontrol kesim numarası Her kontrol kesimin başladığı yere verilen numara
KBS kent bilgi sistemi Veri tabanı kent ile ilgili bilgiler olan coğrafi bilgi sistemi
KGS kartlı geçiş sistemi Temassız kart kullanılarak otoyol geçiş ücretinin toplandığı
sistem
KİB kart işlem birimi Nakit kartlı geçiş sistemi kartlarının satış ve kredi yükleme
ünitesi
KİK Kamu İhale Kurumu
KTFMYEY Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği 03 09
2004 tarih ve 25572 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri
Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği
KKGS Kartı kredili kartlı geçiş sistemi kartı Kartlı geçiş sisteminde kullanılan, kredi
kartı veya banka hesabı ile ilişkilendirilmiş kart
KTK Karayolu Taşıma Kanunu 19 07 2003 tarih ve 25173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Kanun
KTŞ Karayolu Teknik Şartnamesi
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 84
KTY Karayolu Taşıma Yönetmeliği 11 06 2009 tarih ve 27255 Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Yönetmelik
KYT kredi yükleme terminali Nakit kartlı geçiş sistemi kartlarına bankalar tarafından
para yüklemede kullanılan el terminali
LCD liquid crystal display Sıvı kristal ekran
LCV light commercial vehicle Hafif ticari taşıt
LDT light duty truck Hafif hizmet kamyonu, kamyonet
LDV light duty vehicle Hafif hizmet taşıtı
LED light emitting diode Işık yayan diyot
LH left hand Sol taraf
LHD left hand drive Soldan direksiyonlu
LPG liquefied petroleum gas Sıvılaştırılmış petrol gazı
LSD limited slip differential Sınırlı kaydırmalı diferansiyel
M/T manual transmission Düz şanzıman
MoT-DGLT Ministry of Transport-Directorate General for Land Transport Ulaştırma
bakanlığı-kara ulaştırması genel müdürlüğü
MPFI multiport fuel injection Çok delikli yakıt enjeksiyonu
MSFF miles since first fail İlk arızadan bu yana gidilen mil
MYB Mesleki yeterlilik belgesi KTY’de öngörülen ve kişilerde mesleki yeterliliğin bulunduğunu
gösteren belge
MYE Mesleki yeterlilik eğitimi KTY kapsamındaki faaliyetlerle ilgili bir mesleki yeterliliğin
kazandırılması amacıyla verilecek eğitim
MYETBE Mesleki yeterlilik eğitimi tamamlama belgesi Mesleki yeterlilik eğitimini tamamlamış
olanlara bu eğitimi veren kuruluşça verilen belge
NATM new Austrian tunneling method Avusturya tarzı yeni tünel açma yöntemi
NATO-PBIST NATO - Planning Board for Inland Surface Transport Nato - Dahili satıh
taşımacılığı planlama kurulu
NATO- SCEPC NATO- Senior Civil Emergency Planning Committee Nato - Sivil olağanüstü
hal planlama yüksek komitesi
NKGS Kartı nakit kartlı geçiş sistemi kartı Kartlı geçiş sisteminde kullanılan üzerine
para yüklenebilir türden kart
O/D overdrive Aşırı hız veya hız aşımı
OBD on board diagnosis Araç içi arıza teşhis sistemi
OD outside diameter Dış çap
ODY orta düzey yönetici KTY kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel
kişiliğin veya buna ait bağımsız bir birimin taşımacılık faaliyetlerini sürekli ve etkin bir
terimleri KARAYOLLARI
85 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
şekilde sevk ve idare eden müdür/idareci, şef, uzman, operasyon yöneticisi, operatör
ve benzeri unvanlarla istihdam edilen kişiler
OECD Organization for Economic Cooperation and Development Ekonomik İşbirliği
ve Kalkınma Teşkilatı
OEM original equipment manufacturer Orijinal ekipman imalatçısı
OG orta gerilim 1000 volt ile 34500 volt arası gerilim
OGS otomatik geçiş sistemi Araç içi elektronik ünite kullanılarak otoyol geçiş ücretinin
toplandığı sistem
OGT ortalama günlük trafik Bir yoldan bir günden çok bir yıldan az olan bir zaman
süreci içinde geçen toplam taşıt sayısının bu zaman süreci içindeki gün sayısına bö-
lünmesi ile bulunan trafik hacmi
OHC overhead camshaft Üstten kam mili
OHT otoyol hizmet tesisi Otoyollarda tiplerine göre değişik mesafelerde, araçlar için
akaryakıt, bakım ve park alanları ile sürücü ve yolcular için yeme, içme ve dinlenme
birimleri ile gezinti ve yaya yollarının bulunduğu tesis
OYTT orta yüklü ticari taşıt
P/N part number Parça numarası
P/S power steering Hidrolik direksiyon
PCA Portland Cement Association Portland Çimento Birliği
PCV positive crankcase ventilation Pozitif karter havalandırma
PIARC World Road Association Dünya Yol Birliği
PMB polimer modifiye bitüm Genellikle asfalt kaplamalarda tekerlek izi oluşumunu,
kaplamalardaki çatlakları, bitümün oksidasyonunu ya da kaplamanın sudan dolayı
zarar görmesini kontrol altına almak amacıyla bitüme bir ya da daha fazla organik
polimer karıştırılması ile oluşan bitümlü bağlayıcılar
PMT plentmiks temel
PPP public private partnership Kamu özel sektör ortaklığı
PTO power take-of Güç alma kutusu
QTY quantity Adet, miktar
RH right hand Sağ taraf
RHD right hand drive Sağdan direksiyonlu
RID regulations concerning the international carriage of dangerous goods by rail Tren
ile tehlikeli malların uluslararası taşımacılığına ilişkin düzenlemeler
RMR rock mass rating Kaya kütle puanlaması
RPM revolutions per minute Dakikadaki devir sayısı
RQD rock quality designation Kaya kalite göstergesi
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 86
RWD rearward Arka, arkada
RWIS road weather information system Yol hava koşulları bilgi sistemi
SAE Society of Automotive Engineers Otomotiv mühendisleri birliği
SC 1 United Nations Economic Commission for Europe Working Party on Road Transport
Birleşmiş milletler avrupa ekonomik komisyonu karayolu taşımacılığı çalışma
grubu
SCADA supervisory control and data acquisition Yönetimsel kontrol ve veri toplama
sistemi
SCR selective catalytic reduction Seçimli katalitik indirgeme sistemi
SEI Support to the European Integration Ab entegrasyon sürecinin desteklenmesi faaliyetleri

SI International System of Units Uluslararası birimler sistemi
SK sathi kaplama Agrega ile bitümlü bir bağlayıcıdan oluşan ince kaplama
SOHC single overhead camshaft Üstten tek kam mili
SRC Sürücü belgesi Ticari araç kullanan, şehir içi, şehirler arası ve uluslararası yük,
yolcu taşımacılığı yapan sürücülerin alması gereken bir belge
SRC1 Sürücü belgesi 1 Uluslararası yolcu taşımacılığı yapmak isteyenlerin sahip olması
gereken mesleki yeterlilik belgesi
SRC2 Sürücü belgesi 2 Yurt içi yolcu taşımacılığı yapmak isteyenlerin sahip olması
gereken mesleki yeterlilik belgesi
SRC3 Sürücü belgesi 3 Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı yapmak isteyenlerin sahip
olması gereken mesleki yeterlilik belgesi
SRC4 Sürücü belgesi 4 Yurt içi eşya-kargo taşımacılığı yapmak isteyenlerin sahip olması
gereken mesleki yeterlilik belgesi
SRC5 Sürücü belgesi 5 Tehlikeli madde taşımacılığı yapmak isteyenlerin sahip olması
gereken mesleki yeterlilik belgesi
TB Taşıt Belgesi Yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste
halinde gösteren, yetki belgesinden ayrı ve yetki belgesinin eki olarak düzenlenen
belge
TC turbocharger Turboşarjer, aşırı doldurucu
TÇMB Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği
TDI turbocharged direct injection Turboşarj beslemeli direkt püsürtmeli (dizel motorlar
için)
TEF taşıt eşdeğerlik faktörü
TEM Trans-European Motorway Trans-Avrupa kuzey güney otoyolu
TEMSTAT Trans-European Motorway Statistics Trans-Avrupa kuzey güney otoyolu
istatistikleri
terimleri KARAYOLLARI
87 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
TEN-T Trans-European Transport Network Trans-Avrupa ulaştırma ağları
TFSI turbocharged fuel straight injection Turboşarj beslemeli direkt benzin püsürtmeli

TINA Transport Infrastructure Needs Assessment Ulaştırma altyapı ihtıyaç değerlendırmesı

TIR Transports Internationaux Routiers Birleşmiş Milletler bünyesinde, 15 Ocak 1959
tarihinde Cenevre’de imzalanan sözleşme
TK Taşıt Kartı Bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu yetki belgesi
altında çalıştırılabileceğini gösteren belge
TMA taş mastik asfalt Kaba agrega danelerinin birbirine temasının sağlandığı bir iskelet
ile boşlukları dolduran ince agrega, filler ve bitümlü bağlayıcıdan oluşan, aşınma
tabakasında kullanılan bir sıcak karışım
TMYB Tehlikeli Madde Taşımacılığı Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi Karayolu Ta-
şımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği kapsamında mesleki yeterlilik
eğitiminin yanı sıra tehlikeli madde taşıyan araç şoförlerine de eğitim vermek
üzere faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere Bakanlıkça verilecek yetki belgesi
TR-A Digital Tachograph System Turkish Authority Sayısal takograf sistemi türkiye ulusal
otoritesi
TR-A Policy Digital Tachograph System Turkish Authority Policy Sayısal takograf sistemi
türkiye güvenlik politikası belgesi
TR-CA Turkish Certification Authority Sayısal takograf sistemi türkiye sertifikalandırma
otoritesi
TR-CIA Turkish Certification Authority Sayısal takograf sistemi Türkiye kart verme
otoritesi
TR-CP Turkish Card Personalizing Organization Sayısal takograf sistemi
Türkiye kart kişiselleştiricisi
TRACECA Transport Corridor Europa-Caucaus-Asia Avrupa-Kafkasya ve Asya Koridoru

TSE Türk Standartları Enstitüsü
TSI twincharged straight injection Turboşarjer ve süperşarjer beslemeli direkt enjeksiyonlu
motor
TURKAK Türk Akreditasyon Kurumu
TUTGA Türkiye Ulusal Temel GPS Ağı Türkiye geneline dağılmış sabit GPS noktalarından
oluşan bir ağ
TYS trafik yönetim sistemi Trafiğin yönetimi amacıyla yol boyunca tesis edilen haberleşme,
kontrol ve enformasyon sistemleri
UBAK Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı 1953’te kurulan hükümetler arası bir
kuruluş
U-Net Ulaştırma Net Ulaştırma Bakanlığı kara ulaştırması otomasyon projesi
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 88
UN United Nations Birleşmiş milletler
UN / ECE United Nations Economic Commission for Europe Birleşmiş milletler avrupa
ekonomik komisyonu(bm/aek)
UNESCAP United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific
Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu
ÜDY üst düzey yönetici KTY kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel ki-
şiliği temsil ve ilzam ederek ve/veya bunların tamamını fiilen sevk ve idare ederek
sürekli ve etkin bir şekilde yöneten yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi,
genel müdür, genel koordinatör, genel sekreter ve benzeri konumundaki veya bu
unvanlarla istihdam edilen kişiler
ÜTS ücret toplama sistemi Otoyollardan geçiş ücretlerinin toplanması için kurulmuş
olan sistem
VAC vacuum Vakum
VATS vehicle anti-theft system Taşıt hırsız önleme sistemi
VGT variable geometry turbocharger Değişken geometrili turboşarjer
VICS vehicle information and communication system Araç bilgi haberleşme sistemi
VIN vehicle identification number Taşıt kimlik numarası
VPWR vehicle power Taşıt gücü
VTEC variable-valve timing and electronic-lift control Değişken zamanlamalı subap
kontrol sistemi
VTS variable traffic sign Değişken trafik işareti
VVT-i continuously variable intake valve timing Sürekli değişken emme subabı zamanlaması

W/B wheelbase Dingiller arası mesafe
WDC Stations Weight and Dimension Control Stations Ağırlık ve Boyut Kontrol İstasyonları

WIM weigh in motion Hareketli ağırlık ölçüm cihazı
WMA warm mix asphalt Sıcak karışım asfalt
WP. 15 the working party on the transport of dangerous goods of the united nations
economic commission for europe Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu
Tehlikeli Malların Taşınması Çalışma Grubu
YB yetki belgesi Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında bir faaliyette bulunacak
gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belge
YEMB Yola Elverişlilik Muayene Belgesi Yola elverişlilik muayenesi sonucunda muayenesi
onaylanan taşıtlar ile römork ve yarı römorklara verilmek üzere düzenlenen
belge
YG yüksek gerilim 34500 volttan yüksek gerilim
terimleri KARAYOLLARI
89 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
YİD yap-işlet-devret Altyapı yatırımlarının finansmanında kullanılan bir metot
YKDİ yol kenarı denetim istasyonu Araçların denetimlerinin yapıldığı sabit yapıdaki
tesisler
YOGATT yıllık ortalama günlük ağır taşıt trafiği Bir yıl boyunca, yolun bir noktasından
veya kesiminden her iki yönde geçen toplam ağır taşıt trafiğinin gün sayısına bölünmesiyle
elde edilen trafik hacmi
YOGT yıllık ortalama günlük trafik Bir yıl boyunca, yolun bir noktasından veya kesiminden
her iki yönde geçen toplam trafiğin gün sayısına bölünmesiyle elde edilen
trafik hacmi
ZEV zero emission vehicle Sıfır emisyonlu taşıt
ZTECH zero emission technology Sıfır emisyon teknolojisi

terimleri
DEMİRYOLU
UL A ŞTIR MA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ 92
AC pantograf
A
AC pantograf / AC pantograph
Elektrikli demiryolu vasıtalarında
(çeken araçlarda) alternatif akımlı
katener sisteminden AC elektrik
enerjisinin alınması maksadıyla kullanılan
ekipman.
ACkatener sistemi / AC catenary
system
Alternatif akımlı katener sistemi.
açık alan / open area
Gar, istasyon ve ambarlarda taşıma
amaçlı ayrılmış, üstü açık, zemini
toprak veya betonlanmış ya da taş
ve ahşap döşeme yapılmış olan boş
sahalar.
açık alanın kullanım protokolü
/ open area usage protocol
Taşıma amaçlı açık alanların kullanılması
için yapılan protokol.
açıklık / span length
İki katener direği arası mesafe.
açıklık donanımı / span equipment

Destekler arası kullanılan malzeme
(iki direk arası kullanılan malzemeler).
açıklık ortası / mid-span
İki destek orta noktası (eksen).
aderans / adherence, adhesion
Yapışma.
aderans faktörü / adherence
factor
Lokomotifin ardındaki yükü kaymadan
çekmesi yeteneğini hesaplamaya
yarayan katsayılardan biri.
adezyon faktörü / adhesion factor
Lokomotifin ardındaki yükü kaymadan
çekmesi yeteneğini hesaplamaya
yarayan katsayılardan biri.
aerodinamik temas kuvveti /
aerodynamic contact force
Akış halindeki gazın temas ettiği cisimler
üzerinde uyguladığı kuvvet
etkisi.
terimleri DEMİRYOLU
93 ULAŞTIRMA ve HABERLEŞME TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
ankraj
ağır vagon ve araç / heavy wagon
and vehicle
Darası ile içindeki yükün toplamı 80
ton ve daha fazla olan çeken ve çekilen
araç.
akım çekme kalitesi / quality of
current collection
Pantografın havai hattan çekmiş
olduğu elektrik akımının kalitesini
belirleyen bir ölçü.
aksam / accessory
Kısımlar.
aktarma arabası / transfer table
Üzerindeki ray pençesine bir vagon
veya lokomotifin yerleştirildiği
araba.
akuple / couple
Birbirine bağlı olan.
akupleman / coupling
Tren fren tesisatı bağlantı ekipmanı.
alçaltma kuvveti, indirme kuvveti
(pantograf) / lowering force
Yükseltilmiş durumdaki pantografları
alçaltmak için kullanılan kuvvet.
alfanümerik göstergeler / alphanumeric
indicators
Asli sinyallerin yardımcı işarlarını
veren göstergeler.
aliyman / line with good alignment
Kurp bulunmayan doğru hat.
alıcı / consignee
Gönderici tarafından gönderilen
dolu vagonu varış istasyonunda teslim
alan ve tahliye eden gerçek ve
tüzel kişi.
altyapı / infrastructure
Demiryolu araçlarının seyrinde ve
trafiğin emniyetinde gerekli olan
bütün demiryolu hatları ve sabit tesisleri.
ambalaj / package
Demiryolu ile taşınacak eşya korunması
için kullanılan malzemeler ve
kaplar.
ambar şefi / warehouse chief
Müdürlüklerin ve lojistik şefliklerinin
bulunduğu yerlerde müşteri
ilişkileri ve yükleme boşaltma hizmetlerini
yapan görevli.
amortisman / depreciation
Yıpranma payı.
ana hat / main line, main track
Cari hat.
ana yol çıkış sinyali / main track exit signal
İstasyona ait bir anayol üzerine çı-
kış makaslarından önce tesis edilen
yol boyu sinyali.
anahtarlama cihazı / switching
device
Elektrik devrelerini açıp kapamaya
yarayan cihaz.
anayol / mainline
İstasyonları birbirine bağlayan ve
iki istasyon giriş

Yönetici

Yönetici

 

Otomotiv terimler ve kısaltmalar sözlüğü - İngilizce Türkçe Terminoloji

OTOMOTIV TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ DICTIONARY OF AUTOMOTIVE TERMS A AAA (American Automobile Association) Amerikan Otomobil Birliği ABDC Alt ölü noktadan sonra A BONE MODEL "A" Ford. ABSOLUTE ENTROPY Mutlak entropi ABSOLUTE PRESSURE Mutlak basınç ABSOLUTE ZERO Mutlak sıfır -273.16°C AC Alternatif akım ACCELERATOR Gaz pedalı ACCELERATOR PUMP Kapış pompası. ACCESSORIES Aksesuarlar ACCUMULATOR Akü, batarya ACCUMULATOR PISTON (Otomatik Transmisyon) Fren bandı pistonu ACEEE (The American Council for an Energy Efficient Economy) Amerikan Enerji Verimli Ekonomi Konseyi ACETYLENE Asetilen gazı ACID Asit, Akü elektroliti, sülfürik asit ve su karışımı ACKERMAN PRINCIPLE Ackerman prensibi (direksiyon sisteminde) ACTIVATION TIME Uyartım zamanı ACTIVE MATERIAL Aktif malzeme, akü plakalarının malzemesi ACTUAL NOZZLE Gerçek lüle ACTUAL USEFUL WORK Gerçek yararlı iş ACTUAL DIFFUSER Gerçek yayıcı ADDITIVE Katık (benzin, yağ gibi maddelerin karakteristiklerini iyileştirmede kullanılır). ADIABATIC Adyabatik, ısı geçişi olmadan ADIABATIC SATURATION PROCESS Adyabatik doyma işlemi ADIABATIC FLAME TEMPERATURE Adyabatik alev sıcaklığı ADIABATIC EFFICIENCY Adyabatik verim ADVANCE Avans ADVANCE Avans ADVANCE (Ateşleme zamanı) Buji üst ölü noktadan önce çekecek şekilde ateşleme zamanının ayarlanması. ADVANCE CURVE Avans eğrisi. AEA (Automotive Electric Association) Otomotiv Elektrik Birliği. AERA (Automotive Engine Rebuilders Association) Otomotiv Motor Yenileştiriciler Birliği. AERODYNAMICS Aerodinamik AERODYNAMIC DRAG Aerodinamik sürükleme AFTERBURNER Artyakıcı AHRA (American Hot Rod Association) Amerikan Sıcak Rot Birliği. (Hot-Rod bir Amerikan terimi olup halihazırda çalışan bir sistemin daha yüksek performans elde etmek amacıyla, parça ilavesi ya da değişimi yoluyla modifiyesi anlamına gelir. AIR Hava AIR (Air Injection Reactor system) Hava enjeksiyon reaktör sistemi (emisyonları azaltmak üzere). AIR BRAKE SYSTEM Hava fren sistemi. AIR CLEANER Hava filtresi. AIR CONDITIONER İklimlendirici, klima. AIR COOLED Hava ile soğutulan. AIR FILTER Hava filtresi. AIR FLOW SENSOR Hava akış (debi) sensörü. AIR FOIL Hava levhası, yarış arabalarında yüksek hız kararlılığı sağlamak için kullanılır. AIR/FUEL RATIO Hava/yakıt oranı AIR GAP (Regülatör) Hava aralığı AIR GAP (Bujide) Merkez ve yan elektrotlar arasındaki mesafe AIR HORN (Karbüratör) Hava kanalının girişi AIR HORN (Uyarı) Havalı korna AIR POLLUTION Hava kirliliği AIR SPRING Hava yayı veya yastığı AIR STANDARD ASSUMPTIONS Hava standardı kabulleri AIR STANDARD CYCLE İdeal hava çevrimi ALIGN Ayarlamak ALLOY Alaşım ALL-WHEEL DRIVE Tüm tekerleklerden tahrikli ALNICO MAGNET Alnico mıknatıs, yapısında (Al) alüminyum, (Ni) nikel ve (Co) kobalt bulunan mıknatıs. ALTERNATOR Alternatör ALTERNATING CURRENT (AC) Alternatif akım AMA (Automobile Manufacturers Association) Otomobil İmalatçıları Birliği AMBIENT TEMPERATURE Ortam sıcaklığı AMMETER Ampermetre AMPERE Akım şiddeti birimi AMPERAGE Amperaj, amper olarak akan akım AMPERE HOUR CAPACITY Amper saat kapasitesi, akünün belli sürede belli akımı verebilme yeteneği. ANNEAL Metalleri tavlama, sertliğini giderme ANODE Anod - pozitif kutup ANTENNA Anten ANTIBACKFIRE VALVE Geri tepme yi önleme valfi ANTIFREEZE Antifriz ANTIFRICTION BEARING Rulmanlı yatak ANTIKNOCK AGENT Vuruntu önleyici katık ANTIKNOCK QUALITY Vuruntu önleme kalitesi ANTIPERCOLATOR Karbüratörde, deşarj tüpündeki buhar çıkış deliği API (American Petroleum Institute) Amerikan Petrol Enstitüsü APRA (Automotive Parts Rebuilders Association) Otomotiv Otomotiv Parça Yenileştiriciler Birliği ARC WELDING Ark (elektrik) kaynağı ARC İki elektrod arasından kıvılcımın atlaması, ark ARMATURE Armatür ARMATURE (Röle, regülatör, korna, vb.) Ünitenin hareket edebilen parçası ARMATURE (Marş motoru) Kutup ayakları arasında dönen eleman AQUAPLANING Tekerleklerin yoldaki su birikintileri üzerinde kayması, yüzmesi ASBESTOS Asbest. ASLE (American Society of Lubrication Engineers) Amerikan Yağlama Mühendisleri Birliği. ASME (American Society of Mechanical Engineers) Amerikan Makine Mühendisleri Birliği. ASSE (American Society of Safety Engineers) Amerikan Güvenlik Mühendisleri Birliği. ASYMMETRICAL LOWER BEAM Asimetrik aşağı hüzme (farlarda). ASTM (American Society for Testing Materials) Amerikan Malzeme Test Birliği. ATA (American Trucking Association) Amerikan Kamyoncular Birliği. ATDC (After Top Dead Center) Alt ölü noktadan sonra. ATMOSPHERIC PRESSURE Atmosfer basıncı. AUTO-IGNITION Otomatik (kendiliğinden) ateşleme AUTOMATIC CHOKE Otomatik jigle AUTOMATIC CLUTCH Otomatik kavrama (debriyaj) AUTOMATIVE ENGINEERING Otomotiv mühendisliği AUTRONIC EYE Otomatik elektronik far hüzmesi seçici eleman AUXILIARY STARTING DEVICES (diesel motorlarında) Yardımcı ilk hareket elemanları AWL (Lastik) Biz, ucu sivri, ince tornavida benzeri el aleti AXIAL Eksenel AXLE Dingil, aks AXLE END GEARS Aks dişlisi AXLE RATIO Aks oranı, aksın bir dönüşü için şaftın dönme miktarı B BACKFIRE (Emme sistemi) Geri tepme, karışımın emme manifoldunda yanması. BACKFIRE (Egzoz sistemi) Geri tepme, yanmamış karışımın egzoz manifoldunda yanması. BACKLASH Birbiriyle ilişkili olarak çalışan iki parça (ör. iki dişli çark) arasındaki boşluk. BACKUP LAMP Geri hareket farı BACK PRESSURE Karşı basınç BACK WORK RATIO Geri iş oranı BAFFLE Akış saptırıcı BALANCE Dengeleme BALANCING-COIL GAUGE Basınç ve sıcaklık gösterimi için gösterge panosunda kullanılan bir çift bobin. BALL BEARING Rulman yatak. BALL JOINT Rulmanlı esnek bağlantı. BALL JOINT STEERING KNUCKLE Rulmanlı esnek direksiyon bağlantısı BALL JOINT ROCKER ARMS Rulmanlı esnek külbütör parmakları BALLAST RESISTOR Dirençli kablo BASE CIRCLE Kamdaki en düşük nokta Kam çıkıntısının tam karşısındaki alan BATTERY Batarya, akümülatör BATTERY CAPACITY Batarya (akü) kapasitesi BATTERY CHARGER Batarya (akü) şarj cihazı BATTERY CHARGING Bataryanın (akü) şarjı, doldurulması BATTERY IGNITION Bataryalı (akülü) ateşleme (geleneksel ateşleme) BBDC (Before Bottom Dead Center) Alt ölü noktadan önce. BCI (Battery Council International) Uluslararası Batarya Konseyi BDC (Bottom Dead Center) Alt ölü nokta BEAD Tespih, lastiklerde jantla kavraşan kısmın içerisindeki çelik tel BEARING Yatak, dönen parçaların temas yüzeyleri ile temas halindeki taşıyıcı yüzey BEARING CLEARANCE Yatak boşluğu, yağlama amacıyla, dönen parçaların temas yüzeyleri ile temas halindeki taşıyıcı yüzey arasında bırakılan boşluk BELL HOUSING Kavrama kapağı, muhafazası. Volan ve kavramayı veya tork konverter grubunu içine alan metal kapak. BENDIX DRIVE Bendiks dişlisi, motoru ilk harekete geçirmek için volan dişlisiyle kavraşan dişli. Motor çalışınca, otomatik olarak volan dişlisinden ayrılır. BEVEL GEAR Konik dişli, örneğin aks uçlarında kullanılan dişli BEVEL SPUR GEAR dişleri konik biçimde açılmış dişli, bazı diferansiyellerdeki mahruti dişli BEZEL Cam yuvası, bir ünitede kullanılan camı yerinde tutmak üzere, metalin kıvrılmış kenarı BHP (Brake horsepower) Fren beygir gücü BINDERS Otomobil frenleri BLEEDING Sızdırmak, kanatmak, kapalı bir sistemden hava, basınç veya sıvının boşaltılması BLEEDING THE BRAKES Hidrolik sistemin havasının alınması BLOCK Blok, silindirlerin yer aldığı motor parçası BLOW-BY Egzoz gazlarının segmanlar üzerinden kartere kaçması BLOWER Süperşarjer, aşırı doldurucu BLUEPRINTING (Motor) Motorun şartnamelere tam uygun olarak sökülmesi ve montajı. BODY Cisim, gövde, kaporta BODY PUTTY Kaporta macunu BOILING POINT Kaynama sıcaklığı BONDED BRAKE LINING Fren pabucuna yapıştırılan balata BONNET Kaporta motor kapağı, motor kaputu BOOST CHARGE Süperşarj dolgusu BOOSTER Otomobil sistemlerinde (ör. fren ve direksiyon) çıkış basıncını artırmak ve harcanan çabayı azaltmak üzere kullanılan eleman BOOT Bagaj BORE Silindir veya silindir çapı BORE DIAMETER Silindir çapı BORING Rektifiye etme, silindirlerin daha büyük bir ölçüye tornalanması BORING BAR (silindir), silindirlerin daha büyük bir ölçüye rektifiye edilmesi, tornalanması için kullanılan makine BOTTLED GAS LPG (Liquefied Petroleum Gas) Çelik tüplere sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış petrol gazı BOTTOM DEAD CENTER (BDC) Alt ölü nokta BOUNDARY Sınır BOUND ELECTRONS Atom çekirdeğinin iç yörüngesindeki elektronlar BOURDON TUBE Burdon tüpü. Bazı ölçü aletlerinde kullanılan soru işareti biçiminde kıvrılmış ve basınç altında doğrulmaya çalışan kılcal boru. BOX Kutu, transmisyon. BOXED ROD Yan yüzetlerine plakalar kaynatılarak güçlendirilmiş biyel BRAKE ANCHOR Fren pabucu tespit pimi. Pim arka plakaya sıkıca tutturulmuştur. BRAKE ANTI-ROLL DEVICE Yokuş yukarı duruşlarde fren sistemi basıncının düşmesini önleyen ünite. Fren basıncı, kavrama serbest bırakılıncaya veya bazı modellerde gaz pedalı serbest bırakılıncaya kadar korunur. BRAKE BACKING PLATE Fren pabuçlarının tutturulduğu rijit çelik plaka BRAKE BAND Birçok el freni sisteminde kullanılan ve fren balatalı diskini saran bant BRAKE BLEEDING Fren havasını alma. BRAKE CYLINDER Fren silindiri. BRAKE - DISC TYPE Disk fren. Çelik disk ve kaliper tip balata kullanan fren sistemi BRAKE DRUM Fren kampanası. Fren pabucunun etrafında dönen ve tekerleğe civatalarla tutturulmuş, dökme demir veya alüminyum gövde BRAKE DRUM LATHE Kampana tornası. Kampananın iç yüzeyini işleyen makine BRAKE FADE Fren zayıflaması. Fren balatası ile kampana arasındaki sürtünme kaybına bağlı olarak fren kuvvetinin azalması. Isınmayla oluşur. BRAKE FEEL Frenleme hissi. Güç fren sistemlerinde, fren pedal basıncı ile gerçek frenleme kuvveti arasındaki ilişkiyi sürücüye hissettiren özel bir ünite eklenir. BRAKE FLUID Fren hidrolik yağı. Hidrolik fren sistemlerinde kullanılan özel sıvı BRAKE FLUSHING Fren sisteminin alkol veya fren hidroliği ile yıkanması. Su, kir ve diğer maddelerin temizlenmesi için, merkez pompasına doldurulan sıvı, boruları ve tekerlek silindirlerini temizledikten sonra, hava alma rakorundan dışarıya atılır. BRAKE HORSEPOWER (bhp) Fren beygir gücü. Motor tarafından üretilen gerçek, kullanılabilir güç. Genellikle motor dinamometresi ile ölçülür BREAK-IN Alıştırma, rodaj. Yeni veya yenileştirilmiş parçaların birbirine alıştırılması için azaltılmış güç ve değişik hızlarda yapılan çalışma BRAKE LINING Fren balatası. Fren pabuçlarına bağlanan sürtünme malzemesi BRAKE-PARKING Park freni, park edilen aracı yerinde tutmak üzere kullanılan fren BRAKE PEDAL Fren pedalı BRAKE POWER Fren gücü BRAKE SHOE GRINDER Fren balata tornası BRAKE SHOE HEEL Fren pabucu topuğu. Fren pabucunun tespit pimi tarafındaki ucu BRAKE SHOE TOE Fren pabucu burnu. Fren pabucunun serbest tarafındaki ucu BRAKE SHOES Fren pabuçları. Fren balatalarının tespit edildiği parçalar BRAKE SYSTEM Fren sistemi BRAKING DECELERATION Fren yavaşlama ivmesi BRAKING DISTANCE Frenleme mesafesi BRAKING EQUIPMENT Fren sistemi elemanları BRAKING RATIO Frenleme oranı. Fren yavaşlama ivmesinin yerçekimi ivmesine oranı BRAKING WORK Frenleme işi. Fren kuvveti ile frenleme sırasında katedilen yolun çarpımı BRAZE Sert lehim. İki parçanın kenarlarını ısıtıp üzerine pirinç beya bronz damlatarak yapılan birleştirme işlemi BREAKER (Lastik) Lastiğin esas gövdesine ilave koruma sağlamak üzere, dişlerin altına yerleştirilen kauçuk ve/veya dokuma iplikler BREAKER ARM Platin kontaklarından bir tanesinin bağlandığı hareketli kol BREAKER POINTS (Ateşleme) Platin kontakları. Açılıp kapanarak primer devreyi kesen ve bağlayan kontaklar BREATHER PIPE Havalandırma borusu. Motorun içine açılan ve motorun hemen altına kadar uzanan boru. BRIDGE FORMATION Köprü oluşumu. İki zamanlı motorlarda, buji üzerindeki yanma artıklarının elektrodlar arasında meydana getirdiği ve bazen ateşlemeyi önleyen devre BROACH Broşlama. Metal bir yüzeyin, kuvvet etkisi altında, üzerinden çok ağızlı kesici bir takım geçirilerek istenen biçime getirilmesi. BRUSH Fırça. Jeneratör veya marş motorlarının komütatörlerine sürtünerek çalışan karbon veya bakır parçalar B & S GAUGE (Brown and Sharpe) Standard bir tel çapı ölçüsü BTDC (Before Top Dead Center) Üst ölü noktadan önce BTU (British thermal unit) 1 pound suyun sıcaklığını bir Fahrenheit derece yükseltmek için gerekli ısı miktarı BUDC (Before Upper Dead Center) Üst ölü noktadan önce, BTDC ile aynı BULK AVERAGE VALUE Yığın ortalama değeri BUMPER Tampon BURNISH Parlatma. Bir yüzeyi, sert düzgün bir parça ile ovalayarak aşırı parlatma BUS Otobüs BUSHING Burç yatak. Yay bağlantısı, piston pimi gibi elemanların yataklandırılmasında kullanılan ve esas parçadan ayrılabilen tek parça konstrüksiyon BUTANE Bütan. Basınç altında sıvılaşan ve bazan motor yakıtı olarak ta kullanılan petrol gazı BUTTERFLY VALVE Kelebek valf. Karbüratörde kullanılan gaz kelebeği BYPASS FILTER Bypass (kısa devre) filtresi. Motordan geçen yağın sürekli olarak bir bölümünün süzüldüğü filtre BYPASS VALVE Bypass (kısa devre) valfi. Akışkanın, normal kanalı yerine, başka bir kanaldan akmasını sağlayan valf C CABLE Kablo. Üzeri yalıtkan malzeme ile kaplı tel iletken CALIBRATE Kalibrasyon. Ölçü aletinin göstergesinin tam sıfıra veya yüke ayarlanması CALIPERS (inside and outside) Kumpas (iç ve dış) Bir cismin dışına veya içine, ancak temas edecek kadar ayarlanarak, temas eden noktalar arasındaki mesafenin ölçülmesinde kullanılan, ayarlanabilir ölçü aleti CALORIE Bir ısı birimi. Bir gram suyun sıcaklığını 1 °C yükseltmek için gerekli ısı miktarı. CALORIFIC VALUE Kalorifik değer. Yakıtın ısıl değerinin ölçüsü. CALORIMETER Kalorimetre. Yanma, sürtünme veya kimyasal değişime bağlı olarak açığa çıkan ısının ölçülmesinde kullanılan ölçü aleti CAM Kam. Supapların açılmasını sağlayan veya platin kontaklarının açılıp kapatılmasında kullanılan milin eksenden kaçık olan kısmı CAM ANGLE veya DWELL (Ateşleme) Kam açısı veya dwell. Distribütör kamının, platin kontaklarının kapanmasından açılmasına kadar olan dönüş açısı CAM GROUND Kam yüzeyi. Bazen ısındığı zaman yuvarlaklaşan hafif oval piston yüzeyi için de kullanılır. CAMBER Kamber. Tekerleğin aşağı-yukarı ekseninin düşey eksenle yaptığı açı. Tekerleğin üst kısmının dışarıya doğru olması pozitif kamber, içeriye doğru olması negatif kamber oluşturur. CAMSHAFT Kam mili. Supapları çalıştıran kamlardan oluşan mil CAMSHAFT GEAR Kam mili dişlisi. Kam milini döndürmek üzere kullanılan dişli CANDLE POWER Elektrik ampulünün ışık üretme yeteneğinin ölçüsü. CAP (Cleaner Air Package) Otomobil egzozundaki yanmamış hidrokarbonları azaltan sistem CAPACITANCE Kapasitans. Kondansatörün elektrik şarjı alma ve tutma özelliği CAPACITOR Kondansatör CAPACITOR-DISCHARGE IGNITION SYSTEM (CDI) Kondansatör deşarjlı ateşleme sistemi. Ateşleme enerjisinin, bir kondansatörün elektrik alanında depolandığı ateşleme sistemi. Yüksek hızlı ve yüksek performanslı spor ve yarış arabalarında kullanılan bir sistem CAPACITY Uygulama veya tutma yeteneği CAR Otomobil CARBON Karbon elementi. Silindir kapağı, buji, supap, piston gibi, yanma odasını oluşturan elemanların yüzeyinde biriken sert veya yumuşak, siyah artıkları ifade etmek için de kullanılır. CARBON BRUSH Karbon fırça. CARBONIZE Karbonlaşma. Silindir kapağı, buji, supap, piston gibi, yanma odasını oluşturan elemanların yüzeylerinde karbon birikmesi CARBON MONOXIDE Karbonmonoksit. Tam olmayan yanma nedeniyle oluşan ve motor egzozundan çıkan, öldürücü, renksiz, kokusuz ve tatsız gaz CARBON PILE Karbon kümesi. Yalıtkan bir tüpteki karbon diskleri. Diskler sıkıştırıldıklarında, kümenin direnci azalır. CARBURETOR Karbüratör. Yakıt sisteminde hava ile benzini, motorun değişik çalışma koşullarının gerektirdiği oranlarda karıştırmak üzere kullanılan eleman CARBURETOR ADAPTER Karbüratör adaptörü. Orijinal olmayan bir karbüratörü, emme manifolduna uydurmak üzere kullanılan ara eleman. CARBURETOR CIRCUITS Karbüratör devreleri. Özel fonksiyonları yerine getirmesi için karbüratörde tasarlanmış, rölanti, tam güç gibi, kanal serileri CARBURETOR ICING Karbüratör buzlanması. Gaz kelebeği veya valfinde buz oluşumu. Yakıt memesinden ventüriye akan yakıt buharlaşarak geçmekte olan havadan ısı alarak soğurtur. Bu durumda, özellikle soğukça ve rutubetli havalarda buzlanma olabilir. CARBURIZING FLAME Karbürleme alevi. Asetileni fazla kaynak beki alevi. CARCASS (Lastik) Tekerlek lastiğinin gövdesi, iskeleti. CARDAN JOINT Kardan mafsalı. CAR RADIO RECEIVER Otomobil radyo alıcısı. Oto radyosu. CARRIER BEARINGS Taşıyıcı yataklar. Diferansiyel gövdesinin monte edildiği yataklar. CASE-HARDENED Yüzeyi sertleştirilmiş. Dış yüzeyi sertleştirilmiş, iç kısmı daha yumuşak çelik parça. CASTER Kaster. Dingil piminin (kingpin) öne veya arkaya eğim açısı.Öne eğikse negatif kaster, arkaya eğikse positif kaster olarak adlandırılır. CASTING Döküm. Bir parçayı biçimlendirmek üzere, metalin bir kalıba dökülmesi. CASTLE veya CASTELLATED NUT Taçlı somun. Somunu tespit etmek üzere gupilya takılabilmesi için bir tarafında bir seri yarıklar bulunan somun CATALYST Katalizör. Kendisi reaksiyona katılmadan kimyasal reaksiyonu hızlandıran madde. CATHODE Elektrik devresinde - negatif kutup. CCS (Controlled Combustion System) Kontrollü yanma sistemi. Motorun egzozundaki yanmamış hidrokarbon emisyonlarını azaltma k üzere kullanılan bir sistem CCW (Counter clockwise) Saat yönünün tersi. CEC (Combination Emission Control). Birleşik emisyon kontrolü. CELL (Batarya) Batarya elemanı, hücre. Bataryada, pozitif ve negatif plakaların, elektrolit içerisinde asılı olarak içinde bulunduğu bağımsız odacıklar. 12 volt bataryada altı eleman bulunur. CELL CONNECTOR Köprü. Batarya eleman grupları arasındaki lama biçimli kurşun bağlantı CENTER LINE Eksen çizgisi. CENTER OF GRAVITY Ağırlık merkezi. CENTER STEERING LINKAGE Direksiyon orta bağlama çubuğu. CENTIGRADE Santigrad derecesi. Suyun donma ve kaynama sıcaklıkları arasının 1/100 ' ü. CENTRIFUGAL ADVANCE (Distributör) Santrifüj avans. Ateşleme zamanını santrifüj kuvvete bağlı olarak ayarlayan ünite. CENTRIFUGAL CLUTCH Santrifüj kavrama. Santrifüj kuvvetten yararlanarak, döndüren mildeki sürtünme elemanını döndürülen elemandaki kampanaya doğru açarak kilitleyen kavrama CENTRIFUGAL FORCE Santrifüj kuvvet. Haraket halindeki cisimleri doğrusal yörüngede götürmeye çalışan kuvvet. CERAMIC FILTER Seramik filtre. Filtre elemanı gözenekli seramik olan filtre. CETANE Setan, hegzadekan. 16 karbon ve 34 hidrojen atomlu parafin grubundan bir hidrokarbon. Setan sayısının belirlenmesinde kullanılan referans yakıt CETANE NUMBER Setan sayısı. Diesel yakıtının performans karakteristiklerinin bir ölçüsü. CFM (Cubic feet per minute). Feetküp/dakika. Hava debisinin bir ölçüsü. CFR ENGINE CFR (Co-operative Fuel Research) motoru. Sıkıştırma oranı değiştirilebilen bir araştırma motoru CHAMFER Pah. Bir cismin kenarlarındaki eğimler. CHANGE Değişim CHANNELED U kirişlenmiş. ?asi etrafında alçaltılmış otomobil gövdesi CHARGE (Batarya) ?arj. Akünün elektrik akımı geçirilerek doldurulması CHARGING RATE ?arj oranı (hızı) Aküye akan amper sayısı CHASE Hasarlı dişlerin tamiri CHASSIS Şasi. Genellikle şasi çerçevesi anlamında kullanılmaktadır. Ancak, şasi kelimesi, çerçeve ile birlikte motor, ön ve arka dingiller, yaylar, direksiyon sistemi ve yakıt deposu da içermektedir. Yani şasi, çamurluk ve karoseri dışındaki herşeydir. CHASSIS DYNAMOMETE R Dinamometre'ye bakınız. CHECK VALVE Çekvalf. Akışkanın bir yönde akmasına müsaade eden, ancak diğer yönde akmasına müsaade etmeyen valf CHEMICAL EQUILIBRIUM Kimyasal denge CHEMICAL ENERGY, BOND ENERGY Kimyasal enerji CHILLED IRON Soğuk demir. Dış yüzeyi sertleştirilmiş dökme demir CHOKE Jigle. Soğuk havalarda motoru çalıştırmak için karışımı zenginleştirmek üzere karbüratör girişine yerleştirilmiş kelebek valf CHOKED FLOW Boğulmuş akış CHOKE STOVE Jigle ısıtıcısı. Egzoz manifoldunun içinde veya üzerinde bulunan ve içerisinden sıcak havanın otomatik jigle elemanına alındığı ısıtma odacığı CHOP Kesme, otomobilin tavan, kaput gibi bazı bölgelerinin yüksekliğinin azaltılması. CHOPPED WHEEL Hafifleştirilmiş volan. CHRISTMAS TREE Kirstmas ağacı. otomobilleri, zamanlı 114 millik çekiş yarışmasına başlatmak için lamba dizisi kullanan eleman CID (Cubic Inch Displacement) inchküp olarak yerdeğiştirme. CIRCUIT (Elektriksel) Devre. Elektrik kaynağı (batarya), direnç ünitesi (far, vb.) ve elektriğin kaynaktan üniteye ve tekrar kaynağa geçişi için yol oluşturan kablolar. CIRCUIT BREAKER (Aydınlatma sistemi) Devre kesici. Akım çekilmesi aşırılaştığında, akımın akmasını veya kesilmesini sağlayan koruyucu eleman. Sigortadan farklı olarak, yanmaz fakat titreşim yaparak sürücüye bazı lambaları kapatma fırsatı verir. CITY TRAFFIC Şehir trafiği CLASSIFICATION Sınıflandırma. CLEARANCE Aralık, boşluk. Piston ve silindir, yatak ve muylu gibi iki parça arasındaki aralık. CLEARANCE VOLUME Ölü hacim CLOCKWISE Saat yönü, Saat ibresi gibi sağa dönüş. CLOSED SYSTEM Kapalı sistem CLUSTER GEAR Grup dişli. Bütün olarak işlenmiş dişli grubu. Grup dişlileri vites kutusunun alt kısmında yer alır. Grup dişlileri, giriş ve çıkış millerini birleştirir. CLUTCH Kavrama. Bir üniteden diğerine güç akışını bağlayan ve kesen eleman. CLUTCH DIAPHRAGM SPRING Kavrama diyafram yayı. Yuvarlak tabak biçimindeki ince yay çeliği. Bazı kavramalarda plakayı kavrama diskine karşı bastırır. CLUTCH DISC Kavrama diski. CLUTCH EXPLOSION Kavrama patlaması. Yüksek devirde kavramanın dağılması. CLUTCH HOUSING Volan ve kavrama mekanizmasını çevreleyen dökme demir veya alüminyumdan yapılmıış muhafaza CLUTCH PEDAL FREE TRAVEL Kavrama pedal boşluğu. CLUTCH PILOT BEARING Kavrama kılavuz yatağı. Krankın ucuna veya volan merkezine yerleştirilen burç veya rulmanlı yatak CLUTCH PRESSURE PLATE Kavrama baskı plakası. CLUTCH SEMI-CENTRIFUGAL RELEASE FINGERS Kavrama yarı santrifüj serbest bırakma parmakları. CLUTCH THROW-OUT FORK Kavrama çatalı. CO Karbon monoksitin sembolü. COASTING Taşıtın motoru vites kutusundan ayrılmış durumda iken sürülüş durumu. COEFFICIENT OF FRICTION Sürtünme katsayısı. COEFFICIENT OF PERFORMANCE Etkinlik katsayısı COEFFICİENT OF VOLUMETRİC EXPANSION Hacimsel genleşme katsayısı COIL (Ignition) Bobin. Ateşleme sisteminde batarya voltajını buji tırnakları arasından atlayacak değere ulaştıran eleman COIL SPRING Spiral yay. Ön ve arka süspansiyon sistemlerinde yaygın olarak kullanılır. COLD Soğuk COLD RATE Bir tür batarya derecelendirmesi; bataryanın O°F sıcaklıkta 300 amper akımla eleman voltajı 1.0 voltun altına düşünceye kadar geçen süre COLD STARTING Soğuk ilk hareket (çalıştırma) COLLAPSE Çökme, çökertme, yıkma COLLAPSED (Piston) Isı ve kuvvetin etkisi nedeniyle, servis sırasında etek çapı azaltılan piston. COMBUSTION Yanma işlemi COMBUSTION CHAMBER Yanma odası. Piston ÜÖN da iken piston, silindir ve kapak arasında kalan bölüm. COMBUSTION CHAMBER VOLUME Yanma odası hacmi. Piston ÜÖN da iken piston, silindir ve kapak arasında kalan hacim, (cm3 olarak) COMFORT Konfor COMMERCIAL VEHICLE Ticari vasıta (araç) COMMUTATOR Komütatör. generatör veya marş motoru armatürünün sonundaki mika ile yalıtılmış bakır dilimlerden oluşan, armatürle fırçalar arasında iletim görevi yapan kısım COMPENSATING PORT Fren merkez silindirinde, hidroliğin depoya dönmesini sağlayan küçük delik. COMPENSATOR VALVE (Otomatik Transmisyon) Fazla ivmelenme sırasında fren bandına etki eden basıncı artırmak üzere tasarlanan valf COMPONENT Karışan COMPONENT PRESSURE Karşan basıncı COMPOSITION Bileşim COMPOUND Bileşik. Karıştırılan iki veya daha fazla bileşen COMPRESSED -AIR BRAKE Basınçlı hava freni COMPRESSION Sıkıştırma COMPRESSION CHECK Kompresyon (sıkıştırma basıncı) kontrolü. Marş yapılırken, bu hızda, buji deliklerine takılan bir adaptörle silindir basınçlarının test edilmesi COMPRESSION GAGE Kompresyon kontrolünde kullanılan ölçü aleti COMPRESSION RATIO Sıkıştırma oranı COMPRESSION STROKE Sıkıştırma stroku (kursu) COMPRESSOR Kompresör, sıkıştırıcı. COMPRESSION IGNITION Sıkıştırma ateşlemeli COMPRESSION RATİO Sıkıştırma oranı COMPREX CHARGER Comprex süperşarjer COMBUSTION Yanma COMPLETE COMBUSTION Tam yanma CONCENTRIC Aynı eksenli daireler CONDENSE Yoğuşma. Buharın sıvıya dönüşmesi CONDENSER (Ateşleme) Kondansatör, meksefe CONDENSER Yoğuşturucu CONDENSATION Çiğ. Soğuk yüzeydeki yoğuşum CONDUCTION Kondüksiyon. İki cisim arasında fiziksel temasla ısı iletimi CONDUCTOR İletken. CONE CLUTCH Konik kavrama CONNECTING ROD Biyel, piston kolu CONSERVATION OF ENERGY Enerjinin korunumu CONSERVATION OF MASS Kütlenin korunumu CONDUCTION, İletim CONSTANT MESH GEARS Sürekli kavrşma halindeki dişliler CONSTANT PRESSURE Sabit basınçta CONSTANT VELOCITY UNIVERSAL JOINT Sabit hız üniversal mafsalı. Döndürülen milde hız dalgalanması olmaksızın tork iletimi CONSTANT VOLUME Sabit hacimde, isokorik, isometrik CONSTANT VOLUME GAS THERMOMETER Sabit hacimli gaz termometresi CONSTRUCTION Konstrüksiyon, yapım CONTACT BRAKER Devre kesici. CONTACT POINTS (BREAKER POINTS) Platin kontakları CONTROL LEVER Kontrol levyesi CONTROL MASS Kontrol kütlesi CONTROL SURFACE Kontrol yüzeyi CONTROL VOLUME Kontrol hacmi, açık sistem CONTINUOUSLY VARIABLE TRANSMISSION Sürekli değişken transmisyon CONVECTION Taşınım CONVERGING NOZZLE Yakınsak lüle CONVERTIBLE Üstü açılabilen spor otomobil COOLING TOWER Soğutma kulesi COUNTER CLOCKWISE Saat yönünün tersi, sola dönüş COUNTER GEAR Grup dişli. Bütün olarak işlenmiş dişli grubu. Grup dişlileri vites kutusunun alt kısmında yer alır. Grup dişlileri, giriş ve çıkış millerini birleştirir. COUPE Spor kupe (otomobil) CRANK ANGLE Krank açısı CRANK WEB Krank kolu CRANKING MOTOR Marş motoru CRANKSHAFT Krank mili CRANKSHAFT TORQUE Krank mili torku CRITICAL SPEED Kritik hız CROSS-COUNTRY ABILITY Arazi yeteneği CRUISE CONTROL SYSTEM Seyir kontrol sistemi, Taşıt hızını otomatik ve verimli biçimde kontrol eden akıllı sistem CURRENT Elektron akışı veya elektrik akımı CURRENT-LIMIT RELAY Akım sınırlayıcı röle CURRENT REGULATOR Akım regülatörü CURVE Eğri. CUT-OFF Kesme. CUT OFF RATIO Kesme oranı CUTOUT RELAY Devre kesici röle CW (Clockwise) Saat yönü CYCLE Çevrim CYLINDER Silindir D DAMPENER Sönümleyici DAMPING Sönüm DASHBOARD Gösterge panosu (tablosu) DC (Direct Current) Doğru akım DECELERATION Yavaşlama, ivmenin tersi DEGLAZER Camlaşma kırıcı, honlama aleti DEHUMİDİFİCATİON Nem alma DETONATION Çok hızlı yanma, detonasyon DIAGRAM Diyagram DIAL INDICATOR Komparatör DIAMETER Çap DIAPHRAGM Diyafram DIESEL ENGINE Diesel motoru DIESEL FUEL Diesel yakıtı, motorin DIESEL FUEL INJECTION PUMP Diesel yakıt enjeksiyon pompası DIFFRERNTIAL Diferansiyel DFFUSER Yayıcı DODE Diyot DRECT CONTACT Doğrudan temaslı DRECTONAL SGNAL Dönüş sinyali DRECTON INDICATOR LAMP Dönüş gösterme lambası DRECTON OF ROTATION Dönüş yönü DISK BRAKE Disk fren DSPLACEMENT VOLUME Strok hacmi DSTRBUTOR Distribütör, dağıtıcı DSTRBUTOR TYPE FUEL INJECTION PUMP Distribütör tip yakıt enjeksiyon pompası D-JETRONIC D-Jetronik. Emme supabının önünde emme manifolduna solenoidle çalışan enjeksiyon valfleriyle periyodik püskürtme DOHC Double over-head camshaft. Üstten çift kamlı DOWNDRAFT CARBURETOR Aşağı akışlı karbüratör DRILLS Matkap uçları DRIVE SHAFT Vites kutusu ile diferansiyel arasındaki şaft, kardan mili DROP CENTER RIM Jantın çevresel orta oyuğu. Lastiğin takılmasını kolaylaştıran oyuk DROP FORGED Sıcak dövme, metali ısıtarak şahmerdanla şekillendirme DROPPED AXLE Aşağıya indirilmiş ön dingil DRAWBAR PULL Çeki kancası DRUM BRAKE Kampanalı fren DRY AIR Kuru hava DRY BULB TEMPERATURE Kuru termometre sıcaklığı DRY CELL or DRY BATTERY Kuru batarya, elektrolit kullanmayan batarya DRY CHARGED BATTERY Kuru şarjlı batarya DRY SLEEVE Kuru gömlek DUAL BRAKES Ön ve arka için iki merkez silindirli fren sistemi DUAL BREAKER POINTS (Ateşleme) Çift platin (ateşleme sisteminde) DUAL CIRCUIT BRAKING SYSTEM Çift devre kesici sistemi DUAL CYCLE İkili çevrim DUAL LINE BRAKING SYSTEM Çift hatlı fren sistemi DUALS Her silindir için bir egzoz boru ve susturucusunun olduğu sistem DUNE BUGGY Kumda gitmek üzere ayarlanmış karayolu dışı taşıt DUPLEX BRAKE İkili fren, dönme ile her iki fren pabucunun da self enerjisinin artırıldığı kilitenme eğilimi fazla fren DWELL Kam açısı DYNAMIC BALANCE Dinamik denge DYNAMO Jeneratörün diğer bir ismi DYER DRIVE Dayer kavrama. Ağır hizmet uygulamalarında kullanılan, mekanik kavraştırmalı tip bir marş motoru kavraması DYNAMOMETER Dinamometer. Motor veya tekerlek gücünün ölçülmesinde kullanılan cihaz E EARTH Dünya, yeryüzü, (elektrikte toprak) EARTH WIRE Topraklama teli veya kablosu ECCENTRIC Eksantrik, birbiriyle ilişkili iki silindirik parçanın dönne eksenlerinin kaçıklığı ECU (Electronic control unit) Elektronik kontrol ünitesi EXCESS AIR FACTOR Hava fazlalık katsayısı ECONOMIZER VALVE Ekonomizör valfi, karbüratördeki akış kontrol elemanı EEC (Evaporative Emission Control) Buharlaştırmalı emisyon kontrolü EER (Energy Efficiency Rating) Enerji etkinlik derecelendirmesi EFFECTIVENESS Etkinlik, verimlilik. EFFICIENCY Verim EFI (Electronically controlled fuel injection) Elektronik kontrollü yakıt enjeksiyonu EGR (Exhaust Gas Recirculation) Egzoz gazlarının (devridaimi) tekrar sirkülasyonu ELECTRIC CABLE Elektrik kablosu ELECTRIC CURRENT Elektrik akımı ELECTRIC EMERGENCY LANTERN Elektrik güvenlik feneri ELECTRIC MOTOR Elektrik motoru ELECTRIC SYSTEM Elektrik sistemi. Marş, ateşleme, aydınlatma, uyarı, aksesuarlar, vb. gibi elektrikle çalışan sistemlerin tümü ELECTRIC WELDING Elektrik (ark) kaynağı ELECTROCHEMICAL Elektrokimyasal, elektriğin kimyasal olarak üretimi ELECTROCHEMICAL DEVICE Elektrokimyasal aparat, elektriksel ve kimyasal prensiplere göre çalışan aparat (ör. batarya) ELECTRODE Elektrot ELECTRODE GAP Elektrot aralığı (buji tırnak aralığı) ELECTROLYTE Elektrolit, saf su ve sülfürik asit karışımı ELECTROMAGNET Elektromıknatıs. Demir veya çelik çubuk üzerine tel sarılarak elde edilen mıknatıs ELECTROMAGNETIC Elektromanyetik, elektiğin manyetik olarak üretimi. ELECTRON Elektron, atomun negatif yüklü parçacığı ELECTRONIC CONTROL UNIT (ECU) Elektronik kontrol ünitesi ELECTRONICALLY CONTROLLED FUEL INJECTION Elektronik olarak kontrol edilen yakıt enjeksiyonu ELECTROPLATE Elektro kaplama. Bazı malzemelerin doğru akım kullanılarak başka bir metalle (ör. altın, gümüş, vb. kaplanması ELEMENT (batarya) Eleman. Plaka grubu. 12 V bataryada 6 eleman bulunur. ELLIOT TYPE AXLE Elliot tip dingil. Katı çubuk biçimindeki ön dingil EMF (Electromotive force) Elektromotif kuvvet. (Voltaj) EMISSIVITY Yayıcılık, yayma oranı EMPTY WEIGHT Boş ağırlık EN-BLOCK Tek parça, ör. tek parça dökülmüş blok ENDPLAY İki parça arasındaki eksenel (uzunlamasına) hareket ENERGY BALANCE Enerji dengesi (bilançosu) ENERGY EFFICIENCY RATING (EER) Enerji etkinlik oranı ENGINE ADAPTER Motor adaptörü. farklı motorların orijinal transmisyona bağlanabilmesi için kullanılan adaptör ENGINE (Otomotiv) Motor ENGINE DISPLACEMENT Motor strok hacmi ENGINE PERFORMANCE Motor performansı ENGINE POWER Motor gücü EPICYCLOIDAL GEAR TRAIN Episikloid dişli sistemi EP LUBRICANT (EP-Extreme Pressure) Ağır hizmet dişli yağı EQUIVALENCE RATIO Yakıt fazlalık katsayısı EQUILIBRIUM Denge EQUIPMENT Ekipman, teçhizat, aletler ESC (Electronic Spark Control) elektronik kıvılcım kontrolü ET (Elapsed Time) Katetme süresi. Yarış otosunun 1/4 millik yarışı katetme süresi ETHYL GASOLINE Etil benzin. Vuruntu direncini artırmak üzere etil katılmış benzin ETHYLENE GLYCOL Etilen glikol, antifriz maddesi EVAPORATION Buharlaşma EVAPORATOR Buharlaştırıcı, klima sistemlerinde soğutucu akışkanın sıvı fazından buhara geçirildiği ünite EXCESS AIR Fazla hava EXCESS AIR FACTOR Hava fazlalık katsayısı EXCITE Uyarma (elektriksel) EXERGY Kullanılabilir enerji EXHAUST CUTOUT Egzoz borusu ile susturucu arasına yerleştirilen Y-biçimli eleman EXHAUST BRAKE Egzoz freni EXHAUST GAS ANALYZER Egzoz gaz analizörü EXHAUST GASES Egzoz gazları EXHAUST MANIFOLD Egzoz manifoldu EXHAUST PIPE Egzoz borusu EXHAUST STROKE Egzoz stroku (zamanı, kursu) EXHAUST TUNING Egzoz ayarı, egzoz borusunun maksimum verim sağlamak üzere kesilerek kısaltılması EXHAUST VALVE Egzoz supabı F FAHRENHEIT (F) Fahrenheit derece olarak bir sıcaklık ölçüm birimi FAN Vantilatör, fan FANFARE HORN Havalı (elektropnömatik) korna FARAD Fasrad. Kondansatör kapasite birimi FARM TRACTOR Tarla (çiftlik) traktörü FEED THROUGH CAPACITOR Kondensatör üzerinden besleme FEEDWATER HEATER Besleme suyu ısıtıcısı FEELER GAGE Sentil. Parçalar arasındaki boşlukların ölçülmesinde kullanılan, tam ölçülü kalınlıklarda taşlanmış, sertleştirilmiş şeritler FEELER STOCK Sentil FENDER SKIRT Çamurluk eteği. Arka çamurluk açıklığının bir kısmını kapatmak üzere tasarlanan plaka. FERROUS METAL Demir veya çelik içeren metal F-HEAD ENGINE F tipi motor. Bir supabı blokta, diğeri kapakta olan motor FIBER GLASS Fiberglas. Cam elyafı ve resin karışımından oluşan hafif ve kuvvetli malzeme. Botların ve otomobil gövdelerinin yapımında, hasarlanmış alanların tamirinde kullanılır. FIELD Alan. Manyetik kuvvetle kaplanmış veya doldurulmuş alan FIELD COIL Alan bobini. Demir veya çelik öz üzerine yalıtılmış tellerin sarılmasıyla elde edilen bobin. Telden akım geçtiğinde kuvvetli manyetik alan oluşur. FILAMENT Flaman. Elektrik ampulünün içerisindeki akım geçtikçe ışık yayan ince tel FILLET Kavis. Keskin köşelerdeki yuvarlatma FILTER Filtre, süzgeç FINAL DRIVE RATIO Son dişli oranı. Arka tekerleklerdeki toplam transmisyon (aktarma) oranı FINISHING STONE (Honlama) Bitirme taşı. Honlamada bitirme aşamasında kullanılan ince taş FIREWALL Sürücü kabini ile motoru ayıran metal bölme. FIRE POINT Yanma noktası FIRING ORDER Ateşleme sırası - 1, 5, 3, 6, 2, 4, vb. FIRING SEQUENCE Ateşleme sırası - 1, 5, 3, 6, 2, 4, vb. FIT Uyum. İki parça arasındaki temas alanı FLAME GLOW PLUG Alev ısıtma bujisi FLAME PROPAGATION Alevin yayılması FLARING TOOL Havşa aleti. Boru bağlantıları için havş açmakta kullanılan alet FLASHING LIGHT El feneri FLASH CHAMBER Buharlaştırma odası FLASH POINT Tutuşma noktası (sıcaklığı) FLAT CRANK Yassı krank. Ana muylularından biri yuvarlaklığını kaybetmiş krank FLAT HEAD Yassı kapak. Bütün supapları blokta olan motor FLAT SPOT Karbüratör deliği. Gaz verme sırasında motorun bir an çekişten düşüp sonra tekrar çekmeye başladığı nokta FLOAT BOWL ?amandıra haznesi. Karbüratörde şamandıranın içerisinde bulunduğu depo FLOAT LEVEL ?amandıra seviyesi Karbüratörde şamandıra haznesindeki benzin seviyesi FLOODING Boğulma. Motora çok zengin karışım gitmesi ve motorun çalıştırılmasının zor olduğu durum FLOW AREA Akış alanı, akış kesit alanı FLOW RATE Debi FLUID COUPLING Hidrolik kavrama FLUID FLYWHEEL Akışkan volan FLUTE Kesici takımlarda talaşın dışarıya taşınarak atıldığı oyuk FLUX (Manyetizma) Manyetik alan içsrisinde hareket eden manyetik kuvvet hatları. FLUX (Lehimleme) Oksitlenme önleyici. FLYWHEEL Volan. FLYWHEEL RING GEAR Volan dişlisi. Marş dişlisiyle kavraşarak motorun ilk hareketini sağlar FOG LAMP Sis lambası. FOG WARNING LAMP Sis uyarı lambası FORCE Kuvvet, zorlama FOOT POUND Foot pound. Newtonmetre gibi iş birimi FOOT SELECTOR SWITCH Ayak selektör anahtarı. Farları kısa veya uzun hüzmeye geçirmek için ayakla kumanda edilen anahtar FORCE Kuvvet FORCE-FIT Sıkı alıştırma FORGE Sıcak dövme. Isıtılan metalin çekiçlenerek şekillendirilmesi FORWARD BRAKE SHOE Birinci, ileri veya öncü fren pabucu FOUR BANGER, SIX BANGER, ETC. Dört silindir, altı silindir, vb. FOUR-ON-THE-FLOOR Vites kolu döşemede olan dört hızlı mekanik vites kutusu. FOUR-STROKE CYCLE ENGINE Dört zamanlı (stroklu) motor FOUR-WHEEL DRIVE Dört çekerli. Jeep gibi, dört tekerleğinden güçlendirilen taşıt FREE ELECTRONS Serbest elektronlar. Atom çekirdeğinin dış yörüngesindeki elektronlar FREEWHEEL Yokuş aşağı motor frensiz iniş. FREEZING Donma. Sürtünüp ısınarak yağını kaybeden iki yüzeyin birbirine yapışması FRICTION Sürtünme. FRICTION BEARING Sürtünmeli yatak FRICTION BRAKE Sürtünme freni FRONT AXLE Ön dingil FRONT WHEEL DRIVE Önden çekişli FUEL Yakıt FUEL AIR RATIO Yakıt hava oranı FUEL BURNER Standard pompa benzini yerine alkol, nitro, vb. karışımı yakan yarış otomobili FUEL CELL Yakıt hücresi, yakıt pili FUEL CONSUMPTION Yakıt tüketimi FUEL DELIVERY Yakıt sevki FUELER Standard pompa benzini yerine alkol, nitro, vb. karışımı yakan yarış otomobili FUEL FILTER Yakıt filtresi. FUEL INJECTION PUMP Yakıt enjeksiyon pompası FUEL INJECTION SYSTEM Yakıt enjeksiyon sistemi FUEL MIXTURE Yakıt hava karışımı FUEL PUMP Yakıt pompası FUEL SYSTEM Yakıt sistemi FUEL TANK Yakıt deposu FULCRUM Destek. Bir levyenin bir cismi kaldırırken dönme merkezinde yer alan desteği FULL-FLOATING AXLE Serbest dingil. Tekerlekleri konumunda veya doğrultusunda tutmayan, sadece döndüren arka dingil FULL-FLOW OIL FI LTER Tam akışlı yağ filtresi. FULL LOAD Tam yük FULL HOUSE Değiştirilmiş ve performansı geliştirilmiş motor FULL TIME FOUR-WHEEL DRIVE Her zaman dört çekerli FUNNY CAR Güçlü motor takılmış yarış otomobili FUSE Sigorta G GAL Galon GALVONOMETER Galvanometre GAS Gaz GAS BURNER Gaz yakıcı, standard benzin kullanan yarış otomobili GASKET Conta GASOLINE Benzin GASOLINE INJECTION Benzin enjeksiyonu GASSER Standard benzin kullanan yarış otomobili GASSING Gaz çıkışı. ?arj sırasında batarya elektrolitinden küçük hidrojen kabarcıklarının çıkması GAS TURBINE Gaz türbini GAUGE PRESSURE Gösterge basıncı GEAR Dişli GEARBOX Dişli kutusu GEAR RATIO Dişli oranı GEAR SHIFT Vites değiştirme. GENERATOR Jeneratör GERMANIUM Germanyum, yarı iletken malzeme GLASS Cam, fiber glas için de kullanılır. GLASS PACK MUFFLER Fiber glas kaplı susturucu GLAZE Camlaşma. Silindir yüzeylerinde oluşan cam gibi parlak yüzey GLAZE BREAKER Camlaşma kırıcı, honlama aleti GLOW PLUG Isıtma bujisi GLOW TUBE Isıtma tüpü GOGGLES İş gözlüğü. GOVERNOR Governör, hız kontrol ünitesi GPM (Gallons Per Minute) Galon/dakika GRAVITY Yoğunluk GRID Izgara GRIND Taşlama GROSS POWER (Yalın, çıplak, brüt güç) Vantilatör, hava filtresi, alternatör, egzoz sistemi, vb. olmaksızın motorun ürettiği maksimum güç GROUND (Batarya) Şasiye bağlanan batarya ucu. GROWLER Armatür test aleti. GUDGEON PIN Piston pimi. GUM (Yakıt sistemi) Sakız, ositlenmiş yakıt artıkları GUT Otomobilin içini boşaltmak, soymak. GUTTED MUFFLER İçi boşaltılmış susturucu GVW (Gross Vehicle Weight) Yolcular ve yükle birlikte toplam taşıt ağırlığı H HALF-MOON KEY Yarı ay biçimi anahtar HALL GENERATOR Hall jeneratörü HALOGEN LAMP Halojen ampul HAND BRAKE El freni, park freni HARMONIC BALANCER Titreşim damperi HAZARD-WARNING AND TURN SIGNAL SYSTEM Tehlike uyarı ve dönüş sinyal sistemi HC Hidrokarbon HEADERS Var olan ladeğiştirilen özel, düzgün akış hatlı egzoz manifoldu HEADLAMPS Farlar HEADLAMP AIMING Far yönlendirmesi HEADLAMP FLASHER Far flaşörü HEADLAMP RANGE Far sınıfı veya aydınlatma alanı HEADLAMP SWITCH Far anahtarı HEADLIGHTS Farlar HEADLIGHT VERTICAL AIM CONTROL Far düşey (yön) eğim kontrolü HEAT CAPACITY Isı kapasitesi HEAT ENGİNE Isı makinesi HEAT EXCHANGER Isı değiştiricisi HEAT PUMP Isı pompası HEAT RATE Isı oranı HEAT TRANSFER Isı geçişi HOMOGENEOUS Düzgün dağılı HEAT CROSSOVER (V-8 motor) Karbüratör ısıtıcı çapraz egzoz bağlantısı. HEAT ENGINE Isı motoru HEAT EXCHANGER Isı değiştirici, eşanjör HEATING PROCESS Isıl işlem HEAT RANGE Isı sınıfı, derecelendirmesi HEAT RISER Emme manifoldu ısıtıcısı (egzoz gazlarıyla) HEAT SINK Soğutucu eleman HEAT TREATMENT (Metal) Isıl işlem HEEL Topuk Hg Civa HELICAL Helisel HELICAL GEAR Helisel dişli HEMI (hemispherical) Yarı küresel HEMISPHERICAL COMBUSTION CHAMBER Yarı küresel yanma odası HERRINGBONE GEARS Çavuş dişli, dişleri V biçiminde olan dişliler HIGH COMPRESSION HEADS Yüksek sıkıştırmalı silindir kapağı HIGH-DISCHARGE TEST Hızlı deşarj testi HIGH FLUID FLOW Yüksek hızlı akış HIGHER HEATİNG VALUE Üst ısıl değer HIGH LIFT ROCKER ARMS İticinin kaldırma yüksekliğini artıran külbütör manivelası HIGH-RISE MANIFOLD Manifold boğazı (karbüratörün bağlandığı kısım) yüksek emme manifoldu HIGH TENSION Yüksek gerilim (voltaj) HONE Honlama HOOD Kaput. HOOD PINS Kaputu kapalı tutmak üzere tasarlanan pimler HOPPING UP Çşitli değişikliklerle motor performansının iyileştirilmesi HORIZONTAL-DRAFT CARBURETOR Yatay akışlı karbüratör HORIZONTAL-OPPOSED ENGINE Yatay karşı silindirli (boksör) motor HORN Korna HORN RELAY Korna rölesi HORSEPOWER Beygir gücü HOTCHKISS DRIVE Vites kutusu ile diferansiyel pinyonu arasında açık şaftlı bağlantı. HOT ROD Yüksek performans (ekstra güç, iyi çekiş, kolay vites değişimi, daha iyi süspansiyon, vb.). HOT SHOT BATTERY Genellikle altı voltluk kuru şarjlı batarya. HOT SPOT Kızgın nokta HOT WIRE Akım taşıyan kablo HOUSING Hazne, muhafaza. HP (Horsepower) Beygir gücü HUB (tekerlek) Tekerlek göbeği, tekerleğin bağlandığı ünite HUMIDIFICATION Nemlendirme HYDRAULIC Hareketli akışkan HYDRAULIC BRAKES Hidrolik frenler HYDRAULIC LIFTER Hidrolik itici HYDRAULICS Hareketli akışkan bilimi HYDROCARBON Hidrokarbon, hidrojen ve karbon bileşimi HYDROCARBON-UNBURNED Yanmamış hidrokarbon HYDRODYNAMIC TRANSMISSION Hidrodinamik transmisyon HYDROPNEUMATIC SUSPENSION Hidropnömatik süspansiyon HYDROSTATIC TRANSMISSION Hidrostatik transmisyon HYDROMETER Hidrometre, batarya elektrolit yoğunluğu ölçme aleti HYPOID GEARING Hipoid dişli sistemi I ICEI (Internal Combustion Engine Institute) İçten yanmalı motor enstitüsü ICING Buzlanma ID (Inside diameter) iç çap IDEAL GAS Mükemmel gaz IDLE Rölanti IDLE NEEDLE Rölanti iğnesi IDLE VALVE Rölanti valfi IGNITION Aterşeleme, tutuşturma IGNITION COIL Ateşleme (indüksiyon) bobini IGNITION DISTRIBUTOR (ateşleme) Distribütör IGNITION LAG Tutuşma gecikmesi IGNITION SWITCH Kontak (ateşleme) anahtarı IGNITION SYSTEM Ateşleme sistemi IGNITION TEMPERATURE Tutuşma sıcaklığı IGNITION TIMING Ateşleme zamanlaması I-HEAD ENGINE Engine having both valves in the head IHP Indicated Horsepower IMI Ignition Manufacturers' Institute IMPACT HORN Darbeli (elektromanyetik etkili) korna IMPACT WRENCH Darbeli anahtar IMPELLER İmpeller, kanatçıklı disk IN. Inch INCANDESCENT LAMP Akkor (far) lambası INCLUDED ANGLE Dahili açı, direksiyon ekseni ile tekerlek ekseni arasındaki açı INDEPENDENT SUSPENSION Bağımsız süspansiyon INDICATED POWER (ip) İndike güç INDUCTION İndüksiyon INERT Reaksiyona girmeyen INERTIA Atalet INERTIA-DRIVE STARTING MOTOR Atalet etkili marş motoru INHIBITOR Koruyucu, önleyici INTERNAL COMBUSTİON ENGINE İçten yanmalı motor INJECTION NOZZLE Enjeksiyon memesi INJECTION VALVE Enjeksiyon valfi INJECTOR Enjektör IN-LINE ENGINE Sıra tipi motor IN-LINE FUEL-INJECTION PUMP Sıra tipi yakıt enjeksiyon pompası INPUT SHAFT Giriş mili INSERT BEARING Yatak elemanı INSTANTANEOUS BRAKING POWER Anlık frenleme gücü INSTRUMENT PANEL Gösterge panosu INSULATER Yalıtkan, yalıtıcı INTAKE MANIFOLD Emme manifoldu INTAKE LINE Emme hattı INTAKE STROKE Emme stroku (kursu) INTAKE VALVE Emme supabı. INTEGRATED CIRCUIT (IC) Entegre devre INTEGRAL İç, dahili. INTENSIFIED INTERFERENCE SUPPRESSION Yoğun parazit giderimi INTERCOOLER Ara soğutucu INTERCOOLING Ara soğutma INTERMEDIATE GEAR Ara vites, birinci ve en yüksek vites arasındaki vitesler. INTERMITTENT Fasılalı INTERNAL ENERGY İç enerji INTERNALLY REVERSIBLE İçten tersinir INTERNAL COMBUSTION ENGINE İçten yanmalı motor ION İyon, elektriki olarak veya yüksek sıcaklık, vb. etkisiyle şarj olan atom veya molekül IONIC CURRENT MEASUREMENT İyonik akım ölçümü IONIZE (İyonize etmek, iyonlaştırmak IRREVERSIBLE Tersinmez ISENTROPIC Sabit entropide (izentropik) ISOBARIC Sabit basınçta ISOCHORIC Sabit hacimde ISOTHERMAL Sabit sıcaklıkta (izotermal) J JERRY CAN Beş galonluk ekstra yakıt veya sıvı deposu JET (Karbüratörde) Meme JET PROPULSION CYCLE Tepkili çevrim JETRONIC Jetronik, benzin enjeksiyon sistemi JOURNAL Muylu JUICE BRAKES Hidrolik frenler K KEY Anahtar, (birleştirme elemanı olarak) kama KEYWAY Kama yarığı KICKDOWN SWITCH Kikdavn anahtarı, otomatik viteslerde vites küçülterek ivme sağlamada kullanılır. KILL SWITCH Acil durumlarda güvenlik kontak kapatma anahtarı KINGPIN King pim, dingil pimi KINGPIN or STEERING AXIS INCLINATION King pim açısı, king pimin üst uçlarının içeriye birbirine doğru olması. K-JETRONIC Döndürmesiz, mekanik sürekli enjeksiyon KNOCK Vuruntu, detonasyon olarak da adlandırılır KNOCKING Vuruntu KNURL (Bir yüzeyi) Ezerek şişirme L LACQUER Laker Hızlı kuruyan otomotive gövde boyası LAMBDA SENSOR Lamda algılayıcı LAMINATED Katmanlı LANCHESTER BALANCER Lanchester dengeleyici LAND Oyukları birbirinden ayıran metal çıkıntı LAP Tur LAP or LAPPING Lepleme LATENT HEAT Gizli ısı LATERAL SLIP Yanal kayma LATERAL STABILITY Yanal kararlılık LAW Yasa LB Pound LEAD İletken LEAD Kurşun LEAD BURNING İki iletkenin uçlarını eriterek birleştirme LEADING BRAKE SHOE Birinci, ileri veya öncü fren pabucu LEAF SPRING Yaprak yay LEAN MIXTURE Fakir karışım LENS Mercek LEVELING SYSTEM Seviyeleme sistemi L-HEAD ENGINE L tipi motor LIGHTENED VALVES Hafifleştirilmiş supaplar LIGHT-LOAD TEST Hafif yük testi LIMITED-SLIP DIFFERENTIAL Sınırlı kaymalı differansiyel (bir tekerlek kaydığında diğerine tork transferi sağlayan). LINES OF FORCE Kuvvet hatları LINKAGE Mafsallı mekanizma LIQUID Sıvı LIQUID TRACTION Tekerleklere su ilavesiyle çekişın artırılması LIQUID WITHDRAWAL (LPG) Sıvı LPG 'nin deponun altından çekilmesi LITER Litre LIVE AXLE Tahrik edilen dingil LIVE WIRE Bkz. Hot Wire L- JETRONIC Döndürülmeyen, elektronik kontrollü benzin enjeksiyonu LOAD RANGE Lastiğin yük aralığı LOG MANIFOLD Dört veya daha fazla karbüratör takılabilen özel manifold LONG and SHORT ARM SUSPENSION Uzun ve kısa kollu süspansiyon LONGITUDINAL LEAF SPRING Uzunlamasına (monte edilmiş) yaprak yay LOUVER Havalandırma yarıkları LOW BRAKE PEDAL Düşük fren pedalı LOWER BEAM Alt hüzme LOWER HEATİNG VALUE Alt ısıl değer LOW LEAD FUEL Az kurşunlu benzin LPG (Liquefied petroleum gas) Sıvılaştırılmış petrol gazı LUBRICANT Yağ LUBRICATING OIL Yağlama yağı LUG Motorun uygun vitesin seçilememesi nedeniyle çekişten düşmesi LUGGAGE COMPARTMENT Bagaj M MACH NUMBER Mach sayısı MAG Magneto MAGNAFLUX Özelkimysal çatlak kontrol yöntemi MAGNET Mıknatıs MAGNETIC FIELD Manyetik alan. MAGNETIC PULSE GENERATOR Manyetik darbe jeneratörü. MAGNETIC SWITCH Manyetik anahtar MAGNETO Manyeto MAGS or MAG WHEEL Hafif, (alüminyum veya alaşım) spor tekerlek MAIN BEARING SUPPORTS Ana yatak destekleri MANDREL Mandren. MANIFOLD HEAT CONTROL VALVE Manifold ısı kontrol valfi MANIFOLD INJECTION Manifold enjeksiyonu MANOMETER Manometre MANUALLY SHIFTED TRANSMISSION Elle değiştirilen transmisyon MASS FLOW RATE Kütle debisi MASTER CYLINDER Merkez silindiri MAXIMUM SPEED En yüksek hız MEAN EFFECTIVE PRESSURE Ortalama efektif basınç MECHANICAL BRAKES Mekanik, elle kumanda edilen servis (park) freni MECHANICAL EFFICIENCY Mekanik verim MECHANICAL GOVERNOR Mekanik governör (regülatör) MEGOHM 1,000,000 ohm MEMA (Motor and Equipment Manufacturers' Association) Motor ve Ekipmanları İmalatcıları Birliği MEP (Mean Effective Pressure) Ortalama efektif basınç. MERCURY Civa MESH Kavreştırma METAL FATIGUE Metal yorulması METERING ROD Ölçme çubuğu METRIC SIZE Metrik ölçü MICA Mika, yalıtkan MICROFARAD 1 /1,000,000 farad MICROMETER Mikrometre. MIKE Mikrometre veya mikrometre ile ölçme MILL Motor veya freze MILLING MACHINE Freze tezgahı MISFIRE Tekleme MIXTURE Karışım MIXTURE FORMATION Karışım teşkili MODIFICATION Değişiklik, tadilat MODULATOR Hidrolik sistemde basıç kontrol veya ayar elemanı MOIST AIR Nemli hava MOLD Döküm kalıbı MOMENT OF INERTIA Atalet momenti MOMENTUM Momentum MONOBLOCK Monoblok, tüm silindirler aynı blokta MOPED Küçük motosiklet, moped MOTORCYCLE Motosiklet. MOTOR VEHICLE Motorlu taşıt MPH (Miles per hour) saatte gidilen mil MUD & SNOW TIRE Çamur ve kar lastiği MUFFLER Susturucu MULTIPLE CIRCUIT BRAKING SYSTEM Çok devreli fren sistemi MULTIPLE LINE BRAKING SYSTEM Çok hatlı fren sistemi MULTIPLE DISC CLUTCH Çok diskli kavrama MULTI-VISCOSITY OILS Çok dereceli yağlar ör. (SAE 10W - 30) N NADA (National Automobile Dealers' Association) Milli otomobil satıcıları birliği NASCAR (National Association for Stock Car Auto Racing) Milli stok otomobil yarışçıları birliği NEEDLE BEARING İğneli yatak . NEEDLE VALVE İğne valf. NEGATIVE TERMINAL Negatif kutup NET POWER Net güç. Vantilatör, hava filtresi, alternatör, egzoz sistemi, vb. motorun taşıta monte edildiğinde üzerinde bulunan bütün sistemlerle birlikte motorun ürettiği maksimum güç. NEUTRAL POINT Nötr nokta NEUTRON Nötron (atomda) NEWTON'S LAW Newton Kanunu NHRA (National Hot Rod Association) Milli sıcak rot birliği NHTSA (National Highway Traffic Safety Administration) Milli otoyol trafik güvenliği kaydı NITROGEN Azot NITROGEN OXIDES Nitrojen (azot) oksitleri NLGI (National Lubricating Grease Institute). Milli Yağlama gres enstitüsü NONFERROUS METALS Demir dışı metaller NO-LOAD TEST Yüksüz test NONCONDUCTOR Yalıtkan NORMAL SHOCK Normal şok NOx Nitrojn (azot) oksitleri NOZZLE Lüle NOZZLE HOLDER ASSEMBLY Lüle tutucu ünitesi NSC (National Safety Council) Milli Emniyet Konseyi NUCLEUS Atom çekirdeği NUMBER DRILLS Matkap ucu takımı O OCTANE Oktan OCTANE RATING Oktan derecesi OD (Outside diameter) Dış çap ODOMETER Odometre. Katedilen mesafeyi ölçmek ve kaydetmek üzere kullanılan alet OEM (Original Equipment Manufacturer) Orijinal teçhizat imalatcısı OFF CENTER Merkezden kaçıklık OFF-ROAD VEHICLE Karayolu dışı taşıt OHC (Overhead camshaft) Üsten kam mili OHM Ohm, direnç ölçü birimi OHMMETER Ohmmetre, direnç ölçü aleti OIL BATH AIR CLEANER Yağ banyolu hava filtresi OIL BURNER Yağ yakıcı (Yağ yakan motor için kullanılır) OIL-COMBINATION SPLASH and PRESSURE SYSTEM Çarpmalı ve basınçlı yağlama birleşik sistemi OIL FILTER Yağ filtresi OIL -FULL PRESSURE SYSTEM Tam basınçlı yağlama sistemi OIL GALLERY Yağ galerisi, yağ kanalı OIL - ML (Motor Light) Hafif hizmet motor yağı OIL - MM (Motor Medium) Orta hizmet motor yağı OIL -MS (Motor Severe) Yüksek hız veya ağır hizmet motor yağı OIL PUMP Yağ pompası OIL PUMPING Yağ pompalama, yağ yakma. Yağın segmanları geçerek yanma odasına girmesi ve orada yanması. OIL SEAL Yağ contası, keçesi OIL SLINGER Yağ deflektörü OIL -SPLASH SYSTEM Çarpmalı yağlama sistemi OPACITY Geçirgenlik, ışık geçirgenliği OPEN CIRCUIT Açık devre, iletkeni kopuk veya ayrılmış devre OPPOSED CYLINDER ENGINE Karşıt silindirli motor. Boksör motor ORSAT GAZ ANALYZER Orsat gaz analiz cihazı OSCILLATION Salınım OSCILLOSCOPE Osiloskop OTTO CYCLE Otto çevrimi OUTPUT Çıkış (gücü) OUTPUT SHAFT Çıkış mili OVERCHARGING Aşırı şarj OVERDRIVE Overdrive, aşırı hız OVERHEAD CAMSHAFT Üstten kam OVERHEAD VALVES Üstten supaplar OVERRUN BRAKING SYSTEM OVERRUNNING CLUTCH Tek yönlü mekanik kavrama OVERRUNNING CLUTCH STARTER DRIVE Marş motoru tek yönlü kavraması, ayrılıncaya kadar kavraşma devam eder. OVERSQUARE ENGINE Kare üstü motor, silindir çapı stroktan fazla olan motor OVERSTEER Aşırı yönlendirmeli OVERTAKING Geçiş, sollama OXIDES OF NITROGEN (NOx) Nitrojen (azot) oksitleri OXIDIZE (Metal) Oksitleme OXIDIZING FLAME Ositleyici alev, oksijeni fazla kaynak alevi OXYGEN Oksijen gazı P PAN Alt, karter PANCAKE ENGINE Pankek motor. Silindirleri yatay konumda olan motor PAPER AIR CLEANER Kağıt hava filtresi PARALLEL CIRCUIT Paralel devre PARALLELOGRAM STEERING LINKAGE Paralelkenarlı direksiyon mafsal bağlantısı PARKING BRAKE Park freni PARKING LAMP Park lambası PARTİAL PRESSURE Kısmi basınç PARTICULATES Partiküller, parçacıklar PART LOAD Kısmi yük PASSENGER CAR Binek (yolcu) otomobili PATH Yo1 PAWL Kayıcı mafsal PAYLOAD Taşıma yükü PCV (Positive Crankcase Ventilation) Pozitif karter havalandırma PEEL or BURN RUBBER Soyulma veya yanmış lastik. İvmelenme sırasında tahrik eden lastiklerin yolda kayması. PEEN Şişirme (ör. perçin başı) PENETRATING OIL Nüfuz edici (içine işleyici, ör. pas sökücü) yağ PERCENT EXCESS AIR fazla hava yüzdesi PERFECT GAS Mükemmel gaz PERFORMANCE, Etkinlik PERIPHERY Dış kenar, çevre PERMANENT MAGNET Kalıcı mıknatıs. PETROL Benzin PHILLIPS HEAD SCREW Yıldız başlı kücük civata. PHOSPHOR-BRONZE Fosforlu bronz, yatak malzemesi PHOTOCHEMICAL SMOG Fotokimyasal duman PICKUP Kamyonet PICK-UP Toplamak, yerden alma PIEZOELECTRIC IGNITION Piezoelektrik ateşleme PILOT SHAFT Pilot mil. Parçaların ayarlanması için sisteme takılan fakat sonra esas mille değiştirilen mil. PING Ping (vuruntu) sesi PINION CARRIER Pinyon taşıyıcı PINION (Gear) Pinyon dişli, çeviren veya çevrilen küçük dişli PIPES Borular PISTON BOSS Pisron Çıkıntıları. Piston pim deliği etrafındaki yapım PISTON COLLAPSE Piston çökmesi. Piston eteğinde aşırı ısı ve sürekli darbe gerilimlerine bağlı çap küçülmesi. PISTON DISPLACEMENT Piston yerdeğiştirme hacmi, strok (kurs) hacmi PISTON HEAD Piston başı, en üst segmanın üstünde kalan kısım PISTON LANDS Piston boşluklu alanı, pistonun segman oyukları arasında kalan kısmı PISTON PIN or WRIST PIN Piston pimi PISTON RING (Compression) Kompresyon segmanı PISTON RING (Oil Control) Yağ segmanı PISTON RING END GAP Segman ağız aralığı. Silindire yerleştirilmiş durumdaki segmanın uçları arasındaki aralık. PISTON RING EXPANDER Segman genişletme yayı. PISTON RING GROOVE Segman oyuğu. Segmanların takıldığı piston üzerine açılmış oyuklar. PISTON RING SIDE CLEARANCE Segman yan boşluğu PISTON SKIRT Piston eteği. Pistonun segmanların altında kalan kısmı PISTON SKIRT EXPANDER Piston eteği genişletme yayı PITMAN ARM Pitman kolu. Direksiyon kuvvetini direksiyon mafsal sistemine ileten kol PITS Yarış pistindeki servis (yakıt dolumu, lastik değişimi, mekanik tamirat, vb.) alanı PIT STOP Pit duruşu PIVOT Pivot. Parçaların etrafında hareket ettği pim veya şaft PLANET CARRIER Planet taşıyıcı PLANET GEARS Planet dişliler PLANETARY GEARSET Planet dişli takımı PLATE (Battery) Plaka PLAY Oyun, gezinme, iki parça arasındaki hareket PLEXIGLAS Pleksiglas, akrilik plastik. PLIES (Tire) Lastik emdirilmiş dokuma katmanlar PLUG GAPPING Buji tırnak aralığı ayarı. PLUNGER Plancır, küçük piston. PLY RATING (Tires) Katman sınıflandırması. Latiğin yük taşıma kapasitesinin gösterilmesi. PNEUMATIC GOVERNOR Pnömatik (hava ile çalışan) governör PNEUMATIC SUSPENSION Pnömatik (havalı) süspansiyon POLARITY (Battery Terminals) Polarite. Batarya uçlarının + veya - olması POLARITY (Magnet) Polarite. Bir mıknatısın uçlarının N veya S olması POLARIZING Polarizasyon POLE Kutup POLE SHOE Bobin sargılarının yerleştirildiği metal parça POLYTROPİC Plitropik PONY CAR Küçük, spor otomobil POPPET VALVE Mantar başlı supap POROSITY Gözeneklilik, metal içerisindeki küçük hava veya gaz cepleri PORT Port, delik, kanal POSITIVE CASTER ANGLE Pozitif kaster açısı POSITIVE TERMINAL Pozitif kutup başı POST (Battery) Kutup başı POT Karbüratör POUR POINT Akma noktası. Belirli koşullarda akışkanın akabileceği en düşük sıcaklık POWER-ASSISTED BRAKE SYSTEM Güç yardımlı fren sistemi POWER BRAKES Güç frenleri. Geleneksel hidrolik fren sistemine motor vakumuyla çalışan bir vakum pistonu eklenerek, bu pistonun fren pedalı veya merkez pompasına uyguladığı basınçla, sürücünün aracı durdurması için uygulaması gereken kuvvetin azaltıldığı frenler. POWER-BRAKING SYSTEM Güç fren sistemi POWER CYCLE Güç çevrimi POWER-DRIVEN VEHICLE Güçlendirilen (bir güç kaynağı ile) taşıt. POWER STEERING Güç direksiyon sistemi. Sürücünün çabasına katkı sağlamak üzere hidrolik basınçtan yararlanan sistem. POWER or FIRING STROKE Güç veya ateşleme stroku, zamanı. POWER-WEIGHT FACTOR; Güç ağırlığı POWER TO WEIGHT RATIO Güç/ağırlık oranı POWER TRAIN Güç aktarma organları PPM (Parts-per-million) Milyonda bir. PRECHAMBER ENGINE Ön (yanma) odalı motor PRECISION INSERT BEARING Kusinet. Değiştirilebilir, hassas, iki parçadan oluşan halka biçimindeki yatak elemanları. PRE-COMBUSTION CHAMBER Ön yanma odası PRE-ENGAGED-DRIVE STARTING MOTOR Önceden kavraşmalı marş motoru PREHEATING Ön ısıtma PREIGNITION Erken ateşleme PRELOADING Ön yükleme PREMIUM GASOLINE Süper benzin PRESS-FIT Pres geçme, sıkı geçme PRESSURE Basınç PRESSURE BLEEDER Basınç sızdırıcı PRESSURE CAP Basınç kapağı, (ör. basınçlı soğutma sistemindeki radyatör kapağı) PRESSURE-CHARGING Basıçlı doldurma PRESSURE RATIO Basınç oranı PRESSURE RELIEF VALVE Baısnç kontrol valfi, belirli bir basınçta açılmak üzere tasarlanmış valf PRESSURE RISE COEFFICIENT Basınç yükselme katsayısı PRESSURE SENSOR Basınç algılayıcı (sensörü) PRIMARY CIRCUIT Birinci (primer) devre PRIMARY BRAKE SHOE Birinci, ileri veya öncü fren pabucu PRIMARY WINDING Birinci (primer) sargı PRIMARY WIRES Birinci (primer) kablolar PRINTED CIRCUIT Baskı devresi. PRODUCTS OF COMBUSTION Yanma sonu ürünleri PROGRESSIVE LINKAGE Aşamalı mafsallı bağlantı. (ör. çok boğazlı karbüratörde önce bir gaz kelebeğini ve ardından belirli bir noktada ikinci kelebeği açan mekanizma PRONY BRAKE Prony freni (dinamometre) PROPANE (LPG) Propan (C3H8) gazı PROPELLER SHAFT Tahrik mili PSI (Pounds per square inch) libre/inçkare. PSYCHROMETRIC CHART Psikrometrik diyagram PULL IT DOWN (Engine) Motorun sökülmesi, demontaj PULSATION DAMPER Akış dalgası sönümleyici PUMPING THE GAS PEDAL Gaz pedalını pompalama PURE SUBSTANCE Saf madde PURGE Temizleme PUSH ROD Supap itici çubuğu PYLON Trafik kontrol işareti Q QUADRA-TRAC Dört tekerlekten tahrik QUANTITY Miktar QUENCH (Flame) Sönme QUENCHING Sıvıya daldırarak soğutma QUICK CHARGER Çabuk şarj cihazı QUICKSILVER Civa R RACE (Bearing) Dış veya iç rulmanlı yatak bileziği RACE CAMSHAFT Değişken (kam profili değiştirilebilen) kam mili RACING SLICK Drag yarışlarında kullanılan geniş temas yüzeyli dişsiz lastik RACK AND PINION GEARBOX (Steering) Pinyon dişlili direksiyon kutusu RADIAL Merkez doğrultusunda RADIAL ENGINE Yıldız motor RADIAL-PLY TIRE Radyal lastik RADIATION Radyasyon, ısının ışıma yoluyla taşınımı RADIATOR Radyatör RADIUS RODS Dingile tutturulmuş ve çerçeveye bağlı olarak salınan, dingili şasi çerçevesine göre dik konumda tutan rotlar. RAIL Ray RAKED Zemin mesafesi, otomobilin önünde veya arkasında eğimli bir görüntü veren zemin mesafesi RAM AIR Ram havası, taşıtın öne hareketine bağlı olarak alınan hava RAM INDUCTION Ram girişi RAM INTAKE MANIFOLD Ram emme manifoldu RATED POWER (Engine); Anma gücü RATIO Oran REACTANTS Yanma işlemine girenler REAM Raybalama REAR AXLE Arka dingil REAR AXLE HOUSING Arka dingil muhafazası REAR-WHEEL DRIVE Arkadan tahrikli RECEIVER-DRIER Alıcı-kurutucu RECHARGING Yeniden şarj RECIPROCATING ACTION Pistonların ileri geri hareketi RECIRCULATING BALL WORM AND NUT Bilyeli somun tipi direksiyon kutusu RECTIFIER AC (alternatif akım) DC (doğru akım) dönüştürücü RED LINE Kırmızı hat. Önerilen maksimum motor devri REDUCED PRESSURE İndirgenmiş basınç REDUCED TEMPERATURE İndirgenmiş sıcaklık REDUCING FLAME Asetileni fazla kaynak alevi REFRIGERANT Soğutucu akışkan REFRIGERATOR Soğutma makinesi REGENERATION Rejenerasyon (iç ısıtma) REGULATOR Regülatör RELAY Röle. RELIEVE Rahatlatma. RESIDUAL MAGNETISM Artık manyetizma RESISTANCE Direnç RESISTOR Direnç elemanı RESISTOR SPARK PLUG Dirençli buji RESONATOR Küçük susturucu. RETAINER Tutucu RETARDER Geciktirici RETRO-REFLECTOR Geriye yansıtıcı REVERSE-ELLIOT TYPE AXLE Ters elliot tipi dingil REVERSE FLUSH Ters akışlı yıkama (radyatör temizleme) REVERSE IDLER GEAR Geri vites ara dişlisi REVERSIBLE Tersinir REVERSIBLE WORK Tersinir iş RICARDO PRINCIPLE Ricardo Prensibi RICH MIXTURE Zengin karışım RIDING THE CLUTCH Pedalı sürmek, Sürücünün hareket sırasında ayağını debriyaj pedalı üzerinde tutması 1 RIGID AXLE Rijit dingil RING Segman RING GAP Segman ağız aralığı RING EXPANDER Segman yayı RING GEAR Halka dişli RING GROOVES Piston oyuğu, yarığı RING JOB Segman işi, silindirlerin yenileştirilerek yeni segmanların takılması RING RIDGE Segman çıkıntısı, silindirin segmanların ulaşamadığı üst bölümü RIVET Perçin RMA (Rubber Manufacturer's Association) Lastik imalatcıları birliği. ROAD FEEL Yol hissi, direksiyon sistemi aracılığıyla sürücüye iletilen yol titreşimleri ROAD SPEED Yol hızı. ROAD TRAFFIC LEGISLATION Karayolları Trafik Kanunu ROCKER ARM Külbütör manivelası, parmağı ROCKER ARM SHAFT Külbütör mili ROCKER PANEL Marşbiyel, eşik ROCKWELL HARDNESS Rockwell sertliği ROD Çubuk, biyel, sert araba kullanımı RODDING THE RADIATOR Radyatör şişleme ROLL BAR Devrilme çubuğu. Şasinin bir yanından diğerine giden ve taşıtın devrilmesi halinde sürücüyü koruyan ağır çelik çubuk. ROLLER BEARING Rulmanlı yatak ROLLER CLUTCH Rulmanlı kavrama ROLLER TAPPETS or LIFTERS Rulmanlı supap itici ROLLING FRICTION Yuvarlanma sürtünmesi ROLLING RADIUS Yuvarlanma yarıçapı ROTARY ENGINE Wankel motoru ROTARY FLOW Dönel akış ROTARY MOTION Dnel hareket, dönme hareketi ROTATING SHAFT Dönen mil ROTATIONAL FREQUENCY Dönme frekansı ROTOR Rotor ROUGHING STONE Kaba işleme taşı RPM (Revolutions per minute) Devir/dakika RUNNING-FIT Boşluklu (yağlamaya yetecek kadar) alıştırma RUNNING IN Alıştırma, rodaj S SAE (Society of Automotive Engineers) Otomobil Mühendisleri Birliği SAE or RATED POWER SAE veya anma gücü SAFETY DISTANCE Güvenlik mesafesi SAFETY FACTOR Güvenlik katsayısı SAFETY HUBS Güvenlik göbeği, poryası SAFETY RIM Güvenlik halkası, jantı SAFETY VALVE Güvenlik valfi SAND BLAST Püskürtme yoluyla temizleme kumu SATURATION Doyma SAYBOLT VISCOMETER Sayvolt viskometresi SCALE Ölçek. Soğutma sisteminde pas ve mineral birikmesi SCATTER SHIELD Dönen parçaların etrafına yerleştirilen çelik veya naylon koruyucu SCAVENGING Süpürme SCHRADER VALVE Klima servis valfi (lastiklerde kullanılan supaplara benzer yay yüklemeli valf) SCORE Çizik SCREEN Perde, süzgeç SCREENING Perdeleme SCREW EXTRACTOR Civata kırığı sökme aparatı SCS (Speed Control Switch) Hız kontrol anahtarı SEALED BEAM HEADLIGHT Yekpare far SEALED BEARING Yalıtılmış yatak. Fabrikada yağlanarak yalıtılan ve sonradan yağlama gerektirmeyen yatak SEAT Oturma yüzeyi, koltuk SEAT BELT Emniyet kemeri SECONDARY BRAKING SYSTEM İkinci (yardımcı) fren sistemi SECONDARY CIRCUIT İkinci (sekonder) devre SECONDARY, REVERSE, or TRAILING BRAKE SHOE İkinci, arka veya izleyen fren pabucu SECONDARY WIRES İkinci (sekonder) devre kabloları. SECTION MODULUS Kesit modülü SECTION WIDTH (Tire) Kesit genişliği SEDIMENT Tortu SEGMENTS Dilimler SEIZE Donma SELF DISCHARGE Self deşarj (kendi kendine boşalma) SELF-ENERGIZING Kendi kendine enerjilenme SEMA (Specialty Equipment Manufacturer's Association) Uzmanlık Aletleri İamlatcıları Birliği SEMICONDUCTOR Yarı iletken SEMICONDUCTOR IGNITION SYSTEM Yarı iletkenli ateşleme sistemi SEMI-ELLIPTICAL SPRING Yarı eliptik yay. Bir ana yaprak ve giderek kısalan yapraklardan oluşan yay SEMI-FLOATING AXLE Yarı gezer (yüzer) dingil SEPARATOR Seperatör, ayırıcı plaka SERIES CIRCUIT Seri devre SERIES-PARALLEL CIRCUIT Seri-paralel devre SERVICE BRAKING SYSTEM Servis fren sistemi SERVICE PART Servis parçası (kısmı) SERVO (Transmission) Servo. Bir başka kısmı çekmek veya itmek için kullanılan eleman SERVO ACTION Servo hareket. Fren sisteminde birinci pabucun bir ucunun ikinci pabuca bağlı olduğu ve kuvvet ilettiği hareket biçimi. SET Takım, kurma SHACKLE Küpe, zincir baklası SHAKING FORCE Sarsma kuvveti SHEATHED-ELEMENT GLOW PLUG Koruyucu elemanlı kızdırma bujisi SHIFT FORKS Vites değiştirme çatalı SHIFT LEVER Değiştirme levyesi, marş motoru pinyon dişlisini kavraştırıp ayırmaya yarayan levye SHIFT POINT Vites değiştirme noktası. Vitesin değiştirilmesi gereken motor veya taşıt hızı anı SHIFT RAILS Vites değiştirme çatallarının üzerinde kaydığı çubuklar. SHOCK ABSORBER Amortisör. SHORT BLOCK Krank mili ve piston mekanizması takılmış haldeki blok SHROUD Davlumbaz SHIM Şim SHIMMY Salgı, yalpa, ön tekerleklerin bir yandan diğerine titremesi SHORT veya SHORT CIRCUIT Kısa devre SHRINK-FIT Sıkı geçme SHUNT Şönt. Bir elektrik devresindeki alternatif geçiş kısmı SHUNT WINDING Şönt sarım (bobinde). SIDE-DRAFT CARBURETOR Yan emişli, yatay akışlı karbüratör SIDE-MARKER LAMP Yan işaret lambası SIDE-VALVE ENGINE Yandan supaplı motor SIDE VALVES Yan supaplar SILENCER Susturucu SILVER SOLDER Gümüş kaynağı (lehimi) SIMULTANEOUS REACTION Eşzamanlı reaksiyon SINGLE-BARREL CARBURETOR Tek boğazlı karbüratör DOUBLE-BARREL CARBURETOR İki boğazlı karbüratör SINGLE-CIRCUIT BRAKING SYSTEM Tek devreli fren sistemi SINGLE-LINE BRAKING SYSTEM Tek devreli fren sistemi SINTERED BRONZE Sinterlenmiş bronz. İnce bronz parçacıklarının preslenmesiyle elde edilen gözenekli bronz SKIDDING Kayma SKID PLATE Kaydırma plakası. karter, vites kutusu, yakıt deposu vb. korumak üzere taşıtın altına tutturulan plaka SKINS Lastikler. SKIRTS Etekler, arka çamurluk mesnedi SLANT ENGINE Eğimli motor. Düşey durumdan eğilimiş sıra tipi motor SLICKS Çok geniş dişsiz lastik SLIDING-FIT Kaygan alıştırma SLIDING GEAR Kayıcı dişli SLIP ANGLE Kayma açısı SLIP JOINT Kayıcı mafsal SLIP RINGS Kayıcı yüzükler, bir ac makinede, armatür sargıları ile fırçalar arasında dönen teması sağlayan halkalar SLUDGE Çamur. Motorun içinde biriken toz, yağ ve su karışımı siyah çamurumsu artıklar SMOG Koyu duman SNAP RING Emniyet segmanı SNOW CHAIN Kar zinciri. SNUBBER Kısıtlayıcı. Parçaların hareketini kısıtlamak üzere kullanılan parça SODIUM VALVE Sodyumlu supap. SOHC (single overhead camshaft) Üstten tek kamlı SOLDERING Lehimleme SOLENOID Solenoid SOLENOID RELAY Solenoid rölesi. SOLENOID SWITCH Elektromagnetik elektrik düğmesi, anahtar SOLVENT Çözücü SONIC VELOCITY Ses hızı SOUPING Çorbalama, çeşitli değişikliklerle motor performansının artırılması SPARK Kıvılcım SPARK ADVANCE Kıvılcım avansı, ateşleme avansı SPARK ARRESTOR Kıvılcım önleyici. Egzozdan kıvılcım çıkmasını önleyen eleman SPARK GAP Kıvılcım aralığı, buji tırnak aralığı. SPARK IGNITION Kıvılcım ateşlemeli SPARK IGNITION ENGINE Kıvılcım (buji ile) ateşlemeli motor SPARK KNOCK Kıvılcım vuruntusu. SPARK PLUG Buji SPARK PLUG CONNECTOR Buji kablo bağlantı fişi SPECIFIC Özgül SPECIFIC FUEL CONSUMPTION Özgül yakıt tüketimi SPECIFIC HEAT Özgül ısı SPECIFIC GRAVITY Özgül gravite, Herhangi bir maddenin özgül ağırlık veya yoğunluğunun suyun özgül ağırlık veya yoğunluğuna oranı SPEEDOMETER Hız göstergesi SPIDER GEARS Örümcek dişliler. Diferansiyel haznesine pimlenen küçük dişliler SPINDLE (Wheel) Ön dingil, ön tekerlek yataklarını içinde bulunduran işlenmiş şaft SPIRAL BEVEL GEAR Diferansiyelde kullanılan halka ve pinyon dişli takımı SPLINE İki oyuk arasında yer alan metal, alan SPLINED JOINT Kayıcı kardan mafsalı SPLIT MANIFOLD Ayrılmış manifold SPOILER Hızlı spor otomobillerin arka tarafına yerleştirilen hava yönlendirici kanat SPONGY PEDAL Süngerimsi pedal. Fren sisteminde hava olduğunda hissedilen durum SPOOL BALANCE VALVE (Otomatik Transmisyon) Hidrolik dengeleme valfi SPOOL VALVE Üzerinde dişler açılmış makara biçimli valf SPORTS CAR Spor otomobil. Genellikle küçük, alçak askılı, yüksek performanslı motorlu otomobilleri tanımlamak için kullanılır SPOT WELD Nokta kaynağı SPRAG CLUTCH Tek yönlü kavrama SPRING Yay SPRING BOOSTER Yay destekleyici SPRING CAPACITY AT GROUND Maksimum yay yükü. Maksimum normal yük konumuna kadar yüklenmiş taşıtın toplam ağırlığı SPRING CAPACITY AT PAD Tam yüklü konumda yaylar tarafından taşınan taşıt ağırlığı SPRING LOADED Yay yüklü. Bir parçanın bir yay veya yaylar tarafından yerinde tutulması SPRING STEEL Yay çeliği SPRING WINDUP Arka yaprak yayların ivmelenme veya frenleme sırasında kabul edilen eğri biçimi SPROCKET Zincir dişlisi SPRUNG WEIGHT Asılı ağırlık. Süspansiyon sistemi tarafından desteklenen taşıt parçalarının toplam ağırlığı SPUR GEAR Düz dişli. Dişleri mile paralel olarak açılmış dişli. SPURT or SQUIRT HOLE Fışkırtma deliği. Biyelin büyük tarafında yağlama yağı fışkırtan küçük delik SQUARE ENGINE Kare motor. Silindir çapı ve stroku eşit motor SQ. FT. (Square Foot). Ayakkare (alan ölçüsü) SQ. IN. (Square Inch) inçkare STABILITY Kararlılık STABILIZER BAR Dengeleme çubuğu STAMPING Presleme STANDARD REFERENCE STATE Standard referans durumu STANDARD STATE GIBBS FUNCTION CHANGE Standard durum (hal) Gibbs fonksiyonu değişimi STARTER BATTERY Marş bataryası (akü) STARTING MOTOR Marş motoru. STATIC RADIUS Statik yarıçap STATIONARY Hareketsiz STATION WAGON Station wagon STATOR Stator STEAM TRAP Buhar kapanı STEEL PACK MUFFLER Çelik paket susturucu STEERING ARMS Direksiyon kolları STEERING SYSTEM Direksiyon sistemi STEERING AXIS INCLINATION Bkz. Kingpin Inclination STEERING GEAR Direksiyon dişlileri STEERING GEOMETRY Direksiyon geometrisi, ön düzen geometrisi STEERING KNUCKLE Direksiyon mafsalı, rotil STEERING KNUCKLE ANGLE Direksiyon mafsalı açısı STEERING WHEEL Direksiyon simidi STEP-VOLTAGE CONTROL İki basamaklı jeneratör kontrolu, (ya yüksek ya da düşük güç veren) STETHOSCOPE Steteskop, motor gürültüsü dinleme aygıtı STICK SHIFT Değişik mafsal biçimleri kullanılarak elle kumanda edilen transmisyon STOCK CAR Fabrikanın ürettiği haldeki otomobil STOICHIOMETRİC COMBUSTION Stokiometrik, teorik tam yanma STOP LAMP Stop lambası STOPPING DISTANCE Durma mesafesi STORAGE BATTERY Akümülatör STORMER Fırtına yapar. Hızla uzaklaşmakta olan otomobil STOVEBOLT 6-silindir, sıra tipi, üstten supaplı, Chevrolet (GMC) motor STREET ROD Cadde (yol) rotu. Caddede iyi günlük performans sağlamak üzere hafifçe değiştirilmiş motor. STRESS Gerilme STRIP Şerit STRIPING TOOL Boya ile çizgi çizme aparatı STROBOSCOPE Avans tabancası STROKE Strok, kurs STROKED CRANKSHAFT Biyel muylu çıkıntıları birbirinden kaçık yapılmış (boyu uzamış) krank mili STROKER Stroklu krankmili kullanılan motor STUD Saplama STUD PULLER Saplama çektirmesi. SUBSONIC Sesaltı SUCTION Emme, vakum SUCTION THROTTLING VALVE Klima buharlaştırıcısı ile kompresörü arasına yerleştirilen valf SULFATION Sülfatlaşma SULPHURIC ACID Sülfürik asit SUMP Karter yağ haznesi SUN GEAR Güneş dişli SUNROOF Güneşlik kapağı SUPER CAR Yüksek güçlü otomobil SUPERCHARGER Süperşarjer. Aşırı doldurucu SURFACE TENSION Yüzey gerilmesi SUPERSONIC Sesüstü SUPER STOCK Süper stok. Güç ve performansı iyileştirilmek üzere değişiklik yapılarek üretilmiş otomobil SUPPLY PUMP Besleme pompası SURROUNDINGS Çevre SUSPENSION Süspansiyon SWEPT VOLUME Süpürme hacmi SWEATING Sert lehimleme SWING AXLE Serbest süspansiyonlu dingil SWITCH Elektrik düğmesi. Bir elektrik devresini açıp kapatan anahtar SYNCHROMESH TRANSMISSION Senkromeçli vites kutusu SYNCHRONIZE Senkronize etmek, aynı zamana getirmek, uyumlu hale getirmek SYNCHROSCOPE Sinkroskop. Ateşleme sistemi elemanlarını test etmekte kullanılan bir cihaz T TACHOMETER Device used to indicate speed of engine in rpm TAIL LAMP Kuyruk lambası TAIL PIPE Kuyruk borusu, susturucudan çıkışa kadar olan egzoz borusu TAP Pafta TAP AND DIE SET Klavuz-pafta takımı TAPERED ROLLER BEARING Konik rulmanlı yatak TAPPET Supap ayar vidası TAPPET NOISE Supap vuruntusu TCS (Transmission Controlled Spark) transmisyon kontrollü kıvılcım TDC (Top Dead Center) üst ölü nokta TEL (TETRA-ETHYL LEAD) Kurşun tetra etil TELLTALE RELAY Uyarı rölesi TEMPER Isıl işlem TENSION Çekme, germe TERMINAL Uç TEST BENCH Deney tezgahı TESTER Deney aparatı T-HEAD ENGINE T tipi motor THEORETICAL CYCLE Teorik çevrim THEORETICAL COMBUSTION Teorik yanma THERMAL EFFICIENCY Isıl verim. THERMAL RADIATION Isıl radyasyon THERMOCOUPLE Termokupl, ısıl çift THERMOCOUPLE SPARK PLUG Termokupl buji THERMODYNAMICS Termodinamik THERMOSTAT Termostat THERMOSTATIC GAUGE Termostattik gösterge THIRD BRUSH Üçüncü fırça THRUST Tepki THREE PHASE Üç fazlı. THREE-QUARTER RACE CAMSHAFT Üç çeyrek kam mili (yaygın kam militipi) THROAT Boğaz (lüle veya yayıcı için) THROTTLE VALVE Gaz kelebeği THROTTLING VALVE, (expansion valve) Kısılma vanası THROTTLING ORIFICE Kısıcı orifis THROW Krank mili muylu çıkıntısı THROWING A ROD Biyel fırlatma THRUST BEARING Eksenel basınç yatağı THRUST WASHER Eksenel gezinti pulu THYRISTOR Tristör TIE POD Direksiyon kollarını birleştiren rot veya rotlar TIG Gas tungsten arc welding (Tungsten Inert Gas) Tungsten ark kaynağı TIMING Zaman ayarı TIMING CHAIN Zaman zinciri TIMING GEARS Zaman dişlileri TIMING LIGHT Zaman lambası (avans tabancası) TIMING MARKS Zaman işaretleri TINNING Kalaylama TIRE Lastik (taşıt lastiği) TIRE BALANCE Lastik balansı, dengelemesi TIRE BEAD Lastiğin janta oturma yüzeyi TIRE CASING Lastik gövdesi (dişler hariç) TIRE PLIES Lastik dokuları TIRE ROTATION Lastik değişimi (periyodik olarak, önlerin arkalarla, vb. TIRE SIDEWALL Lastik yanağı TIRE TREAD Lastik dişi TML (TETRA-METHYL LEAD) Kurşun tetra metil TOE-IN Tekerleklerin ön taraflarının arka taraflarına oranla kapalılık miktarı TOE-OUT Tekerleklerin ön taraflarının arka taraflarına oranla açıklık miktarı TOE-OUT OF TURNS Virajda tekerleklerin ön taraflarının arka taraflarına oranla açıklık miktarı TOGGLE SWITCH Küçük levye tipi anahtar TOOTH HEEL Diş topuğu TOOTH TOE Dişin iç ucunun darlığı TOP OFF Deponun tam olarak doldurulması TOP DEAD CENTER (TDC) Üst ölü nokta TORQUE Tork döndürme momenti TORQUE CONVERTER Tork konverter, dönüştürücü TORQUE MULTIPLICATION (Otomatik Transmisyon) Tork artışı TORQUE TUBE DRIVE Tork tüpü ile çekiş TORQUE WRENCH Tork anahtarı TORSIONAL VIBRATION Burulma titreşimi TORSION BAR Burulma çubuğu TORSION BAR SUSPENSION Burulma çubuklu süspansiyon TOTAL BRAKING TIME Toplam frenleme süresi TOTALLY REVERSİBLE Tümden tersinir TOWING VEHICLE Çekici taşıt. TOXIC EMISSIONS Zehirli emisyonlar TRACK İz genişliği TRACTIVE RESISTANCE Çekiş direnci TRACTION BAR Çeki çubuğu TRACTION DIFFERENTIAL Bkz. Limited-Slip Differential TRAILER Treyler, römork TRAMP Ön tekerleklerin zıplaması TRANSAXLE (transmission and differential) vites kutusu ve diferansiyel birlikte tek ünite. TRANSFER Geçiş, iletim, aktarım TRANSFER CASE Transfer kutusu TRANSFORMER Transformatör TRANSISTOR IGNITION Transistörlü ateşleme TRANSISTOR REGULATOR Transistörlü regülatör TRANSISTORIZED IGNITION SYSTEM Transistörlü ateşleme sistemi TRANSMISSION Transmisyon, güç aktarma organları TRANSMISSION ADAPTER Transmisyon adaptörü TRANSMISSION Transmisyon, vites kutusu TRANSPORT Aktarım (kütle ile taşınma) TRANSVERSE LEAF SPRING Çapraz, taşıtın uzunlamasına dik yaprak yay TRAPS Zamana karşı yarış alanı TREAD İki ön veya iki arka tekerlek arasındaki mesafe TREAD (Tire) Diş, lastiğin yola temas eden kısmı TREAD WIDTH (Tire) Diş genişliği. En dıştaki dişlerin dış kenarları arasında diş yüzeyi boyunca ölçülen mesafe TRIP ODOMETER Seyahat odometresi. Seyahat mesafesini ölçen yardımcı odometre. TROUBLESHOOTING Arızacılık TRS (Transmission Regulated Spark) transmisyon kontrollu kıvılcım TRUCK Kamyon TUBE CUTTER Boru kesici TUBELESS TIRE İç lastiksiz lastik TUNE-UP Maksimum performans için motor parçalarının kontrol, tamir ve ayarı TURBOCHARGER Türboşarjer, egzozla güçlendirilen süperşarjer TURBULENCE Türbülans TURNING-CLEARANCE CIRCLE Dönüş aralık dairesi TURNING RADIUS Dönme yarıçapı TURN-SIGNAL FLASHER Dönüş sinyal flaşörü TURN-SIGNAL SYSTEM Dönüş sinyal sistemi TV ROD Kelebek valf mili TVS (Thermostatic Vacuum Switch) Termostatik vakum anahtarı TWENTY-FIVE-AMPERE RATE (Bir batarya sınıflandırması) Yirmibeş amper derecesi, sınıfı TWENTY-HOUR RATE (Bir batarya sınıflandırması) Yirmi amper derecesi, sınıfı TWIST DRILL Burgulu matkap kalemi TWO-STROKE CYCLE ENGINE İki zamanlı motor U UNBURNED HYDROCARBON Yanmamış hidrokarbon UNDERCOATING Alt kaplama UNDER-SQUARE ENGINE Karealtı motor. Silindir çapı stroktan küçük motor UNDERSTEER Yetersiz dümenleme UNIT BODY Ünite gövde. Şasi çerçevesi görevi yapan otomobil gövdesi UNIVERSAL JOINT Üniversal mafsal. UNSPRUNG WEIGHT Yaysız ağırlık. Otomobilin süspansiyon sistemiyle taşınmayan kısımlarının ağırlığı UPDRAFT CARBURETOR Yukarı akışlı karbüratör UPPER BEAM Üst kol, üst ışın UPSET Çekiçleyerek çap büyütme UPSHIFT Vites büyütme. URBAN TRAFFIC ?ehir içi trafiği USEFUL WORK Faydalı iş V VACUUM Vakum, atmosfer basıncından düşük basınç. VACUUM ADVANCE (Distributor) Vakum avansı VACUUM BOOSTER Yardımcı vakum pompası VACUUM BRAKING SYSTEM Vakumlu fren sistemi VACUUM GAGE Vakum göstergesi VACUUM PUMP Vakum pompası, vakum üreten pompa VACUUM RUNOUT POINT Sistemin vakumu ile en yüksek fren kuvvetinin elde edildiği nokta VACUUM SWITCH Vakum anahtarı. Vakumla açılıp kapanan anahtar VACUUM TANK Vakum deposu VALVE Supap, valf VALVE ARRANGEMENT Supap düzenlemesi VALVE CLEARANCE (Engine) Supap boşluğu. Supap sapı ile külbütör manivelası arasındaki boşluk VALVE DURATION Supabın açık kalma süresi (krank açısı cinsinden) VALVE FACE Supap oturma yüzeyi VALVE FLOAT Supap yüzmesi. Çok yüksek hızlarda supabın kapanamadan tekrar açılması VALVE GRINDING Supap taşlama VALVE GUIDE Supap klavuzu VALVE HEAD (Engine) Supap başı VALVE-IN-HEAD ENGINE Supapları kapakta olan üstten supaplı motor VALVE KEEPER or VALVE KEY or VALVE RETAINER Supap tırnağı. Supap yayı, supap yayı tablası ve supap sapını bir arada tutan küçük parça. VALVE LASH Supap boşluğu VALVE LIFT Supabın maksimum kalkma yüksekliği VALVE LIFTER or CAM FOLLOWER Supap iticisi VALVE MARGIN Supap oturma yüzeyi genişliği VALVE OIL SEAL Supap yağ yalıtıcı VALVE OVERLAP Supap bindirmesi VALVE PORT Supap portu (deliği) VALVE ROTATOR Supap döndürücü VALVE SEAT Supap oturma yüzeyi VALVE SEAT GRINDING Supap yüzeyi yaşlaması VALVE SEAT INSERT Baga VALVE SPRING Supap yayı VALVE STEM (Engine) Supap sapı VALVE TAPPET Supap ayar civatası VALVE TIMING Supap zamanlaması VALVE TRAIN Supap mekanizması VALVE UMBRELLA Supap klavuz sızdırmazlık contası VANE Kanatcık, palet VANE PUMP Paletli pompa VAPOUR Buhar VAPOUR PRESSURE Buhar basıncı VAPOR LOCK Buhar kilidi veya tıkacı VAPOR SEPARATOR Buhar ayırıcı VARIABLE PITCH STATOR Kanatcıkları ayarlanabilen stator VARNISH Vernik, cila. Uzun süreli veya sıcak kullanım nedeniyle motorun iç kısımlarında oluşan artıklar V-BELT V kayışı VEE-ENGINE V tipi motor VEHICLE Taşıt. VEHICLE BODY Taşıt gövdesi, kaporta VEHICLE HEATER Taşıt ısıtıcısı VELOCITY Hız. VELOCITY COEFFICIENT Hız katsayısı VELOCITY OF SOUND Ses hızı VENT TUBE Havalandırma borusu VENTURI Ventüri VIBRATION Titreşim VIBRATION DAMPER Titreşim damperi VISCOSIMETER Viskozimetre, viskozite ölçme aleti VISCOSITY Viskozite, sıvıların akmaya karşı direnci VISCOSITY INDEX Viskozite indeksi VISIBILITY Görüş, görünebilirik VOLATILE Easily evaporated VOLATILITY Uçuculuk (benzin, alkol, vb.) VOLT Volt, elektriksel gerilim birimi VOLTAGE Voltaj VOLTAGE DROP Voltaj düşmesi VOLTAGE REGULATOR Voltaj regülatörü VOLTMETER Voltmetre VOLUME Hacim VOLUMETRİC Hacimsel VOLUMETRIC EFFICIENCY Hacimsel verim VOLUME EXPANSIVITY Hacimsel genişleyebilirlik VOLUMETRIC FLOW RATE Hacimsel debi VORTEX FLOW Burgu gibi dönerek ilerleyen akış VULCANIZATION Vulkanizasyon, lastik bileşiğinin karakteristiklerini değiştirmek için uygulanan ısıl işlem W WANDERING (Steering) Ön tekerleklerin sağa sola yalpalaması WANKEL ENGINE Dönel motor, wankel motoru WARNING TRIANGLE Uyarı üçgeni WASHER Pul rondela WATER COOLING Su ile soğutma WATER JACKET Su ceketi WATER PUMP Su (devridaim) pompası WEDGE Kama, kama tipi yanma odası kullanan motor WEDGE COMBUSTION CHAMBER Kama tipi yanma odası WEIGHT (Curb) Yolcusuz taşıt ağırlığı (yağlama, soğutma ve yakıt sistemi dolu WEIGHT (Shipping) Temel taşıt ağırlığı (soğutma sıvısı ve yakıt yok) WEIGHT (Sprung) Ağırlık (asılı ağırlığa bakınız) WEIGHT DISTRIBUTION Ağırlık dağılımı. Taşıt toplam ağırlıığnın ön ve arka dingiller tarafından taşınan yüzdeleri WELD Kaynak. İki metalin ısıtılıp eritilerek birleştirilmesi WET BULB TEMPERATURE Yaş termometre sıcaklığı WET SLEEVE Yaş gömlek. Motorda dış yüzeyi soğutma sıvısıyla direkt temasta olan silindir gömleği WHEEL ALIGNER Tekerlek (ön düzen) ayar cihazı WHEEL BALANCER Tekerlek balans cihazı WHEELBASE Dingil mesafesi. Ön tekerlekler ile arka tekerlekler arasındaki mesafe WHEEL CYLINDER Tekerlek silindiri. Hidrolik fren sisteminde merkez silindirinden gelen basıncı fren pabuçlarına ve kampanaya uygulayan eleman WHEEL HOP Tekerlek sıçraması. Ani ivmelenme sırasında tekerleğin sıçrama hareketi. WHEELIE BARS Tekerlek çubukları. Yarış arabalarının (drag racer) ani ivmelenmelerinde aracın ön tarafının zeminden fazla kalkmasını önlemek üzere kullanılan kollar WHEEL LUG or LUG BOLT Tekerlek bijon civataları. Tekerleği göbeğe bağlayan civatalar WHEEL RAKE Kamber, tekerlek king piminin eğimi WHEEL RIM Tekerlek jantı WHEEL-SLIP BRAKE Tekerlek kayıcı freni WHEEL SUSPENSION Tekerlek süspansiyonu WIDE TREADS, WIDE OVAL, etc. Geniş lastikler. Lastiğin kesit yükseklik / genişlik oranı yaklaşık 0,70 olan lastikler WINDING THE ENGINE Motoru maksimum devrinde çalıştırma. WINDSCREEN Taşıtın ön camı WINDSHIELD Taşıtın ön camı WIND TUNNEL Rüzgâr tüneli WIPER Silecek, cam sileceği WIPER BLADE ELEMENT Cam sileceği elemanı WIRING DIAGRAM Tesisat diyagramı. WISHBONE Lades kemiği. Süspansiyon kumanda kolu. Bazı otomobillerde dingil karesini şasi çerçevesiyle birlikte tutmak için kullanılan rot kurgusu WITNESS MARKS Tanık işaretleri. Parçaları uygun konumlarında yerleştirmek için kullanılan işaretler WORKING FLUID Aracı akışkan WORKING PRESSURE Çalışma basıncı WORM GEAR Kurt dişli, mil üzerine kabaca spiral biçiminde açılmış dişli WORM AND ROLLER Direksiyon milinde kurt dişli ve kurt dişli ile kavraşmak üzere çapraz konik pimin bir ucunda  rulman kullanan direksiyon tipi WORM AND SECTOR Kurt dişli ve sektör. Direksiyon milinde kurt dişli ile kavraşan dişli sektörü kullanan direksiyon tipi WORM AND TAPER PIN Kurt dişli ve konik pim. Direksiyon milinde kurt dişli ve çapraz konik pim kullanan direksiyon tipi WRIST PIN Piston pimi

Yönetici

Yönetici

 

Alkolün sürücü üzerindeki etkileri nelerdir?

Alkolün sürücülük üzerindeki etkileri   Alkolün beyin üzerindeki ani etkileri, tüketilen miktara bağlı olarak ya baskılayıcı [depressing] ya da uyarıcı [stimulating] özellik gösterir. Her iki durumda da Alkol, daha zayıf muhakeme yeteneği, daha uzun tepki süresi, daha düşük dikkat ve daha Bulanık görmeye yol açarak çarpışma ihtimalini arttıran zararlı etkiler doğurur. Fizyolojik Olarak da alkol kan basıncını düşürüp bilinci baskılar ve solunumu yavaşlatır. Alkol ayrıca ağrıyı azaltıcı ve uyuşturucu özelliklere sahiptir.   Kan alkol konsantrasyonunun düşük düzeyde olması bile muhakemeyi bozabilir ve çarpışmariskini arttırabilir. Ancak, kak düzeyinin artmasıyla birlikte alkolün etkisi de giderek kötüleşmekte, sadece muhakeme ve tepki süresi zarar görmekle kalmayıp görüş de  bozulmaktadır. Çarpışma sonuçları üzerindeki doğrudan etkisinin yanı sıra alkolün emniyet kemeri takma, kask kullanma ve hız seçimi gibi sürücü güvenliği ile ilgili diğer davranışları da etkilediğine inanılmaktadır. Bu el kitabında alkolden başka diğer uyuşturucu maddelerle ilgili detaylı bilgilere özellikle yer verilmemiş olmakla birlikte, alkol kullanımının, kısmen bireyin kendini tutma, engelleyebilme [inhibition] becerisini azaltma eğilimine bağlı olmak kaydıyla, sürüş performansını etkileyebilecek diğer uyuşturucuların kullanımı ile bir arada görülme sıklığının yüksek olduğu bilinmektedir.   Alkolün çarpışma riski üzerindeki etkileri  Alkolün neden olduğu zararlı etkiler, sürücü, binici ve yayaların çarpışmaya karışma riskini önemli ölçüde etkilemekte, bunun, motorlu taşıtların yaygın olduğu ülkelerdeki karayolu çarpışmalarına yol açan etmenler arasında en önemlilerinden biri olduğu sürekli olarak rapor edilmektedir. Alkollü içki içen sürücüler, kanlarında alkol olmayan sürücülere kıyasla daha yüksek bir çarpışma riskine sahiptir ve bu risk kanda alkol oranının artışına paralel olarak artmaktadır. Motosiklet sürücüleri için 0,05 g / 100 ml’nin üzerindeki kak düzeyinin, sıfır kak oranına kıyasla çarpışma riskini 40 kat arttırdığı tespit edilmiştir.  Alkolün çarpışma sonrası etkileri Bir önceki bölümden de anlaşıldığı üzere alkol sürüş performansını tehlikeye atarak karayolunda çarpışma riskini arttırmaktadır. Ancak alkolün, çarpışmayı izleyen süreçte de akılda tutulması gereken önemli etkileri vardır. Alkol oranı nasıl ölçülür? Alkol ve karayolunda meydana gelen bir çarpışma arasında bir bağ olup olmadığının anlaşılabilmesi için kan alkol konsantrasyonunun bilinmesi gerekmektedir. Alkolün çarpışmalardaki rolünün incelenebilmesi ise, meydana gelen çarpışmada alkolün nedensel bir rol oynadığı durumlarla bu tür bir rol oynamadığı durumların birbirinden ayırt edilmesini gerektirmektedir. Bir çarpışmanın belirli bir neden ya da nedenlere dayandırılması genelde zor olsa da, bir çarpışmanın alkolle bağlantılı olup olmadığına ilişkin karar ölçütü, eğer çarpışmaya karışan yol kullanıcılarının kan dolaşımında alkol bulunduysa bunun ne kadar olduğuna bağlı olmaktadır. Kan dolaşımında bulunan alkol miktarı, az miktarda kan ya da idrar numunesi test edilerek ya da solumayla dışarı verilen hava analiz edilerek ölçülebilir. Kan dolaŞımındaki alkol miktarı Kan Alkol Konsantrasyonu ile tanımlanmaktadır. KAK ölçümü genellikle Şu birimlerle ölçülmektedir:  gram cinsinden 100 mililitre kanda bulunan alkol (g/100 ml) miligram cinsinden 100 mililitre kanda bulunan alkol (mg/100 ml) gram cinsinden 1 desilitre kanda bulunan alkol (g/dl) miligram cinsinden 1 desilitre kanda bulunan alkol (mg/dl) Ya da diğer uygun ölçümler. Nefes alkol konsantrasyonu (nak) [brac-breath alcohol concentration] ise soluma esnasında dışarı verilen nefesin 210 litre ya da 210 mililitre hacmine eşit miktarında bulunan alkolün ağırlığıdır. Nefes alkol konsantrasyonu ve kak arasında bilinen bir ilişki vardır ve  bu sayede nefes alkol konsantrasyonu testiyle bulunan sonucun kak ölçümünde neye denk geldiği, dolayısıyla da vücuda ne düzeyde zarar vermiş olduğu bilinebilmektedir. Kanda ne kadar alkol bulunduğu bir hastane laboratuarında doğrudan doğruya ölçülebilir. Öte yandan denetimler sırasında kak düzeyi genelde daha yaygın olarak kullanılan ve alkolmetre olarak adlandırılan bir cihazla nefesteki alkol oranının ölçümünden tahmin edilmektedir (farklı cihazlarda, nak ölçümünü kak ölçümüne dönüştürmek için farklı katsayılar kullanılabileceği akılda tutulmalıdır). Kandaki alkol ve nefesteki alkol düzeyi arasında tam bir denklik vardır (20). Genellikle karayolu güvenliği ile ilgili uygulamalarda, uygulama kolaylığından dolayı nak ölçümü daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Alkol zehirlenmesi, acil servis birimlerindeki eğitimli tıp personeli tarafından, klinik belirti ve semptomlara dayalı olarak da ölçülebilir.  

Yönetici

Yönetici

 

Adım adım araba kullanma rehberi

ARACA BİNİŞ Araca binerken, önden değil, lastik havaları kontrol edilerek, arka taraftan binilir. KOLTUK AYARI a)Sürücü koltuğunun İleri-geri ayarı,sol ayak debriyaj pedalına rahat basabilecek ve kaldırılabilecek şekilde yapılır. b)Sürücü koltuğunun yaslanma yeri ayarı,sağ el bilek ile avuç içi arası, direksiyon simidinin saat 12 noktasına gelecek şekilde yapılır. AYNA AYARI a)İç dikiz aynası ayarı, arka cam ortalanacak şekilde yapılır. b)Sol dış ayna ayarı, arka kapı kolu, aynanın iç alt köşesinde görünecek şekilde yapılır. c)Sağ dış ayna ayarı, arka kapı kolu aynanın iç alt köşesinde görünecek şekilde yapılır. ARACI ÇALIŞTIRMA a)Kontak anahtarı, saat yönüne (sağa) doğru yarım çevrilerek (Bir kademe)anahtar ateşleme konumuna getirilir. b)Debriyaj pedalına tam, fren pedalına hafifçe basılır. c)Vites kolu boş konumuna getirilir. d)Enjeksiyon uyarı lambasına bakılır ve sönmesi beklenir. d)Kontak anahtarını bir kademe daha çevirip, anahtarın marş konumuna gelmesi sağlanır, Yani tam çevrilir, motor çalışana kadar kontak anahtarı çevrili pozisyonda bekletilir. (BİR SANİYE KADAR) f)MOTORUN ÇALIŞTIĞINI ANLAMAK İÇİN GÖSTERGE TABLOSUNDAKİ ŞARJ İKAZ LAMBASI ’ na bakılır, buda şu demektir, lamba sönene kadar kontak anahtarı yavaşça çevrilir ve çevrili tutulur, lamba söndüğü an, kontak anahtarı hızlıca serbest bırakılır. ARACI HAREKETE GEÇİRME(KALKIŞ) a)Araç vitese takılır b)Debriyaj pedalı, hafifçe kavrama seviyesine (motor sesi dinlenir,motorun zorlandığı,eski model araçlarda direksiyon simidinin titremesinin hissedildiği nokta) kadar kaldırılır. (Bu da aşağı yukarı,yarım debriyaj seviyesidir) c)Motor sesi dinlenerek, kulağın duyabileceği kadar, sağ ayak ile hafif hafif gaz pedalına basarken, sol ayak yani debriyaj pedalı aynı miktar kadar kaldırılır (özetle,sağ ayak gaza basarken, sol ayak,aracın hareketi hissedilinceye kadar kaldırılır. (Ayaklar tıpkı terazi kefesi gibi dengeli hareket etmelidir. d)Aracın tekerlekleri yarım tur atana kadar pedallar aynı seviyelerde sabit tutulur,Yine tekerleklerin dönüşünü tamamlaması hissedilince, debriyaj pedalı tamamen bırakılıp,sol ayak döşemenin üzerine, debriyaj pedalının yanına konulur. VİTES DEĞİŞTİRME ( BÜYÜTME ) ( 1'DEN 2' YE,2'DEN 3'E,.....) a)Öncelikle unutulmamalıdır ki, araç 1.viteste (kalkış vitesi ile) hareket etmeye başladıktan sonra, kulak,devamlı motor sesini dinler ve algılar durumda olmalı, gözler, yolu ve aracın gidişini izlerken, diğer yandan da, hız ve devir gösterge değerleri göz ucuyla takip edilir. b)Şimdi,1.viteste aracı harekete geçirdiğimizi düşünürsek, aracın hızı artınca, Motor sesi biraz daha fazlalaşır, yani artar ve vitesi büyütmek(arttırmak), gerekir, bunun içinde şu şekilde hareket edilir, Önce sol ayakla debriyaj pedalına basılır, bununla beraber, sağ ayak gaz pedalından kaldırılır, Vites değiştirme işlemi bittikten sonra, debriyaj pedalı, yavaş yavaş, tamamen kaldırılır, yolun ve trafiğin durumuna uygun gaz pedalına basmaya başlanır. RAMPADA VİTES DEĞİŞTİRME ( BÜYÜTME )( 1'DEN 2' YE,2'DEN 3'E,.....) El ve ayak hareketleri üstte yazılanlarla aynıdır. Tek farklılık, artık motorun zorlanmaya başladığı, vitesin değiştirilmesi gereken motor devir aralıklarıdır. Düz yolda 2500 devir ile 3000 devir aralığında vites büyütülürken, rampada seyir halinde 3500 devir ile 4000 devir aralığında vites büyütülmelidir. Çünkü, debriyaja basıldığında düz yolda belli süre ve mesafe aynı kalabilen araç hızı rampada debriyaja basıldığı an düşmeye başlar. Düz yol ile rampa arasındaki fark; vites değiştirme anında aracın öne doğru ilerlemeye devam etmesiyle yolun ortasında kalakalması arasındaki farktır. VİTES DEĞİŞTİRME(KÜÇÜLTME) (4'DEN 3'E,3'DEN 'YE....) Yolun ve trafiğin durumuna göre, vites küçültürken (düşürürken), büyütmeden farklı olarak,önce sağ ayak gazı keser, aracın motor sesinin azalması, araçta hız varsa, düşmesi beklenir ve vites küçültülür. (Gerektiğinde fren yaparak aracın uygun hıza düşmesi, motor sesinin azalması çabuklaştırılabilir) motor sesi az, aracın hızı düşük ise debriyaja basıp öyle vites küçültülür, Vites küçültme işlemi bittikten sonra,debriyaj pedalı, büyütmedekine nazaran daha yavaş bırakılır. RAMPA KALKIŞI (KAVRAMA KALKIŞI) a)Öncelikle 1.vitese (kalkış vitesi ) takılır. b)Sol ayak debriyaj pedalına basılı, sağ ayak fren pedalına basılı pozisyondayken, sol ayak yavaş yavaş kavrama noktasına kadar kaldırılır. c)Debriyaj pedalının kavrama noktasına geldiği, motor sesinİn değişmesi ve titremesinden (VİBRASYON) anlaşılır. d)Debriyaj pedalı kavrama noktasındaysa araçta geriye doğru kayma hareketi olmaz. d)Sol ayak kavrama noktasında hareketsiz bekletilir. Ta ki sağ ayağı fren pedalı üzerinden kaldırıp gaz pedalı üzerine intikal (öteleme,varma) ettirip, motordaki vibrasyon gaz sesine ( vınlama ) bırakana kadar. e)Araçta geriye doğru kayma hareketi olup olmadığı, fren pedalı üzerinden ayağı hafif kaldırarak kontrol ( test ) edilebilir.( Araçta geriye doğru kayma hareketi var ise tekrar frene basılır.) Eğer araç geriye doğru hareket etmiyorsa; a)Debriyaj pedalı kavrama noktasındayken, sağ ayak freni bırakır ve hızlıca gaz pedalının üzerine götürülür. b)Tatlı tatlı, kulağın duyacağı kadar gaza basılır ve bu durumda aracın ileri doğru hareket etmesi beklenmez. c)Sağ ayakla gaza basarken, aynı anda ve aynı oranda debriyaj bırakılır. O anda araç ileri doğru hareket etmeye başlar. d)Ayaklar tıpkı terazi kefesinde olduğu gibi dengeli hareket etmelidir, e)Aracın lastikleri yarım tur atana kadar ayaklar aynı seviyede sabit tutulur, aracın ileri doğru hareketi iyice hissedilince, debriyaj pedalı yavaşça bırakılıp, sol ayak döşemenin üzerine (debriyaj pedalının hemen yanına) konulur. DURUŞ İÇİN a)Öncelikle iç ayna göz ucuyla kontrol edilir. b)Sağa sinyal verilir.(duruş sinyali) c)Duruş için önce gaz kesilir.sonra durmaya karar verilen noktaya bir miktar frene basarak yaklaşılır. e)Durulacak noktaya iyice yaklaşılınca, sol ayakla debriyaj pedalına basılır. ÖZETLE;  KALKIŞ İÇİN ; a)Koltuk ayarlanır b)Aynalar ayarlanır c)Emniyet kemeri takılır d)Debriyaja basılır e)Frene basılır f)Vites boşa alınır g)Motor çalıştırılır h)Vites kolu 1 e getirilir ı)Sol sinyal yakılır(kalkış sinyali) j)El freni bırakılır k)Sol ayna ve iç ayna kontrol edilerek kalkış yapılır  DURUŞ İÇİN ; a)Viteş,kolu boş konumuna alınır b)Motor durdurulur c)Vites kolu 1'e takılır d)El freni çekilir e)Önce debriyaj pedalı sonra fren pedalı bırakılır f)Araçtan inerken kapı sağ elle, arkadan gelen araç trafiği kontrol ederek açılır. GERİ GERİ ARACI HAREKETE GEÇİRME, DOĞRU OTURUŞ POZİSYONU ve BAKIŞ a)Araç geri vitese takılır b)Sol el direksiyon simidinin 12 noktasına konur. c)Sağ elle sağ ön koltuk arkası tutulur, sağa doğru hafifçe yarım oturulur. d)Sağ omuz üstünden, aracın arka camından geriye doğru uzak bir noktaya bakıIır. (25 metre) e)Sol ayak yani debriyaj pedalı kavrama noktasına kadar kaldırılır f)fren pedalı bırakılarak aracın hareket etmesi sağlanır GERİ GERİ GİDERKEN MANEVRA (L DÖNÜŞ, 90 DERECELİK DÖNÜŞ)  Ana yoldan tali yola geri manevra yapabilmek için bilinmesi gereken çok basit bir kural vardır, O da araç direksiyonu hangi yöne doğru çevrilirse, aracın arkası o yöne doğru gider.  Şimdi Bu kuralla yola çıkalım; a)Arka camdan yoldaki gelişmeler izlenerek araç geriye doğru hareket ettirilir b)Aracın dönüş yapılacak yola yaklaştığı tahmin edilince, arka sağ kapı camına doğru bakılır. Arka tampon size en yakın olan kaldırım köşesine geldiği an direksiyon simidi sağa doğru bir tam tur çevirilir. (360 derece)ve araç düzelene kadar direksiyon simidi sabit tutulur. c)Aracın arkası düzeldiğini an (dönüş yapılan yolun kaldırım taşlarına paralel olduğu an) sağa çevrilen tur geri (sola) toplanır. (direksiyon simidini toplama işleminde kesinlikle geriye doğru uzun mesafe,uzaklara bakılır.) (uzağa bak,tekrar uzağa bak,bir daha uzağa bak) d)Araç, debriyaj ve frene aynı anda basılarak durdurulur. e)Araç tam durmadan kesinlikle öne dönülmez, bakılamaz. ‘’ Öğrenemeyen sürücü adayı yoktur, öğretemeyen eğitici vardır ’’

Yönetici

Yönetici

 

Kışın araç kullanırken dikkat edilmesi gerekenler

Hazırlıklı Olun, Güvende Olun! Kış Koşullarına Uyum Sağlanması Kış şartları motorlu araç sürücüleri için zorlayıcı olabilir.Kış koşulları tahmin edilemeyebilir ve aracınız ve sürüş becerileriniz açısından ekstra gereksinimlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Kış koşullarında araç kullanmak için çok iyi hazırlıklı olduğunuzdan emin olunuz ve araç hızınızı daima yol ve hava koşullarına göre ayarlayınız. Kışın Araç Kullanımı için Hazırlık Yapılması Dikkatli olun, yavaşlayın ve kontrollü olun – Kış mevsiminde araç kullanımı için gerekli olan üç temel kuraldır. Kış mevsiminde, yolu ve hava koşullarına göre araç kullanılmalıdır. Aniden fren yapmak zorunda kalacağınız durumlara karşın önünüzdeki araç ile aranızda güvenli bir takip mesafesi sağlayınız. Hazırlıklı Olun- Aracınız Hazır mı? Aracınızı kış koşullarına hazırlamak amacıyla bakımını yaptırın. Kış koşullarının aracınızın lastik, akü, kayış, hortum, radyatör, yağ, lamba, fren, egzoz sistemi, kalorifer/buz çözücü, cam sileceği ve ateşleme sistemi gibi elemanlarını zorunlu muayene ettirmeyi beklemeyin. Aracınızın mekanik açıdan kış koşullarına karşı hazır olduğundan emin olunuz. Yakıt deponuzu yeterli düzeyde doldurunuz- deponuzun en azından yarısını doldurmanız tavsiye edilmektedir. Aracınızın rezervuarında yeterli miktarda ön cam yıkama suyu bulunduğundan emin olunuz. Ayrıca, aracınızda ekstra su bulundurabilirsiniz. Araç camı, lambası, aynası ve üst kısmındaki kar ve buzu temizleyiniz. Aracınızı çalıştırdıktan sonra, yüksek düzeyde görüş netliği sağlamak için araç camının içindeki buğunun temizlenmesini bekleyiniz. Kış mevsimi başlamadan önce araç lastiklerini kontrol ettiriniz. Soğuk havada lastik hava basıncı düşeceğinden, lastik basıncını sıklıkla kontrol ettirmeyi unutmayınız. Ayıca, lastiklerinizin yerinden oynamadığından emin olmak için her bir lastiğin bijonunun sıkılığını iki kere kontrol etmeniz gerekmektedir. Bu işlem özellikle mevsimine göre kış ve dört mevsim lastiğini değiştiren araç sahipleri için önemlidir. Araç lastiklerinizin durumu da son derece önemlidir. Aşınmış veya zarar görmüş lastikler güvenli sürüş kabiliyetinizi etkileyebilir. Lastiklerin, diş derinlikleri en az 1.5 mm olmadan önce değiştirilmesi tavsiye edilmektedir. Yapılan çalışmalara göre, 3 mm derinliğindeki bir lastik dişi ıslak bir kaplamadaki aracı, 1.5 mm derinliğindeki bir lastik dişine göre %25 oranında daha kısa bir mesafede durdurabilir. Sürücüler, araç lastiklerini değiştirmeleri gerekip gerekmediğini tespit etmek amacıyla lastik üzerinde yer alan aşınma gösterge işaretini kontrol etmelidir. Araç lastiklerinin tümünde, lastiğin diş blokları arasında küçük kauçuk çizgi şeklinde bir aşınma göstergesi yer almaktadır. Lastik dişi aşınarak aşınma göstergesi ile aynı düzeye geldiğinde, lastik aşınma sınırına ulaşmış demektir ve karlı veya yağmurlu havalarda yeterli çekiş sağlamayacağı için değiştirilmelidir. Geniş ve yüksek performans lastikleri de dahil olmak üzere dört mevsim lastikleri bazı bölgelerde yeterli olabilir ancak karlı bölgelerde kullanımı uygun olmayabilir.Araç sahiplerinin kış lastiği kullanmaları tavsiye edilmektedir. Kış lastikleri karlı ve buzlu yollarda daha iyi bir çekiş gücü, frenleme ve direksiyon hakimiyeti sağlar. Dört adet kış lastiği takılması araç kullanımında daha fazla kontrol ve denge sağlar. Farklı dişlere, büyüklüğe ve imalata sahip tekerlekleri asla karıştırmayınız. Kışın Olağanüstü Durumlar için Aracınızda Bulunması Gereken Malzeme Seti Aracınızda, kış mevsiminde araç kullanırken olağanüstü durumlarda gerekli olabilecek bir malzeme seti bulundurmanız tavsiye edilir. Aracınızda bulundurduğunuz temel malzemeler, yolda kaldığınız durumlarda sizin ve yolcularınızın konfor ve güvenliğini sağlayacaktır. Aracınızda bulundurulması tavsiye edilen araç ve gereçler aşağıdaki gibidir:  Buz kazıyıcı/kar fırçası  Kürek  Kum veya diğer çekiş destekleri  Çekme halatı veya zincir  Yardımcı kablolar  Yol işaret ışığı veya ikaz lambası  Yakıt tüpü antifrizi  Fener ve piller  İlk yardım çantası  Yangın söndürücü  Küçük alet seti  Ekstra giyecek ve ayakkabı  Battaniye  Dayanıklı enerji besinleri- örneğin, çikolata veya şeker, meyve suyu, çorba, şişe suyu  Mum  Kibrit veya çakmak Yola Çıkmadan Önce Hazırlıklı Olun! Araç kullanırken hareketinizi kısıtlamayacak rahat giysiler tercih edin. Aracınızı terk etmek zorunda kaldığınızda, sizi sıcak tutacak giysiler tercih etmelisiniz. Uzun mesafeli bir yolculuğa çıkacaksanız güzergahınızı önceden planlayınız. Varış noktanız ve tahmini varış süreniz gibi bilgileri bir kişiyle paylaşın. Yola çıkmadan önce hava ve yol koşullarını kontrol ediniz. Seyahatiniz için ekstra süre ayırabilir veya koşullar iyileşene kadar bekleyebilirsiniz. Yerel/bölgesel meteoroloji web sitelerini kontrol etmeniz seyahatiniz ile ilgili kararlar almanıza yardımcı olacaktır. Konu ile ilgili detaylı bilgi, KGM web sitesi www.kgm.gov.tr adresinde, güzergah analizi programı ile yol kullanıcıların en uygun güzergahı ve alternatiflerini, kapalı yolları, güncel yol durumunu, görsel olarak sorgulayabilirsiniz. Seyahat güzergahı hakkında, 0312 415 88 00 veya 0312 425 47 12 nolu telefonlardan veya ücretsiz ALO159 hattından bilgi alınız. Aracınız ile ilgili bir problemle karşılaştığınızda, yaralanma olasılığına karşı aracınızda kalmanızı tavsiye ederiz. Sürücüler cep telefonu veya diğer elle kullanılan cihazları kullanacağı zaman trafiği engellemeden yolu terk etmeli ve yasalara uygun bir şekilde park etmelidir. Sürücülerin seyir halindeyken elle kullanılan cep telefonu veya diğer iletişim ve eğlence cihazlarını kullanarak konuşması, mesaj atması, yazı yazması, arama yapması veya eposta göndermesi yasaktır. Kışın Araç Kullanımı Araç Kontrolü Fren Yapma Aracınızda Elektronik Sabitleme Kontrol (ESC) ve/veya Kilitlemesiz Fren Sistemi (ABS) bulunabilir. Aracınızın fren sistemini her türlü hava ve yol koşullarında nasıl kullanmanız gerektiğini bildiğinizden emin olunuz. Olağanüstü durumlar için sürüş tekniklerini öğreneceğiniz ileri düzey direksiyon dersleri alınız. Araç Kaydığında Kontrolünün Geri Kazanılması Kaygan bir yol yüzeyinde aracın direksiyon hakimiyeti kaybolduğunda patinaj meydana gelir. Patinaj aracın ön, arka veya dört tekerleğinde meydana gelebilir. Patinajların çoğu yol veya trafik koşullarına göre çok hızlı araç kullanılması nedeniyle meydana gelir. Ani veya sert fren yapma, kurbda çok hızlı seyretme veya çok ani bir şekilde hızlanma, aracınızın kaymasına ve hatta yuvarlanmasına yol açabilir. Aracınız kaydığında, direksiyonu kayma yönüne göre yönlendiriniz. Bunun için direksiyonu aracınızın yönlenmesini istediğiniz doğrultuda yönlendiriniz. Ancak, direksiyonu aşırı derecede yönlendirmemeye dikkat ediniz. Aracınız buzlu bir yüzeyde düz doğrultuda kaydığında, boş vitese geçiniz veya debriyaj pedalına basınız. Seyir Halinde Uyulması Gereken Kurallar Takip Mesafesi Kaygan bir yolda durmak daha uzun sürer. Dolayısıyla, önünüzdeki araçla aranızda yeterli mesafe bırakmak önemlidir. Normal sürüş şartlarındaki güvenli takip mesafesi kuralı, iki saniye kuralıdır. İki Saniye Kuralı: 1. Yolun ilerisinde yer alan yol işareti gibi bir işareti gösterge olarak seçin. 2. Öndeki aracın arka bölümü işareti geçerse, “seksen sekiz, seksen dokuz” şeklinde sayın. 3. Aracınızın ön bölümü işarete ulaşırsa, saymayı bırakın. Eğer işarete “seksen dokuz” sayısını saymadan önce ulaşırsanız, aracı çok yakın bir mesafeden takip ediyorsunuz demektir. Kış aylarında ve özellikle kötü hava koşullarında, iki saniye kuralını iki kere uygulayınız. Karlı Yollar Yol üzerinde bulunan sertleşmiş kar kitlesi buz kadar kaygan veya düz ve yumuşak olabilir. Sulu kar yolların çamurlu olmasına yol açabilir. Yoğun çamur kitlesi aracınızın tekerlek yuvasına yerleşebilir ve direksiyon hakimiyetinize etki edebilir. Araç kullanırken uzağa bakınız, bu şekilde yolunuzun üzerindeki tehlikeleri fark edebilirsiniz ve tepki vermek için yeterli süreniz olur. Sürüşünüzü yol ve hava koşullarına göre ayarlayınız. Yavaşlayınız ve aracınızın kaymasına neden olacak ani direksiyon, fren ve hızlanma hareketlerinden kaçınınız. Karlı yolda araç kullanırken çok dikkatli olunuz. Buz 1. Yol üzerindeki gölge alanlar, köprüler ve üst geçitler soğuk havada daha kısa bir sürede buzlanır ve güneşe maruz kaldıktan sonra da buzun erimesi daha fazla vakit alır. Dolayısıyla, bu kesimlere yaklaşırken dikkatli olunuz. 2. Yol üzerindeki siyah ve parlak şekilde görülen donmuş alanlara karşı dikkatli olunuz. Bu kesimlerde aracınız aniden yoldan çıkabilir. Yavaşlayınız, ayağınızı frenden çekiniz ve aracınız bu kesimden geçerken vitesi boşa alınız veya debriyaja basınız. Kar ve Çamur Sıçraması Karlı, ıslak ve çamurlu yollarda, ağır taşıtlar ve otobüsler aracınızın ön camına çamur sıçratabilir ve görüşünüzü engelleyebilir. Aracınızı tedbirli bir şekilde kullanınız ve kar sıçramalarını asgari seviyeye indirmek için yeterli mesafe bırakınız. Görüş Uzaklığı Kar yağışı ve tipi nedeniyle görüş uzaklığının azaldığı ve gün ışığının düşük olduğu ortamlarda sürücülerin görme ve görünme özelliği kritik hale gelmektedir. Görünürlüğün düşük olduğu zamanlarda, aracınızın aydınlatma sistemini tamamen açık tutunuz. Kış Bakım Araçları Doğru miktarda tuz veya kumun yola dökülmesini sağlamak amacıyla kamyona monte edilen elektronik kontrol donanımları kullanılır. Kar temizleme aracı uzun ve geniş araç olup, römorka monteli kar bıçağı olan ve kendi şeridi dışında diğer şeridi de temizlemeye kapasitesi olan bir kar mücadelesi aracıdır. Kar küreme Kademeli kar küreme, karayolunun bütün şeritleri boyunca tek yönde uygulanan aşamalı kar küreme çalışmasıdır. Çok şeritli karayolları için en güvenli ve etkili şekilde uygulanan kar mücadelesi çalışmasıdır. Kademeli küreme, kar yığınını bir kar küreyiciden bir sonrakine geçirerek bütün şeritleri tek seferde temizler. Kar küreme aracı için yeterli mesafe bırakılması Mavi flaşör lamba gördüğünüzde, bakım aracının arkasında güvenli bir mesafe bırakınız. Kar küreme araçları veya tuz ve kum taşıyan kamyonların çalışmalarını uygun bir şekilde yerine getirebilmesi için normal seyrinde bulunan trafiğe göre daha yavaş hareket etmesi gerekmektedir. Çalışma halindeki kar küreme çalışmasının yakınında görüş mesafesi, savrulan kar nedeniyle önemli ölçüde azalmaktadır. Kar küreme araçlarının çalışmasını gerçekleştirebilmesi için uygun bir takip mesafesi bırakınız. Asla bir kar küreme aracını geçmeyiniz. Yoğun kar ve tipi altında görüş mesafesinin sıfıra düşmesi ve kar küreme araçlarının arasındaki püskürtülen kar nedeniyle, kar küreme araçlarının arasından veya çevresinden geçmek son derece tehlikelidir. Kar küreme aracının geçilmeye çalışılması ciddi yaralanmalı ve hatta ölümlü trafik kazası ile sonuçlanabilir Kış Aylarında Yol Kullanıcılarının Hatırlaması Gereken Hususlar: Karayolu ekiplerinin bütün çabalarına rağmen trafik koşulları ve şiddetli fırtına, karayolunun normal koşullara dönmesini geciktirebilir. Kar mücadelesi ekipleri fırtınanın beklenilen şiddeti, süresi veya yağış şekli değiştiğinde çalışma planlarını değiştirebilir. Kar mücadelesi ekipleri fırtına esnasında çalışma güzergahlarını birçok kez kontrol etmek zorunda kalabilir. Yol tuzu, sıcaklık -12C’nin altına düştüğünde kar ve buz mücadelesi açısından yetersiz kalır. Dolayısıyla, çok soğuk havalarda yol tutuşunu sağlamak amacıyla kum kullanılır. Hava koşulları değişken ve tahmin edilemez olabilir ve aracın ve sürücünün sürüş kabiliyeti açısından ekstra zorluklara yol açabilir. Yolda kar yağışı ve tipi nedeniyle görüş mesafesinin düşmesi ile araçların önünü göremez hale geldiği durumlarda trafik güvenliği, kazaların önlenmesi, can ve mal güvenliği açısından yollar geçici süre trafiğe kapatılabilir.

Yönetici

Yönetici

×

Önemli Bilgilendirme

Bu siteyi kullanarak, Kullanım Şartlarını kabul edersiniz.